ತಂ ಶಿಖಣ್ಡೀ ತ್ರಿಭಿರ್ಬಾಣೈರಭ್ಯವಿಧ್ಯತ್ಸನಾನ್ತರೇ । ಆಶೀವಿಷಮಿವ ಕ್ರುದ್ಧಂ ಕಾಲಸೃಷ್ಟಮಿವಾನ್ತಕಮ್
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಿಖಂಡಿ ಯುದ್ಧದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಹೊಡೆದನು. ಅವನು ಕೋಪಗೊಂಡ ಹಾವು ಹೀಗೆ, ಕಾಲದ ಮೂಲಕ ಬಂದ ಯಮಧರ್ಮನು ಹೀಗೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿತು.
ಸ ತೇನಾತಿಭೃಶಂ ವಿದ್ಧಃ ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ಭೀಷ್ಮಃ ಶಿಖಣ್ಡಿನಮ್ । ಪುನರ್ನಾಲೋಕಯತ್ಕ್ರುದ್ಧಃ ಪ್ರಹಸನ್ನಿದಮಬ್ರವೀತ್
ಆ ಬಾಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಾ ಗಾಯಗೊಂಡ ಭೀಷ್ಮನು ಶಿಖಂಡಿಯನ್ನು ನೋಡಿದನು. ನಂತರ ಕೋಪದಿಂದ ಅವನ ಕಡೆ ಮತ್ತೆ ನೋಡದೆ, ನಗುತ್ತಾ ಹೀಗೆಂದನು.
ಕಾಮಂ ಪ್ರಹರ ವಾ ಮಾ ವಾ ನ ತ್ವಾಂ ಯೋತ್ಸ್ಯೇ ಕಥಂಚನ । ಯೈವ ಹಿ ತ್ವಂ ಕೃತಾ ಧಾತ್ರಾ ಸೈವ ಹಿ ತ್ವಂ ಶಿಖಣ್ಡಿನೀ
ನೀನು ಹೊಡೆಬೇಕೆಂದರೆ ಹೊಡೆ, ಇಲ್ಲವೆ ಬೇಡ, ನಾನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ನಿನ್ನೊಡನೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು ನಿನ್ನನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡಿದನೋ, ನೀನು ಅದೇ ಶಿಖಂಡಿನಿ.
ತಸ್ಯ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಶಿಖಣ್ಡೀ ಕ್ರೋಧಮೂರ್ಚ್ಛಿತಃ । ಉವಾಚ ಭೀಷ್ಮಂ ಸಮರೇ ಸೃಕ್ವಿಣೀ ಪರಿಲೇಲಿಹನ್
ಭೀಷ್ಮನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಶಿಖಂಡಿ ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಾಲಿಗೆ ಚಪ್ಪರಿಸುತ್ತಾ ಭೀಷ್ಮನಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು.
ಜಾನಾಮಿ ತ್ವಾಂ ಮಹಾಬಾಹೋ ಕ್ಷತ್ರಿಯಾಣಾಂ ಭಯಂಕರಮ್ । ಮಯಾ ಶ್ರುತಂ ಚ ತೇ ಯುದ್ಧಂ ಜಾಮದಗ್ನ್ಯೇನ ವೈ ಸಹ
ಮಹಾಬಾಹುವಾದ ಭೀಷ್ಮನೇ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಗೆ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವವನಂತೆ ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ. ಜಮದಗ್ನಿಯ ಮಗನೊಡನೆ ನಿನ್ನ ಯುದ್ಧದ ಕಥೆಯನ್ನೂ ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ.
ದಿವ್ಯಶ್ಚ ತೇ ಪ್ರಭಾವೋಽಯಂ ಮಯಾ ಚ ಬಹುಶಃ ಶ್ರುತಃ । ಜನನ್ನಪಿ ಪ್ರಭಾವಂ ತೇ ಯೋತ್ಸ್ಯೇಽದ್ಯಾಹಂ ತ್ವಯಾ ಸಹ
ನಿನ್ನ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ಕಥೆಯನ್ನೂ ನಾನು ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ, ಇಂದು ನಾನು ನಿನ್ನೊಡನೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
ಪಾಣ್ಡವಾನಾಂ ಪ್ರಿಯಂ ಕುರ್ವನ್ನಾತ್ಮನಶ್ಚ ನರೋತ್ತಮ ।। ಅದ್ಯ ತ್ವಾಂ ಯೋಧಯಿಷ್ಯಾಮಿ ರಣೇ ಪುರುಷಸತ್ತಮ
ಪಾಂಡವರಿಗೂ ನನಗೂ ಸಂತೋಷವಾಗಲೆಂದು, ಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಭೀಷ್ಮನೇ, ಇಂದು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನೊಡನೆ ಎದುರಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತೇನೆ.
ಧ್ರುವಂ ಚ ತ್ವಾಂ ಹನಿಷ್ಯಾಮಿ ಶಪೇ ಸತ್ಯೇನ ತೇಽಗ್ರತಃ । ಏತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಚ ಮದ್ವಾಕ್ಯಂ ಯತ್ಕೃತ್ಯಂ ತತ್ಸಮಾಚರ
ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಕೊಲ್ಲುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ಸತ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ನಿನಗೆ ಬೇಕಾದುದನ್ನು ಮಾಡು.
ಕಾಮಂ ಯುಧ್ಯಸ್ವ ವಾ ಮಾ ವಾ ನ ಮೇ ಜೀವನ್ಪ್ರಮೋಕ್ಷ್ಯಸೇ । ಸುದೃಷ್ಟಃ ಕ್ರಿಯತಾಂ ಭೀಷ್ಮ ಲೋಕೋಽಯಂ ಸಮಿತಿಂಜಯ
ನೀನು ಯುದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕೆಂದರೆ ಮಾಡು, ಇಲ್ಲವೆ ಬೇಡ. ಆದರೆ ನನ್ನಿಂದ ಜೀವಂತ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಭೀಷ್ಮನೇ, ಈ ಮಹಾಯುದ್ಧವನ್ನು ಜಗತ್ತು ನೋಡಲಿ.
ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ತತೋ ಭೀಷ್ಮಂ ಪಞ್ಚಭಿರ್ನತಪರ್ವಭಿಃ। ಅವಿಧ್ಯತ ರಣೇ ಭೀಷ್ಮಂ ಪ್ರತುದನ್ವಾಕ್ಯಸಾಯಕೈಃ
ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿ, ಶಿಖಂಡಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಐದು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಹೊಡೆದನು. ಮಾತುಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಹಿಂಸಿಸಿದನು.
ತಸ್ಯ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಸವ್ಯಸಾಚೀ ಮಹಾರಥಃ । ಕಾಲೋಽಯಮಿತಿ ಸಂಚಿನ್ತ್ಯ ಶಿಖಣ್ಡಿನಮಚೋದಯತ್
ಶಿಖಂಡಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮಹಾರಥಿಯಾದ ಸವ್ಯಾಸಾಚಿ 'ಇದು ಸಮಯ' ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಲೋಚಿಸಿ, ಶಿಖಂಡಿಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದನು.
ಅಹಂ ತ್ವಾಮನುಯಾಸ್ಯಾಮಿ ಪರಾನ್ವಿದ್ರಾವಯಞ್ಶರೈಃ । ಅಭಿದ್ರವ ಸುಸಂರಬ್ಧೋ ಭೀಷ್ಮಂ ಭೀಮಪರಾಕ್ರಮಮ್
ನಾನು ನಿನ್ನ ಹಿಂದೆ ಬಂದು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಓಡಿಸುತ್ತೇನೆ. ಭೀಮನ ಶೌರ್ಯವಿರುವ ಭೀಷ್ಮನ ಮೇಲೆ ಉಗ್ರವಾಗಿ ದಾಳಿ ಮಾಡು.
ನ ಹಿ ತೇ ಸಂಯುಗೇ ಪೀಡಾಂ ಶಕ್ತಾಃ ಕರ್ತುಂ ಮಹಾಬಲಾಃ । ತಸ್ಮಾದದ್ಯ ಮಹಾಬಾಹೋ ಯತ್ನಾದ್ಭೀಷ್ಯಮಭಿದ್ರವ
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಲಶಾಲಿಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ಏನು ಮಾಡಲಾಗದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ಇಂದು ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಭೀಷ್ಮನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡು.
ಅಹತ್ವಾ ಸಮರೇ ಭೀಷ್ಮ ಯದಿ ಯಾಸ್ಯಸಿ ಮಾರಿಷ । ಅವಹಾಸ್ಯೋಽಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಭವಿಷ್ಯಸಿ ಮಯಾ ಸಹ
ಮಾರಿಷಾ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಕೊಲ್ಲದೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರೆ, ನೀನು ಮತ್ತು ನಾನು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯವಾಗುತ್ತೇವೆ.
ನಾವಹಾಸ್ಯಾ ಯಥಾ ವೀರ ಭವೇಮ ಪರಮಾಹವೇ । ತಥಾ ಕುರು ರಣೇ ಯತ್ನಂ ಸಾಧಯಸ್ವ ಪಿತಾಮಹಮ್
ಈ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಾವು ಹಾಸ್ಯವಾಗದಂತೆ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶ್ರಮಪಟ್ಟು ಪಿತಾಮಹನನ್ನು ಸೋಲಿಸು.
ಕುರೂಂಶ್ಚ ಸಹಿತಾನ್ಸರ್ವಾನ್ಯತಮಾನಾನ್ಮಹಾರಥಾನ್ । ಅಹಮಾವಾರಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಸಾವಯಸ್ವ ಪಿತಾಮಹಮ್
ನಾನು ಎಲ್ಲಾ ಕುರುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮಹಾರಥಿಗಳನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತೇನೆ. ನೀನು ಪಿತಾಮಹನನ್ನು ಸೋಲಿಸು.
ದ್ರೋಣಂ ಚ ದ್ರೋಣಪುತ್ರಂ ಚ ಕೃಪಂ ಚಾಥ ಸುಯೋಧನಮ್ । ಚಿತ್ರಸೇನಂ ವಿಕರ್ಣಂ ಚ ಸೈನ್ಧವಂ ಚ ಯಜದ್ರಥಮ್
ದ್ರೋಣ, ದ್ರೋಣನ ಮಗ, ಕೃಪ, ಸುಯೋಧನ, ಚಿತ್ರಸೇನ, ವಿಕರ್ಣ, ಸೈಂಧವ ಮತ್ತು ಯಜತ್ರಥ—
ವಿನ್ದಾನುವಿನ್ದಾವಾವನ್ತ್ಯೌ ಕಾಮ್ಭೋಜಂ ಚ ಸುದಕ್ಷಿಣಮ್ । ಭಗದತ್ತಂ ತಥಾ ಶೂರಂ ಮಾಗದಂ ಚ ಮಹಾಬಲಮ್
ಅವಂತಿಯ ವಿಂದ ಮತ್ತು ಅನುವಿಂದ, ಕಾಮ್ಬೋಜದ ಸುದಕ್ಷಿಣ, ಶೂರನಾದ ಭಗದತ್ತ ಮತ್ತು ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಮಾಗಧರಾಜನು—
ಸೌಮದತ್ತಿಂ ತಥಾ ಶೂರಮಾರ್ಶ್ಯಶೃಙ್ಗಿಂ ಚ ರಾಕ್ಷಸಮ್ । ತ್ರಿಗರ್ತರಾಜಂ ಚ ರಣೇ ಸಹ ಸರ್ವೈರ್ಮಹಾರಥೈಃ
ಸೌಮದತ್ತಿ ಎಂಬ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಯೂ, ಅರ್ಶ್ಯಶೃಂಗಿ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನೂ, ತ್ರಿಗರ್ತರಾಜನೂ, ಜೊತೆಗೆ ಎಲ್ಲ ಮಹಾರಥಿಗಳೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದರು.
ಅಹಮಾವಾರಯಿಷ್ಯಾಮಿ ವೇಲೇವ ಮಕರಾಲಯಮ್ । ಕುರೂಂಶ್ಚ ಸಹಿತಾನ್ಸರ್ವಾನ್ಯುಧ್ಯಮಾನಾನ್ಮಹಾಬಲಾನ್ । ನಿವಾರಯಿಷ್ಯಾಮಿ ರಣೇ ಸಾಧಯಸ್ವ ಪಿತಾಮಹಮ್
ನಾನು ಕರಾವಳಿ ಸಮುದ್ರದ ಅಲೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವಂತೆ, ಎಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಕೌರವರನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತಡೆಯುತ್ತೇನೆ. ನೀನು ಪಿತಾಮಹನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸು.
ಕಥಂ ಶಿಖಣ್ಡೀ ಗಾಙ್ಗೇಯಮಭ್ಯಧಾವತ್ಪಿತಾಮಹಮ್ । ಪಾಞ್ಚಾಲ್ಯಃ ಸಮರೇ ಕ್ರುದ್ಧೋ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾನಂ ಯತವ್ರತಮ್
ಪಾಂಚಾಲ ದೇಶದ ಶಿಖಂಡಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೋಪಗೊಂಡು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಾದ ಗಂಗೆಯ ಮಗನಾದ ಪಿತಾಮಹನ ಬಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ಹೋದನು?
ಕೇಽರಕ್ಷನ್ಪಾಣ್ಡವಾನೀಕೇ ಶಿಖಣ್ಡಿನಮುದಾಯುಧಾಃ। ತ್ವರಮಾಣಾಸ್ತ್ವರಾಕಾಲೇ ಜಿಗೀಷನ್ತೋ ಮಹಾರಥಾಃ
ಪಾಂಡವರ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಾಗಿ, ಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಆತುರದಿಂದ ಓಡಿದ ಮಹಾರಥಿಗಳು ಯಾರು ಶಿಖಂಡಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದರು?
ಕಥಂ ಶಾನ್ತನವೋ ಭೀಷ್ಮಃ ಸ ತಸ್ಮಿನ್ದಶಮೇಽಹನಿ। ಅಯುಧ್ಯತ ಮಹಾವೀರ್ಯಃ ಪಾಣ್ಡವೈಃ ಸಹ ಸೃಞ್ಜಯೈಃ
ಶಾಂತನುವಿನ ಪುತ್ರನಾದ ಭೀಷ್ಮ ಮಹಾವೀರನು, ಹತ್ತನೇ ದಿನ ಪಾಂಡವರು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಂಜಯರೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದರು?
ನ ಮೃಷ್ಯಾಮಿ ರಣೇ ಭೀಷ್ಮಂ ಪ್ರತ್ಯುದ್ಯಾತಂ ಶಿಖಣ್ಡಿನಾ । ಕಚ್ಚಿನ್ನ ರಥಮದ್ಗೋಽಸ್ವ ಧನುರ್ವಾಽಶೀರ್ಯತಾಸ್ಥತಃ
ನಾನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶಿಖಂಡಿಯಿಂದ ಎದುರಾಗುತ್ತಿರುವ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ನೋಡಲು ಸಹಿಸುವಂತಿಲ್ಲ; ಅವನ ರಥ ಮುರಿದುಹೋಯಿತೇ? ಧನುಸ್ಸು ಚೂರುವಾಯಿತೇ? ಅಥವಾ ಅವನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತನೋ?
ನಾಶೀರ್ಯತ ಧನುಶ್ಚಾಸ್ಯ ರಥಭಙ್ಗೋ ನ ಚಾಪ್ಯಭೂತ್। ಯುಧ್ಯಮಾನಸ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮೇ ಭೀಷ್ಮಸ್ಯ ಭರತರ್ಷಭ। ನಿಘ್ನತಃ ಸಮರೇ ಶತ್ರೂನ್ಶರೈಃ ಸನ್ನತಪರ್ವಭಿಃ
ಭೀಷ್ಮನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಬಾಗಿದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದು ಕೊಂದಾಗ ಅವನ ಧನುಸ್ಸು ಮುರಿಯಲಿಲ್ಲ, ರಥವೂ ಧ್ವಂಸವಾಗಲಿಲ್ಲ.
ಅನೇಕಶತಸಾಹಸ್ರಾವಕಾನಾಂ ಮಹಾರಥಾಃ । ತಥಾ ದನ್ತಿಗಣಾ ರಾಜನ್ಹಾಯಶ್ಚೈವ ಸುಸಞ್ಜಿತಾಃ
ಅನೇಕ ಲಕ್ಷ ಮಹಾರಥಿಗಳು, ಆನೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳು, ರಾಜನೇ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಕುದುರೆಗಳು ಕೂಡ ಮುಂದೆ ಬಂದವು.
ಅಭ್ಯವರ್ತನ್ತ ಯುದ್ಧಾಯ ಪುರಸ್ಕೃತ್ಯ ಪಿತಾಮಹಮ್
ಅವರು ಪಿತಾಮಹನನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಮುಂದೆ ಬಂದರು.
ಯಥಾಪ್ರತಿಜ್ಞಂ ಕೌರವ್ಯ ಸ ಚಾಪಿ ಸಮಿರ್ತಿಜಯಃ । ಪಾರ್ಯಾನಾಮಕರೋದ್ಭೀಷ್ಮಃ ಸತತಂ ಸಮಿತಿ ಕ್ಷಯಮ್
ಕೌರವ, ಭೀಷ್ಮನು ತನ್ನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯಂತೆ ಶತ್ರು ಸೇನೆಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಾಶಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.
ಯುಧ್ಯಮಾನಂ ಮಹೇಷ್ವಾಸಂ ವಿನಿಘ್ನನ್ತಂ ಪರಾಞ್ಶರೈಃ । ಪಾಞ್ಚಾಲಾಃ ಪಾಣ್ಡವೈಃ ಸಾರ್ಧ ಸರ್ವತಃ ಪರ್ಯವಾರಯನ್
ಮಹಾ ಧನುರ್ಧಾರಿಯಾದ ಅವನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಪಾಂಡವರು ಮತ್ತು ಪಾಂಚಾಲರು ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡರು.
ದಶಮೇಽಹನಿ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತೇ ತತಸ್ತಾಂ ರಿಪುವಾಹಿನೀಮ್ । ಕೀರ್ಯಮಾಣಾಂ ಶಿತೈರ್ಬಾಣೈಃ ಶತಶೋಽಥ ಸಹಸ್ರಶಃ
ಹತ್ತನೇ ದಿನ ಬಂದಾಗ, ಆ ಶತ್ರು ಸೇನೆಗೆ ನೂರಾರು ಸಾವಿರಾರು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳು ಬಿದ್ದವು.