ಉಚ್ಚಾವಚಾನಿ ರೂಪಾಣಿ ಚಕಾರ ಸುಬಹೂನಿ ಚ। ಅಣುರ್ಬೃಹತ್ಪುನಃ ಸ್ಥೂಲೋ ನಾದಾನ್ಮುಞ್ಚನ್ನಿವಾಮ್ಬುದಃ
ಅವನು ಅನೇಕ ವಿಧವಾದ ರೂಪಗಳನ್ನು ತಾಳಿದನು—ಒಮ್ಮೆ ಸಣ್ಣದು, ಮತ್ತೆ ದೊಡ್ಡದು, ಮತ್ತೆ ಭಾರೀ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳುತ್ತ, ಮೋಡದಂತೆ ಘರ್ಜಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
[ನಿಪೇತುರ್ಗಗನಾಚತ್ಚೈವ ಶರಧಾರಾಃ ಸಹಸ್ರಶಃ। ಶಕ್ತಯಃ ಕಣಪಾಃ ಪ್ರಾಸಾಃ ಶೂಲಪಟ್ಟಸತೋಮರಾಃ
ಆಕಾಶದಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಬಾಣಗಳ ಹರಿವು, ಶಕ್ತಿಗಳು, ಕಣಪಗಳು, ಪ್ರಾಸಗಳು, ಶೂಲಗಳು, ಪಟ್ಟಸಗಳು ಮತ್ತು ತೋಮರಗಳು ಬಿದ್ದವು.
ಶತಘ್ನ್ಯಃ ಪರಿಘಾಶ್ಚೈವ ಭಿಣ್ಡಿಪಾಲಾಃ ಪರಶ್ವಥಾಃ। ಶಿಲಾಃ ಖಙ್ಘಾ ಗುಡಾಶ್ಚೈವ ಋಷ್ಟೀರ್ವಜ್ರಾಣಿ ಚೈವ ಹ
ಶತಘ್ನಿಗಳು, ಗದೆಗಳು, ಭಿಂಡಿಪಾಲಗಳು, ಪರಶುಗಳು, ಕಲ್ಲುಗಳು, ಕತ್ತಿಗಳು, ಗುಡಗಳು, ಋಷ್ಟಿಗಳು ಮತ್ತು ವಜ್ರಗಳು ಸಹ ಬಿದ್ದವು.
ಸಾ ರಾಕ್ಷಸವಿಸೃಷ್ಟಾ ತು ಶಸ್ತ್ರವೃಷ್ಟಿಃ ಸುದಾರುಣಾ। ಜಘಾನ ಪಾಣ್ಡುಪುತ್ರಸ್ಯ ಸೈನಿಕಾನ್ರಣಮೂರ್ಧನಿ।।]
ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ಸುರಿದ ಆ ಭಯಾನಕವಾದ ಆಯುಧಗಳ ಮಳೆ, ಪಾಂಡುಪುತ್ರನ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಡೆದುಹಾಕಿತು.
ಉಚ್ಚಾವಚಾಸ್ತಥಾ ವಾಚೋ ವ್ಯಾಜಹಾರ ಸಮನ್ತತಃ। ತೇನ ಪಾಣ್ಡವಸೈನ್ಯಾನಾಂ ಸೂದಿತಾ ಯುಧಿ ವಾರಣಾಃ
ಅವನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಭಯಾನಕ ಕೂಗುಗಳನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದನು; ಅವನಿಂದ ಪಾಂಡವರ ಸೈನ್ಯದ ಆನೆಗಳು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದುವು.
ಹಯಾಶ್ಚ ಬಹವೋ ರಾಜನ್ಪತ್ತಯಶ್ಚ ತಥಾ ಪುನಃ। ರಥೇಭ್ಯೋ ರಥಿನಃ ಪೇತುಸ್ತಸ್ಯ ನುನ್ನಾಃ ಸ್ಮ ಸಾಯಕೈಃ
ರಾಜನೇ, ಅನೇಕ ಕುದುರೆಗಳು, ಕಾಲಾಳು ಸೈನಿಕರು ಮತ್ತು ರಥಾರೂಢರು ಅವನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದು, ರಥಗಳಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದರು.
ಶೋಣಿತೋದಾಂ ರಥಾವರ್ತಾಂ ಹಸ್ತಿಗ್ರಾಹಸಮಾಕುಲಾಮ್। ಛತ್ರಹಂಸಾಂ ಕರ್ದಮಿನೀಂ ಬಾಹುಪನ್ನಗಸಙ್ಕುಲಾಮ್
ಅವನು ರಕ್ತದ ಸೊಪ್ಪುಗಳಿರುವ, ಆನೆಗಳಂತೆ ಭಯಾನಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ತುಂಬಿರುವ, ಹತ್ತಿರ ಹತ್ತಿರ ಬಿದ್ದಿರುವ ಛತ್ರಗಳು ಹಂಸಗಳಂತೆ ತೇಲುತ್ತಿರುವ, ಕೆಸರು ತುಂಬಿದ, ಬಾಹುಗಳು ಹಾವುಗಳಂತೆ ಹರಡಿರುವ ಒಂದು ಭಯಾನಕ ನದಿಯನ್ನು ಹರಿಯಲು ಕಾರಣನಾದನು.
ನದೀಂ ಪ್ರವರ್ತಯಾಮಾಸ ರಕ್ಷೋಗಣಸಮಾಕುಲಾಮ್। ವಹನ್ತೀಂ ಬಹುಧಾ ರಾಜಂಶ್ಚೇದಿಪಾಞ್ಚಾಲಸೃಞ್ಜಯಾನ್
ಅವನು ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ತುಂಬಿದ ಒಂದು ನದಿಯನ್ನು ಹರಿಯಲು ಮಾಡಿದನು; ಆ ನದಿ ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚೇದಿ, ಪಂಚಾಲ ಮತ್ತು ಶೃಂಜಯರನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ದಿತು, ರಾಜನೇ.
ತಂ ತಥಾ ಸಮರೇ ರಾಜನ್ವಿಚರನ್ತಮಭೀತವತ್। ಪಾಣ್ಡವಾ ಭೃಶಸಂವಿಗ್ನಾಃ ಪ್ರಾಪಶ್ಯಂಸ್ತಸ್ಯ ವಿಕ್ರಮಮ್
ಅವನನ್ನು ಹೀಗೇ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಪಾಂಡವರು ತುಂಬಾ ಆತಂಕಗೊಂಡರು; ಅವನ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ ಭಯಪಟ್ಟರು.
ತಾವಕಾನಾಂ ತು ಸೈನ್ಯಾನಾಂ ಪ್ರಹರ್ಷಃ ಸಮಜಾಯತ। ವಾದಿತ್ರನಿನದಶ್ಚೋಗ್ರಃ ಸುಮಹಾನ್ರೋಮಹರ್ಷಣಃ
ಆದರೆ ನಿನ್ನ ಸೇನೆಯಲ್ಲಾದರೆ, ಅಪಾರವಾದ ಸಂತೋಷ ಉಂಟಾಯಿತು; ಭಯಾನಕವಾದ, ದೊಡ್ಡವಾದ ವಾದ್ಯಗಳ ಶಬ್ದವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕೇಳಿಬಂತು, ಅದು ಕೇಳಿದವರ ರೋಮಾಂಚನವಾಗುವಷ್ಟು ಭಯಾನಕವಾಗಿತ್ತು.
ತಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ನಿನದಂ ಘೋರಂ ತವ ಸೈನ್ಯಸ್ಯ ಪಾಣ್ಡವಃ। ನಾಮೃಷ್ಯತ ಯಥಾ ನಾಗಸ್ತಲಶಬ್ದಂ ಸಮೀರಿತಮ್
ನಿನ್ನ ಸೇನೆಯಿಂದ ಬಂದ ಆ ಭಯಾನಕ ಗರ್ಜನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪಾಂಡವನು ಅದನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದೆ, ಹಾವು ಮಿಂಚಿನ ಗರ್ಜನೆಯನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದೆ ಇರುವಂತೆ ಆಗಿತು.
ತತಃ ಕ್ರೋಧಾಭಿತಾಮ್ರಾಕ್ಷೋ ನಿರ್ದಹನ್ನಿವ ಪಾವಕಃ। ಸನ್ದಧೇ ತ್ವಾಷ್ಟ್ರಮಸ್ತ್ರಂ ಸ ಸ್ವಯಂ ತ್ವಷ್ಟೇವ ಮಾರುತಿಃ
ಆಮೇಲೆ, ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಪಾಗಿದ್ದು, ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಉರಿಯುತ್ತಾ, ತ್ವಷ್ಟೃನ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ತಾನೇ ತ್ವಷ್ಟೃ ಅಥವಾ ವಾಯುದೇವನಂತೆ ಸಂಹರಿಸಿದನು.
ತತಃ ಶರಸಹಸ್ರಾಣಿ ಪ್ರಾದುರಾಸನ್ಸಮನ್ತತಃ। ತೈಃ ಶರೈಸ್ತವ ಸೈನ್ಯಸ್ಯ ವಿದ್ರವಃ ಸುಮಹಾನಭೂತ್
ಆಗ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಾವಿರಾರು ಬಾಣಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು; ಆ ಬಾಣಗಳಿಂದ ನಿನ್ನ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಭಯಾನಕವಾದ ಓಡುತಪ್ಪುವಿಕೆ ಉಂಟಾಯಿತು.
ತದಸ್ತ್ರಂ ಪ್ರೇರಿತಂ ತೇನ ಭೀಮಸೇನೇನ ಸಂಯುಗೇ। ರಾಕ್ಷಸಸ್ಯ ಮಹಾಮಾಯಾಂ ಹತ್ವಾ ರಾಕ್ಷಸಮಾರ್ದಯತ್
ಭೀಮಸೇನನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಿಡಿಸಿದ ಆ ಅಸ್ತ್ರವು, ರಾಕ್ಷಸನ ಮಹಾ ಮಾಯೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ, ಆ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಿತು.
ಸ ವಧ್ಯಮಾನೋ ಬಹುಧಾ ಭೀಮಸೇನೇನ ರಾಕ್ಷಸಃ। ಸನ್ತ್ಯಜ್ಯ ಸಮರೇ ಭೀಮಂ ದ್ರೋಣಾನೀಕಮುಪಾದ್ರವತ್
ಅವನನ್ನು ಭೀಮಸೇನನು ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಮನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ದ್ರೋಣನ ದಳದ ಕಡೆಗೆ ಓಡಿದನು.
ತಸ್ಮಿಂಸ್ತು ನಿರ್ಜಿತೇ ರಾಜನ್ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರೇ ಮಹಾತ್ಮನಾ। ಅನಾದಯನ್ಸಿಂಹನಾದೈಃ ಪಾಣ್ಡವಾಃ ಸರ್ವತೋ ದಿಶಮ್
ಆ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ರಾಕ್ಷಸರಾಜನು ಸೋತಾಗ, ಪಾಂಡವರು ಸಿಂಹದ ಗರ್ಜನೆಯಂತೆ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಜಯಘೋಷ ಮಾಡಿದರು.
ಅಪೂಜಯನ್ಮಾರುತಿಂ ಚ ಸಂಹೃಷ್ಟಾಸ್ತೇ ಮಹಾಬಲಮ್। ಪ್ರಹಾದಮಿವ ದೈತೇಯಾ ಯಥಾ ಶಕ್ರಂ ಮರುದ್ಗಣಾಃ
ಅವರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಮಾರುತಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರು; ಹೇಗೆ ಮರುದ್ಗಣಗಳು ಇಂದ್ರನನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಗೌರವಿಸಿದರೋ, ಹಾಗೆ.
ತತಃ ಪ್ರತಿಹತೇ ಚಕ್ರೇ ಸ ವೀರೋ ರೋಷಸಂಕುಲಃ। ಪ್ರಾಹಿಣೋತ್ತರಸಾ ಶೂಲಂ ಶಕ್ತೀರ್ದಶಶತಂ ತದಾ
ಆಗ, ಅವನ ಚಕ್ರವನ್ನು ತಡೆಯಲಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಆ ವೀರನು ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಸಾವಿರದ ಹತ್ತು ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಉರಿಯುತ್ತಾ ಎಸೆದನು.
ಜ್ವಲನ್ತೀಶ್ಚ ಕಿರನ್ತೀಶ್ಚ ಜ್ವಾಲಾಮಾಲಾಃ ಸಮನ್ತತಃ। ಯುಗಾನ್ತೋಲ್ಕಾನಿಭಾಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣಾ ಹೇಮದಣ್ಡಾ ಮಹಾಸ್ವನಾಃ
ಆ ಶಕ್ತಿಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಬೆಂಕಿಯ ಹಾರಗಳನ್ನು ಉಡಿಸುತ್ತಾ, ಯುಗಾಂತ್ಯದ ಉಲ್ಕೆಗಳಂತೆ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿದ್ದು, ಬಂಗಾರದ ದಂಡಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಭಾರೀ ಶಬ್ದ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬಂದವು.
ತಾಶ್ಚಾಪತನ್ತೀಃ ಸಮ್ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ರಾಕ್ಷಸಸ್ಯ ಘಟೋತ್ಕಚಃ। ಅರ್ಧಚನ್ದ್ರೈಃ ಪ್ರಚಿಚ್ಛೇದ ನಾರಾಚೈಃ ಕಙ್ಕಪತ್ರಿಭಿಃ
ಆ ಶಕ್ತಿಗಳು ಧಾವಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಘಟೋತ್ಪಚನು ಅವುಗಳನ್ನು ಅರ್ಧಚಂದ್ರ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಗಿಡುಗ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
ತತೋ ರೋಷಪರೀತಾಙ್ಗಃ ಪ್ರಮುಮೋಚ ಸ ರಾಕ್ಷಸಃ। ಶರವರ್ಷಂ ಮಹಾಘೋರಂ ಘಟೋತ್ಕಚರಥಂ ಪ್ರತಿ
ನಂತರ, ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ದೇಹವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡು, ಘಟೋತ್ಪಚನ ರಥದ ಮೇಲೆ ಭಯಾನಕವಾದ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆ ಸುರಿಸಿದನು.
ತಯೋಃ ಪ್ರತಿಭಯಂ ಯುದ್ಧಮಾಸೀದ್ರಾಕ್ಷಸಸಿಂಹಯೋಃ। ಕುರ್ವತೋರ್ವಿವಿಧಾ ಮಾಯಾಃ ಶಕ್ರಶಮ್ಬರಯೋರಿವ
ಆ ಇಬ್ಬರು ಸಿಂಹಸಮಾನ ರಾಕ್ಷಸರ ನಡುವೆ ಭಯಾನಕವಾದ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು; ಇಬ್ಬರೂ ಅನೇಕ ಮಾಯೆಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಅದು ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಶಂಬರರ ಯುದ್ಧದಂತಿತ್ತು.
ಅಲಮ್ಬುಸೋ ಭೃಶಂ ಕ್ರುದ್ಧೋ ಘಟೋತ್ಕಚಮತಾಡಯತ್
ಅಲಂಬುಸನು ತುಂಬಾ ಕೋಪಗೊಂಡು ಘಟೋತ್ಪಚನನ್ನು ಹೊಡೆದನು.
ತಯೋರ್ಯುದ್ಧಂ ಸಮಭವದ್ರಕ್ಷೋಗ್ರಾಮಣಿಮುಖ್ಯಯೋಃ। ಯಾದೃಗೇವ ಪುರಾ ವೃತ್ತಂ ರಾಮರಾವಣಯೋಃ ಪ್ರಭೋ
ಆ ರಾಕ್ಷಸ ಸೇನೆಗಳ ಮುಖ್ಯರಾದ ಇಬ್ಬರ ಯುದ್ಧ, ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಮ ಮತ್ತು ರಾವಣರ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಯುದ್ಧದಂತೆಯೇ ಭಯಾನಕವಾಗಿತ್ತು, ಪ್ರಭುವೇ.
ಘಟೋತ್ಕಚಸ್ತು ವಿಂಶತ್ಯಾ ನಾರಾಚಾನಾಂ ಸ್ತನಾನ್ತರೇ। ಅಲಮ್ಬುಸಮಥೋ ವಿದ್ಧಾ ಸಿಂಹವದ್ವ್ಯನದನ್ಮುಹುಃ
ಘಟೋತ್ಪಚನು ಇಪ್ಪತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಬುಸನ ಹೃದಯವನ್ನು ಹೊಡೆಯಿತು, ನಂತರ ಸಿಂಹದಂತೆ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕೂಗಿದನು.
ತಥೈವಾಲಮ್ಬುಸೋ ರಾಜನ್ಹೈಡಿಮ್ಬಿಂ ಯುದ್ಧದುರ್ಮದಮ್। ವಿದ್ವ್ವಾ ವಿದ್ವೃಽನದದ್ವೃಷ್ಟಃ ಪೂರಯನ್ಖಂ ಸಮನ್ತತಃ
ಅದೇ ರೀತಿ, ರಾಜನೇ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕ್ರೂರನಾದ ಅಲಂಬುಸನು ಹೈಡಿಂಬಿಯನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಹೊಡೆದು, ಭಯಾನಕವಾಗಿ ಗರ್ಜಿಸಿ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ತುಂಬಿಸಿದನು.
ತಥಾ ತೌ ಭೃಶಸಙ್ಕ್ರುದ್ಧೌ ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರೌ ಮಹಾಬಲೌ। ನಿರ್ವಿಶೇಷಮಯುಧ್ಯೇತಾಂ ಮಾಯಾಭಿರಿತರೇತರಮ್
ಅಂತಹ ಆ ಇಬ್ಬರು ಬಲಶಾಲಿ ರಾಕ್ಷಸರಾಜರು, ತುಂಬಾ ಕೋಪಗೊಂಡು, ಪರಸ್ಪರ ಮಾಯೆಗಳಿಂದ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದರು, ಯಾರೂ ಯಾರಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅಲ್ಲದಂತೆ.
ಮಾಯಾಶತಸೃಜೌ ನಿತ್ಯಂ ಮೋಹಯನ್ತೌ ಪರಸ್ಪರಮ್। ಮಾಯಾಯುದ್ಧೇಷು ಕುಶಲೌ ಮಾಯಾಯುದ್ಧಮಯುಧ್ಯತಾಮ್
ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ಸದಾ ನೂರಾರು ಮಾಯೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಮೋಹಗೊಳಿಸುತ್ತಾ, ಮಾಯಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿ, ಮಾಯೆಯಲ್ಲೇ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಯಾಂಯಾಂ ಘಟೋತ್ಕಚೋ ಯುದ್ಧೇ ಮಾಯಾಂ ದರ್ಶಯತೇ ನೃಪ। ತಾಂ ತಾಮಲಮ್ಬುಸೋ ರಾಜನ್ಮಾಯಯೈವ ನಿಜಘ್ನಿವಾನ್
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಘಟೋತ್ಪಚನು ಯಾವ ಮಾಯೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದರೂ, ರಾಜನೇ, ಅಲಂಬುಸನು ಕೂಡ ತನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಎದುರಿಸಿ, ನಾಶಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.
ತಂ ತಥಾ ಯುಧ್ಯಮಾನಂ ತು ಮಾಯಾಯುದ್ಧವಿಶಾರದಮ್। ಅಲಮ್ಬುಸಂ ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾಽಕ್ರುಧ್ಯನ್ತ ಪಾಣ್ಡವಾಃ
ಅಲಂಬುಸನು, ರಾಕ್ಷಸರ ರಾಜನು, ಮಾಯಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೋ ಪಾಂಡಿತ್ಯದಿಂದ ಹೋರಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಪಾಂಡವರು ಕೋಪಗೊಂಡರು.