ಪ್ರತರಿಷ್ಯೇ ಮಹಾಪಾರಂ ಭುಜಾಭ್ಯಾಂ ಸಮರೋದಧಿಮ್ । ನಾಯಂ ಕ್ಲೀಬಾಯಿತುಂ ಕಾಲೋ ವಿದ್ಯತೇ ಮಾಧವ ಕ್ವಚಿತ್
ಈ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಾಗರವನ್ನು ನಾನು ನನ್ನ ಕೈಗಳ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ದಾಟುತ್ತೇನೆ. ಇಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮಾಧವ, ಹೆದರಿಕೆಗೆ ಜಾಗವಿಲ್ಲ.
ಏವಮುಕ್ತಸ್ತು ಪಾರ್ಥೇನ ಕೇಶವಃ ಪರವೀರಹಾ। ಚೋದಯಾಮಾಸ ತಾನಶ್ವಾನ್ಪಾಣ್ಡುರಾನ್ವಾತರಂಹಸಃ
ಪಾರ್ಥನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಕೇಶವನು ಆ ಬಿಳಿ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಅತೀವ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಓಡಿಸಿದನು.
ಅಥ ಶಬ್ದೋ ಮಹಾನಾಸೀತ್ತವ ಸೈನ್ಯಸ್ಯ ಭಾರತ। ಮಾರುತೋದ್ಧೂತವೇಗಸ್ಯ ಸಾಗರಸ್ಯೇವ ಪರ್ವಣಿ
ಆಗ ಭಾರತ, ನಿನ್ನ ಸೇನೆಯಿಂದ ಭಾರವಾದ ಶಬ್ದವು ಎದ್ದಿತು; ಅದು ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಉಬ್ಬಿದ ಸಾಗರದ ಗರ್ಜನೆಗೆ ಹೋಲಿತ್ತು.
ಅಪರಾಹ್ಣೇ ಮಹಾರಾಜ ಸಂಗ್ರಾಮಃ ಸಮಪದ್ಯತ । ಪರ್ಜನ್ಯಸಮನಿರ್ಘೋಷೋ ಭೀಷ್ಮಸ್ಯ ಸಹ ಪಾಣ್ಡವೈಃ
ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ನಂತರ, ರಾಜನೇ, ಭೀಷ್ಮ ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರು ನಡುವೆ ಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾಯಿತು; ಅದು ಮೇಘಗಳ ಗರ್ಜನೆಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿತ್ತು.
ತತೋ ರಾಜಂಸ್ತವ ಸುತಾ ಭೀಮಸೇನಮುಪಾದ್ರವನ್ । ಪರಿವಾರ್ಯ ರಣೇ ದ್ರೋಣಂ ವಸವೋ ವಾಸವಂ ಯಥಾ
ನಂತರ, ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಮಕ್ಕಳು ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡರು; ಅದು ವಸುಗಳು ಇಂದ್ರನನ್ನು ಸುತ್ತುವಂತೆ ಆಗಿತ್ತು.
ತತಃ ಶಾನ್ತನವೋ ಭೀಷ್ಮಃ ಕೃಪಶ್ಚ ರಥಿನಾಂ ವರಃ। ಭಗದತ್ತಃ ಸುಶರ್ಮಾ ಚ ಧನಂಜಯಮುಪಾದ್ರವನ್
ಆಮೇಲೆ ಶಾಂತನುವಿನ ಪುತ್ರ ಭೀಷ್ಮ, ರಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಕೃಪ, ಭಗದತ್ತ ಮತ್ತು ಸುಶರ್ಮರು ಧನಂಜಯನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು.
ಹಾರ್ದಿಕ್ಯೋ ಬಾಹ್ಲಿಕಶ್ಚೈವ ಸಾತ್ಯಕಿಂ ಸಮಭಿದ್ರುತೌ । ಅಮ್ಬಷ್ಠಕಸ್ತು ನೃಪತಿರಭಿಮನ್ಯುಮವಸ್ಥಿತಃ
ಹಾರ್ದಿಕ್ಯ ಮತ್ತು ಬಹ್ಲಿಕರು ಸಾತ್ಯಕಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಓಡಿದರು; ಅಂಬಷ್ಟರ ರಾಜನು ಅಭಿಮನ್ಯುವನ್ನು ಎದುರು ನಿಂತನು.
ಶೇಷಾಸ್ತ್ವನ್ಯೇ ಮಹಾರಾಜ ಶೇಷಾನೇವ ಮಹಾರಥಾನ್ । ತತಃ ಪ್ರವವೃತೇ ಯುದ್ಧಂ ಘೋರರೂಪಂ ಭಯಾವಹಮ್
ಮತ್ತಿ ಉಳಿದ ಯೋಧರು, ರಾಜನೇ, ಉಳಿದ ಮಹಾರಥಿಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು. ಆಗ ಭಯಾನಕವಾದ, ಭೀಕರವಾದ ಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
ಭೀಮಸೇನಸ್ತು ಸಂಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ಪುತ್ರಾಂಸ್ತವ ವಿಶಾಂಪತೇ'। ಪ್ರಜಜ್ವಾಲ ರಣೇ ಕ್ರುದ್ಧೋ ಹವಿಷಾ ಹವ್ಯವಾಡಿವ
ನಿನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೋಡಿ, ರಾಜಾಧಿರಾಜನೇ, ಭೀಮಸೇನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೋಪದಿಂದ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿದನು; ಹವನದ ಹೊತ್ತಿರುವ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ.
ಪುತ್ರಾಸ್ತು ತವ ಕೌನ್ತೇಯಂ ಛಾದಯಾಂಚಕ್ರಿರೇ ಶರೈಃ। ಪ್ರಾವೃಷೀವ ಮಹಾರಾಜ ಜಲದಾ ಇವ ಪರ್ವತಮ್
ನಿನ್ನ ಮಕ್ಕಳು, ರಾಜನೇ, ಕುಂತೀಪುತ್ರನನ್ನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದರು; ಅದು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮೇಘಗಳು ಪರ್ವತವನ್ನು ಮುಚ್ಚುವಂತೆ.
ಸ ಚ್ಛಾದ್ಯಮಾನೋ ಬಹುಧಾ ಪುತ್ರೈಸ್ತವ ವಿಶಾಂಪತೇ । ಸೃಕ್ವಿಣೀ ಸಂಲಿಹನ್ವೀರಃ ಶಾರ್ದೂಲ ಇವ ದರ್ಪಿತಃ
ನಿನ್ನ ಮಕ್ಕಳು ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದರೂ, ರಾಜಾಧಿರಾಜನೇ, ಆ ವೀರನು ಗರ್ವಿತವಾದ ಹುಲಿಯಂತೆ ತುಟಿಯನ್ನು ಚಪ್ಪಳಿಸಿದನು.
ವ್ಯೂಢೋರಸ್ಕಸ್ತತೋ ಭೀಮಃ ಪೋಥಯಾಮಾಸ ಪಾರ್ಥಿವಮ್ । ಕ್ಷುರಪ್ರೇಣ ಸುತೀಕ್ಷ್ಣೇನ ಸುಮುಕ್ತೇನ ಮಹಾರಣೇ
ಆಮೇಲೆ ಭೀಮನು ತನ್ನ ವಕ್ಷಸ್ಥಲವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಆ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾಜನನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಯಾರಾದ ಬಾಣದಿಂದ ಹೊಡೆದನು.
ತಾಡಯಾಮಾಸ ಸಂಕ್ರುದ್ಧಃ ಸೋಽಭವದ್ವ್ಯಥಿತೇನ್ದ್ರಿಯಃ । ಅಪರೇಣ ತು ಭಲ್ಲೇನ ಪೀತೇನ ನಿಶಿತೇನ ತು। ಅಪಾತಯತ್ಕುಣ್ಡಲಿತಂ ಸಿಂಹಃ ಕ್ಷುದ್ರಮೃಗಂ ಯಥಾ
ಕೋಪದಿಂದ ಅವನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಬಾಣವನ್ನೆಸೆದು, ಆ ರಾಜನಿಗೆ ತೀವ್ರ ನೋವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದನು. ಮತ್ತೊಂದು ಹೊಳಪಿನ ಬಾಣದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಬಿದ್ದುವಂತೆ ಮಾಡಿದನು; ಅದು ಹುಲಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಬಿದ್ದಿಸುವಂತೆ.
ತತಃ ಸುನಿಶಿತಾನ್ಬಾಣಾನ್ಭೀಮಸೇನಃ ಶಿಲಾಶಿತಾನ್ । ಸ ಸಪ್ತ ಸಂದಧೇ ಹನ್ತುಂ ಪುತ್ರಾಸ್ತೇ ಭರತರ್ಷಭ
ನಂತರ ಭೀಮಸೇನು ಕಲ್ಲಿನಂತೆ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಏಳು ಬಾಣಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ನಿನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಸಿದ್ಧವಾಯಿತು, ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠ.
ಪ್ರೇಷಿತಾ ಭಿಮಸೇನೇನ ಶರಾಸ್ತೇ ದೃಢಧನ್ವನಾ । ಅಪಾತಯನ್ತ ಪುತ್ರಾಂಸ್ತೇ ರಥೇಭ್ಯಃ ಸುಮಹಾರಥಾನ್
ಭೀಮಸೇನನು ಬಲವಾದ ಧನುಸ್ಸಿನಿಂದ ಆ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಎಸೆದನು; ಅವು ನಿನ್ನ ಮಹಾರಥಿಯಾದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಅವರ ರಥಗಳಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದುವಂತೆ ಮಾಡಿದವು.
ಅನಾಧೃಷ್ಟಿಂ ಕುಣ್ಡಭೇದಿಂ ವಿರಾಜಂ ದೀಪ್ತಲೋಚನಮ್ । ದೀರ್ಘಬಾಹುಂ ಸುಬಾಹುಂ ಚ ತಥೈವ ಮಕರಧ್ವಜಮ್
ಅನಾಧೃಷ್ಠಿ, ಕುಂಡಭೇದಿ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ವಿರಾಜ, ದೀರ್ಘಬಾಹು, ಸುಬಾಹು ಮತ್ತು ಹಾಗೆಯೇ ಮಕರಧ್ವಜನು.
ಪ್ರಪತನ್ತಿಸ್ಮ ವೀರಾಸ್ತೇ ವಿರೇಜುರ್ಭರತರ್ಷಭ। ವಸನ್ತೇ ಪುಷ್ಪಶಬಲಾಃ ಕಿಂಶುಕಾಃ ಪತಿತಾ ಇವ
ಭಾರತ ವಂಶದ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಆ ವೀರರು ಹಸಿರು ವಸಂತದಲ್ಲಿ ಹೂಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಕಿಂಶುಕ ಮರಗಳು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದರು.
ತತಃ ಪ್ರದುದ್ರುವುಃ ಶೇಷಾಸ್ತವ ಪುತ್ರಾ ಮಹಾಹವೇ । ತಂ ಕಾಲಮಿವ ಮನ್ಯನ್ತೋ ಭೀಮಸೇನಂ ಮಹಾಬಲಮ್
ಅದಾದಮೇಲೆ, ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ ನಿನ್ನ ಪುತ್ರರು ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಕಾಲದಂತೆ ಭಯಪಟ್ಟು ಓಡಿ ಹೋದರು.
ದ್ರೋಣಸ್ತು ಸಮರೇ ವೀರಂ ನಿರ್ದಹನಕ್ತಂ ಸುತಾಂಸ್ತವ । ಯಥಾದ್ರಿಂ ವಾರಿಧಾರಾಭಿಃ ಸಮನ್ತಾದ್ವ್ಯಕಿರಚ್ಛರೈಃ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದ್ರೋಣನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಪುತ್ರರನ್ನು ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಗಾಲದಂತೆ ಸುತ್ತುವರಿದು, ಆ ವೀರನನ್ನು ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದನು.
ತತ್ರಾದ್ಭುತಮಪಶ್ಯಾಮ ಕುನ್ತೀಪುತ್ರಸ್ಯ ಪೌರುಷಮ್ । ದ್ರೋಣೇನ ವಾರ್ಯಮಾಣೋಽಪಿ ನಿಜಘ್ನೇ ಯತ್ಸುತಾಂಸ್ತವ
ಅಲ್ಲಿ ಕುಂತೀಪುತ್ರನ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ನಾವು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ನೋಡಿದೆವು; ದ್ರೋಣನು ತಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವನು ನಿನ್ನ ಪುತ್ರರನ್ನು ಹೊಡೆದನು.
ಯಥಾ ಗೋವೃಷಭೋ ವರ್ಷಂ ಸಂಧಾರಯತಿ ಸ್ವಾತ್ಪತತ್ । ಭೀಮಸ್ತಥಾ ದ್ರೋಣಮುಕ್ತಂ ಶರವರ್ಷಮದೀಧರತ್
ಹಸುವಿನ ಎತ್ತು ಮಳೆಯನ್ನೆದುರಿಸುವಂತೆ, ಭೀಮನು ದ್ರೋಣನಿಂದ ಬರುವ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯನ್ನೆಲ್ಲಾ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ತಾಳಿದನು.
ಅದ್ಭುತಂ ಚ ಮಹಾರಾಜ ತತ್ರ ಚಕ್ರೇ ವೃಕೋದರಃ । ಯತ್ಪುತ್ರಾಂಸ್ತೇಽವಧೀತ್ಸಙ್ಖ್ಯೇ ದ್ರೋಣಂ ಚೈವ ನ್ಯವಾರಯತ್
ಅಲ್ಲಿ ರಾಜನೇ, ವೃಕೋದರನು ಅದ್ಭುತ ಕಾರ್ಯಮಾಡಿದನು; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಪುತ್ರರನ್ನು ಕೊಂದನು ಮತ್ತು ದ್ರೋಣನನ್ನೂ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಿದನು.
ಪುತ್ರೇಷು ತವ ವೀರೇಷು ಚಿಕ್ರೀಡಾರ್ಜುನಪೂರ್ವಜಃ । ಮೃಗೇಷ್ವಿವ ಮಹಾರಾಜ ಚರನ್ವ್ಯಾಘ್ರೋ ಮಹಾಬಲಃ
ನಿನ್ನ ವೀರ ಪುತ್ರರ ಮಧ್ಯೆ, ಅರ್ಜುನನ ಅಣ್ಣನು ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಹುಲಿಯಂತೆ ಮೃಗಗಳ ನಡುವೆ ಆಟವಾಡಿದನು.
ಯಥಾ ಹಿ ಪಶುಮಧ್ಯಸ್ಥೋ ದ್ರಾವಯೇತ ಪಶೂನ್ವೃಕಃ । ವೃಕೋದರಸ್ತವ ಸುತಾಂಸ್ತಥಾ ವ್ಯದ್ರಾವಯದ್ರಣೇ
ಹುಲಿ ಹಸುವಿನ ಮಧ್ಯೆ ಹೋದಾಗ ಹಸುವನ್ನು ಓಡಿಸುವಂತೆ, ವೃಕೋದರನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಪುತ್ರರನ್ನು ಓಡಿಸಿದನು.
ಗಾಙ್ಗೇಯೋ ಭಗದತ್ತಶ್ಚ ಗೋತಮಶ್ಚ ಮಹಾರಥಾಃ । ಪಾಣ್ಡವಂ ರಭಸಂ ಯುದ್ಧೇ ವಾರಯಾಮಾಸುರರ್ಜುನಮ್
ಗಾಂಗೆಯ, ಭಗದತ್ತ ಮತ್ತು ಗೌತಮ ಎಂಬ ಮಹಾರಥಿಗಳು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರ ಸೇನೆಯನ್ನು ಭೀಕರವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಅರ್ಜುನನನ್ನು ತಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು.
ಅಸ್ತ್ರೈರಸ್ತ್ರಾಣಿ ಸಂವಾರ್ಯ ತೇಷಾಂ ಸೋಽತಿರಥೋ ರಣೇ ಪ್ರವೀರಾಂಸ್ತವ ಸೈನ್ಯೇಷು ಪ್ರೇಷಯಾಮಾಸ ಮೃತ್ಯವೇ
ಅರ್ಜುನನು ತನ್ನ ಅಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಅವರ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತಾ, ನಿನ್ನ ಸೇನೆಯ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಗಳನ್ನು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮರಣದ ಕಡೆಗೆ ಕಳಿಸಿದನು.
ಅಭಿಮನ್ಯುಸ್ತು ರಾಜಾನಮಮ್ಬಷ್ಠಂ ಲೋಕವಿಶ್ರುತಮ್ । ವಿರಥಂ ರಥಿನಾಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಕಾರಯಾಮಾಸ ಸಾಯಕೈಃ
ಅಭಿಮನ್ಯುನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಂಬಷ್ಟರ ರಾಜನನ್ನು, ರಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನನ್ನು, ರಥವಿಲ್ಲದವನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು.
ವಿರಥೋ ವಧ್ಯಮಾನಸ್ತು ಸೌಭದ್ರೇಣ ಯಶಸ್ವಿನಾ । ಅವಪ್ಲುತ್ಯ ರಥಾತ್ತೂರ್ಣಮಮ್ಬಷ್ಠೋ ವಸುಧಾಧಿಪಃ
ಅಭಿಮನ್ಯುವಿನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ರಥವಿಲ್ಲದವನಾದ ಅಂಬಷ್ಟರ ರಾಜನು, ತಕ್ಷಣವೇ ತನ್ನ ರಥದಿಂದ ಜಿಗಿದು ನೆಲಕ್ಕೆ ಇಳಿದನು.
ಅಸಿಂ ಚಿಕ್ಷೇಪ ಸಮರೇ ಸೌಭದ್ರಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ । ಆರುರೋಹ ರಥಂ ಚೈವ ಹಾರ್ದಿಕ್ಯಸ್ಯ ಮಹಾಬಲಃ
ಅವನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಸೌಭದ್ರನ ಮೇಲೆ ಕತ್ತಿಯನ್ನು ಎಸೆದು, ತಕ್ಷಣವೇ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಹಾರ್ದಿಕ್ಯನ ರಥಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿದನು.
ಆಪತನ್ತಂ ತು ನಿಸ್ತ್ರಿಂಶಂ ಯುದ್ಧಮಾರ್ಗವಿಶಾರದಃ । ಲಾಘವಾದ್ವ್ಯಂಸಯಾಮಾಸ ಸೌಭದ್ರಃ ಪರವೀರಹಾ
ಆ ಕತ್ತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಬರುವಾಗ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾದ ಸೌಭದ್ರನು ಚಾಪಲ್ಯದಿಂದ ಅದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡನು.