ಪಾರಾಶರ್ಯೋ ಮಹಾಯೋಗೀ ಸ ಬಭೂವ ಮಹಾನೃಷಿಃ। ಕನ್ಯಾಪುತ್ರೋ ಮಮ ಪುರಾ ದ್ವೈಪಾಯನ ಇತಿ ಶ್ರುತಃ
ಪರಾಶರನ ಮಗನು ಮಹಾಯೋಗಿಯಾಗಿಯೂ ಮಹರ್ಷಿಯಾಗಿಯೂ ಬೆಳೆದನು. ಕನ್ಯೆಯಿಂದ ಜನಿಸಿದ ನನ್ನ ಮಗನು ದ್ವೈಪಾಯನ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.
ಯೋ ವ್ಯಸ್ಯ ವೇದಾಂಶ್ಚತುರಸ್ತಪಸಾ ಭಗವಾನೃಷಿಃ। ಲೋಕೇ ವ್ಯಾಸತ್ವಮಾಪೇದೇ ಕಾರ್ಷ್ಣ್ಯಾತ್ಕೃಷ್ಣತ್ವಮೇವ ಚ
ಅವನು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿದ ಮಹರ್ಷಿ. ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವನು ವ್ಯಾಸನೆಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆದನು ಮತ್ತು ಅವನ ಕಪ್ಪು ವರ್ಣದಿಂದ ಕೃಷ್ಣನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು.
ಸತ್ಯವಾದೀ ಶಮಪರಸ್ತಪಸ್ವೀ ದಗ್ಧಕಿಲ್ಬಿಷಃ। ಸದ್ಯೋತ್ಪನ್ನಃ ಸ ತು ಮಹಾನ್ಸಹ ಪಿತ್ರಾ ತತೋ ಗತಃ
ಅವನು ಸತ್ಯವಂತ, ಶಾಂತ, ತಪಸ್ವಿ, ಪಾಪರಹಿತನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಕೂಡಲೇ ಹುಟ್ಟಿ, ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟನು.
ಸ ನಿಯುಕ್ತೋ ಮಯಾ ವ್ಯಕ್ತಂ ತ್ವಯಾ ಚಾಪ್ರತಿಮದ್ಯುತಿಃ। ಭ್ರಾತುಃ ಕ್ಷೇತ್ರೇಷು ಕಲ್ಯಾಣಮಪತ್ಯಂ ಜನಯಿಷ್ಯತಿ
ನಾನು ಮತ್ತು ನೀನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅವನನ್ನು ನೇಮಿಸಿದ್ದೇವೆ, ಅಪೂರ್ವ ಕೀರ್ತಿಯುಳ್ಳವನೇ, ಅವನು ನಿನ್ನ ಸಹೋದರನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸಂತಾನವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವನು.
ಸ ಹಿ ಮಾಮುಕ್ತವಾಂಸ್ತತ್ರ ಸ್ಮರೇಃ ಕೃಚ್ಛ್ರೇಷು ಮಾಮಿತಿ। ತಂ ಸ್ಮರಿಷ್ಯೇ ಮಹಾಬಾಹೋ ಯದಿ ಭೀಷ್ಮ ತ್ವಮಿಚ್ಛಸಿ
ಅವನು ನನಗೆ, 'ನಿನ್ನಿಗೆ ಕಷ್ಟ ಬಂದಾಗ ನನ್ನನ್ನು ನೆನಪುಮಾಡು' ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದನು. ಭೀಷ್ಮ, ನೀನು ಬಯಸಿದರೆ ನಾನು ಅವನನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.
ತವ ಹ್ಯನುಮತೇ ಭೀಷ್ಮ ನಿಯತಂ ಸ ಮಹಾತಪಾಃ। ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರೇಷು ಪುತ್ರಾನುತ್ಪಾದಯಿಷ್ಯತಿ
ನಿನ್ನ ಅನುಮತಿಯಿದ್ದರೆ, ಭೀಷ್ಮ, ಆ ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವನು.
ಮಹರ್ಷೇಃ ಕೀರ್ತನೇ ತಸ್ಯ ಭೀಷ್ಮಃ ಪ್ರಾಞ್ಜಲಿರಬ್ರವೀತ್। `ದೇಶಕಾಲೌ ಚ ಜಾನಾಸಿ ಕ್ರಿಯತಾಮರ್ಥಸಿದ್ಧಯೇ
ಆ ಮಹರ್ಷಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ಕೇಳಿ, ಭೀಷ್ಮನು ಕೈಮುಗಿದು ಹೇಳಿದನು: 'ನೀನು ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಕಾಲವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದವಳು, ಉದ್ದೇಶ ಪೂರೈಸಲು ಅದು ನಡೆಯಲಿ.'
ಅರ್ಥಮರ್ಥಾನುಬನ್ಧಂ ಚ ಧರ್ಮಂ ಧರ್ಮಾನುಬನ್ಧನಮ್। ಕಾಮಂ ಕಾಮಾನುಬನ್ಧಂ ಚ ವಿಪರೀತಾನ್ಪೃಥಕ್ಪೃಥಕ್
ಉದ್ದೇಶ, ಅದರ ಸಂಬಂಧಿತ ಉದ್ದೇಶಗಳು, ಧರ್ಮ, ಅದರ ಸಂಬಂಧಿತ ಧರ್ಮಗಳು, ಕಾಮ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂಬಂಧಿತ ಕಾಮಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಅವುಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದವುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಯೋ ವಿಚಿನ್ತ್ಯ ಧಿಯಾ ಧೀರೋ ವ್ಯವಸ್ಯತಿ ಸ ಬುದ್ಧಿಮಾನ್। ತದಿದಂ ಧರ್ಮಯುಕ್ತಂ ಚ ಹಿತಂ ಚೈವ ಕುಲಸ್ಯ ನಃ
ಯಾರು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಯೋಚಿಸಿ ದೃಢ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನಿಗಳು. ಇದು ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಕೂಡ ಸರಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಹಿತಕರವೂ ಆಗಿದೆ.
ಉಕ್ತಂ ಭವತ್ಯಾ ಯಚ್ಛ್ರೇಯಸ್ತನ್ಮಹ್ಯಂ ರೋಚತೇ ಭೃಶಮ್
ನೀನು ನಮ್ಮ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಹೇಳಿದ ಮಾತು ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟವಾಗಿದೆ.
ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನಂ ಕಾಲೀ ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ ವೈ ಮುನಿಮ್। ಸ ವೇದಾನ್ವಿಬ್ರುವನ್ಧೀಮಾನ್ಮಾತುರ್ವಿಜ್ಞಾಯ ಚಿನ್ತಿತಮ್
ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನರು ತಮ್ಮ ತಾಯಿ ಕಾಲಿಯವರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಯೋಚಿಸಿದರು. ಆ ಮಹಾತ್ಮನು, ತಾಯಿಯ ಆಶಯವನ್ನು ತಿಳಿದು, ವೇದಗಳನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಪ್ರಾದುರ್ಬಭೂವಾವಿದಿತಃ ಕ್ಷಣೇನ ಕುರುನನ್ದನ। ತಸ್ಮೈ ಪೂಜಾಂ ತತಃ ಕೃತ್ವಾ ಸುತಾಯ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕಮ್
ಅವರು ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಾಗದಂತೆ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾದರು, ಕುರುಕುಲದ ಸಂತೋಷಕ್ಕೆ. ನಂತರ, ತಾಯಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಗನಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದರು.
ಪರಿಷ್ವಜ್ಯ ಚ ಬಾಹುಭ್ಯಾಂ ಪ್ರಸ್ರವೈರಭ್ಯಷಿಞ್ಚತ। ಮುಮೋಚ ಬಾಷ್ಪಂ ದಾಶೇಯೀ ಪುತ್ರಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಚಿರಸ್ಯ ತು
ಆಕೆ ಮಗನನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಆನಂದಭಾವದಿಂದ ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿದಳು. ಬಹುಕಾಲದ ನಂತರ ಮಗನನ್ನು ನೋಡಿ ದಾಶೆಯಿಯರು ಕಣ್ಣೀರು ಬಿಡಿದರು.
ತಾಮದ್ಭಿಃ ಪರಿಷಿಚ್ಯಾರ್ತಾಂ ಮಹರ್ಷಿರಭಿವಾದ್ಯ ಚ। ಮಾತರಂ ಪೂರ್ವಜಃ ಪುತ್ರೋ ವ್ಯಾಸೋ ವಚನಮಬ್ರವೀತ್
ಆಕೆಯ ದುಃಖವನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ನೀರಿನಿಂದ ಸಿಂಚಿಸಿ, ಮಹರ್ಷಿಯು ತಾಯಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ಹಿರಿಯ ಮಗ ವ್ಯಾಸನು ಅವಳಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.
ಭವತ್ಯಾ ಯದಭಿಪ್ರೇತಂ ತದಹಂ ಕರ್ತುಮಾಗತಃ। ಶಾಧಿ ಮಾಂ ಧರ್ಮತತ್ತ್ವಜ್ಞೇ ಕರವಾಣಿ ಪ್ರಿಯಂ ತವ
ನೀನು ಬಯಸಿದದ್ದನ್ನು ಮಾಡಲು ನಾನು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವಳೇ, ನನಗೆ ಆಜ್ಞೆ ನೀಡು, ನಾನು ನಿನ್ನ ಇಷ್ಟವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ತಸ್ಮೈ ಪೂಜಾಂ ತತೋಽಕಾರ್ಷೀತ್ಪುರೋಧಾಃ ಪರಮರ್ಷಯೇ। ಸ ಚ ತಾಂ ಪ್ರತಿಜಗ್ರಾಹ ವಿಧಿಮನ್ಮನ್ತ್ರಪೂರ್ವಕಮ್
ಆ ಮಹರ್ಷಿಗೆ ಪೂಜಾರಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಆ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ, ಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.
ಪೂಜಿತೋ ಮನ್ತ್ರಪೂರ್ವಂ ತು ವಿಧಿವತ್ಪ್ರೀತಿಮಾಪ ಸಃ। ತಮಾಸನಗತಂ ಮಾತಾ ಪೃಷ್ಟ್ವಾ ಕುಶಲಮವ್ಯಯಮ್
ಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿಧಿಯಂತೆ ಪೂಜೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರು. ಅವರು ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕೂತಿದ್ದಾಗ, ತಾಯಿ ಅವರ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿದರು.
ಸತ್ಯವತ್ಯಥ ವೀಕ್ಷ್ಯೈನಮುವಾಚೇದಮನನ್ತರಮ್। ಮಾತಾಪಿತ್ರೋಃ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ ಪುತ್ರಾಃ ಸಾಧಾರಣಾಃ ಕವೇ
ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಸತ್ಯವತಿ ಕೂಡಲೇ ಹೇಳಿದಳು: 'ಮುನಿಯೇ, ಮಕ್ಕಳು ತಾಯಿ ಮತ್ತು ತಂದೆ ಇಬ್ಬರಿಂದಲೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ.'
ತೇಷಾಂ ಪಿತಾ ಯಥಾ ಸ್ವೀಮೀ ತಥಾ ಮಾತಾ ನ ಸಂಶಯಃ। ವಿಧಾನವಿಹಿತಃ ಸ ತ್ವಂ ಯಥಾ ಮೇ ಪ್ರಥಮಃ ಸುತಃ
ಹೆಗಲಿನಂತೆ ತಂದೆ ಅವರದೇ ಆಗಿರುವಂತೆ, ತಾಯಿಯೂ ಅವರದೇ ಎಂದು ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ ನೀನು ನನ್ನ ಮೊದಲ ಮಗನು.
ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯೋ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷೇ ತಥಾ ಮೇಽವರಜಃ ಸುತಃ। ಯಥೈವ ಪಿತೃತೋ ಭೀಷ್ಮಸ್ತಥಾ ತ್ವಮಪಿ ಮಾತೃತಃ
ಬ್ರಾಹ್ಮಣಮುನಿಯೇ, ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯನು ನನ್ನ ಕಿರಿಯ ಮಗನು. ಭೀಷ್ಮನು ತಂದೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನು ಎಂಬಂತೆ, ನೀನು ತಾಯಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನು.
ಭ್ರಾತಾ ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯಸ್ಯ ಯಥಾ ವಾ ಪುತ್ರ ಮನ್ಯಸೇ। ಅಯಂ ಶಾನ್ತನವಃ ಸತ್ಯಂ ಪಾಲಯನ್ಸತ್ಯವಿಕ್ರಮಃ
ನೀನು ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯನಿಗೆ ಸಹೋದರನೋ ಅಥವಾ ಮಗನೋ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರೆ, ಈ ಶಾಂತನುವಿನ ಮಗನು ಸತ್ಯವಂತನು, ಸದಾ ಸತ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವನು.
ಬುದ್ಧಿಂ ನ ಕುರುತೇಽಪತ್ಯೇ ತಥಾ ರಾಜ್ಯಾಽನುಶಾಸನೇ। ಸ ತ್ವಂ ವ್ಯಪೇಕ್ಷಯಾ ಭ್ರಾತುಃ ಸನ್ತಾನಾಯ ಕುಲಸ್ಯ ಚ
ಅವನು ಸಂತಾನದಲ್ಲಿಯೂ, ರಾಜ್ಯಪಾಲನಲ್ಲಿಯೂ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ತಮ್ಮ ಸಹೋದರನ ವಂಶದ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಮುಂದುವರಿಕೆಗೆ ನೀನು ಯೋಚಿಸಬೇಕು.
ಭೀಷ್ಮಸ್ಯ ಚಾಸ್ಯ ವಚನಾನ್ನಿಯೋಗಾಚ್ಚ ಮಮಾನಘ। ಅನುಕ್ರೋಶಾಚ್ಚ ಭೂತಾನಾಂ ಸರ್ವೇಷಾಂ ರಕ್ಷಣಾಯ ಚ
ಭೀಷ್ಮನ ಮಾತು, ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆ, ಪಾಪವಿಲ್ಲದವನೇ, ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲಿನ ದಯೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಅವರ ರಕ್ಷಣೆಗೆ,
ಆನೃಶಂಸ್ಯಾಚ್ಚ ಯದ್ಬ್ರೂಯಾಂ ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಕರ್ತುಮರ್ಹಸಿ। ಯವೀಯಸಸ್ವ ಭ್ರಾತುರ್ಭಾರ್ಯೇ ಸುರಸುತೋಪಮೇ
ಮತ್ತು ದಯೆಯಿಂದ, ನಾನು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕೇಳಿ ನೀನು ಮಾಡಬೇಕು; ನಿನ್ನ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರನ ಹೆಂಡತಿಯರೊಂದಿಗೆ, ಅವರು ದೇವಕನ್ಯೆಯರಂತೆ ಇದ್ದಾರೆ.
ರೂಪಯೌವನಸಂಪನ್ನೇ ಪುತ್ರಕಾಮೇ ಚ ಧರ್ಮತಃ। ತಯೋರುತ್ಪಾದಯಾಪತ್ಯಂ ಸಮರ್ಥೋ ಹ್ಯಸಿ ಪುತ್ರಕ
ಅವರು ರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ, ಯೌವನದಲ್ಲಿಯೂ ಸುಂದರರು, ಧರ್ಮದಂತೆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ನೀನು ಅವರಿಂದ ಸಂತಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಮರ್ಥನಾಗಿದ್ದೀಯ, ಮಗನೇ.
ಅನುರೂಪಂ ಕುಲಸ್ಯಾಸ್ಯ ಸಂತತ್ಯಾಃ ಪ್ರಸವಸ್ಯ ಚ
ಇದು ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ವಂಶವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಂತಾನಪ್ರಾಪ್ತಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ.
ತಥಾ ತವ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞೇ ಧರ್ಮೇ ಪ್ರಣಿಹಿತಾ ಮತಿಃ। ತಸ್ಮಾದಹಂ ತ್ವನ್ನಿಯೋಗಾದ್ಧರ್ಮಮುದ್ದಿಶ್ಯ ಕಾರಣಮ್
ಹಾಗೆಯೇ, ಮಹಾಜ್ಞಾನವಂತೆಯಾದ ನೀನು ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಸ್ಥಿರಪಡಿಸಿದ್ದೀಯೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ನಾನು ಧರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
ಈಪ್ಸಿತಂ ತೇ ಕರಿಷ್ಯಾಮಿ ದೃಷ್ಟಂ ಹ್ಯೇತತ್ಸನಾತನಮ್। ಭ್ರಾತುಃ ಪುತ್ರಾನ್ಪ್ರದಾಸ್ಯಾಮಿ ಮಿತ್ರಾವರುಣಯೋಃ ಸಮಾನ್
ನೀನು ಬಯಸಿದುದನ್ನು ನಾನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಈ ಪುರಾತನ ಆಚರಣೆ ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿದೆ. ನಾನು ನಿನ್ನ ಸಹೋದರನಿಗೆ ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ವರुणನಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ.
ವ್ರತಂ ಚರೇತಾಂ ತೇ ದೇವ್ಯೌ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮಿಹ ಯನ್ಮಯಾ। ಸಂವತ್ಸರಂ ಯಥಾನ್ಯಾಯಂ ತತಃ ಶುದ್ಧೇ ಭವಿಷ್ಯತಃ
ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ವ್ರತವನ್ನು ನಿನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಪತ್ನಿಯರು ಒಂದು ವರ್ಷ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಿ. ಆ ಬಳಿಕ ಅವರು ಶುದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಸದ್ಯೋ ಯಥಾ ಪ್ರಪದ್ಯೇತೇ ದೇವ್ಯೌ ಗರ್ಭಂ ತಥಾ ಕುರು
ನಿನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಪತ್ನಿಯರು ತಕ್ಷಣ ಸಿದ್ಧರಾಗಿರುವಂತೆ, ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಕೂಡಾ ಕೂಡಲೇ ಗರ್ಭವನ್ನು ಧರಿಸಲಿ.