ಪದಾತೀಂಶ್ಚ ರಥಾಂಶ್ಚೈವ ನ್ಯವಧೀದರ್ಜುನಾಗ್ರಜಃ। ಗೋಪಾಲ ಇವ ದಣ್ಡೇನ ಯಥಾ ಪಶುಗಣಾನ್ವನೇ
ಅರ್ಜುನನ ಅಣ್ಣನು ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹಸುಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ಹೊಡೆಯುವ ಹಸುಗಾವಲುಗಾರನಂತೆ, ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ಪಾದಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ರಥಾರೂಢರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು.
ಚಾಲಯನ್ರಥನಾಗಾಂಶ್ಚ ಸಂಚಚಾಲ ವೃಕೋದರಃ। ಭಾರದ್ವಾಜಪ್ರಿಯಂ ಕರ್ತುಮುದ್ಯತಃ ಫಾಲ್ಗುನಸ್ತದಾ
ವೃಕೋದರನು ರಥಗಳು ಮತ್ತು ಆನೆಗಳನ್ನು ಕಂಪಿಸಿದನು; ಫಾಲ್ಗುನನು ಭಾರದ್ವಾಜನಿಗೆ ಸಂತೋಷ ಕೊಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾ ಹಾಗೆಯೇ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದನು.
ಪಾರ್ಷತಂ ಶರಜಾಲೇನ ಕ್ಷಿಪನ್ನಾಗಾತ್ಸ ಪಾಣ್ಡವಃ। ಹಯೌಘಾಂಶ್ಚ ರಥೌಘಾಂಶ್ಚ ಗಜೌಘಾಂಶ್ಚ ಸಮನ್ತತಃ
ಪಾಂಡುಪುತ್ರನು ಪಾರ್ಷತನು ಮೇಲೆ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆ ಸುರಿದು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕುದುರೆಗಳು, ರಥಗಳು, ಆನೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದನು.
ಪಾತಯನ್ಸಮರೇ ರಾಜನ್ಯುಗಾನ್ತಾಗ್ರಿರಿವ ಜ್ವಲನ್। ತತಸ್ತೇ ಹನ್ಯಮಾನಾ ವೈ ಪಞ್ಚಾಲಾಃ ಸೃಞ್ಜಯಾಸ್ತಥಾ
ಅವನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಯುಗಾಂತದ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಬೀಳಿಸಿದನು; ಆಗ ಪಂಚಾಲರು ಮತ್ತು ಶೃಂಜಯರು ಹತರಾದರು.
ಶರೈರ್ನಾನಾವಿಧೈಸ್ತೂರ್ಣಂ ಪಾರ್ಥಂ ಸಂಛಾದ್ಯ ಸರ್ವಶಃ। ಸಿಂಹನಾದಂ ಮುಖೈಃ ಕೃತ್ವಾ ಸಮಯುಧ್ವನ್ತ ಪಾಣ್ಡವಮ್
ಅವರು ಬೇಗನೆ色色ದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಪಾರ್ಥನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಆವರಿಸಿ, ಸಿಂಹಗಳಂತೆ ಗರ್ಜಿಸಿ ಪಾಂಡುಪುತ್ರನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಮುಂದಾದರು.
ತದ್ಯುದ್ಧಮಭವದ್ಧೋರಂ ಸಮುಹಾದ್ಭುತದರ್ಶನಮ್। ಸಿಂಹನಾದಸ್ವನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ನಾಮೃಷ್ಯತ್ಪಾಕಶಾಸನಿಃ
ಆ ಯುದ್ಧ ಭಯಾನಕವಾಗಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ನೋಡುವುದು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿತ್ತು; ಸಿಂಹದ ಗರ್ಜನೆ ಕೇಳಿದ ಪಾಂಡುಪುತ್ರನು ಅದನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದೆ ಕೋಪಗೊಂಡನು.
ತತಃ ಕಿರೀಟೀ ಸಹಸಾ ಪಞ್ಚಾಲಾನ್ಸಮರೇಽದ್ರವತ್। ಛಾದಯನ್ನಿಷುಜಾಲೇನ ಮಹತಾ ಮೋಹಯನ್ನಿವ
ಆಗ ಕಿರೀಟಧಾರಿ ಯೋಧನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಲರ ಮೇಲೆ ವೇಗವಾಗಿ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ, ದೊಡ್ಡ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆ ಸುರಿದು ಅವರನ್ನು ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸಿದನು.
ಶೀಘ್ರಮಭ್ಯಸ್ಯತೋ ಬಾಣಾನ್ಸಂದಧಾನಸ್ಯ ಚಾನಿಶಮ್। ನಾನ್ತರಂ ದದೃಶೇ ಕಿಂಚಿತ್ಕೌನ್ತೇಯಸ್ಯ ಯಶಸ್ವಿನಃ
ಅವನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ವೇಗವಾಗಿ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಎಸೆದು ಹಿಂಡುವಾಗ, ಕುಂತೀಪುತ್ರನ ದೇಹವೇ ಕಾಣಿಸದೆ ಹೋದದು.
ನ ದಿಶೋ ನಾನ್ತರಿಕ್ಷಂ ಚ ತದಾ ನೈವ ಚ ಮೇದಿನೀ। ಅದೃಶ್ಯತ ಮಹಾರಾಜ ತತ್ರ ಕಿಂಚಿನ್ನ ಸಙ್ಗರೇ
ಅಂದು ಆ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದಿಕ್ಕುಗಳು, ಆಕಾಶ, ಭೂಮಿ ಯಾವುದೂ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ; ಅಲ್ಲಿ ಏನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಮಹಾರಾಜ.
ಪಾಞ್ಚಾಲಾನಾಂ ಕುರೂಣಾಂ ಚ ಸಾಧುಸಾಧ್ವಿತಿ ನಿಸ್ವನಃ। ತತ್ರ ತೂರ್ಯನಿನಾದಶ್ಚ ಶಙ್ಖಾನಾಂ ಚ ಮಹಾಸ್ವನಃ
ಪಂಚಾಲರು ಮತ್ತು ಕೌರವರು 'ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ! ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ!' ಎಂದು ಕೂಗಿದರು; ಜೊತೆಗೆ ತೂರ್ಯಗಳ ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ಶಂಖಗಳ ಭಾರಿ ಗೋಜುಗೂ ಕೇಳಿಬಂತು.
ಸಿಂಹನಾದಶ್ಚ ಸಂಜಜ್ಞೇ ಸಾಧುಶಬ್ದೇನ ಮಿಶ್ರಿತಃ। ತತಃ ಪಾಞ್ಚಾಲರಾಜಸ್ತು ತಥಾ ಸತ್ಯಜಿತಾ ಸಹ
ಅಲ್ಲಿ ಸಿಂಹದ ಗರ್ಜನೆಗೂ, ಪ್ರಶಂಸೆಯ ಕೂಗುಗೂ ಮಿಶ್ರಿತವಾದ ಶಬ್ದ ಉಂಟಾಯಿತು; ಆಗ ಪಂಚಾಲರ ರಾಜನು ಸತ್ಯಜಿತನೊಂದಿಗೆ ಮುಂದೆ ಬಂದನು.
ತ್ವರಮಾಣೋಽಭಿದುದ್ರಾವ ಮಹೇನ್ದ್ರಂ ಶಮ್ಬರೋ ಯಥಾ। ಮಹತಾ ಶರವರ್ಷೇಣ ಪಾರ್ಥಃ ಪಾಞ್ಚಾಲಮಾವೃಣೋತ್
ಅವನಂತೆ ಶಂಭರನು ಮಹೇಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದಂತೆ, ಪಾರ್ಥನು ಪಂಚಾಲರನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯೊಂದಿಗೆ ಆವರಿಸಿದನು.
ತತೋ ಹಲಹಲಾಶಬ್ದ ಆಸೀತ್ಪಾಞ್ಚಾಲಕೇ ಬಲೇ। ಜಿವೃಕ್ಷತಿ ಮಹಾಸಿಂಹೇ ಗಜಾನಾಮಿವ ಯೂಥಪಮ್
ಆಗ ಪಂಚಾಲರ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಗೋಜು ಉಂಟಾಯಿತು; ಅದು ದೊಡ್ಡ ಸಿಂಹಗಳು ಗಾಯಗೊಂಡ ಆನೆಗಳ ನಾಯಕನ ಮೇಲೆ ಗರ್ಜಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿಬಂತು.
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪಾರ್ಥಂ ತದಾಯಾನ್ತಂ ಸತ್ಯಜಿತ್ಸತ್ಯವಿಕ್ರಮಃ। ಪಾಞ್ಚಾಲಂ ವೈ ಪರಿಪ್ರೇಪ್ಸುರ್ಧನಞ್ಜಯಮದುದ್ರುವತ್
ಪಾರ್ಥನು ಮುಂದೆ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ಸತ್ಯಜಿತನು ಪಂಚಾಲರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಧನಂಜಯನ ಕಡೆಗೆ ಓಡಿದನು.
ತತಸ್ತ್ವರ್ಜುನಪಾಞ್ಚಾಲೌ ಯುದ್ಧಾಯ ಸಮುಪಾಗತೌ। ವ್ಯಕ್ಷೋಭಯೇತಾಂ ತೌ ಸೈನ್ಯಮಿನ್ದ್ರವೈರೋಚನಾವಿವ
ಆಮೇಲೆ ಅರ್ಜುನ ಮತ್ತು ಪಂಚಾಲ ಸತ್ಯಜಿತರು ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಎದುರುಬಂದರು; ಅವರು ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ವಿರೋಚನನಂತೆ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ಕಂಪಿಸಿದರು.
ತತಃ ಸತ್ಯಜಿತಂ ಪಾರ್ಥೋ ದಶಭಿರ್ಮರ್ಮಭೇದಿಭಿಃ। ವಿವ್ಯಾಧ ಬವಲದ್ಗಾಢಂ ತದದ್ಭುತಮಿವಾಭವತ್
ಆಗ ಪಾರ್ಥನು ಹತ್ತು ಜೀವಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ತಲುಪುವ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಸತ್ಯಜಿತನನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಹೊಡೆದನು; ಅದು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾದ ಕಾರ್ಯವಾಯಿತು.
ತತಃ ಶರಶತೈಃ ಪಾರ್ಥಂ ಪಾಞ್ಚಾಲಃ ಶೀಘ್ರಮಾರ್ದಯತ್। ಪಾರ್ಥಸ್ತು ಶರವರ್ಷೇಣ ಚ್ಛಾದ್ಯಮಾನೋ ಮಹಾರಥಃ
ನಂತರ ಪಂಚಾಲನು ಶತಾರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಪಾರ್ಥನನ್ನು ಬೇಗನೆ ಗಾಯಗೊಳಿಸಿದನು; ಆ ಮಹಾರಥಿ ಪಾರ್ಥನು ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯೊಳಗೆ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟನು.
ವೇಗಂ ಚಕ್ರೇ ಮಹಾವೇಗೋ ಧನುರ್ಜ್ಯಾಮವಮೃಜ್ಯ ಚ। ತತಃ ಸತ್ಯಜಿತಶ್ಚಾಪಂ ಛಿತ್ವಾ ರಾಜಾನಮಭ್ಯಯಾತ್
ಅವನು ತನ್ನ ಬಲವನ್ನು ಕೂಡಿಸಿ, ಬಲಿಷ್ಠ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಹಾರಿಸಿ, ಸತ್ಯಜಿತನ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ರಾಜನ ಕಡೆಗೆ ಮುನ್ನಡೆದನು.
ಅಥಾನ್ಯದ್ಧನುರಾದಾಯ ಸತ್ಯಜಿದ್ವೇಗವತ್ತರಮ್। ಸಾಶ್ವಂ ಸಸೂತಂ ಸರಥಂ ಪಾರ್ಥಂ ವಿವ್ಯಾಧ ಸತ್ವರಃ
ಆಗ ಸತ್ಯಜಿತನು ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಚ್ಚು ಬಲವಾದ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದು, ತಕ್ಷಣವೇ ಪಾರ್ಥನನ್ನೂ ಅವನ ಕುದುರೆಗಳನ್ನೂ, ಸಾರಥಿಯನ್ನೂ, ರಥವನ್ನೂ ಹೊಡೆದನು.
ಸ ತಂ ನ ಮಮೃಷೇ ಪಾರ್ಥಃ ಪಾಞ್ಚಾಲೇನಾರ್ದಿತೋ ಯುಧಿ। ತತಸ್ತಸ್ಯ ವಿನಾಶಾರ್ಥಂ ಸತ್ವರಂ ವ್ಯಸೃಜಚ್ಛರಾನ್
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಲನಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡ ಪಾರ್ಥನು ಅದನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದೆ, ಅವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ತಕ್ಷಣವೇ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಡಲು ತಯಾರಾದನು.
ಹಯಾನ್ಧ್ವಜಂ ಧನುರ್ಮುಷ್ಟಿಮುಭೌ ತೌ ಪಾರ್ಷ್ಣಿಸಾರಥೀ। ಸ ತಥಾ ಭಿದ್ಯಮಾನೇಷು ಕಾರ್ಮುಕೇಷು ಪುನಃ ಪುನಃ
ಆ ರಥದ ಓಡಿಸುವವನೂ, ಧ್ವಜವೂ, ಧನುಸ್ಸಿನ ಹಿಡಿತವೂ, ಆ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿಸಿದವನು ಹೊಡೆದನು; ಹೀಗೆ ಅವನು ಧನುಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಮುರಿದು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದಾಗ,
ಹಯೇಷು ವಿನಿಕೃತ್ತೇಷು ವಿಮುಖೋಽಭವದಾಹವೇ। ಸ ಸತ್ಯಜಿತಮಾಲೇಕ್ಯ ತಥಾ ವಿಮುಖಮಾಹವೇ
ಆ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ದು ಹಾಕಿದಾಗ, ಅವನು ಯುದ್ಧದಿಂದ ಮುಖ ತಿರುಗಿದನು; ಸತ್ಯಜಿತ್ ಹೀಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ,
ವೇಗೇನ ಮಹತಾ ರಾಜನ್ನಭ್ಯಧಾವತ ಪಾರ್ಷತಮ್। ತದಾ ಚಕ್ರೇ ಮಹದ್ಯುದ್ಧಮರ್ಜುನೋ ಜಯತಾಂ ವರಃ
ಅವನ ಮೇಲೆ ಮಹಾ ವೇಗದಿಂದ ದೌಡಾಯಿಸಿದನು, ರಾಜನೇ; ಆಗ ಅರ್ಜುನನು, ಜಯಶೀಲರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ದೊಡ್ಡ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು.
ತಸ್ಯ ಪಾರ್ಥೋ ಧನುಶ್ಛಿತ್ತ್ವಾ ಧ್ವಜಂ ಚೋರ್ವ್ಯಾಮಪಾತಯತ್। ಪಞ್ಚಭಿಸ್ತಸ್ಯ ವಿವ್ಯಾಧ ಹಯಾನ್ಸೂತಂ ಚ ಸಾಯಕೈಃ
ಅವನ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಪಾರ್ಥನು ಮುರಿದು ಹಾಕಿ, ಧ್ವಜವನ್ನು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬೀಸಿದನು; ಐದು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನ ಕುದುರೆಗಳನ್ನೂ ರಥಸಾರಥಿಯನ್ನೂ ಹೊಡೆದನು.
ತತ ಉತ್ಸೃಜ್ಯ ತಚ್ಚಾಪಮಾದದಾನಃ ಶರಾವರಮ್। ಖಡ್ಗಮುದ್ಧೃತ್ಯ ಕೌನ್ತೇಯಃ ಸಿಂಹನಾದಮಥಾಕರೋತ್
ಆ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಬಾಣಗಳ ಗುಡ್ಡನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಕೌಂತೇಯನು ಖಡ್ಗವನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಸಿಂಹದ ಗರ್ಜನೆ ಮಾಡಿದನು.
ಪಾಞ್ಚಾಲಸ್ಯ ರಥಸ್ಯೇಷಾಮಾಪ್ಲುತ್ಯ ಸಹಸಾಽಪತತ್। ಪಾಞ್ಚಾಲರಥಮಾಸ್ಥಾಯ ಅವಿತ್ರಸ್ತೋ ಧನಞ್ಜಯಃ
ಪಾಂಚಾಲರ ರಥದ ಮೇಲೆ ಹಾರಿ, ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದನು; ಪಾಂಚಾಲರ ರಥವನ್ನು ಏರಿ, ಧನಂಜಯನು ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ನಿಂತನು.
ವಿಕ್ಷೋಭ್ಯಾಮ್ಭೋನಿಧಿಂತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಸ್ತಂನಾಗಮಿವ ಸೋಽಗ್ರಹೀತ್। ತತಸ್ತು ಸರ್ವಪಾಞ್ಚಾಲಾ ವಿದ್ರವನ್ತಿ ದಿಶೋ ದಶ
ಗರುಡನು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಕೆದಕಿದಂತೆ, ಅವನು ಆ ನಾಗನನ್ನು ಹಿಡಿದನು; ಆಗ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಂಚಾಲರು ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಗೂ ಓಡಿದರು.
ದರ್ಶಯನ್ಸರ್ವಸೈನ್ಯಾನಾಂ ಸ ಬಾಹ್ವೋರ್ಬಲಮಾತ್ಮನಃ। ಸಿಂಹನಾದಸ್ವನಂ ಕೃತ್ವಾ ನಿರ್ಜಗಾಮ ಧನಞ್ಜಯಃ
ಎಲ್ಲಾ ಸೇನೆಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಭುಜಬಲವನ್ನು ತೋರಿಸಿ, ಧನಂಜಯನು ಸಿಂಹದ ಗರ್ಜನೆಯ ಶಬ್ದ ಮಾಡಿ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟನು.
ಆಯಾನ್ತಮರ್ಜುನಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಕುಮಾರಾಃ ಸಹಿತಾಸ್ತದಾ। ಮಮೃದುಸ್ತಸ್ಯ ನಗರಂ ದ್ರುಪದಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ
ಅರ್ಜುನನು ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ರಾಜಕುಮಾರರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮಹಾತ್ಮ ಡ್ರುಪದನ ನಗರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರು.
ಸಂಬನ್ಧೀ ಕುರುವೀರಾಣಾಂ ದ್ರುಪದೋ ರಾಜಸತ್ತಮಃ। ಮಾ ವಧೀಸ್ತದ್ಬಲಂ ಭೀಮ ಗುರುದಾನಂ ಪ್ರದೀಯತಾಮ್
ಕುರುವೀರರ ಬಂಧುವಾದ ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠ ಡ್ರುಪದನು ಹೇಳಿದನು: 'ಈ ಸೇನೆಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬೇಡಿ; ಭೀಮನು ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ.'