ರಕ್ಷಣೇ ವಿಸ್ಮೃತಾ ಕುನ್ತೀ ವ್ಯಗ್ರಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಭೋಜನೇ। ಪುರೋಹಿತೇನ ಸಹಿತಾನ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನ್ಪರ್ಯವೇಷಯತ್
ಅಂದು ಕುಂತಿ, ಪುರೋಹಿತನ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಊಟವನ್ನು ಬಡಿಸುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರಿಂದ, ಜಾಗರೂಕತೆಯನ್ನು ಮರೆತುಹೋದಳು.
ದರ್ಶನೀಯಾಂಸ್ತತಃ ಪುತ್ರಾನ್ಪಾಣ್ಡುಃ ಪಞ್ಚ ಮಹಾವನೇ। ತಾನ್ಪಶ್ಯನ್ಪರ್ವತೇ ರಮ್ಯೇ ಸ್ವಬಾಹುಬಲಮಾಶ್ರಿತಃ
ಆಮೇಲೆ ಪಾಂಡುನು ತನ್ನ ಐದು ಸುಂದರ ಪುತ್ರರನ್ನು ಆ ಸುಂದರ ಪರ್ವತದ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಬಲವನ್ನು ನಂಬಿಕೊಂಡು ನೋಡಿದನು.
ಸುಪುಷ್ಪಿತವನೇ ಕಾಲೇ ಕದಾಚಿನ್ಮಧುಮಾಧವೇ। ಭೂತಸಂಮೋಹನೇ ರಾಜಾ ಸಭಾರ್ಯೋ ವ್ಯಚರದ್ವನಮ್
ಒಂದು ಬಾರಿ, ಮಧು ಮತ್ತು ಮಾಧವ ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವಂತಹ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಜನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಜೊತೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.
ಪಲಾಶೈಸ್ತಿಲಕೈಶ್ಚೂತೈಶ್ಚಮ್ಪಕೈಃ ಪಾರಿಭದ್ರಕೈಃ। ಅನ್ಯೈಶ್ಚ ಬಹುಭಿರ್ವೃಕ್ಷೈಃ ಫಲಪುಷ್ಪಸಮೃದ್ಧಿಭಿಃ
ಅಲ್ಲಿ ಪಲಾಶ, ತಿಲಕ, ಮಾವು, ಚಂಪಕ, ಪಾರಿಭದ್ರ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಹಣ್ಣು-ಹೂವುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮರಗಳು ಇದ್ದವು.
ಜಲಸ್ಥಾನೈಶ್ಚ ವಿವಿಧೈಃ ಪದ್ಮಿನೀಭಿಶ್ಚ ಶೋಭಿತಮ್। ಪಾಣ್ಡೋರ್ವನಂ ತತ್ಸಂಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ಪ್ರಜಜ್ಞೇ ಹೃದಿ ಮನ್ಮಥಃ
ವಿವಿಧ ಜಲಾಶಯಗಳು ಮತ್ತು ಹೂವಿರುವ ಕಮಲಗಳಿಂದ ಆ ಅರಣ್ಯವು ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಆ ಪಾಂಡುನ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಅವನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮದ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿತು.
ಪ್ರಹೃಷ್ಟಮನಸಂ ತತ್ರ ವಿಚರನ್ತಂ ಯಥಾಽಮರಮ್। ತಂ ಮಾದ್ರ್ಯನುಜಗಾಮೈಕಾ ವಸನಂ ಬಿಭ್ರತೀ ಶುಭಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಪಾಂಡುನು ದೇವತೆಗಳಂತೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಮಾದ್ರಿ ಒಬ್ಬಳೇ ಸುಂದರ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ ಅವನ ಹಿಂದೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಳು.
ಸಮೀಕ್ಷಮಾಣಃ ಸ ತು ತಾಂ ವಯಃಸ್ಥಾಂ ತನುವಾಸಸಮ್। ತಸ್ಯ ಕಾಮಃ ಪ್ರವೃತೇ ಗಹನೇಽಗ್ನಿರಿವೋದ್ಗತಃ
ಅವನು ಆ ಯುವತಿಯನ್ನೂ, ಹಗುರವಾದ ವಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದಾಗ, ಆ ಕಾಡಿನ ಮೌನದಲ್ಲಿ ಅವನೊಳಗಿನ ಆಸೆ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಉಂಟಾಯಿತು.
ರಹಸ್ಯೇಕಾಂ ತು ತಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ರಾಜಾ ರಾಜೀವಲೋಚನಾಮ್। ನ ಶಶಾಕ ನಿಯನ್ತುಂ ತಂ ಕಾಮಂ ಕಾಮವಶೀಕೃತಃ
ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕಮಲದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಆ ರಾಜನು, ಮಾದ್ರಿಯನ್ನು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಒಬ್ಬಳೇ ನೋಡಿದಾಗ, ಅವನು ಕಾಮದ ವಶನಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ತಡೆಯಲಾಗಲಿಲ್ಲ.
ಅಥ ಸೋಽಷ್ಟಾದಶೇ ವರ್ಷೇ ಋತೌ ಮಾದ್ರಮಲಙ್ಕೃತಾಮ್। ಆಜುಹಾವ ತತಃ ಪಾಣ್ಡುಃ ಪರೀತಾತ್ಮಾ ಯಶಸ್ವಿನೀಮ್
ಆಮೇಲೆ ಹದಿನೆಂಟನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಯೋಗ್ಯವಾದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಪಾಂಡುನು ಮನಸ್ಸು ಆಕರ್ಷಿತನಾಗಿ, ಅಲಂಕೃತಳಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಾದ್ರಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಕರೆಯಿತು.
ತತ ಏನಾಂ ಬಲಾದ್ರಾಜಾ ನಿಜಗ್ರಾಹ ರಹೋಗತಾಮ್। ವಾರ್ಯಮಾಣಸ್ತಯಾ ದೇವ್ಯಾ ವಿಸ್ಫುರನ್ತ್ಯಾ ಯಥಾಬಲಮ್
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ರಾಜನು ಆ ಗುಪ್ತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಮಾದ್ರಿಯನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹಿಡಿದನು. ಆ ರಾಣಿ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವಿರೋಧಿಸಿದರೂ ಅವನು ಕೇಳಲಿಲ್ಲ.
ಸ ತು ಕಾಮಪರೀತಾತ್ಮಾ ತಂ ಶಾಪಂ ನಾನ್ವಬುಧ್ಯತ। ಮಾದ್ರೀಂ ಮೈಥುನಧರ್ಮೇಣ ಸೋಽನ್ವಗಚ್ಛದ್ಬಲಾದಿವ
ಕಾಮದ ವಶನಾಗಿ, ಪಾಂಡುನು ಆ ಶಾಪವನ್ನು ಮರೆಯುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನು ಮಾದ್ರಿಯೊಂದಿಗೆ ಒಡನಾಟ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು, ಅದು ಬಲವಂತದಂತೆ ಆಗಿತ್ತು.
ಜೀವಿತಾನ್ತಾಯ ಕೌರವ್ಯ ಮನ್ಮಥಸ್ಯ ವಶಂ ಗತಃ। ಶಾಪಜಂ ಭಯಮುತ್ಸೃಜ್ಯ ವಿಧಿನಾ ಸಂಪ್ರಚೋದಿತಃ
ಹೇ ಕೌರವ್ಯ, ಕಾಮದ ವಶನಾಗಿ, ಶಾಪದ ಭಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ವಿಧಿಯ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಪಾಂಡುನು ತನ್ನ ಜೀವದ ಅಂತ್ಯದತ್ತ ಹೋದನು.
ತಸ್ಯ ಕಾಮಾತ್ಮನೋ ಬುದ್ಧಿಃ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾಲೇನ ಮೋಹಿತಾ। ಸಂಪ್ರಮಥ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಗ್ರಾಮಂ ಪ್ರನಷ್ಟಾ ಸಹ ಚೇತಸಾ
ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಕಾಮದಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು, ಕಾಲದ ಮೋಹದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಂಕಾಗಿತ್ತು. ಅವನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ತವೂ ಕೂಡ ನಾಶವಾಗಿದ್ದವು.
ಸ ತಯಾ ಸಹ ಸಂಗಮ್ಯ ಭಾರ್ಯಯಾ ಕುರುನನ್ದನಃ। ಪಾಣ್ಡುಃ ಪರಮಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಯುಯುಜೇ ಕಾಲಧರ್ಮಣಾ
ಹೇ ಕುರುಕುಲದ ಆನಂದ, ಪಾಂಡುನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ಮಾದ್ರಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಗ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಕಾಲಧರ್ಮದಿಂದ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.
ತತೋ ಮಾದ್ರೀ ಸಮಾಲಿಙ್ಗ್ಯ ರಾಜಾನಂ ಗತಚೇತಸಮ್। ಮುಮೋಚ ದುಃಖಜಂ ಶಬ್ದಂ ಪುನಃ ಪುನರತೀವ ಹಿ
ಆಮೇಲೆ ಮಾದ್ರಿ, ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ರಾಜನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಆಳವಾದ ದುಃಖದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅಳುತ್ತಾ ಕೂಗಿದಳು.
ಸಹ ಪುತ್ರೈಸ್ತತಃ ಕುನ್ತೀ ಮಾದ್ರೀಪುತ್ರೌ ಚ ಪಾಣ್ಡವೌ। ಆಜಗ್ಮುಃ ಸಹಿತಾಸ್ತತ್ರ ಯತ್ರ ರಾಜಾ ತಥಾಗತಃ
ನಂತರ ಕುಂತಿಯೂ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ, ಮಾದ್ರಿಯ ಮಕ್ಕಳಾದ ಪಾಂಡವರು ಕೂಡ, ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ರಾಜನು ಹೀಗೆ ಇದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದರು.
ತತೋ ಮಾದ್ರ್ಯಬ್ರವೀದ್ರಾಜನ್ನಾರ್ತಾ ಕುನ್ತೀಮಿದಂ ವಚಃ। ಏಕೈವ ತ್ವಮಿಹಾಗಚ್ಛ ತಿಷ್ಠನ್ತ್ವತ್ರೈವ ದಾರಕಾಃ
ಆಗ ಮಾದ್ರಿಯವರು ದುಃಖದಿಂದ ಕುಂತಿಗೆ ಹೀಗೆಂದರು: "ನೀನು ಒಬ್ಬಳೇ ಇಲ್ಲಿ ಹೋಗು; ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಇಡಿಬಿಡು."
ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ವಚನಂ ತಸ್ಯಾಸ್ತತ್ರೈವಾಧಾಯ ದರಕಾನ್। ಹತಾ।ಹಮಿತಿ ವಿಕ್ರುಶ್ಚ ಸಹಸೈವಾಜಗಾಮ ಸಾ
ಅವಳ ಮಾತು ಕೇಳಿದ ಕುಂತಿ, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟು, "ನಾನು ನಾಶವಾಯಿತು!" ಎಂದು ಅಳುತ್ತಾ ತಡವಿಲ್ಲದೆ ಹೊರಟಳು.
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪಾಣ್ಡುಂ ಚ ಮಾದ್ರೀಂ ಚ ಶಯಾನೌ ಧರಣೀತಲೇ। ಕುನ್ತೀ ಶೋಕಪರೀತಾಙ್ಗೀ ವಿಲಲಾಪ ಸುದುಃಖಿತಾ
ಪಾಂಡು ಮತ್ತು ಮಾದ್ರಿಯನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಕುಂತಿಯ ದೇಹವನ್ನು ಶೋಕ ಆವರಿಸಿತು; ಆಕೆ ತುಂಬಾ ದುಃಖದಿಂದ ಅಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದಳು.
ರಕ್ಷ್ಯಮಾಣೋ ಮಯಾ ನಿತ್ಯಂ ವೀರಃ ಸತತಮಾತ್ಮವಾನ್। ಕಥಂ ತ್ವಾಮತ್ಯತಿಕ್ರಾನ್ತಃ ಶಾಪಂ ಜಾನನ್ವನೌಕಸಃ
ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದೆ, ಧೈರ್ಯವಂತನಾದ ನೀನು, ಈ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಾಪವನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ಹೇಗೆ ಅದನ್ನು ಮೀರಿದೆ?
ನನು ನಾಮ ತ್ವಯಾ ಮಾದ್ರಿ ರಕ್ಷಿತವ್ಯೋ ನರಾಧಿಪಃ। ಸಾ ಕಥಂ ಲೋಭಿತವತೀ ವಿಜನೇ ತ್ವಂ ನರಾಧಿಪಮ್
ಮಾದ್ರಿಯೆ, ನೀನು ರಾಜನನ್ನು ಕಾಯಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಏಕೆ, ನೀನು ಒಂಟಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ, ಆ ರಾಜನನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸಿದೆಯೆ?
ಕಥಂ ದೀನಸ್ಯ ಸತತಂ ತ್ವಾಮಾಸಾದ್ಯ ರಹೋಗತಾಮ್। ತಂ ವಿಚಿನ್ತಯತಃ ಶಾಪಂ ಪ್ರಹರ್ಷಃ ಸಮಜಾಯತ
ಯಾವುದರ ಕಾರಣದಿಂದ ಸದಾ ದುಃಖದಲ್ಲಿದ್ದ ಅವನು, ನಿನ್ನನ್ನು ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಕಂಡು, ಶಾಪವನ್ನು ನೆನೆಸುತ್ತಾ ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು?
ಧನ್ಯಾ ತ್ವಮಸಿ ಬಾಹ್ಲೀಕಿ ಮತ್ತೋ ಭಾಗ್ಯತರಾ ತಥಾ। ದೃಷ್ಟವತ್ಯಸಿ ಯದ್ವಕ್ತ್ರಂ ಪ್ರಹೃಷ್ಟಸ್ಯ ಮಹೀಪತೇಃ
ಮಾದ್ರಿಯೆ, ನೀನು ಧನ್ಯಳು, ನಾನಿಗಿಂತ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ. ಸಂತೋಷದಿಂದಿರುವ ರಾಜನ ಮುಖವನ್ನು ನೀನು ನೋಡಿರುವೆ.
ವಿಲಪನ್ತ್ಯಾ ಮಯಾ ದೇವಿ ವಾರ್ಯಮಾಣೇನ ಚಾಸಕೃತ್। ಆತ್ಮಾ ನ ವಾರಿತೋಽನೇನ ಸತ್ಯಂ ದಿಷ್ಟಂ ಚಿಕೀರ್ಷುಣಾ
ದೇವಿಯೆ, ನಾನು ಅವನನ್ನು ಎಷ್ಟು ತಡೆಯಲು ಯತ್ನಿಸಿದರೂ, ಅವನು ಅಳುತ್ತಾ ತನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತಡೆಯಲಿಲ್ಲ; ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ವಿಧಿಯ ಇಚ್ಛೆ.
ತಸ್ಯಾಸ್ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಕುನ್ತೀ ಶೋಕಾಗ್ನಿದೀಪಿತಾ। ಪಪಾತ ಸಹಸಾ ಭೂಮೌ ಛಿನ್ನಮೂಲ ಇವ ದ್ರುಮಃ
ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಕುಂತಿಗೆ, ಶೋಕದ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸುಡುತ್ತಾ, ಕಡಿಯಾದ ಮರದಂತೆ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಳು.
ನಿಶ್ಚೇಷ್ಟಾ ಪತಿತಾ ಭೂಮೌ ಮೋಹೇನ ನ ಚಚಾಲ ಸಾ। ತಸ್ಮಿನ್ಕ್ಷಣೇ ಕೃತಸ್ನಾನಮಹತಾಮ್ಬರಸಂವೃತಮ್
ಅವಳು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು, ಚೇತನಹೀನಳಾಗಿ ಎತ್ತಲಿಲ್ಲ; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಭಾರೀ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ್ದಳು.
ಅಲಙ್ಕಾರಕೃತಂ ಪಾಣ್ಡುಂ ಶಯಾನಂ ಶಯನೇ ಶುಭೇ। ಕುನ್ತೀಮುತ್ಥಾಪ್ಯ ಮಾದ್ರೀ ತು ಮೋಹೇನಾವಿಷ್ಟಚೇತನಾಮ್
ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಪಾಂಡು ರಾಜನು ಸುಂದರ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದನು; ಮಾದ್ರಿಯವರು, ಪ್ರಜ್ಞಾಹೀನಳಾದ ಕುಂತಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿದರು.
ಆರ್ಯೇ ಏಹೀತಿ ತಾಂ ಕುನ್ತೀಂ ದರ್ಶಯಾಮಾಸ ಕೌರವ। ಪಾದಯೋಃ ಪತಿತಾ ಕುನ್ತೀ ಪುನರುತ್ಥಾಯ ಭೂಮಿಪಮ್
"ಆರ್ಯೆ, ಬಾ" ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಮಾದ್ರಿಯವರು ಕುಂತಿಯನ್ನು ಕರೆದು ತೋರಿಸಿದರು; ಕುಂತಿ ಮತ್ತೆ ಎದ್ದು, ರಾಜನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಳು.
ರಕ್ತಚನ್ದನದಿಗ್ಧಾಂಙ್ಗಂ ಮಹಾರಜನವಾಸಸಮ್। ಸಸ್ಮಿತೇನ ಚ ವಕ್ತ್ರೇಣ ವದನ್ತಮಿವ ಭಾರತಮ್
ಅವನ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಚಂದನ ಲೇಪನ, ಹಳದಿ ಉಡುಪು, ಮುಖದಲ್ಲಿ ನಗು, ಮಾತಾಡುತ್ತಿರುವಂತಿದ್ದನು.
ಪರಿರಭ್ಯ ತತೋ ಮೋಹಾದ್ವಿಲಲಾಪಾಕುಲೇನ್ದ್ರಿಯಾ। ಮಾದ್ರೀ ಚಾಪಿ ಸಮಾಲಿಙ್ಗ್ಯ ರಾಜಾನಂ ವಿಲಲಾಪ ಸಾ
ಆಮೇಲೆ, ಮೋಹದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಕುಂತಿಯೆ ತನ್ನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಅಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದಳು; ಮಾದ್ರಿಯೂ ರಾಜನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಅಳಿದರು.