ಚಿನ್ತಯಿತ್ವಾ ಮಹಾಬಾಹುಃ ಪಿತಾ ದೇವವ್ರತಸ್ತವ । ಅಭ್ಯಾಶಸ್ಥಂ ಮಹಾರಾಜ ಪಾಣ್ಡವಂ ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್
ಮಹಾಬಾಹುವಾದ ನಿನ್ನ ತಂದೆ ದೇವವ್ರತನು ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸಿ, ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದ್ದ ಪಾಂಡವನಿಗೆ, ರಾಜನೆ, ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
ಯುಧಿಷ್ಠಿರ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರವಿಶಾರದ । ಶೃಣುಷ್ವ ವಚನಂ ತಾತ ಧರ್ಮ್ಯಂ ಸ್ವರ್ಗ್ಯಂ ಚ ಜಲ್ಪತಃ
ಮಹಾಪ್ರಜ್ಞನಾದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತನಾದವನೇ, ನನ್ನ ಧರ್ಮಮಯವಾದ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹಾರುವ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು, ಮಗನೇ.
ನಿರ್ವಿಷ್ಣೋಽಸ್ಮಿ ಭೃಶಂ ತಾತ ದೇಹೇನಾನೇನ ಭಾರತ । ಘ್ನತಶ್ಚ ಮೇ ಗತಃ ಕಾಲಃ ಸುಬಹೂನ್ಪ್ರಾಣಿನೋ ರಣೇ
ಮಗನೇ ಭಾರತ, ಈ ದೇಹದಲ್ಲಿ ನಾನು ತುಂಬಾ ದಣಿದಿದ್ದೇನೆ; ನಾನು ಹೊಡೆದಾಗ ಅನೇಕ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮರಣದ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ.
ತಸ್ಮಾತ್ಪಾರ್ಥಂ ಪುರೋಧಾಯ ಪಾಞ್ಚಾಲಾನ್ಸೃಜ್ಜಯಾಂಸ್ತಥಾ । ಮದ್ವಧೇ ಕ್ರಿಯತಾಂ ಯತ್ನೋ ಮಮ ಚೇದಿಚ್ಛಸಿ ಪ್ರಿಯಮ್
ಆದರಿಂದ, ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಮುಂಚೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಪಾಂಚಾಲರು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಂಜಯರೊಂದಿಗೆ ನನ್ನ ವಧೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡು; ನನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗಬೇಕೆಂದರೆ ಹೀಗೆ ಮಾಡು.
ತಸ್ಯ ತನ್ಮತಮಾಜ್ಞಾಯ ಪಾಣ್ಡವಃ ಸತ್ಯದರ್ಶನಃ । ಭೀಷ್ಮಂ ಪ್ರತಿ ಯಯೌ ರಾಜಾ ಸಂಗ್ರಾಮೇ ಸಹ ಸೃಞ್ಜಯೈಃ
ಅವನ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಅರಿತು, ಸತ್ಯವನ್ನು ನೋಡುವ ಪಾಂಡವನು ಶ್ರೀಂಜಯರೊಡನೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಷ್ಮನ ಕಡೆಗೆ ಮುಂದೆ ಬಂದು ಹೋದನು.
ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನಸ್ತತೋ ರಾಜನ್ಪಾಣ್ಡವಶ್ಚ ಯುಧಿಷ್ಠಿರಃ । ಶ್ರುತ್ವಾ ಭೀಷ್ಮಸ್ಯ ತಾಂ ವಾಚಂ ಚೋದಯಾಮಾಸತುರ್ಬಲಮ್
ಆಮೇಲೆ, ರಾಜನೇ, ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ ಮತ್ತು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಭೀಷ್ಮನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ತಮ್ಮ ಸೇನೆಯನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚಿದರು.
ಅಭಿದ್ರವಧ್ಯಂ ಯುದ್ಧ್ಯಧ್ವಂ ಭೀಷ್ಮಂ ಜಯತ ಸಂಯುಗೇ । ರಕ್ಷಿತಾಃ ಸತ್ಯಸನ್ಧೇನ ಜಿಷ್ಣುನಾ ರಿಪುಜಿಷ್ಣುನಾ
ನೀವು ಭೀಷ್ಮನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ, ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿ, ಅವನನ್ನು ಗೆಲ್ಲಿರಿ; ನಿಮಗೆ ಸತ್ಯವಂತನಾದ ಹಾಗೂ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವ ಅರ್ಜುನನು ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.
ಅಯಂ ಚಾಪಿ ಮಹೇಷ್ವಾಸಃ ಪಾರ್ಷತೋ ವಾಹಿನೀಪತಿಃ । ಭೀಮಸೇನಶ್ಚ ಸಮರೇ ಪಾಲಯಿಷ್ಯತಿ ವೋ ಧ್ರುವಮ್
ಈ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಪಾರ್ಷಟ ಸೇನೆಯ ನಾಯಕನು ಮತ್ತು ಭೀಮಸೇನನು ಕೂಡ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಾ ವೋ ಭೀಷ್ಮಾದ್ಭಯಂ ಕಿಂಚಿದಸ್ತ್ವದ್ಯ ಯುಧಿ ಸೃಞ್ಜಯಾಃ। ಧ್ರುವಂ ಭೀಷ್ಮಂ ವಿಜೇಷ್ಯಾಮಃ ಪುರಸ್ಕೃತ್ಯ ಶಿಖಣ್ಡಿನಮ್
ಇಂದು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಷ್ಮನ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆ ಯಾವ ಭಯವೂ ಇರಬಾರದು ಶ್ರೀಂಜಯರೆ; ನಾವು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಶಿಖಂಡಿಯನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಇಟ್ಟು ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತೇವೆ.
ತೇ ತಥಾ ಸಮಯಂ ಕೃತ್ವಾ ದಶಮೇಽಹನಿ ಪಾಣ್ಡವಾಃ। ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಪರಾ ಭೂತ್ವಾ ಸಂಜಗ್ಮುಃ ಕ್ರೋಧಮೂರ್ಚ್ಛಿತಾಃ
ಹೀಗೆ ಹತ್ತುನೇ ದಿನ ಪಾಂಡವರು ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ, ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೊರಟರು.
ಶಿಖಣ್ಡಿನಂ ಪುರಸ್ಕೃತ್ಯ ಪಾಣ್ಡವಂ ಚ ಧನಞ್ಜಯಮ್ । ಭೀಷ್ಮಸ್ಯ ಪಾತನೇ ಯತ್ನಂ ಪರಮಂ ತೇ ಸಮಾಸ್ಥಿತಾಃ
ಶಿಖಂಡಿ ಮತ್ತು ಧನಂಜಯನನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಕೆಡವಲು ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರು.
ತತಸ್ತ್ವ ಸುತಾದಿಷ್ಟಾ ನಾನಾಜನಪದೇಶ್ವರಾಃ। ದ್ರೋಣೇನ ಸಹಪುತ್ರೇಣ ಸಹಸೇನಾ ಮಹಾಬಲಾಃ
ಆಗ, ನಿನ್ನ ಮಗನ ಆದೇಶದಂತೆ, ಅನೇಕ ದೇಶಗಳ ಬಲಿಷ್ಠ ರಾಜರು, ದ್ರೋಣ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಗನೊಡನೆ, ತಮ್ಮ ಸೇನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು.
ದುಃಶಾಸನಶ್ಚ ಬಲವಾನ್ಸಹ ಸರ್ವೈಃ ಸಹೋದರೈಃ । ಭೀಷ್ಮಂ ಸಮರಮಧ್ಯಸ್ಥಂ ಪಾಲಯಾಂಚಕ್ರಿರೇ ತದಾ
ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿಯ ದುಃಶಾಸನನು ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಸಹೋದರರೊಡನೆ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು, ಯುದ್ಧದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
ತತಸ್ತು ತಾವಕಾಃ ಶೂರಾಃ ಪುರಸ್ಕೃತ್ಯ ಮಹಾವ್ರತಮ್। ಶಿಖಣ್ಡಿಪ್ರಮುಖಾನ್ಪಾರ್ಥಾನ್ಯೋಧಯನ್ತಿ ಸ್ಮ ಸಂಯುಗೇ
ನಿನ್ನ ಶೂರವೀರರು ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಶಿಖಂಡಿಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದ ಪಾಂಡವರ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಿದರು.
ಚೇದಿಭಿಸ್ತು ಸಪಾಞ್ಚಾಲೈಃ ಸಹಿತೋ ವಾನರಧ್ವಜಃ । ಯಯೌ ಶಾನ್ತನವಂ ಭೀಷ್ಮಂ ಪುರಸ್ಕೃತ್ಯ ಶಿಖಣ್ಡಿನಮ್
ಚೇದಿ ಮತ್ತು ಪಂಚಾಲರೊಡನೆ, ವಾನರಧ್ವಜ ಧರಿಸಿದವನು ಶಿಖಂಡಿಯನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಇಟ್ಟು ಶಾಂತನುವಿನ ಪುತ್ರ ಭೀಷ್ಮನ ಕಡೆಗೆ ಹೋದನು.
ದ್ರೋಣಪುತ್ರಂ ಶಿನೇರ್ನಪ್ತಾ ಧೃಷ್ಟಕೇತುಸ್ತು ಪೌರವಮ್ । ಅಭಿಮನ್ಯುಃ ಸಹಾಮಾತ್ಯಂ ದುರ್ಯೋಧಮಯೋಧಯತ್
ಧೃಷ್ಟಕೇತು, ಶಿನಿಯ ಮೊಮ್ಮಗನು, ದ್ರೋಣನ ಮಗನ ಎದುರು ನಿಂತನು; ಅಭಿಮನ್ಯು ತನ್ನ ಅಮಾತ್ಯರೊಡನೆ ದುರ್ಹೋಧನನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಿತು.
ವಿರಾಟಸ್ತು ಸಹಾನೀಕಃ ಸಹಸೇನಂ ಜಯದ್ರಥಮ್ । ವೃದ್ಧಕ್ಷತ್ರಸ್ಯ ದಾಯಾದಮಾಸಸಾದ ಪರಂತಪ
ವಿರಾಟನು ತನ್ನ ಸೇನೆಯೊಡನೆ, ವೃದ್ಧಕ್ಷತ್ರನ ವಾರಸುದಾರಿಯಾದ ಜಯದ್ರಥನ ಎದುರು ಹೋದನು, ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವವನೇ.
ಮದ್ರರಾಜಂ ಮಹೇಷ್ವಾಸಂ ಸಹಸೈನ್ಯಂ ಯುಧಿಷ್ಠಿರಃ । ಭೀಮಸೇನೋಽಭಿಗುಪ್ತಸ್ತು ನಾಗಾನೀಕಮುಪಾದ್ರವತ್
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ತನ್ನ ಸೇನೆಯೊಡನೆ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಮಾದ್ರರಾಜನ ಎದುರು ಹೋದನು; ಭೀಮಸೇನನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಆನೆಗಳ ಪಡೆ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದನು.
ಅಪ್ರಧೃಷ್ಯಮನಾವಾರ್ಯಂ ಸರ್ವಶಸ್ತ್ರಭೃತಾಂ ವರಮ್ । ದ್ರೋಣಂ ಪ್ರತಿ ಯಯೌ ಯತ್ತಃ ಪಾಞ್ಚಾಲ್ಯಃ ಸಹ ಸೋದರೈಃ
ಎಲ್ಲಾ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುವವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ, ಜಯಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯನಾದ ದ್ರೋಣನ ಎದುರು ಪಂಚಾಲನು ತಮ್ಮ ಸಹೋದರರೊಡನೆ ಸಿದ್ಧನಾಗಿ ಹೋದನು.
ಕರ್ಣಿಕಾರಧ್ವಜಂ ಚೈವ ಸಿಂಹಕೈತುರರಿಂದಮಃ । ಪ್ರತ್ಯುಜ್ಜಗಾಮ ಸೌಭದ್ರಂ ರಾಜಪುತ್ರೋ ಬೃಹದ್ಬಲಃ
ಸಿಂಹದ ಧ್ವಜವನ್ನಿಟ್ಟಿದ್ದ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ಭಗದತ್ತನು, ಕರ್ಣಿಕಾರ ಧ್ವಜವಿದ್ದ ಸೌಭದ್ರನ ಎದುರು ಹೋದನು.
ಶಿಖಣ್ಡಿನಂ ಚ ಪುತ್ರಾಸ್ತೇ ಪಾಣ್ಡವಂ ಚ ಧನಞ್ಜಯಮ್ । ರಾಜಭಿಃ ಸಮರೇ ಪಾರ್ಥಮಭಿಪೇತುರ್ಜಿಘಾಂಸವಃ
ನಿನ್ನ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ರಾಜರು ಶಿಖಂಡಿ ಮತ್ತು ಧನಂಜಯರ ಮೇಲೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ, ಪಾರ್ಥನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು.
ತಸ್ಮಿನ್ನತಿಮಹಾಭೀಮೇ ಸೇನಯೋರ್ವೈ ಪರಾಕ್ರಮೇ । ಸಂಪ್ರಧಾವತ್ಸ್ವನೀಕೇಷು ಮೇದಿನೀ ಸಮಕಮ್ಪತ
ಆ ಭಯಾನಕವಾದ ಸೇನೆಗಳ ಘರ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಪಂಗಡಗಳಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಭೂಮಿ ಕಂಪಿಸಿತು.
ತಾನ್ಯನೀಕಾನ್ಯನೀಕೇಷು ಸಮಯುಧ್ಯನ್ತ ಭಾರತ । ತಾವಕಾನಾಂ ಪರೇಷಾಂ ಚ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಶಾನ್ತನವಂ ರಣೇ
ಭಾರತ, ಆನೆಕಟ್ಟೆಗಳೊಳಗಿನ ಸೇನೆಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ತೊಡಗಿದವು. ನಿಮ್ಮವರೂ, ಎದುರಾಳಿಗಳೂ, ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಂತನುವಿನ ಮಗನನ್ನು ನೋಡಿ ಹೋರಾಡಿದರು.
ತತಸ್ತೇಷಾಂ ಪ್ರಯತತಾಮನ್ಯೋನ್ಯಮಭಿಧಾವತಾಮ್ । ಪ್ರಾದುರಾಸೀನ್ಮಹಾಶಬ್ದೋ ದಿಕ್ಷು ಸರ್ವಾಸು ಭಾರತ
ಅವರು ಒಬ್ಬರ ಮೇಲೆ ಒಬ್ಬರು ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಮುಂದಾದಾಗ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಭಾರೀ ಗದ್ದಲ ಎದ್ದಿತು, ಭಾರತ.
ಶಙ್ಖದುನ್ದುಭಿಘೋಷಶ್ಚ ವಾರಣಾನಾಂ ಚ ಬೃಂಹಿತೈಃ । ಸಿಂಹನಾದಶ್ಚ ಸೈನ್ಯಾನಾಂ ದಾರುಣಃ ಸಮಪದ್ಯತ
ಶಂಖ, ಡೊಳ್ಳುಗಳ ಮೊಳಗು, ಆನೆಗಳ ಕೂಗು, ಸೈನಿಕರ ಭಯಾನಕ ಸಿಂಹದಹಾವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕೇಳಿಬಂತು.
ಸಾ ಚ ಸರ್ವನರೇನ್ದ್ರಾಣಾಂ ಚನ್ದ್ರಾರ್ಕಸದೃಶೀ ಪ್ರಭಾ । ಹಾರಾಙ್ಗದಕಿರೀಟೇಷು ನಿಷ್ಪ್ರಭಾ ಸಮಪದ್ಯತ
ಎಲ್ಲ ರಾಜರ ಹೊಳೆಯು ಚಂದ್ರನ ಹಾಗೆಯೂ ಸೂರ್ಯನ ಹಾಗೆಯೂ ತೇಜಸ್ಸಾಗಿತ್ತು; ಆದರೆ ಅವರ ಹಾರ, ಅಂಗದ, ಕಿರೀಟಗಳ ಮೇಲೆ ಅದು ಮಂಕಾಗಿ ಹೋಯಿತು.
ರಜೋಮೇಘಾಸ್ತು ಸಂಜಜ್ಞುಃ ಶಸ್ತ್ರವಿದ್ಯುದ್ಭಿರಾವೃತಾಃ । ಧನುಷಾಂ ಚಾಪಿ ನಿರ್ಘೋಷೋ ದಾರುಣಃ ಸಮಪದ್ಯತ
ಧೂಳಿನ ಮೋಡಗಳು, ಆಯುಧಗಳ ಮೆರುಗುಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು; ಧನುಷ್ಯಗಳ ಗಂಭೀರ ಧ್ವನಿ ಭಯಾನಕವಾಗಿ ಕೇಳಿಬಂತು.
ಬಾಣಶಙ್ಖಪ್ರಣಾದಾಶ್ಚ ಭೇರೀಣಾಂ ಚ ಮಹಾಸ್ವನಾಃ । ರಥಘೋಷಶ್ಚ ಸಂಜಜ್ಞೇ ಸೇನಯೋರುಭಯೋರಪಿ
ಬಾಣಗಳ ಶಬ್ದ, ಶಂಖಗಳ ಮೊಳಗು, ಭೇರಿ ಗಳ ಭಾರೀ ಧ್ವನಿ, ರಥಗಳ ಗರ್ಜನೆ ಎರಡೂ ಸೇನೆಗಳಿಂದ ಕೂಡ ಎದ್ದಿತು.
ಪ್ರಾಸಶಕ್ತ್ಯೃಷ್ಟಿಸಙ್ಘೈಶ್ಚ ಬಾಣೌಘೈಶ್ಚ ಸಮಾಕುಲಮ್ । ನಿಷ್ಪ್ರಕಾಶಮಿವಾಕಾಶಂ ಸೇನಯೋಃ ಸಮಪದ್ಯತ
ಪ್ರಾಸ, ಶಕ್ತಿಯು, ಗದೆಯು, ಹಾಗೂ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಗಳಿಂದ ಎರಡೂ ಸೇನೆಗಳ ಮಧ್ಯದ ಆಕಾಶವೇ ಬೆಳಕು ಕಳೆದುಕೊಂಡಂತೆ ತುಂಬಿಹೋಯಿತು.
ಅನ್ಯೋನ್ಯಂ ರಥಿನಃ ಪೇತುರ್ವಾಜಿನಶ್ಚ ಮಹಾಹವೇ । ಕುಞ್ಜರಾನ್ಕುಞ್ಜರಾ ಜಘ್ನುಃ ಪಾದಾತಾಂಶ್ಚ ಪದಾತಯಃ
ಆ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಥಸವಾರರು ಒಬ್ಬರ ಮೇಲೆ ಒಬ್ಬರು ಬಿದ್ದರು, ಕುದುರೆಸವಾರರು ಪರಸ್ಪರ ಹೋರಾಡಿದರು, ಆನೆಗಳು ಆನೆಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದವು, ಕಾಲಾಳು ಸೈನಿಕರು ಕಾಲಾಳು ಸೈನಿಕರೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಿದರು.