ತಯೋಃ ಶಬ್ದೇನ ಮಹತಾ ವಿಬುದ್ಧಾಸ್ತೇ ನರರ್ಷಭಾಃ। ಸಹ ಮಾತ್ರಾ ಚ ದದೃಶುರ್ಹಿಡಿಮ್ಬಾಮಗ್ರತಃಸ್ಥಿತಾಮ್
ಅವರ ದೊಡ್ಡ ಶಬ್ದದಿಂದ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡ ಆ ಮಹಾನ್ ಪುರುಷರು ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯೊಡನೆ ಹಿಡಿಂಬೆಯನ್ನು ಎದುರು ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದರು.
ಪ್ರಬುದ್ಧಾಸ್ತೇ ಹಿಡಿಮ್ಬಾಯಾ ರೂಪಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾತಿಮಾನುಷಮ್। ವಿಸ್ಮಿತಾಃ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರಾ ಬಭೂವುಃ ಪೃಥಯಾ ಸಹ
ಹಿಡಿಂಬೆಯ ಅತಿಮಾನುಷ ರೂಪವನ್ನು ನೋಡಿ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡ ಪಾಂಡವರು ಮತ್ತು ಪೃಥೆಯೂ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತರಾದರು.
ತತಃ ಕುನ್ತೀ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯೈನಾಂ ವಿಸ್ಮಿತಾ ರೂಪಸಂಪದಾ। ಉವಾಚ ಮಧುರಂ ವಾಕ್ಯಂ ಸಾನ್ತ್ವಪೂರ್ವಮಿದಂ ಶೈನಃ
ಆಮೇಲೆ ಕುಂತಿ ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿ ಅವಳ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಆಶ್ಚರ್ಯಪಟ್ಟಳು ಮತ್ತು ಮೃದುವಾಗಿ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಳು.
ಕಸ್ಯ ತ್ವಂ ಸುರಗರ್ಭಾಭೇ ಕಾವಾಽಸಿ ವರವರ್ಣಿನಿ। ಕೇನ ಕಾರ್ಯೇಣ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತಾ ಕುತಶ್ಚಾಗಮನಂ ತವ
ನೀನು ಯಾರು, ದೇವತೆಗೂ ಸಮಾನವಾದ ರೂಪವಂತೆಯೆ? ಯಾರು ನಿನಗೆ ತಂದೆ, ಸುಂದರಿಯೆ? ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದೆ?
ಯದಿ ವಾಽಸ್ಯ ವನಸ್ಯ ತ್ವಂ ದೇವತಾ ಯದಿ ವಾಽಪ್ಸರಾಃ। ಆಚಕ್ಷ್ವ ಮಮ ತತ್ಸರ್ವಂ ಕಿಮರ್ಥಂ ಚೇಹ ತಿಷ್ಠಸಿ
ಈ ಅರಣ್ಯದ ದೇವತೆ ಅಥವಾ ಅಪ್ಸರೆ ಆಗಿದ್ದರೆ, ನನಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳು—ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಏಕೆ ನಿಂತಿದ್ದೀಯೆ?
ಯದೇತತ್ಪಶ್ಯಸಿ ವನಂ ನೀಲಮೇಘನಿಂ ಮಹತ್। ನಿವಾಸೋ ರಾಕ್ಷಸಸ್ಯೈಷ ಹಿಡಿಮ್ಬಸ್ಯ ಮಮೈವ ಚ
ನೀನು ನೋಡುತ್ತಿರುವ ಈ ದೊಡ್ಡ, ಕಪ್ಪು ಮೇಘದಂತಿರುವ ಅರಣ್ಯವು ಹಿಡಿಂಬ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನ ಮತ್ತು ನನ್ನ ವಾಸಸ್ಥಳ.
ತಸ್ಯ ಮಾಂ ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಭಗಿನೀಂ ವಿದ್ದಿ ಭಾಮಿನಿ। ಭ್ರಾತ್ರಾ ಸಂಪ್ರೇಷಿತಾಮಾರ್ಯೇ ತ್ವಾಂ ಸಪುತ್ರಾಂ ಜಿಘಾಂಸತಾ
ಅವನ ಸಹೋದರಿಯಾಗಿರುವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೋ ಸುಂದರಿಯೆ; ನನ್ನ ಅಣ್ಣನು ನಿನ್ನ ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ನನ್ನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಕ್ರೂರಬುದ್ಧೇರಹಂ ತಸ್ಯ ವಚನಾದಾಗತಾ ತ್ವಿಹ। ಅದ್ರಾಕ್ಷಂ ನವಹೇಮಾಭಂ ತವ ಪುತ್ರಂ ಮಹಾಬಲಮ್
ಅವನ ಕ್ರೂರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅನುಸರಿಸಿ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದೆ; ಆದರೆ ನಿನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಹೊಸ ಚಿನ್ನದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿರುವ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿ ನೋಡಿದೆ.
ತತೋಽಹಂ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ಭಾವೇ ವಿಚರತಾ ಶುಭೇ। ಚೋದಿತಾ ತವ ಪುತ್ರಾರ್ಥಂ ಮನ್ಮಥೇನ ವಶಾನುಗಾ
ಆಮೇಲೆ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಒಳ್ಳೆಯವಳೇ, ನಿನ್ನ ಮಗನಿಗಾಗಿ ಮನಸ್ಸು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತವಾಯಿತು.
ತತೋ ವೃತೋ ಮಯಾ ಭರ್ತಾ ತವ ಪುತ್ರೋ ಮಹಾಬಲಃ। ಅಪನೇತುಂ ಚ ಯತಿತೋ ನ ಚೈವ ಶಕಿತೋ ಮಯಾ
ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ನಾನು ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮಗನನ್ನು ಪತಿಯಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡೆ; ದೂರ ಹೋಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.
ಚಿರಾಯಮಾಣಾಂ ಮಾಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ತತಃ ಸ ಪುರುಷಾದಕಃ। ಸ್ವಯಮೇವಾಗತೋ ಹನ್ತುಮಿಮಾನ್ಸರ್ವಾಂಸ್ತವಾತ್ಮಜಾನ್
ನಾನು ವಿಳಂಬ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಅರಿತು, ಆ ಮಾನವರನ್ನು ತಿನ್ನುವವನು ಸ್ವತಃ ಬಂದು ನಿನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದನು.
ಸ ತೇನ ಮಮ ಕಾನ್ತೇನ ತವ ಪುತ್ರೇಣ ಧೀಮತಾ। ಬಲಾದಿತೋ ವಿನಿಷ್ಪಿಷ್ಯ ವ್ಯಪನೀತೋ ಮಹಾತ್ಮನಾ
ಆದರೆ ನಿನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಮಗ, ಬುದ್ಧಿವಂತನಾದ ಅವನು, ತನ್ನ ಬಲದಿಂದ ಆ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ದೂರವಿಟ್ಟನು.
ವಿಕರ್ಷನ್ತೌ ಮಹಾವೇಗೌ ಗರ್ಜಮಾನೌ ಪರಸ್ಪರಮ್। ಪಶ್ಯೈವಂ ಯುಧಿ ವಿಕ್ರಾನ್ತಾವೇತೌ ಚ ನರರಾಕ್ಷಸೌ
ನೋಡು, ಈ ಇಬ್ಬರೂ—ಪುರುಷ ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸ—ಬಲದಿಂದ ಒಬ್ಬರನ್ನು ಒಬ್ಬರು ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ತಸ್ಯಾಃ ಶ್ರುತ್ವೈವ ವಚನಮುತ್ಪಪಾತ ಯುಧಿಷ್ಠಿರಃ। ಅರ್ಜುನೋ ನಕುಲಶ್ಚೈವ ಸಹದೇವಶ್ಚ ವೀರ್ಯವಾನ್
ಅವಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಅರ್ಜುನ, ನಕುಲ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಸಹದೇವರು ಎಚ್ಚರಗೊಂಡರು.
ತೌ ತೇ ದದೃಶುರಾಸಕ್ತೌ ವಿಕರ್ಷನ್ತೌ ಪರಸ್ಪರಮ್। ಕಾಙ್ಕ್ಷಮಾಣೌ ಜಯಂ ಚೈವ ಸಿಂಹಾವಿವ ಬಲೋತ್ಕಟೌ
ಅವರು ಆ ಇಬ್ಬರನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಎಳೆದುಕೊಂಡು, ಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಹವಣಿಸುತ್ತಿರುವ, ಸಿಂಹಗಳಂತೆ ಬಲಶಾಲಿಗಳಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದರು.
ಅಥಾನ್ಯೋನ್ಯಂ ಸಮಾಶ್ಲಿಷ್ಯ ವಿಕರ್ಷನ್ತೌ ಪುನಃಪುನಃ। ದಾವಾಗ್ನಿಧೂಮಸದೃಶಂ ಚಕ್ರತುಃ ಪಾರ್ಥಿವಂ ರಜಃ
ಆಮೇಲೆ, ಅವರು ಪುನಃ ಪುನಃ ಒಬ್ಬರನ್ನು ಒಬ್ಬರು ಹಿಡಿದು ಎಳೆದುಕೊಂಡಾಗ, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತೊಗೆಯಂತೆ ಧೂಳನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿದರು.
ವಸುಧಾರೇಣುಸಂವೀತೌ ವಸುಧಾಧರಸನ್ನಿಭೌ। ಬಭ್ರಾಜತುರ್ಯಥಾ ಶೈಲೌ ನೀಹಾರೇಣಾಭಿಸಂವೃತೌ
ಭೂಮಿಯ ಧೂಳಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು, ಪರ್ವತಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾ, ಇಬ್ಬರೂ ಮಂಜಿನಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿದ ಎರಡು ಬೆಟ್ಟಗಳಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದರು.
ರಾಕ್ಷಸೇನ ತದಾ ಭೀಮಂ ಕ್ಲಿಶ್ಯಮಾನಂ ನಿರೀಕ್ಷ್ಯ ಚ। ಉವಾಚೇದಂ ವಚಃ ಪಾರ್ಥಃ ಪ್ರಹಸಞ್ಛನಕೈರಿವ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸನು ಭೀಮನನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಪಾರ್ಥನು ಸ್ವಲ್ಪ ನಗುತ್ತಾ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
ಭೀಮ ಮಾಭೈರ್ಮಹಾಬಾಹೋ ನ ತ್ವಾಂ ಬುಧ್ಯಾಮಹೇ ವಯಮ್। ಸಮೇತಂ ಭೀಮರೂಪೇಣ ರಕ್ಷಸಾ ಶ್ರಮಕರ್ಶಿತಾಃ
ಭೀಮ, ಭಯಪಡುವದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಿಲ್ಲ, ಬಲವಂತನಾದ ನೀನು. ನಾವು ತುಂಬಾ ದಣಿದು ಹೋಗಿದ್ದೇವೆ, ನೀನು ಭೀಮನೇನೋ ಅಥವಾ ಭೀಮನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದ ರಾಕ್ಷಸನೇನೋ ಎಂದು ನಮಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಸಾಹಾಯ್ಯೇಽಸ್ಮಿ ಸ್ಥಿತಃ ಪಾರ್ಥ ಪಾತಯಿಷ್ಯಾಮಿ ರಾಕ್ಷಸಮ್। ನಕುಲಃ ಸಹದೇವಶ್ಚ ಮಾತರಂ ಗೋಪಯಿಷ್ಯತಃ
ಪಾರ್ಥ, ನಿನಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ನಾನು ಸಿದ್ಧನಿದ್ದೇನೆ; ಈ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ನಾನು ಹೊಡೆದು ಬೀಳಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಕುಲ ಮತ್ತು ಸಹದೇವರು ನಮ್ಮ ತಾಯಿಯನ್ನು ಕಾಯುವರು.
ಉದಾಸೀನೋ ನಿರೀಕ್ಷಸ್ವ ನ ಕಾರ್ಯಃ ಸಂಭ್ರಮಸ್ತ್ವಯಾ। ನ ಜಾತ್ವಯಂ ಪುನರ್ಜೀವೇನ್ಮದ್ಬಾಹ್ವನ್ತರಮಾಗತಃ
ನೀನು ಶಾಂತವಾಗಿರು, ನೋಡುತ್ತಿರು, ಆತಂಕಪಡಬೇಡ. ನನ್ನ ಕೈಗಳ ನಡುವೆ ಸಿಕ್ಕಿದ ಈ ರಾಕ್ಷಸನು ಎಂದಿಗೂ ಬದುಕಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾರನು.
ಭುಜಯೋರನ್ತರಂ ಪ್ರಾಪ್ತೋ ಭೀಮಸೇನಸ್ಯ ರಾಕ್ಷಸಃ। ಅಮೃತ್ವಾ ಪಾರ್ಥವೀರ್ಯೇಣ ಮೃತೋ ಮಾ ಭೂದಿತಿ ಧ್ವನಿಃ
ಭೀಮಸೇನನ ಕೈಗಳ ಮಧ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದ ಈ ರಾಕ್ಷಸನು ಪಾರ್ಥನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಈಗಲೇ ಸತ್ತವನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
ಅಯಮಸ್ಮಾಂಸ್ತು ನೋ ಹನ್ಯಾಜ್ಜಾತು ಪಾರ್ಥ ರಾಕ್ಷಸಃ। ಜೀವನ್ತಂ ನ ಪ್ರಮೋಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಮಾ ಭೈಷೀರ್ಭರತರ್ಷಭ
ಪಾರ್ಥ, ಈ ರಾಕ್ಷಸನು ನಮ್ಮನ್ನು ಯಾವತ್ತೂ ಕೊಲ್ಲಲಾರನು. ನಾನು ಅವನನ್ನು ಬದುಕಿದ್ದಂತೆ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ; ಭಯಪಡುವದಕ್ಕೆ ಏನು ಇಲ್ಲ, ಭರತ ವಂಶದ ಶ್ರೇಷ್ಠ.
ಪೂರ್ವರಾತ್ರೇ ಪ್ರಯುಕ್ತೋಽಸಿ ಭೀಮ ಕ್ರೂರೇಣ ರಕ್ಷಸಾ। ಕ್ಷಪಾ ವ್ಯುಷ್ಟಾ ನ ಚೇದಾನೀಂ ಸಮಾಪ್ತೋಸೀನ್ಮಹಾರಣಃ
ಭೀಮ, ನೀನು ಹಗಲು ಹೊತ್ತಿನ ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲೇ ಈ ಕ್ರೂರ ರಾಕ್ಷಸನಿಂದ ಹಲ್ಲೆಗೊಳಗಾಗಿದ್ದೆ. ರಾತ್ರಿ ಮುಗಿಯದೆ ಇದ್ದರೆ ಈ ಭಯಾನಕ ಯುದ್ಧ ಇನ್ನೂ ಮುಗಿಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
ಕಿಮೇನನ ಚಿರಂ ಭೀಮ ಜೀವತಾ ಪಾಪರಕ್ಷಸಾ। ಗನ್ತವ್ಯೇ ನ ಚಿರಂ ಸ್ಥಾತುಮಿಹ ಶಕ್ಯಮರಿನ್ದಮ
ಭೀಮ, ಈ ದುಷ್ಟ ರಾಕ್ಷಸನು ಇನ್ನೆಷ್ಟು ಕಾಲ ಬದುಕಿರುತ್ತಾನೆ? ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸುವವನೇ, ಅವನು ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಉಳಿಯಲಾಗದು.
ಪುರಾ ಸಂರಜ್ಯತೇ ಪ್ರಾಚೀ ಪುರಾ ಸನ್ಧ್ಯಾ ಪ್ರವರ್ತತೇ। ರೌದ್ರೇ ಮುಹೂರ್ತೇ ರಕ್ಷಾಂಸಿ ಪ್ರಬಲಾನಿ ಭವನ್ತ್ಯುತ
ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕು ಬೆಳಗುವ ಮೊದಲು, ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲು, ಈ ಭಯಾನಕ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರು ಅತ್ಯಂತ ಬಲಶಾಲಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ.
ತ್ವರಸ್ವ ಭೀಮ ಮಾ ಕ್ರೀಡ ಜಹಿ ರಕ್ಷೋ ವಿಭೀಷಣಮ್। ಪುರಾ ವಿಕುರುತೇ ಮಾಯಾಂ ಭುಜಯೋಃ ಸಾರಮರ್ಪಯ
ಭೀಮ, ವಿಳಂಬ ಮಾಡಬೇಡ, ಆಟವಾಡಬೇಡ; ಈ ಭಯಾನಕ ರಾಕ್ಷಸನು ತನ್ನ ಮಾಯೆ ತೋರಿಸುವ ಮೊದಲು ಅವನನ್ನು ಕೊಂದುಹಾಕು—ನಿನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ತೋರಿಸು.
ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಮಾತ್ಮನೋ ವೇತ್ಥ ನರಾಣಾಂ ಹಿತಕಾಮ್ಯಯಾ। ರಕ್ಷೋ ಜಹಿ ಯಥಾ ಶಕ್ರಃ ಪುರಾ ವೃತ್ರಂ ಮಹಾಬಲಮ್
ನೀನು ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರಿತಿರುವೆ, ಮನುಷ್ಯರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಇಚ್ಛಿಸುವವನಾಗಿರುವೆ. ಇಂದ್ರನು ಹಿಂದೆ ವೃತ್ರನನ್ನು ಹೇಗೆ ಕೊಂದನೋ, ನೀನು ಕೂಡ ಈ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಹೀಗೆಯೇ ಕೊಂದುಹಾಕು.
ಅಥವಾ ಮನ್ಯಸೇ ಭಾರಂ ತ್ವಮಿಮಂ ರಾಕ್ಷಸಂ ಯುಧಿ। ಆತಿಷ್ಠೇ ತವ ಸಾಹಾಯ್ಯಂ ಶೀಘ್ರಮೇವ ತು ಹನ್ಯತಾಮ್
ಅಥವಾ, ನೀನು ಈ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತುಕೊಳ್ಳುವುದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟವೆಂದು ಅನಿಸಿದರೆ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಅವನನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಕೊಂದುಹಾಕುತ್ತೇನೆ.
ಅಥವಾ ತ್ವಹಮೇವೈನಂ ಹನಿಷ್ಯಾಮಿ ವೃಕೋದರ। ಕೃತಕರ್ಮಾ ಪರಿಶ್ರಾನ್ತಃ ಸಾಧು ತಾವದುಪಾರಮ
ಅಥವಾ, ವೃಕೋದರ, ನಾನು ಸ್ವತಃ ಅವನನ್ನು ಕೊಂದುಹಾಕುತ್ತೇನೆ. ನೀನು ನಿನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದೀಯ, ಈಗ ದಣಿದಿರುವೆ—ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತೆಗೆದುಕೊ.