ಸಮರ್ಥಃ ಪೋಷಣೇ ಚಾಸಿ ಸುತಯೋ ರಕ್ಷಣೇ ತಥಾ। ನ ತ್ವಹಂ ಸುತಯೋಃ ಶಕ್ತಾ ತಥಾ ರಕ್ಷಣಪೋಷಣೇ
ನೀನು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವುದಕ್ಕೂ ರಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಸಮರ್ಥಳಾಗಿದ್ದೀಯೆ; ಆದರೆ ನಾನು ಅವರ ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಮಮ ಹಿ ತ್ವದ್ವಿಹೀನಾಯಾಃ ಸರ್ವಪ್ರಾಣಧನೇಶ್ವರ। ಕಥಂ ಸ್ಯಾತಾಂ ಸುತೌ ಬಾಲೌ ಭರೇಯಂ ಚ ಕಥಂ ತ್ವಹಮ್
ನೀನು ಇಲ್ಲದೆ, ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಒಡೆಯನೇ, ನಾನು ಹೇಗೆ ಈ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿ, ನಾನು ಅವರನ್ನು ಹೇಗೆ ಪೋಷಿಸಲಿ?
ಕಥಂ ಹಿ ವಿಧವಾಽನಾಥಾ ಬಾಲಪುತ್ರಾ ವಿನಾ ತ್ವಯಾ। ಮಿಥುನಂ ಜೀವಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಸ್ಥಿತಾ ಸಾಧುಗತೇ ಪಥಿ
ನಾನು ವಿಧವೆ, ಆಶ್ರಯವಿಲ್ಲದೆ, ಇಳಿವಯಸ್ಸಿನ ಮಗುವಿನೊಂದಿಗೆ, ನಿನ್ನಿಲ್ಲದೆ ಹೇಗೆ ಬದುಕಬಹುದು? ನಾವು ಇಬ್ಬರೂ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರೇ ಉಳಿದು, ಧರ್ಮಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಹೇಗೆ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸೋದು ಸಾಧ್ಯ?
ಅಹಂ ಕೃತಾವಲೇಪೈಶ್ಚ ಪ್ರಾರ್ಥ್ಯಮಾನಾಮಿಮಾಂ ಸುತಾಮ್। ಅಯುಕ್ತೈಸ್ತವ ಸಂಬನ್ಧೇ ಕಥಂ ಶಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ರಕ್ಷಿತುಮ್
ನಾನು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ, ಅನೇಕವರ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ ಈ ಮಗಳನ್ನು ನಿನಗಾಗಿ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ಈಗ ನಿನ್ನ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಅವಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯತೆ ಇಲ್ಲದಾಗ, ನಾನು ಅವಳನ್ನು ಹೇಗೆ ರಕ್ಷಿಸಬಲ್ಲೆ?
ಉತ್ಸೃಷ್ಟಮಾಮಿಷಂ ಭೂಮೌ ಪ್ರಾರ್ಥಯನ್ತಿ ಯಥಾ ಖಗಾಃ। ಪ್ರಾರ್ಥಯನ್ತಿ ಜನಾಃ ಸರ್ವೇ ಪತಿಹೀನಾಂ ತಥಾ ಸ್ತ್ರಿಯಮ್
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾಂಸದ ತುಂಡನ್ನು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಹೇಗೆ ತಿಂದುಕೊಳ್ಳಲು ಬರುತ್ತವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಗಂಡನಿಲ್ಲದ ಹೆಂಗಸನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.
ಸಾಽಹಂ ವಿಚಾಲ್ಯಮಾನಾ ವೈ ಪ್ರಾರ್ಥ್ಯಮಾನಾ ದುರಾತ್ಮಭಿಃ। ಸ್ಥಾತುಂ ಪಥಿ ನ ಶಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಸಜ್ಜನೇಷ್ಟೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ
ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ಕೆಟ್ಟ ಮನಸ್ಸಿನವರು ನನಗೆ ತೊಂದರೆ ಕೊಟ್ಟು, ನನ್ನನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ನಾನು ಸದ್ಗುಣಿಗಳ ಪ್ರೀತಿಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಸ್ತ್ರೀಜನ್ಮ ಗರ್ಹಿತಂ ನಾಥ ಲೋಕೇ ದುಷ್ಟಜನಾಕುಲೇ। ಮಾತಾಪಿತ್ರೋರ್ವಶೇ ಕನ್ಯಾ ಪ್ರೌಢಾ ಭರ್ತೃವಶೇ ತಥಾ
ನಾಥ, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ದುಷ್ಟರು ತುಂಬಿರುವಾಗ ಹೆಂಗಸರ ಜನ್ಮವನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಹೀನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹುಡುಗಿಯು ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ವಶದಲ್ಲಿರುತ್ತಾಳೆ, ಮದುವೆಯಾದ ಮೇಲೆ ಗಂಡನ ವಶದಲ್ಲಿರುತ್ತಾಳೆ.
ಅಭಾವೇ ಚಾನಯೋಃ ಪುತ್ರೇ ಖತನ್ತ್ರಾ ಸ್ತ್ರೀ ವಿಗರ್ಹಿತಾ
ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಮಗನಿದ್ದರೂ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿರುವ ಹೆಂಗಸನ್ನು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹೀನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಅನಾಥತ್ವಂ ಸ್ತ್ರಿಯೋ ದ್ವಾರಂ ದುಷ್ಟಾನಾಂ ವಿವೃತಂ ಹಿ ತತ್। ವಸ್ತ್ರಖಣ್ಡಂ ಘೃತಾಕ್ತಂ ಹಿ ಯಥಾ ಸಂಕೃಷ್ಯತೇ ಶ್ವಭಿಃ
ಹೆಂಗಸಿಗೆ ಆಶ್ರಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಅದು ದುಷ್ಟರಿಗೆ ತೆರೆದ ಬಾಗಿಲೇ ಆಗುತ್ತದೆ. ತುಪ್ಪ ಹಚ್ಚಿದ ಬಟ್ಟೆಯ ತುಂಡನ್ನು ನಾಯಿಗಳು ಎಳೆದೊಯ್ಯುವಂತೆ, ಅವಳನ್ನು ದುಷ್ಟರು ಕಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಕಥಂ ತವ ಕುಲಸ್ಯೈಕಮಿಮಂ ಬಾಲಮನಾಗಸಮ್। ಪಿತೃಪೈತಾಮಹೇ ಮಾರ್ಗೇ ನಿಯೋಕ್ತುಮಹಮುತ್ಸಹೇ
ನಿನ್ನ ವಂಶದ ಈ ನಿರಪರಾಧ ಮಗುವನ್ನು ತಂದೆ-ತಾತಂದಿರ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲು ನಾನು ಹೇಗೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲೆ?
ಕಥಂ ಶಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಬಾಲೇಽಸ್ಮಿನ್ಗುಣಾನಾಧಾತುಮೀಪ್ಸಿತಾನ್। ಅನಾಥೇ ಸರ್ವತೋ ಲುಪ್ತೇ ಯಥಾ ತ್ವಂ ಧರ್ಮದರ್ಶಿವಾನ್
ನಿನ್ನಂತೆ ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವನಾದರೂ, ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಆಶ್ರಯವಿಲ್ಲದ ಈ ಮಗುವಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಗುಣಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ಕಲಿಸಬಲ್ಲೆ?
ಇಮಾಮಪಿ ಚ ತೇ ಬಾಲಾಮನಾಥಾಂ ಪರಿಭೂಯ ಮಾಮ್। ಅನರ್ಹಾಃ ಪ್ರಾರ್ಥಯಿಷ್ಯನ್ತಿ ಶೂದ್ರಾ ವೇದಶ್ರುತಿಂ ಯಥಾ
ನಿನ್ನ ಈ ಮಗಳು ಆಶ್ರಯವಿಲ್ಲದೆ ಉಳಿದರೆ, ನನನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲದವರು ಅವಳನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ, ಹೇಗೆ ಶೂದ್ರರು ವೇದವನ್ನು ಕೇಳಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೋ ಹಾಗೆ.
ತಾಂ ಚೇದಹಂ ನ ದಿತ್ಸೇಯಂ ಸದ್ಗುಣೈರುಪಬೃಂಹಿತಾಮ್। ಪ್ರಮಥ್ಯೈನಾಂ ಹರೇಯುಸ್ತೇ ಹವಿರ್ಧ್ವಾಙ್ಕ್ಷಾ ಇವಾಧ್ವರಾತ್
ನಾನು ಅವಳನ್ನು ಸದ್ಗುಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಯೋಗ್ಯನಿಗೆ ಕೊಡದಿದ್ದರೆ, ಅವರು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಅವಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಹೋಮದ ಬಲಿಯನ್ನು ಕಾಗೆಗಳು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವಂತೆ.
ಸಂಪ್ರೇಕ್ಷಮಾಣಾ ಪುತ್ರೀಂ ತೇ ನಾನುರೂಪಮಿವಾತ್ಮನಃ। ಅನರ್ಹವಶಮಾಪನ್ನಾಮಿಮಾಂ ಚಾಪಿ ಸುತಾಂ ತವ
ನಿನ್ನ ಮಗಳು, ಇಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲದವಳಾಗಿದ್ದರೂ, ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲದವರ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ—
ಅವಜ್ಞಾತಾ ಚ ಲೋಕೇಷು ತಥಾನ್ಮಾನಮಜಾನತೀ। ಅವಲಿಪ್ತೈರೈರ್ಬ್ರಹ್ಮನ್ಮರಿಷ್ಯಾಮಿ ನ ಸಂಶಯಃ
ಜನರಲ್ಲಿ ನಾನು ಅವಮಾನಕ್ಕೊಳಗಾಗಿ, ಗೌರವವಿಲ್ಲದೆ, ಅಹಂಕಾರಿಗಳಿಂದ ಹೀನಾಯಾಗಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ನಾನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಸಾಯುತ್ತೇನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ.
ತೌ ಚ ಹೀನೌ ಮಯಾ ಬಾಲೌ ತ್ವಯಾ ಚೈವ ತಥಾತ್ಮಜೌ। ವಿನಶ್ಯೇತಾಂ ನ ಸನ್ದೇಹೋ ಮತ್ಸ್ಯಾವಿವ ಜಲಕ್ಷಯೇ
ನಾನು ಮತ್ತು ನೀನು ಇಲ್ಲದೆ, ಆ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆ, ನೀರು ಒಣಗಿದಾಗ ಮೀನುಗಳು ಸಾಯುವಂತೆ.
ತ್ರಿತಯಂ ಸರ್ವಥಾಪ್ಯೇವಂ ವಿನಶಿಷ್ಯತ್ಯಸಂಶಯಮ್। ತ್ವಯಾ ವಿಹೀನಂ ತಸ್ಮಾತ್ತ್ವಂ ಮಾಂ ಪರಿತ್ಯಕ್ತುಮರ್ಹಸಿ
ಹೀಗೆ, ನಿನ್ನಿಲ್ಲದೆ ನಾವು ಮೂವರೂ ಖಂಡಿತವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತೇವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಬಾರದು.
ವ್ಯುಷ್ಟಿರೇಷಾ ಪರಾ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಪೂರ್ವಂ ಭರ್ತುಃ ಪರಾ ಗತಿಃ। ನನು ಬ್ರಹ್ಮನ್ಸಪುತ್ರಾಣಾಮಿತಿ ಧರ್ಮವಿದೋ ವಿದುಃ
ಹೆಂಗಸರಿಗೆ ಗಂಡನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಧರ್ಮ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳಿರುವವರಿಗೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಅನಿಷ್ಟಮಿಹ ಪುತ್ರಾಣಾಂ ವಿಷಯೇ ಪರಿವರ್ತಿತುಮ್। ಹರಿದ್ರಾಞ್ಜನಪುಷ್ಪಾದಿಸೌಮಙ್ಗಲ್ಯಯುತಾ ಸತೀ
ಮಕ್ಕಳಿರುವ ಹೆಂಗಸು, ಹಳದಿ, ಕಾಜಲ್, ಹೂವಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ.
ಮರಣಂ ಯಾತಿ ಯಾ ಭರ್ತುಸ್ತದ್ದತ್ತಜಲಪಾಯಿನೀ। ಭರ್ತೃಪಾದಾರ್ಪಿತಮನಾಃ ಸಾ ಯಾತಿ ಗಿರಿಜಾಪದಮ್
ಯಾರು ಗಂಡನಿಗಾಗಿ ನೀಡಿದ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾಳೆ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗಂಡನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ನೆಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ, ಆಕೆ ಪರ್ವತದ ಪುತ್ರಿಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ.
ಗಿರಾಜಾಯಾಃ ಸಖೀ ಭೂತ್ವಾ ಮೋದತೇ ನಗಕನ್ಯಯಾ। ಮಿತಂ ದದಾತಿ ಹಿ ಪಿತಾ ಮಿತಂ ಮಾತಾ ಮಿತಂ ಸುತಃ
ಪರ್ವತಕುಮಾರಿಯ ಸ್ನೇಹಿತೆಯಾಗಿದ್ದು, ಆ ಪರ್ವತದ ಹೆಣ್ಣುಮಗುವಿನ ಜೊತೆ ಸಂತೋಷವಾಗಿ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಾಳೆ. ತಂದೆ, ತಾಯಿ, ಮಗನು - ಇವರು ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಷ್ಟು ಮಾತ್ರವೇ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.
ಅಮಿತಸ್ಯ ಹಿ ದಾತಾರಂ ಕಾ ಪತಿಂ ನಾಭಿನನ್ದತಿ। ಆಶ್ರಮಾಶ್ಚಾಗ್ನಿಸಂಸ್ಕಾರಾ ಜಪಹೋಮವ್ರತಾನಿ ಚ
ಅವಧಿಯಿಲ್ಲದಂತೆ ಕೊಡುವ ಪತಿಯನ್ನು ಯಾವ ಹೆಂಗಸು ಸಂತೋಷಪಡುವುದಿಲ್ಲ? ಆಶ್ರಮಗಳು, ಅಗ್ನಿಕಾರ್ಯಗಳು, ಜಪ, ಹೋಮ, ವ್ರತಗಳು—
ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ನೈತೇ ವಿಧಾತವ್ಯಾ ವಿನಾ ಪತಿಮನಿನ್ದಿತಮ್। ಕ್ಷಮಾ ಶೌಚಮನಾಹಾರಮೇತಾವದ್ವಿಹಿತಂ ಸ್ತ್ರಿಯಾಃ
ಪತಿ ದೋಷರಹಿತನಾಗಿಲ್ಲದೆ ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಹೆಂಗಸಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸಹನೆ, ಶುದ್ಧತೆ, ಮತ್ತು ತಿನ್ನುವಲ್ಲಿ ಮಿತಿಮೀರಿ ಹೋಗದಿರುವುದು—ಇವುವೇ ಹೆಂಗಸಿಗೆ ವಿಧಿಸಿರುವ ಧರ್ಮಗಳು.
ಪರಿತ್ಯಕ್ತಃ ಸುತಶ್ಚಾಯಂ ದುಹಿತೇಯಂ ತಥಾ ಮಯಾ। ಬಾನ್ಧವಾಶ್ಚ ಪರಿತ್ಯಕ್ತಾಸ್ತ್ವದರ್ಥಂ ಜೀವಿತಂ ಚ ಮೇ
ಈ ಮಗನನ್ನು ನಾನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ, ಈ ಮಗಳನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ, ನನ್ನ ಜೀವವೂ ನಿನ್ನಿಗೋಸ್ಕರವೇ.
ಯಜ್ಞೈಸ್ತಪೋಭಿರ್ನಿಯಮೈರ್ದಾನೈಶ್ಚ ವಿವಿಧೈಸ್ತಥಾ। ವಿಶಿಷ್ಯತೇ ಸ್ತ್ರಿಯಾ ಭರ್ತುರ್ನಿತ್ಯಂ ಪ್ರಿಯಹಿತೇ ಸ್ಥಿತಿಃ
ಯಜ್ಞ, ತಪಸ್ಸು, ನಿಯಮ, ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದಾನಗಳಿಂದ ಹೆಂಗಸು ಪತಿಯ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಸದಾ ಇರುವ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಏನೂ ಸಾಧಿಸಲಾರಳು.
ತದಿದಂ ಯಚ್ಚಿಕೀರ್ಷಾಮಿ ಧರ್ಮಂ ಪರಮಸಂಮತಮ್। ಇಷ್ಟಂ ಚೈವ ಹಿತಂ ಚೈವ ತವ ಚೈವ ಕುಲಸ್ಯ ಚ
ಆದುದರಿಂದ ನಾನು ಮಾಡುವುದಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿರುವ ಈ ಪರಮ ಧರ್ಮವು ನಿನಗೆ, ನಿನ್ನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೂ ಇಷ್ಟವಾದುದು, ಹಿತವಾದುದು.
ಇಷ್ಟಾನಿ ಚಾಪ್ಯಪತ್ಯಾನಿ ದ್ರವ್ಯಾಣಿ ಸುಹೃದಃ ಪ್ರಿಯಾಃ। ಆಪದ್ಧರ್ಮಪ್ರಮೋಕ್ಷಾಯ ಭಾರ್ಯಾ ಚಾಪಿ ಸತಾಂ ಮತಮ್
ಮಕ್ಕಳು, ಧನ, ಸ್ನೇಹಿತರು—ಇವು ಎಲ್ಲವೂ ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಬೇಕಾದವು. ಹೆಂಡತಿಯೂ ಕೂಡ ಸದ್ಗುಣಿಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಇರಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಆಪದರ್ಥೇ ಧನಂ ರಕ್ಷೇದ್ದಾರಾನ್ರಕ್ಷೇದ್ಧನೈರಪಿ। ಆತ್ಮಾನಂ ಸತತಂ ರಕ್ಷೇದ್ದಾರೈರಪಿ ಧನೈರಪಿ
ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಧನವನ್ನು ಕಾಯಬೇಕು; ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಕಾಯಲು ಧನವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು; ಆದರೆ ಯಾವಾಗಲೂ ತನ್ನನ್ನೇ, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಧನವನ್ನು ಬಳಸಿಯೂ ಕಾಯಬೇಕು.
ದೃಷ್ಟಾದೃಷ್ಟಫಲಾರ್ಥಂ ಹಿ ಭಾರ್ಯಾ ಪುತ್ರೋ ಧನಂ ಗೃಹಮ್। ಸರ್ವಮೇತದ್ವಿಧಾತವ್ಯಂ ಬುಧಾನಾಮೇಷ ನಿಶ್ಚಯಃ
ಹೆಂಡತಿ, ಮಗ, ಧನ, ಮನೆ—ಇವು ಎಲ್ಲವೂ ಕಾಣುವ ಹಾಗೂ ಕಾಣದ ಫಲಗಳಿಗಾಗಿ. ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ನಡೆಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಜ್ಞಾನಿಗಳ ನಿಶ್ಚಯ.
ಏಕತೋ ವಾ ಕುಲಂ ಕೃತ್ಸ್ನಮಾತ್ಮಾ ವಾ ಕುಲವರ್ಧನಃ। `ಉಭಯೋಃ ಕೋಧಿಕೋ ವಿದ್ವನ್ನಾತ್ಮಾ ಚೈವಾಧಿಕಃ ಕುಲಾತ್
ಒಂದು ಕಡೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕುಟುಂಬವಿದ್ದರೂ, ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ತಾನಿದ್ದರೂ, ಜ್ಞಾನಿಯೇ, ಆತ್ಮವೇ ಎರಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.