ತೇ ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮಹಾತಮಾನಮುಪಗಮ್ಯ ಕುಮಾರಕಾಃ। ಭಗ್ನೋತ್ಸಾಹಕ್ರಿಯಾತ್ಮಾನೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಪರ್ಯವಾರಯನ್
ಆ ಮಹಾತ್ಮನನ್ನು ನೋಡಿ, ಉತ್ಸಾಹ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಆ ರಾಜಕುಮಾರರು ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅವನನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡರು.
ಅಥ ದ್ರೋಣಃ ಕುಮಾರಾಂಸ್ತಾನ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಕತ್ಯವಶಸ್ತದಾ। ಪ್ರಹಸ್ಯ ಮನ್ದಂ ಪೈಶಲ್ಯಾದಭ್ಯಭಾಷತ ವೀರ್ಯವಾನ್
ಆಗ ಪಾಂಚಾಲ ದೇಶದಿಂದ ಬಂದ ವೀರನಾದ ದ್ರೋಣನು, ಆ ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದ ರಾಜಕುಮಾರರನ್ನು ನೋಡಿ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಗುತ್ತಾ ಅವರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.
ಅಹೋ ವೋ ಧಿಗ್ಬಲಂ ಕ್ಷಾತ್ರಂ ಧಿಗೇತಾಂ ವಃ ಕೃತಾಸ್ತ್ರತಾಮ್। ಭರತಸ್ಯಾನ್ವಯೇ ಜಾತಾ ಯೇ ವೀಟಾಂ ನಾಧಿಗಚ್ಛತ
ಅಯ್ಯೋ, ನಿಮ್ಮ ಯೋಧಶಕ್ತಿಗೆ ನಾಚಿಕೆ! ನಿಮ್ಮ ಆಯುಧಪಟುತ್ವಕ್ಕೂ ನಾಚಿಕೆ! ಭರತ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ನೀವು, ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಬಹುಮಾನವನ್ನೂ ಪಡೆಯಲಾಗಲಿಲ್ಲವೆ?
ವೀಟಾಂ ಚ ಮುದ್ರಿಕಾಂ ಚೈವ ಹ್ಯಹಮೇತದಪಿ ದ್ವಯಮ್। ಉದ್ಧರೇಯಮಿಷೀಕಾಭಿರ್ಭೋಜನಂ ಮೇ ಪ್ರದೀಯತಾಮ್
ನಾನು ಸ್ವತಃ ಈ ಬಹುಮಾನವನ್ನೂ ಉಂಗುರವನ್ನೂ ಈ ಹುಲ್ಲಿನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ತೆಗೆದು ತರುತ್ತೇನೆ; ನನಗೆ ಊಟವನ್ನು ಕೊಡಿ.
ತತೋಽಬ್ರವೀತ್ತದಾ ದ್ರೋಣಂ ಕುನ್ತೀಪುತ್ರೋ ಯುಧಿಷ್ಠಿರಃ। ಕೃಪಸ್ಯಾನುಮತೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್ಭಿಕ್ಷಾಮಾಪ್ನುಹಿ ಶಾಶ್ವತೀಮ್
ಆಗ ಕುಂತಿಯ ಮಗ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ದ್ರೋಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಕೃಪಾಚಾರ್ಯರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ನೀನು ಸದಾ ಭಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪಡೆಯು.' ಎಂದು.
ಏಷಾ ಮುಷ್ಟಿರಿಷೀಕಾಣಾಂ ಮಯಾಽಸ್ತ್ರೇಣಾಭಿಮನ್ತ್ರಿತಾ
ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಮಂತ್ರಬಲದಿಂದ ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿಸಿದ ಹುಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಮೊತ್ತ ಇದೆ.
ಅಸ್ಯಾ ವೀರ್ಯಂ ನಿರೀಕ್ಷಧ್ವಂ ಯದನ್ಯೇಷು ನ ವಿದ್ಯತೇ। ವೇತ್ಸ್ಯಾಮೀಷಿಕಯಾ ವೀಟಾಂ ತಾಮಿಷೀಕಾಂ ತಥಾಽನ್ಯಯಾ
ಇದರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀವು ನೋಡಿ, ಇದು ಇತರರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ನಾನು ಈ ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ತೆಗೆದು ತರುತ್ತೇನೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ಉಂಗುರವನ್ನೂ ತರುತ್ತೇನೆ.
ತತೋ ಯಥೋಕ್ತಂ ದ್ರೋಣೇನ ತತ್ಸರ್ವಂ ಕೃತಮಞ್ಜಸಾ
ನಂತರ ದ್ರೋಣನು ಹೇಳಿದಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿದನು.
ತದವೇಕ್ಷ್ಯ ಕುಮಾರಾಸ್ತೇ ವಿಸ್ಮಯೋತ್ಫುಲ್ಲಲೋಚನಾಃ। ಆಶ್ಚರ್ಯಮಿದಮತ್ಯನ್ತಮಿತಿ ಮತ್ವಾ ವಚೋಽಬ್ರುವನ್
ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ರಾಜಕುಮಾರರು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ, 'ಇದು ಅಪೂರ್ವವಾದದ್ದು!' ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಭಾವಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದರು.
ಮುದ್ರಿಕಾಮಣಿ ವಿಪ್ರರ್ಷೇ ಶೀಧ್ರಮೇತಾಂ ಸಮುದ್ಧರಥ
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಈ ಉಂಗುರಮಣಿಯನ್ನು ಬೇಗ ಎತ್ತಿ ತರು.
ಶರೇಣ ವಿದ್ಧ್ವಾ ಮುದ್ರಾಂ ತಾಮೂರ್ಧ್ವಮಾವಾಹಯತ್ಪ್ರಭುಃ। ಸ ಶರಂ ಸಮುಪಾದಾಯ ಕೂಪಾದಙ್ಗುಲಿವೇಷ್ಟನಮ್
ಆ ಮಹಾನ್ ದ್ರೋಣನು ಬಾಣದಿಂದ ಉಂಗುರವನ್ನು ಚುಚ್ಚಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿದನು; ಆ ಬಾಣವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಬಾವಿಯಿಂದ ಬಾಣದ ಸುತ್ತಲೂ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಉಂಗುರವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದನು.
ದದೌ ತತಃ ಕುಮಾರಾಣಾಂ ವಿಸ್ಮಿತಾನಾಮವಿಸ್ಮಿತಃ। ಮುದ್ರಿಕಾಮುದ್ಧೃತಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಮಾಹುಸ್ತೇ ಕುಮಾರಕಾಃ
ನಂತರ ದ್ರೋಣನು ಆಶ್ಚರ್ಯಪಡುವದೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತರಾದ ರಾಜಕುಮಾರರಿಗೆ ಆ ಹೊರತೆಗೆಯಲಾದ ಉಂಗುರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು; ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ಮಕ್ಕಳು ಅವನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು:
ಅಭಿವನ್ದಾಮಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್ನೈತದನ್ಯೇಷು ವಿದ್ಯತೇ। ಕೋಽಸಿ ಕಸ್ಯಾಸಿ ಜಾನೀಮೋ ವಯಂ ಕಿಂ ಕರವಾಮಹೇ
ನಾವು ನಿಮಗೆ ವಂದಿಸುತ್ತೇವೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ; ಇಂತಹದು ಇತರರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ನೀವು ಯಾರು? ಯಾರವರು? ನಮಗೆ ಹೇಳಿ, ನಾವು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
ಏವಮುಕ್ತಸ್ತತೋ ದ್ರೋಣಃ ಪ್ರತ್ಯುವಾಚ ಕುಮಾರಕಾನ್। ಆಚಕ್ಷಧ್ವಂ ಚ ಭೀಷ್ಮಾಯ ರೂಪೇಣ ಚ ಗುಣೈಶ್ಚ ಮಾಮ್
ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ ದ್ರೋಣನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು: 'ನನ್ನ ರೂಪವನ್ನೂ ಗುಣಗಳನ್ನೂ ಭೀಷ್ಮನಿಗೆ ವಿವರಿಸಿ.' ಎಂದು.
ತಥೇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಚ ಗತ್ವಾ ಚ ಭೀಷ್ಮಮೂಚುಃ ಕುಮಾರಕಾಃ
'ಹೌದು' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಮಕ್ಕಳು ಹೋಗಿ ಭೀಷ್ಮನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.
ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯ ವಚಃ ಕೃತ್ಸ್ನಂ ತಚ್ಚ ಕರ್ಮ ತಥಾವಿಧಮ್। ಭೀಷ್ಮಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಕುಮಾರಾಣಾಂ ದ್ರೋಣಂ ತಂ ಪ್ರತ್ಯಜಾನತ
ಅವರು ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಮಾತನ್ನೂ ಅವನು ಮಾಡಿದ ಅದ್ಭುತ ಕಾರ್ಯವನ್ನೂ ಭೀಷ್ಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು; ರಾಜಕುಮಾರರಿಂದ ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಭೀಷ್ಮನು ಅವನನ್ನು ದ್ರೋಣನೆಂದು ಅರಿತುಕೊಂಡನು.
ಯುಕ್ತರೂಪಃ ಸ ಹಿ ಗುರುರಿತ್ಯೇವಮನುಚಿನ್ತ್ಯ ಚ। ಅಥೈನಮಾನೀಯ ತದಾ ಸ್ವಯಮೇವ ಸುಸತ್ಕೃತಮ್
'ಈತನು ಗುರುವಾಗಲು ಯೋಗ್ಯನು' ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಭೀಷ್ಮನು ಸ್ವತಃ ಅವನನ್ನು ಕರೆಸಿ ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವದಿಂದ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನಿತ್ತನು.
ಪರಿಪಪ್ರಚ್ಛ ನಿಪುಣಂ ಭೀಷ್ಮಃ ಶಸ್ತ್ರಭೃತಾಂ ವರಃ। ಹೇತುಮಾಗಮನೇ ತಚ್ಚ ದ್ರೋಣಃ ಸರ್ವಂ ನ್ಯವೇದಯತ್
ಅಯುಧಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಭೀಷ್ಮನು ಕುಶಲವಾಗಿ ಅವನನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿದನು; ಆಗ ದ್ರೋಣನು ತನ್ನ ಬರುವ ಕಾರಣವನ್ನೆಲ್ಲಾ ವಿವರಿಸಿದನು.
ಮಹರ್ಷೇರಗ್ನಿವೇಶ್ಯಸ್ಯ ಸಕಾಶಮಹಮಚ್ಯುತ। ಅಸ್ತ್ರಾರ್ಥಮಗಮಂ ಪೂರ್ವಂ ಧನುರ್ವೇದಜಿಘೃಕ್ಷಯಾ
ಅಚ್ಯುತನೇ, ನಾನು ಒಮ್ಮೆ ಮಹರ್ಷಿ ಅಗ್ನಿವೇಶ್ಯರ ಬಳಿಗೆ ಧನುರ್ವೇದವನ್ನು ಕಲಿಯಲು, ಆಯುಧಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಹೋದೆ.
ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ವಿನೀತಾತ್ಮಾ ಜಟಿಲೋ ಬಹುಲಾಃ ಸಮಾಃ। ಅವಸಂ ಸುಚಿರಂ ತತ್ರ ಗುರುಶುಶ್ರೂಷಣೇ ರತಃ
ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ, ಶಾಂತನಿಷ್ಠನು, ಜಟಾಧಾರಿ ಆಗಿ, ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳು ಗುರುಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ಅಲ್ಲೇ ಉಳಿದಿದ್ದೆ.
ಪಾಞ್ಚಾಲ್ಯೋ ರಾಜಪುತ್ರಶ್ಚ ಯಜ್ಞಸೇನೋ ಮಹಾಬಲಃ। ಇಷ್ವಸ್ತ್ರಹೇತೋರ್ನ್ಯವಸತ್ತಸ್ಮಿನ್ನೇವ ಗುರೌ ಪ್ರಭುಃ
ಪಾಂಚಾಲ್ಯನಾದ ಯಜ್ಞಸೇನ ಎಂಬ ಬಲಶಾಲಿ ರಾಜಕುಮಾರನು ಕೂಡ ಬಾಣವಿದ್ಯೆ ಕಲಿಯಲು ಆ ಗುರುವರ್ಯನ ಬಳಿ ಉಳಿದನು.
ಸ ಮೇ ತತ್ರ ಸಖಾ ಚಾಸೀದುಪಕಾರೀ ಪ್ರಿಯಶ್ಚ ಮೇ। ತೇನಾಹಂ ಸಹ ಸಂಗಮ್ಯ ವರ್ತಯನ್ಸುಚಿರಂ ಪ್ರಭೋ
ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅವನು ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿದ್ದ, ನನಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ, ಬಹಳ ಪ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದ. ಅವನ ಜೊತೆಗೆ ನಾನು ಬಹುಕಾಲ ಹತ್ತಿರವಾಗಿಯೇ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದೆ.
ಬಾಲ್ಯಾತ್ಪ್ರಭೃತಿ ಕೌರವ್ಯ ಸಹಾಧ್ಯಯನಮೇವ ಚ। ಸ ಮೇ ಸಖಾ ಸದಾ ತತ್ರ ಪ್ರಿಯವಾದೀ ಪ್ರಿಯಂಕರಃ
ಕೌರವ, ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ನಾವು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಅವನು ಸದಾ ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿಯೇ ಇದ್ದ, ಸದಾ ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದ, ನನಗೆ ಹರ್ಷ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ.
ಅಬ್ರವೀದಿತಿ ಮಾಂ ಭೀಷ್ಮ ವಚನಂ ಪ್ರೀತಿವರ್ಧನಮ್। ಅಹಂ ಪ್ರಿಯತಮಃ ಪುತ್ರಃ ಪಿತುರ್ದ್ರೋಣ ಮಹಾತ್ಮನಃ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭೀಷ್ಮನು ನನಗೆ ಹರ್ಷ ಹೆಚ್ಚಿಸುವಂತೆ ಹೀಗೆಂದನು: 'ನಾನು ನನ್ನ ತಂದೆ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ದ್ರೋಣರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ ಪುತ್ರನಾಗಿದ್ದೇನೆ.'
ಅಭಿಷೇಕ್ಷ್ಯತಿ ಮಾಂ ರಾಜ್ಯೇ ಸ ಪಾಞ್ಚಾಲ್ಯೋ ಯದಾ ತದಾ। ತದ್ಭೋಜ್ಯಂ ಭವತಾ ರಾಜ್ಯಮರ್ಧಂ ಸತ್ಯೇನ ತೇ ಶಪೇ
'ಆ ಪಾಂಚಾಲ್ಯನು ನನ್ನನ್ನು ರಾಜಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡುವಾಗ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾನೇನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆಂದರೆ, ನಿಜವಾದ ಮಾತು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಆ ರಾಜ್ಯದ ಅರ್ಧಭಾಗ ನಿನಗೆ ಸಿಗಲಿ.'
ಮಮ ಭೋಗಾಶ್ಚ ವಿತ್ತಂ ಚ ತ್ವದಧೀನಂ ಸುಖಾನಿ ಚ। ಏವಮುಕ್ತ್ವಾಽಥ ವವ್ರಾಜ ಕೃತಾಸ್ತ್ರಃ ಪೂಜಿತೋ ಮಯಾ
'ನನ್ನ ಸೌಖ್ಯ, ಸಂಪತ್ತು, ಎಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರಲಿ.' ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಶಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತನಾದ ಅವನು, ನನ್ನಿಂದ ಗೌರವ ಪಡೆದವನಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟನು.
ತಚ್ಚ ವಾಕ್ಯಮಹಂ ನಿತ್ಯಂ ಮನಸಾ ಧಾರಯಂಸ್ತದಾ। ಸೋಽಹಂ ಪಿತೃನಿಯೋಗೇನ ಪುತ್ರಲೋಭಾದ್ಯಶಸ್ವಿನೀಮ್
ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನಾನು ಸದಾ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆನಪಿಟ್ಟಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ತಂದೆಯ ಆಜ್ಞೆಗೆ, ಮಗನ ಆಸೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿ, ನಾನು ಮಾನಹೀನವಾದ ಕೆಲಸವೊಂದನ್ನು ಮಾಡಿದೆ.
ಶಾರದ್ವತೀಂ ಮಹಾಪ್ರಜ್ಞಾಮುಪಯೇಮೇ ಮಹಾವ್ರತಾಮ್। ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರೇ ಚ ಸತ್ರೇ ಚ ದಮೇ ಚ ಸತತಂ ರತಾಮ್
ಮಹಾ ಪ್ರಜ್ಞೆಯುಳ್ಳ, ಮಹಾವ್ರತದ ಶಾರದ್ವತಿಯನ್ನು ನಾನು ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಂಡೆ. ಅವಳು ಸದಾ ಅಗ್ನಿಹೋಮ, ಯಜ್ಞ, ಮತ್ತು ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಳು.
ಲೇಭೇ ಚ ಗೌತಮೀ ಪುತ್ರಮಶ್ವತ್ಥಾಮಾನಮೌರಸಮ್। ಭೀಮವಿಕ್ರಮಕರ್ಮಾಣಮಾದಿತ್ಯಸಮತೇಜಸಮ್
ಗೌತಮಿಯಿಂದ ನನಗೆ ಪುತ್ರನಾದ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನನ್ನು ಪಡೆದೆ. ಅವನ ಶೌರ್ಯ ಭೀಮನಂತಿತ್ತು, ಅವನ ಪ್ರಕಾಶ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿತ್ತು.
ಪುತ್ರೇಣ ತೇನ ಪ್ರೀತೋಽಹಂ ಭರದ್ವಾಜೋ ಮಯಾ ಯಥಾ। ಗೋಕ್ಷೀರಂ ಪಿಬತೋ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಧನಿನಸ್ತತ್ರ ಪುತ್ರಕಾನ್। ಅಶ್ವತ್ಥಾಮಾರುದದ್ಬಾಲಸ್ತನ್ಮೇ ಸಂದೇಹಯದ್ದಿಶಃ
ಆ ಮಗನಿಂದ ನಾನು ಭರದ್ವಾಜನಾಗಿ ಬಹಳ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟೆ, ನಾನು ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿದಂತೆ ಅವನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಆದರೆ, ಶ್ರೀಮಂತ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಾಲು ಕುಡಿಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು. ಅದರಿಂದ ನನಗೆ ತುಂಬಾ ದುಃಖವಾಯಿತು.