ತಾ ಇಮಾಃ ಪೃಥಿವೀಪಾಲಾ ಜಿಹೀರ್ಷಾಮಿ ಬಲಾದಿತಃ। ತೇ ಯತಧ್ವಂ ಪರಂ ಶಕ್ತ್ಯಾ ವಿಜಯಾಯೇತರಾಯ ವಾ
ಈ ಎಲ್ಲ ವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ, ಭೂಮಿಯ ರಾಜರೆ, ನಾನು ಆಕೆಯನ್ನು ಬಲದಿಂದ ಪಡೆಯಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ; ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಜಯಿಸೋಣ ಅಥವಾ ಸೋಲೋಣ ಎಂದು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ.
ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಮಹೀಪಾಲಾನ್ಕಾಶಿರಾಜಂ ಚ ವೀರ್ಯವಾನ್
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಆ ವೀರನು ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರು ಮತ್ತು ಕಾಶಿರಾಜನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿ,
ಸರ್ವಾಃ ಕನ್ಯಾಃ ಸ ಕೌರವ್ಯೋ ರಥಮಾರೋಪ್ಯ ಚ ಸ್ವಕಮ್। ಆಮನ್ತ್ರ್ಯ ಚ ಸ ತಾನ್ಪ್ರಾಯಾಚ್ಛೀಘ್ರಂ ಕನ್ಯಾಃ ಪ್ರಗೃಹ್ಯ ತಾಃ
ಆ ಕೌರವನು ಎಲ್ಲಾ ಯುವತಿಯರನ್ನು ತನ್ನ ರಥದಲ್ಲಿ ಕೂಡಿ, ಅವರಿಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ, ವೇಗವಾಗಿ ಆ ಯುವತಿಯರನ್ನು ಹಿಡಿದು ಹೊರಟನು.
ತತಸ್ತೇ ಪಾರ್ಥಿವಾಃ ಸರ್ವೇ ಸಮುತ್ಪೇತುರಮರ್ಷಿತಾಃ। ಸಂಸ್ಪೃಶನ್ತಃ ಸ್ವಕಾನ್ಬಾಹೂನ್ದಶನ್ತೋ ದಶನಚ್ಛದಾನ್
ಅಂದಿನೆಲ್ಲಾ ರಾಜರು ಕೋಪದಿಂದ ಎದ್ದು, ತಮ್ಮ ಭುಜಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕಚ್ಚುತ್ತಾ ಕೋಪದಿಂದ ನಿಂತರು.
ತೇಷಾಮಾಭರಣಾನ್ಯಾಶು ತ್ವರಿತಾನಾಂ ವಿಮುಞ್ಚತಾಮ್। ಆಮುಞ್ಚತಾಂ ಚ ವರ್ಮಾಣಿ ಸಂಭ್ರಮಃ ಸುಮಹಾನಭೂತ್
ಅವರು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಆಭರಣಗಳು ಮತ್ತು ಕವಚಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಗೊಂದಲ ಉಂಟಾಯಿತು.
ತಾರಾಣಾಮಿವ ಸಂಪಾತೋ ಬಭೂವ ಜನಮೇಜಯ। ಭೂಷಣಾನಾಂ ಚ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಕವಚಾನಾಂ ಚ ಸರ್ವಶಃ
ಜನಮೇಜಯ, ಆಭರಣಗಳು ಮತ್ತು ಕವಚಗಳು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಚದುರಿದಂತೆ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಗುಂಪು ಸೇರಿದಂತೆ ಆ ಗದ್ದಲವು ಕಾಣಿಸಿತು.
ಸವರ್ಮಭಿರ್ಭೂಷಣೈಶ್ಚ ಪ್ರಕೀರ್ಯದ್ಬಿರಿತಸ್ತತಃ। ಸಕ್ರೋಧಾಮರ್ಷಜಿಹ್ಮಭ್ರೂಕಷಾಯೀಕೃತಲೋಚನಾಃ
ಕವಚ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳು ಚದುರಿದಿದ್ದವು; ಕೋಪದಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕೆಂಪಾಗಿ, ರೋಷದಿಂದ ಭ್ರೂಗಳು ಬಿಗಿದುಕೊಂಡಿದ್ದವು.
ಸೂತೋಪಕ್ಲೃಪ್ತಾನ್ ರುಚಿರಾನ್ಸದಶ್ವೈರುಪಕಲ್ಪಿತಾನ್। ರಥಾನಾಸ್ಥಾಯ ತೇ ವೀರಾಃ ಸರ್ವಪ್ರಹರಣಾನ್ವಿತಾಃ
ಆ ವೀರರು ರಥಸಾರಥಿಗಳು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ, ಸುಂದರ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದ ರಥಗಳಲ್ಲಿ ಏರಿ, ಎಲ್ಲಾ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಹೋರಾಡಲು ಸಿದ್ಧರಾದರು.
ಪ್ರಯಾನ್ತಮಥ ಕೌರವ್ಯಮನುಸಸ್ರುರುದಾಯುಧಾಃ। ತತಃ ಸಮಭವದ್ಯುದ್ಧಂ ತೇಷಾಂ ತಸ್ಯ ಚ ಭಾರತ। ಏಕಸ್ಯ ಚ ಬಹೂನಾಂ ಚ ತುಮುಲಂ ರೋಮಹರ್ಷಣಮ್
ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಅವರು ಹೊರಟ ಕೌರವನನ್ನು ಬೆನ್ನತ್ತಿದರು; ಆಗ ಅವನು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ರಾಜರ ನಡುವೆ ಭಾರೀ, ರೋಮಾಂಚಕಾರಿ ಯುದ್ಧವು ಆರಂಭವಾಯಿತು, ಭಾರತ.
ತೇ ತ್ವಿಷೂನ್ದಶಸಾಹಸ್ರಾಂಸ್ತಸ್ಮಿನ್ಯುಗಪದಾಕ್ಷಿಪನ್। ಅಪ್ರಾಪ್ತಾಂಶ್ಚೈವ ತಾನಾಶು ಭೀಷ್ಮಃ ಸರ್ವಾಂಸ್ತಥಾಽನ್ತರಾ
ಅವರು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಅವನ ಮೇಲೆ ಎಸೆದರು; ಆದರೆ ಅವು ತಲುಪುವುದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಭೀಷ್ಮನು ಅವನ್ನೆಲ್ಲಾ ತಡೆಯುವನು.
ಅಚ್ಛಿನಚ್ಛರವರ್ಷೇಣ ಮಹತಾ ಲೋಮವಾಹಿನಾ। ತತಸ್ತೇ ಪಾರ್ಥಿವಾಃ ಸರ್ವೇ ಸರ್ವತಃ ಪರಿವಾರ್ಯ ತಮ್
ಭೀಷ್ಮನು ಭಾರೀ ಬಾಣವರ್ಷದಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಕಡಿದು ಹಾಕಿದನು; ನಂತರ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರು ಅವನನ್ನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡರು.
ವವೃಷುಃ ಶರವರ್ಷೇಣ ವರ್ಷೇಣೇವಾದ್ರಿಮಮ್ಬುದಾಃ। ಸ ತಂ ಬಾಣಮಯಂ ವರ್ಷಂ ಶರೈರಾವಾರ್ಯ ಸರ್ವತಃ
ಅವರು ಅವನ ಮೇಲೆ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆ ಹಾಯಿಸಿದರು, ಮೇಘಗಳು ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಮಳೆಯ ಹಾಯಿಸುವಂತೆ; ಆದರೆ ಅವನು ತನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಆ ಮಳೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ತಡೆಯುವನು.
ತತಃ ಸರ್ವಾನ್ಮಹೀಪಾಲಾನ್ಪರ್ಯವಿಧ್ಯತ್ತ್ರಿಭಿಸ್ತ್ರಿಭಿಃ। ಏಕೈಕಸ್ತು ತತೋ ಭೀಷ್ಮಂ ರಾಜನ್ವಿವ್ಯಾಧ ಪಞ್ಚಭಿಃ
ನಂತರ ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರನ್ನು ತಲಾ ಮೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದನು; ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರಾಜನು ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಐದು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದನು, ರಾಜನೆ.
ಸ ಚ ತಾನ್ಪ್ರತಿವಿವ್ಯಾಧ ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ಪರಾಕ್ರಮನ್। ತದ್ಯುದ್ಧಮಾಸೀತ್ತುಮುಲಂ ಘೋರಂ ದೇವಾಸುರೋಪಮಮ್
ಆ ಭೀಷ್ಮನು ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರನ್ನು ಎರಡು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದನು; ಆ ಯುದ್ಧವು ಭಯಾನಕವಾಗಿ, ದೇವರು ಮತ್ತು ದಾನವರು ಹೋರಾಡಿದಂತೆ ಭಯಂಕರವಾಗಿತ್ತು.
ಪಶ್ಯತಾಂ ಲೋಕವೀರಾಣಾಂ ಶರಶಕ್ತಿಸಮಾಕುಲಮ್। ಸ ಧನೂಂಷಿ ಧ್ವಜಾಗ್ರಾಣಿ ವರ್ಮಾಣಿ ಚ ಶಿರಾಂಸಿ
ಲೋಕದ ವೀರರ ಮುಂದೆ, ಭೀಷ್ಮನು ಬಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದ ಧನುಸ್ಸುಗಳು, ಧ್ವಜಗಳ ತುದಿಗಳು, ಕವಚಗಳು ಹಾಗೂ ತಲೆಗಳನ್ನು ಕಡಿದು ಹಾಕಿದನು.
ಚಿಚ್ಛೇದ ಸಮರೇ ಭೀಷ್ಮಃ ಶತಶೋಥ ಸಹಸ್ರಶಃ। ತಸ್ಯಾತಿಪುರುಷಂ ಕರ್ಮ ಲಾಘವಂ ರಥಚಾರಿಣಃ
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಷ್ಮನು ನೂರಾರು, ಸಾವಿರಾರು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಚೂರುಮಾಡಿದನು; ಅವನ ರಥಸಾರಥಿಯ ಅದ್ಭುತ ಶೌರ್ಯ ಮತ್ತು ವೇಗ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಯಿತು.
ರಕ್ಷಣಂ ಚಾತ್ಮನಃ ಸಂಖ್ಯೇ ಶತ್ರವೋಽಪ್ಯಭ್ಯಪೂಜಯನ್। `ಅಕ್ಷತಃ ಕ್ಷಪಯಿತ್ವಾನ್ಯಾನಸಙ್ಖ್ಯೇಯಪರಾಕ್ರಮಃ
ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ತಾನೇನೂ ಗಾಯವಾಗದೆ ಉಳಿದ ಭೀಷ್ಮನ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲೇ ಅವನ ಶತ್ರುಗಳೂ ಗೌರವಿಸಿದರು.
ಆನಿನಾಯ ಸ ಕಾಶ್ಯಸ್ಯ ಸುತಾಃ ಸಾಗರಗಾಸುತಃ।' ತಾನ್ವಿನಿರ್ಜಿತ್ಯ ತು ರಣೇ ಸರ್ವಶಸ್ತ್ರಭೃತಾಂ ವರಃ
ಆಮೇಲೆ, ಸಾಗರದ ಬಳಿ ಇರುವ ರಾಜನ ಮಗನು, ಕಾಶಿರಾಜನ ಪುತ್ರರನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದನು.
ಕನ್ಯಾಭಿಃ ಸಹಿತಃ ಪ್ರಾಯಾದ್ಭಾರತೋ ಭಾರತಾನ್ಪ್ರತಿ। ತತಸ್ತಂ ಪೃಷ್ಠತೋ ರಾಜಞ್ಶಾಲ್ವರಾಜೋ ಮಹಾರಥಃ
ಆ ಕನ್ಯೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಭೀಷ್ಮನು ಭಾರತರ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು; ಆಗ ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಶಾಲ್ವರಾಜನು ಅವನ ಹಿಂದೆ ಹೋದನು.
ಅಭ್ಯಗಚ್ಛದಮೇಯಾತ್ಮಾ ಭೀಷ್ಮಂ ಶಾನ್ತನವಂ ರಣೇ। ವಾರಣಂ ಜಘನೇ ಭಿನ್ದನ್ದನ್ತಾಭ್ಯಾಮಪರೋ ಯಥಾ
ಅಡಗಲಾರದ ಶಾಲ್ವರಾಜನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶಾಂತನುವಿನ ಪುತ್ರ ಭೀಷ್ಮನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದನು; ಶತ್ರುವಿನ ಹಿಂದೆ ಹೋಗಿ, ದಂತಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದ ಆನೆಹಾಗೆ ಅವನು ಎದುರಿಸಿದನು.
ವಾಸಿತಾಮನುಸಂಪ್ರಾಪ್ತೋ ಯೂಥಪೋ ಬಲಿನಾಂ ವರಃ। ಸ್ತ್ರೀಕಾಮಸ್ತಿಷ್ಠತಿಷ್ಠೇತಿ ಭೀಷ್ಮಮಾಹ ಸ ಪಾರ್ಥಿವಃ
ಬಲಿಷ್ಠರ ನಾಯಕನು ಸುಗಂಧವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಹತ್ತಿರ ಬಂದು, ಆ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾ, 'ನಿಲ್ಲು, ನಿಲ್ಲು' ಎಂದು ಭೀಷ್ಮನಿಗೆ ಶಾಲ್ವರಾಜನು ಕೂಗಿದನು.
ಸಾಲ್ವರಾಜೋ ಮಹಾಬಾಹುರಮರ್ಷೇಣ ಪ್ರಚೋದಿತಃ। ತತಃ ಸ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರೋ ಭೀಷ್ಮಃ ಪರಬಲಾರ್ದನಃ
ಶಾಲ್ವರಾಜನು ಮಹಾಬಾಹುವಾಗಿಯೂ ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಂಡು, ಪುರುಷಸಿಂಹನಾದ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದನು.
ತದ್ವಾಕ್ಯಾಕುಲಿತಃ ಕ್ರೋಧಾದ್ವಿಧೂಮೋಗ್ನಿರಿವ ಜ್ವಲನ್। ವಿತತೇಷುಧನುಷ್ಪಾಣಿರ್ವಿಕುಞ್ಚಿತಲಲಾಟಭೃತ್
ಆ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ಭೀಷ್ಮನು, ಹೊಗೆಯಿಲ್ಲದ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಜ್ವಲಿಸಿ, ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದು, ಭ್ರೂಭಂಗದಿಂದ ಕೋಪವನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು.
ಕ್ಷತ್ರಧರ್ಮಂ ಸಮಾಸ್ಥಾಯ ವ್ಯಪೇತಭಯಸಂಭ್ರಮಃ। ನಿವರ್ತಯಾಮಾಸ ರಥಂ ಸಾಲ್ವಂ ಪ್ರತಿ ಮಹಾರಥಃ
ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಭಯ ಅಥವಾ ಗೊಂದಲವಿಲ್ಲದೆ, ಆ ಮಹಾರಥಿ ತನ್ನ ರಥವನ್ನು ಶಾಲ್ವನ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸಿದನು.
ನಿವರ್ತಮಾನಂ ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ರಾಜಾನಃ ಸರ್ವ ಏವ ತೇ। ಪ್ರೇಕ್ಷಕಾಃ ಸಮಪದ್ಯನ್ತ ಭೀಷ್ಮಸಾಲ್ವಸಮಾಗಮೇ
ಅವನು ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ರಾಜರೂ ಭೀಷ್ಮ ಮತ್ತು ಶಾಲ್ವರ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನೋಡುವವರಾಗಿ ನಿಂತರು.
ತೌ ವೃಷಾವಿವ ನರ್ದನ್ತೌ ಬಲಿನೌ ವಾಸಿತಾನ್ತರೇ। ಅನ್ಯೋನ್ಯಮಭಿವರ್ತೇತಾಂ ಬಲವಿಕ್ರಮಶಾಲಿನೌ
ಎರಡೂ ಗಂಡು ಎತ್ತುಗಳು ಹಿಂಡಿನಲ್ಲಿ ಗರ್ಜಿಸುವಂತೆ, ಆ ಇಬ್ಬರು ಬಲಿಷ್ಠರು ಪರಸ್ಪರ ಎದುರಿಗೆ ಬಂದು ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು.
ತತೋ ಭೀಷ್ಮಂ ಶಾನ್ತನವಂ ಶರೈಃ ಶತಸಹಸ್ರಶಃ। ಸಾಲ್ವರಾಜೋ ನರಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಸಮವಾಕಿರದಾಶುಗೈಃ
ಆಮೇಲೆ, ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಶಾಲ್ವರಾಜನು ಶಾಂತನುವಿನ ಪುತ್ರ ಭೀಷ್ಮನ ಮೇಲೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ವೇಗದ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಸುರಿದನು.
ಪೂರ್ವಮಭ್ಯರ್ದಿತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಭೀಷ್ಮಂ ಸಾಲ್ವೇನ ತೇ ನೃಪಾಃ। ವಿಸ್ಮಿತಾಃ ಸಮಪದ್ಯನ್ತ ಸಾಧುಸಾಧ್ವಿತಿ ಚಾಬ್ರುವನ್
ಮೊದಲು ಶಾಲ್ವನು ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಆಕ್ರಮಿಸಿದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ರಾಜರು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ 'ಬಹಳ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ!' ಎಂದು ಕೂಗಿದರು.
ಲಾಘವಂ ತಸ್ಯ ತೇ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಮರೇ ಸರ್ವಪಾರ್ಥಿವಾಃ। ಅಪೂಜಯನ್ತ ಸಂಹೃಷ್ಟಾ ವಾಗ್ಭಿಃ ಸಾಲ್ವಂ ನರಾಧಿಪಮ್
ಆತನ ವೇಗವನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೋಡಿ, ಎಲ್ಲ ರಾಜರೂ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಶಾಲ್ವನನ್ನು ಶ್ಲಾಘನೆ ಮಾಡಿದರು.
ಕ್ಷತ್ರಿಯಾಣಾಂ ತತೋ ವಾಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಪರಪುಞ್ಜಯಃ। ಕ್ರುದ್ಧಃ ಶಾನ್ತನವೋ ಭೀಷ್ಮಸ್ತಿಷ್ಠತಿಷ್ಠೇತ್ಯಭಾಷತ
ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವ ಶಾಂತನುವಿನ ಪುತ್ರ ಭೀಷ್ಮನು ಕೋಪಗೊಂಡು, 'ನಿಲ್ಲು, ನಿಲ್ಲು' ಎಂದು ಕೂಗಿದನು.