ವೇತ್ರಕೀಯಗೃಹೇ ಸರ್ವೇ ಪರಿವಾರ್ಯ ವೃಕೋದರಮ್। ವಿಸ್ಮಯಾದಭ್ಯಗಚ್ಛನ್ತ ಭೀಮಂ ಭೀಮಪರಾಕ್ರಮಮ್
ಎಲ್ಲರೂ ಕೂಡುಗೋಲಿಗನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವೃಕೋದರನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು, ಭಯಂಕರ ಶಕ್ತಿಯ ಭೀಮನನ್ನು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ನೋಡಲು ಬಂದರು.
ನ ವೈ ನ ಸಂಭವೇತ್ಸರ್ವಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಷು ಮಹಾತ್ಮಸು। ಇತಿ ಸತ್ಕೃತ್ಯ ತಂ ಪೌರಾಃ ಪರಿವವ್ರುಃ ಸಮನ್ತತಃ
ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬುದು ನಿಜವೇ; ಹೀಗಾಗಿ, ಪೌರಜನರು ಅವನನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದರು.
ಅಯಂ ತ್ರಾತಾ ಹಿ ಖೇದಾನಾಂ ಪಿತೇವ ಪರಮಾರ್ಥತಃ। ಅಸ್ಯ ಶುಶ್ರೂಷವಃ ಪಾದೌ ಪರಿಚರ್ಯ ಉಪಾಸ್ಮಹೇ
ಈತನು ನಿಜಕ್ಕೂ ನಮ್ಮ ದುಃಖಗಳನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುವವನು, ತಂದೆಯಂತೆಯೇ. ಅವನ ಸೇವೆ ಮಾಡಲು ನಾವು ಅವನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದ್ದೇವೆ.
ಪಶುಮದ್ದಧಿಮನಚ್ಚಾಸ್ಯ ವಾರಂ ಭಕ್ತಮುಪಾಹರನ್। ತಸ್ಮಿನ್ಹತೇ ತೇ ಪುರುಷಾ ಭೀತಾಃ ಸಮನುಬೋಧನಾಃ
ಅವರು ಅವನಿಗೆ ಮಾಂಸ, ಮೊಸರು ಮತ್ತು ಅನ್ನವನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ತಂದುಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು; ಆದರೆ ಆ ಹತ್ಯೆಯ ನಂತರ, ಆ ಜನರು ಭಯದಿಂದ ಮತ್ತು ಆತಂಕದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರು.
ತತಃ ಸಂಪ್ರಾದ್ರವನ್ಪಾರ್ಥಾಃ ಸಹ ಮಾತ್ರಾ ಪರನ್ತಪಾಃ। ಆಗಚ್ಛನ್ನೇಕಚಕ್ರಾಂ ತೇ ಗಾಣ್ಡವಾಃ ಸಂಶಿತವ್ರತಾಃ
ಆಮೇಲೆ ಪಾರ್ಥರು ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟರು; ಆ ಗಾಂಡವರು ತಮ್ಮ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಏಕಚಕ್ರೆಯ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಿದರು.
ವೈದಿಕಾಧ್ಯಯನೇ ಯುಕ್ತಾ ಜಟಿಲಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಃ। ಅವಸಂಸ್ತೇ ಚ ತತ್ರಾಪಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯ ನಿವೇಶನೇ। ಮಾತ್ರರ ಸಹೈಕಚಕ್ರಾಯಾಂ ದೀರ್ಘಕಾಲಂ ಸಹೋಷಿತಾಃ
ವೇದಪಾಠದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ, ಜಟಾಧಾರಿಗಳಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು, ಅಲ್ಲಿಯೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಏಕಚಕ್ರೆಯಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ವಾಸಿಸಿದರು.
ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಉವಾಚ
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೇಳಿದನು:
ತೇ ತಥಾ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರಾ ನಿಹತ್ಯ ಬಕರಾಕ್ಷಸಮ್। ಅತ ಊರ್ಧ್ವಂ ತತೋ ಬ್ರಹ್ಮನ್ಕಿಮಕುರ್ವತ ಪಾಣ್ಡವಾಃ
ಮನುಷ್ಯಸಿಂಹರಾದ ಪಾಂಡವರು ಬಕಾಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಅದಾದಮೇಲೆ ಏನು ಮಾಡಿದರು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ?
ತತ್ರೈವ ನ್ಯವಸನ್ರಾಜನ್ನಿಹತ್ಯ ಬಕರಾಕ್ಷಸಮ್। ಅಧೀಯಾನಾಃ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯ ನಿವೇಶನೇ
ಅವರು ಬಕಾಸುರನನ್ನು ಕೊಂದ ಬಳಿಕ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪರಮ ವೇದವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಾ ಉಳಿದರು.
ತತಃ ಕತಿಪಯಾಹಸ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಃ ಸಂಶಿತವ್ರತಃ। ಪ್ರತಿಶ್ರಯಾರ್ಥೀ ತದ್ವೇಶ್ಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯಾಜಗಾಮ ಹ
ಅನಂತರ, ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರ, ವ್ರತದಲ್ಲಿ ದೃಢನಾದ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಆಶ್ರಯಕ್ಕಾಗಿ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಮನೆಗೆ ಬಂದನು.
ಸ ಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಯಿತ್ವಾ ತಂ ವಿಪ್ರಂ ವಿಪ್ರರ್ಷಭಸ್ತದಾ। ದದೌ ಪ್ರತಿಶ್ರಯಂ ತಸ್ಮೈ ಸದಾ ಸರ್ವಾತಿಥಿವ್ರತಃ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠನು ಬಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಸತ್ಕರಿಸಿ, ಆತಿಥ್ಯವ್ರತವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾ ಅವನಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದನು.
ತತಸ್ತೇ ಪಾಣ್ಡವಾಃ ಸರ್ವೇ ಸಹ ಕುನ್ತ್ಯಾ ನರರ್ಷಭಾಃ। ಉಪಾಸಾಞ್ಚಕ್ರಿರೇ ವಿಪ್ರಂ ಕಥಯನ್ತಂ ಕಥಾಃ ಶುಭಾಃ
ಆಮೇಲೆ ಪಾಂಡವರು ಎಲ್ಲರೂ ಕುಂತಿಯೊಂದಿಗೆ, ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಶುಭವಾದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವನ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು.
ಕಥಯಾಮಾಸ ದೇಶಾಂಶ್ಚ ತೀರ್ಥಾನಿ ಸರಿತಸ್ತಥಾ। ರಾಜ್ಞಶ್ಚ ವಿವಿಧಾಶ್ಚರ್ಯಾನ್ದೇಶಾಂಶ್ಚೈವ ಪುರಾಣಿ ಚ
ಅವನು ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು, ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು, ನದಿಗಳನ್ನು, ರಾಜರ ವಿಚಿತ್ರ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ದೇಶಗಳ ಕಥೆಗಳನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿದನು.
ಸ ತತ್ರಾಕಥಯದ್ವಿಪ್ರಃ ಕಥಾನ್ತೇ ಜನಮೇಜಯ। ಪಞ್ಚಾಲೇಷ್ವದ್ಭುತಾಕಾರಂ ಯಾಜ್ಞಸೇನ್ಯಾಃ ಸ್ವಯಂವರಮ್
ಅಲ್ಲಿ, ಕಥೆಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಆ ಮಹರ್ಷಿ ಜನಮೇಜಯನಿಗೆ ಪಂಚಾಲ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಯಾಜ್ಞಸೇನಿಯರ ಸ್ವಯಂವರದ ಅದ್ಭುತ ಘಟನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನು.
ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನಸ್ಯ ಚೋತ್ಪತ್ತಿಮುತ್ಪತ್ತಿಂ ಚ ಶಿಖಣ್ಡಿನಃ। ಅಯೋನಿಜತ್ವಂ ಕೃಷ್ಣಾಯಾ ದ್ರುಪದಸ್ಯ ಮಹಾಮಖೇ
ಅವನು ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನ ಹುಟ್ಟಿನ ಕಥೆಯನ್ನೂ, ಶಿಖಂಡಿನ ಹುಟ್ಟಿನ ಕಥೆಯನ್ನೂ, ಕೃಷ್ಣೆಯ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಜನನವನ್ನು ಹಾಗೂ ದ್ರುಪದನ ಮಹಾಯಜ್ಞವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನು.
ತದದ್ಭುತತಮಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಲೋಕೇ ತಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ। ವಿಸ್ತರೇಣೈವ ಪಪ್ರಚ್ಛುಃ ಕಥಾಂ ತೇ ಪುರುಷರ್ಷಭಾಃ
ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಬಗ್ಗೆ ಆ ಅತ್ಯದ್ಭುತವಾದ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ಆ ಮಹಾನ್ ಪುರುಷರು, ಆ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಿದರು.
ಕಥಂ ದ್ರುಪದಪುತ್ರಸ್ಯ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನಸ್ಯ ಪಾವಕಾತ್। ವೇದೀಮಧ್ಯಾಚ್ಚ ಕೃಷ್ಣಾಯಾಃ ಸಂಭವಃ ಕಥಮದ್ಭುತಃ
ದ್ರುಪದನ ಮಗ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ಹೇಗೆ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದನು? ಕೃಷ್ಣೆಯ ಅದ್ಭುತ ಜನನ ಯಜ್ಞವೇದಿಯಿಂದ ಹೇಗೆ ಸಂಭವಿಸಿತು?
ಕಥಂ ದ್ರೋಣಾನ್ಮಹೇಷ್ವಾಸಾತ್ಸರ್ವಾಣ್ಯಸ್ತ್ರಾಣ್ಯಶಿಕ್ಷತ। `ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನೋ ಮಹೇಷ್ವಾಸಃ ಕಥಂ ದ್ರೋಣಸ್ಯ ಮೃತ್ಯುದಃ।' ಕಥಂ ವಿಪ್ರ ಸಖಾಯೌ ತೌ ಭಿನ್ನೌ ಕಸ್ಯ ಕೃತೇನ ವಾ
ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ಮಹಾಬಾಣಧಾರಿ ದ್ರೋಣನಿಂದ ಎಲ್ಲ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಲಿತನು? ಅವನು ದ್ರೋಣನ ಮರಣಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಕಾರಣನಾದನು? ಮಹರ್ಷಿಯೇ, ಆ ಇಬ್ಬರು ಸ್ನೇಹಿತರು ಹೇಗೆ ಬೇರ್ಪಟ್ಟರು, ಏನಿಗಾಗಿ?
ಏವಂ ತೈಶ್ಚೋದಿತೋ ರಾಜನ್ಸ ವಿಪ್ರಃ ಪುರುಷರ್ಷಭೈಃ। ಕಥಯಾಮಾಸ ತತ್ಸರ್ವಂ ದ್ರೌಪದೀಸಂಭವಂ ತದಾ
ಹೀಗೆ ಆ ಮಹಾನ್ ಪುರುಷರು ಕೇಳಿದಂತೆ, ರಾಜನೇ, ಆ ಮಹರ್ಷಿ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದ್ರೌಪದಿಯ ಜನನದ ಕಥೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದನು.
ಗಙ್ಗಾದ್ವಾರಂ ಪ್ರತಿ ಮಹಾನ್ಬಭೂವರ್ಷಿರ್ಮಹಾತಪಾಃ। ಭರದ್ವಾಜೋ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞಃ ಸತತಂ ಸಂಶಿತವ್ರತಃ
ಗಂಗಾದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಮಳೆ ಬಂತು. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಸದಾ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದ ಮಹಾಜ್ಞಾನಿ ಭರದ್ವಾಜರು ಬಂದಿದ್ದರು.
ಸೋಽಭಿಷೇಕ್ತುಂ ಗತೋ ಗಙ್ಗಾಂ ಪೂರ್ವಮೇವಾಗತಾಂ ಸತೀಮ್। ದದರ್ಶಾಪ್ಸರಸಂ ತತ್ರ ಘೃತಾಚೀಮಾಪ್ಲುತಾಮೃಷಿಃ
ಅವರು ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಹೋದಾಗ, ಈಗಾಗಲೇ ಬಂದಿದ್ದ ಸತೀಸ್ವರೂಪಿಯಾದ ಘೃತಾಚಿ ಎಂಬ ಅಪ್ಸರೆಯನ್ನು ನದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವುದನ್ನು ಆ ಋಷಿ ನೋಡಿದರು.
ತಸ್ಯಾ ವಾಯುರ್ನದೀತೀರೇ ವಸನಂ ವ್ಯಹರತ್ತದಾ। ಅಪಕೃಷ್ಟಾಮ್ಬರಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಾಮೃಷಿಶ್ಚಕಮೇ ತದಾ
ಅವಳು ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದಾಗ, ಗಾಳಿ ಅವಳ ಉಡುಪನ್ನು ಎತ್ತಿಹಾಕಿತು. ಅವಳನ್ನು ಹೀಗೆ ನೋಡಿದ ಋಷಿಗೆ ಆಕೆಯ ಮೇಲೆ ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡಿತು.
ತಸ್ಯಾಂ ಸಂಸಕ್ತಮನಸಃ ಕೌಮಾರಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಃ। ಚಿರಸ್ಯ ರೇತಶ್ಚಸ್ಕನ್ದ ತದೃಷಿರ್ದ್ರೋಣ ಆದಧೇ
ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಆಕೆಯ ಕಡೆ ಆಕರ್ಷಿತವಾಯಿತು, ಅವನು ಯುವ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ಆಗಿದ್ದರೂ. ಬಹುಕಾಲದ ನಂತರ ಅವನ ವೀರ್ಯ ಹೊರಬಂದಿತು, ಅದನ್ನು ಆ ಋಷಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದನು.
ತತಃ ಸಮಭವದ್ದ್ರೋಣಃ ಕುಮಾರಸ್ತಸ್ಯ ಧೀಮತಃ। ಅಧ್ಯಗೀಷ್ಟ ಸ ವೇದಾಂಶ್ಚ ವೇದಾಙ್ಗಾನಿ ಚ ಸರ್ವಶಃ
ಅದರ ಫಲವಾಗಿ ಆ ಜ್ಞಾನಿಗೆ ಧ್ರೋಣ ಎಂಬ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಅವನು ವೇದಗಳನ್ನೂ, ಎಲ್ಲ ವೇದಾಂಗಗಳನ್ನೂ ಕಲಿತನು.
ಭರದ್ವಾಜಸ್ಯ ತು ಸಖಾ ಪೃಷತೋ ನಾಮ ಪಾರ್ಥಿವಃ। ತಸ್ಯಾಪಿ ದ್ರುಪದೋ ನಾಮ ತದಾ ಸಮಭವತ್ಸುತಃ
ಭರದ್ವಾಜರಿಗೆ ಪೃಷತ ಎಂಬ ರಾಜ ಸ್ನೇಹಿತನಿದ್ದನು. ಅವನಿಗೆ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದ್ರುಪದ ಎಂಬ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಿದನು.
ಸ ನಿತ್ಯಮಾಶ್ರಮಂ ಗತ್ವಾ ದ್ರೋಣೇನ ಸಹ ಪಾರ್ಷತಃ। ಚಿಕ್ರೀಡಾಧ್ಯಯನಂ ಚೈವ ಚಕಾರ ಕ್ಷತ್ರಿಯರ್ಷಭಃ
ಆ ಪೃಷತನು ಸದಾ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಧ್ರೋಣನ ಜೊತೆಗೆ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದನು, ಓದುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನು ಕ್ಷತ್ರಿಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿದ್ದರೂ ಹೀಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.
ತತಸ್ತು ಪೃಷತೇಽತೀತೇ ಸ ರಾಜಾ ದ್ರುಪದೋಽಭವತ್। ದ್ರೋಣೋಽಪಿ ರಾಮಂ ಶುಶ್ರಾವ ದಿತ್ಸನ್ತಂ ವಸು ಸರ್ವಶಃ
ನಂತರ ಪೃಷತನು ಇಹಲೋಕ ತ್ಯಜಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಅವನ ಮಗನು ದ್ರುಪದ ಎಂಬ ರಾಜನಾದನು. ಧ್ರೋಣನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಧನವನ್ನು ಹಂಚುತ್ತಿದ್ದ ರಾಮನ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದನು.
ವನಂ ತು ಪ್ರಸ್ಥಿತಂ ರಾಮಂ ಭರದ್ವಾಜಸುತೋಽಬ್ರವೀತ್। ಆಗತಂ ವಿತ್ತಕಾಮಂ ಮಾಂ ವಿದ್ಧಿ ದ್ರೋಣಂ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ
ರಾಮನು ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊರಟಾಗ, ಭರದ್ವಾಜನ ಮಗನು ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ, 'ನಾನು ಧ್ರೋಣ, ಧನಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.
ಶರೀರಮಾತ್ರಮೇವಾದ್ಯ ಮಯಾ ಸಮವಶೇಷಿತಮ್। ಅಸ್ತ್ರಾಣಿ ವಾ ಶರೀರಂ ವಾ ಬ್ರಹ್ಮನ್ನೇಕತಮಂ ವೃಣು
ಇಂದು ನನ್ನ ಬಳಿ ದೇಹವೊಂದೇ ಉಳಿದಿದೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ನೀನು ಆಯುಧಗಳನ್ನೋ ಅಥವಾ ನನ್ನ ದೇಹವನ್ನೋ ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ಆಯ್ಕೆಮಾಡು.
ಅಸ್ತ್ರಾಣಿ ಚೈವ ಸರ್ವಾಣಿ ತೇಷಾಂ ಸಂಹಾರಮೇವ ಚ। ಪ್ರಯೋಗಂ ಚೈವ ಸರ್ವೇಷಾಂ ದಾತುಮರ್ಹತಿ ಮೇ ಭವಾನ್
ನೀನು ನನಗೆ ಎಲ್ಲ ಆಯುಧಗಳನ್ನೂ, ಅವುಗಳ ನಾಶಮಾರ್ಗವನ್ನೂ, ಅವುಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನೂ ಕಲಿಸಬೇಕು.