ರಥಿನೋ ರಥಿಭಿಃ ಸಾರ್ಧಂ ಕುಲಪುತ್ರಾಸ್ತನುತ್ಯಜಃ। ಪರಾಂ ಶಕ್ತಿಂ ಸಮಾಸ್ಥಾಯ ಚಕ್ರುಃ ಕರ್ಮಾಣ್ಯಭೀತವತ್
ರಥಸಾರಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ರಥಿಯರು, ತಮ್ಮ ಜೀವವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ಕುಲಪುತ್ರರು, ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ಮಹತ್ವದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು.
ಸ್ವಯಂವರ ಇವಾಮರ್ದೇ ಪ್ರಜಹ್ರುರಿತರೇತರಮ್ । ಪ್ರಾರ್ಥಯಾನಾ ಯಶೋ ರಾಜನ್ಸ್ವರ್ಗಂ ವಾ ಯುದ್ಧಶಾಲಿನಃ
ಆ ಭಯಾನಕ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, ಸ್ವಯಂವರದಂತೆ, ಯೋಧರು ಪರಸ್ಪರವನ್ನು ಸವಾಲು ಹಾಕುತ್ತಾ, ರಾಜನೇ, ಕೀರ್ತಿ ಅಥವಾ ಯೋಧರ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ತಸ್ಮಿಂಸ್ತಥಾ ವರ್ತಮಾನೇ ಸಂಗ್ರಾಮೇ ರೋಮಹರ್ಷಣೇ। ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರಂ ಮಹತ್ಸೈನ್ಯಂ ಪ್ರಯಯೌ ವಿಮುಖೀಕೃತಮ್
ಅಂತಹ ರೋಮಾಂಚಕಾರಿ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರರ ದೊಡ್ಡ ಸೇನೆ ಬೆನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ ಓಡಿತು.
ಸ್ವಸೈನ್ಯಂ ನಿಹತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ರಾಜಾ ದುರ್ಯೋಧನಃ ಸ್ವಯಮ್। ಅಭ್ಯಧಾವತ್ಸುಸಂಕ್ರುದ್ಧೋ ಭೀಮಸೇನಮರಿನ್ದಮಮ್
ತನ್ನ ಸೇನೆ ನಾಶವಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ರಾಜ ದುರ್ಯೋಧನನು ಬಹಳ ಕೋಪದಿಂದ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವ ಭೀಮಸೇನನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದನು.
ಪ್ರಗೃಹ್ಯ ಸುಮಹಚ್ಚಾಪಮಿನ್ದ್ರಾಶನಿಸಮಸ್ವನಮ್ । ಮಹತಾ ಶರವರ್ಷೇಣ ಪಾಣ್ಡವಂ ಸಮವಾಕಿರತ್
ಇಂದ್ರನ ಗರ್ಜನೆಯಂತೆ ಧ್ವನಿಸುವ ತನ್ನ ದೊಡ್ಡ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, ಅವನು ಪಾಂಡವನ ಮೇಲೆ ಬಲವಾದ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯನ್ನ ಸುರಿದನು.
ಅರ್ಧಚನ್ದ್ರಂ ಚ ಸಂಧಾಯ ಸುತೀಕ್ಷ್ಣಂ ಲೋಮವಾಪಿನಮ್ । ಭೀಮಸೇನಸ್ಯ ಚಿಚ್ಛೇದ ಚಾಪಂ ಕ್ರೋಧಸಮನ್ವಿತಃ
ತೀವ್ರವಾದ, ಕೂದಲುಳ್ಳ ಬಾಣವನ್ನು ಬಿಲ್ಲಿಗೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಕೋಪದಿಂದ ಭೀಮಸೇನನ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
ತದನ್ತರಂ ಚ ಸಂಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ತ್ವರಮಾಮೋ ಮಹಾರಥಃ । ಪ್ರಸಂದಧೇ ಶಿತಂ ಬಾಣಂ ಗಿರೀಣಾಮಪಿ ದಾರಣಮ್
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ಮಹಾರಥಿ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನೂ ಚೂರುಮಾಡಬಲ್ಲ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಬಾಣವನ್ನು ಹಿಡಿದನು.
ತೇನೋರಸಿ ಮಹಾರಾಜ ಭೀಮಸೇನಮತಾಡಯತ್ । ಸ ಗಾಢವಿದ್ಧೋ ವ್ಯಥಿತಃ ಸೃಕ್ವಿಣೀ ಪರಿಸಂಲಿಹನ್
ಅದರಿಂದ, ರಾಜನೇ, ಅವನು ಭೀಮಸೇನನ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಬಲವಾಗಿ ಹೊಡೆದನು; ಭೀಮಸೇನನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡು ನೋವಿನಿಂದ ತನ್ನ ಪಕ್ಕಗಳನ್ನು ನಕ್ಕನು.
ಸಮಾಲಲಮ್ಬೇ ತೇಜಸ್ವೀ ಧ್ವಜಂ ಹೇಮಪರಿಷ್ಕೃತಮ್। ತಥಾ ವಿಮನಸಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಭೀಮಸೇನಂ ಘಟೋತ್ಕಚಃ
ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ಭೀಮಸೇನನು ಚಿನ್ನದ ಅಲಂಕಾರವಿದ್ದ ಧ್ವಜವನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಿಂತನು; ಅವನನ್ನು ಹೀಗೆ ಮನಃಸ್ಥಿರವಿಲ್ಲದೆ ನೋಡಿದ ಘಟೋತ್ಪಚನು—
ಕ್ರೋಧೇನಾಭಿಪ್ರಜಜ್ವಾಲ ದಿಧಕ್ಷನ್ನಿವ ಪಾವಕಃ। ಅಭಿಮನ್ಯುಮುಖಾಶ್ಚಾಪಿ ಪಾಣ್ಡವಾನಾಂ ಮಹಾರಥಾಃ
ಅತಿಯಾದ ಕೋಪದಿಂದ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಉರಿಯುತ್ತಾ, ಸುಡುವ ಆಸೆಯಿಂದ, ಮತ್ತು ಅಭಿಮನ್ಯುವನ್ನು ಮುಂಚಿಟ್ಟ ಪಾಂಡವರ ಮಹಾರಥಿಗಳು—
ಸಮಭ್ಯಧಾವನ್ಕ್ರೋಶನ್ತೋ ರಾಜಾನಂ ಜಾತಸಂಭ್ರಮಾಃ । ಸಂಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ತಾನ್ಸಂಪತತಃ ಸಂಕ್ರುದ್ಧಾಞ್ಜಾತಸಂಭ್ರಮಾನ್
ಅವರು ರಾಜನ ಕಡೆಗೆ ಕೂಗಿ, ಆತಂಕದಿಂದ ಓಡಿದರು; ಅವರನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕೋಪದಿಂದ ಮತ್ತು ಭಯದಿಂದ ಓಡಿಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ—
ಭಾರದ್ವಾಜೋಽಬ್ರವೀದ್ವಾಕ್ಯಂ ತಾವಕಾನಾಂ ಮಹಾರಥಾನ್ । ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಗಚ್ಛತ ಭದ್ರಂ ವೋ ರಾಜಾನಂ ಪರಿರಕ್ಷತ
ಭಾರದ್ವಾಜನ ಪುತ್ರನು ನಿಮ್ಮ ಮಹಾರಥಿಗಳಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು: 'ತಕ್ಷಣ ಹೋಗಿ, ನಿಮಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ; ರಾಜನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ!'
ಸಂಶಯಂ ಪರಮಂ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಮಞ್ಜನ್ತಂ ವ್ಯಸನಾರ್ಣವೇ। ಏತೇ ಕ್ರುದ್ಧಾ ಮಹೇಷ್ವಾಸಾಃ ಪಾಣ್ಡವಾನಾಂ ಮಹಾರಥಾಃ
'ಅವನು ಭಯಾನಕ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದಾನೆ, ವಿಪತ್ತಿನ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ಈ ಪಾಂಡವರ ಮಹಾರಥಿಗಳು ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದಾರೆ.'
ಭೀಮಸೇನಂ ಪುರಸ್ಕೃತ್ಯ ದುರ್ಯೋಧನಮುಪಾದ್ರವನ್। ನಾನಾವಿಧಾನಿ ಶಸ್ತ್ರಾಣಿ ವಿಸೃಜನ್ತೋ ಮಹಾರಥಾಃ
ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಮುಂಚಿಟ್ಟು, ಆ ಮಹಾರಥಿಗಳು ದುರ್ಯೋಧನನ ಕಡೆಗೆ ಬಂದು,色色ವಾದ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಎಸೆದರು.
ನದನ್ತೋ ಭೈರವಾನ್ನಾದಾಂಸ್ತ್ರಾಸಯನ್ತಶ್ಚ ಭೂಮಿಪಾನ್ । ತದಾಽಽಚಾರ್ಯವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಸೌಮದತ್ತಿಪುರೋಗಮಾಃ
ಭಯಾನಕವಾದ ಗರ್ಜನೆಗಳಿಂದ ಕೂಗಿ, ಭೂಮಿಪಾಲಕರಿಗೆ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸಿದರು; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಆಚಾರ್ಯನ ಮಾತು ಕೇಳಿ, ಸೌಮದತ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂಚಿಟ್ಟವರು—
ತಾವಕಾಃ ಸಮವರ್ತನ್ತ ಪಾಮ್ಡವಾನಾಮನೀಕಿನೀಮ್ । ಕೃಪೋ ಭೂರಿಶ್ರವಾಃ ಶಲ್ಯೋ ದ್ರೋಣಪುತ್ರೋ ವಿವಿಂಶತಿಃ
ನಿಮ್ಮವರು ಪಾಂಡವರ ಸೇನೆಗೆ ಎದುರಾಗಿ ನಿಂತರು; ಕೃಪ, ಭೂರಿಶ್ರವ, ಶಲ್ಯ, ದ್ರೋಣನ ಪುತ್ರ, ವಿವಿಂಶತಿ—
ಚಿತ್ರಸೇನೋ ವಿಕರ್ಣಶ್ಚ ಸೈನ್ಧವೋಽಥ ಬೃಹದ್ಬಲಃ । ಆವನ್ತ್ಯೌ ಚ ಮಹೇಷ್ವಾಸೌ ಕೌರವಂ ಪರ್ಯವಾರಯನ್
ಚಿತ್ರಸೇನ, ವಿಕರ್ಣ, ಸಿಂಧುರಾಜ, ಬೃಹದ್ಬಲ ಮತ್ತು ಅವಂತಿಯ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾಬಲಿಗಳು ಕೌರವ ರಾಜನನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದರು.
ತೇ ವಿಂಶತಿಪದಂ ಗತ್ವಾ ಸಂಪ್ರಹಾರಂ ಪ್ರಚಕ್ರಿರೇ । ಪಾಣ್ಡವಾ ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರಾಶ್ಚ ಪರಸ್ಪರಜಿಘಾಂಸವಃಕ
ಅವರು ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಹತ್ತು ಹತ್ತು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ, ಯುದ್ಧವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು; ಪಾಂಡವರು ಮತ್ತು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಪುತ್ರರು ಪರಸ್ಪರವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಮುಂದಾದರು.
ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಮಹಾಬಾಹುರ್ಮಹದ್ವಿಷ್ಫಾರ್ಯ ಕಾರ್ಮುಕಮ್ । ಭಾರದ್ವಾಜಸ್ತತೋ ಭೀಮಂ ಷಡ್ವಿಂಶತ್ಯಾ ಸಮಾರ್ಪಯತ್
ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿ, ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಭಾರದ್ವಾಜನು ತನ್ನ ದೊಡ್ಡ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಎಳೆದು, ಭೀಮನ ಮೇಲೆ ಇಪ್ಪತ್ತಾರು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸಿದನು.
ಭೂಯಶ್ಚೈನಂ ಮಹಾಬಾಹುಃ ಶರೈಃ ಶೀಘ್ರಮವಾಕಿರತ್ । ಪರ್ವತಂ ವಾರಿಧಾರಾಭಿಃ ಪ್ರಾವೃಷೀವ ವಲಾಹಕಃ
ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಆ ಬಲಶಾಲಿಯು ವೇಗವಾಗಿ ಅವನ ಮೇಲೆ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯನ್ನ ಸುರಿಸಿದನು, ಹೇಗೆಂದರೆ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮೋಡಗಳು ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿಸುವಂತೆ.
ತಂ ಪ್ರತ್ಯವಿಧ್ಯದ್ದಶಭಿರ್ಭೀಮಸೇನಃ ಶಿಲೀಮುಖೈಃ । ತ್ವರಮಾಣೋ ಮಹೇಷ್ವಾಸಃ ಸವ್ಯೇ ಪಾರ್ಶ್ವೇ ಮಹಾಬಲಃ
ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಭೀಮಸೇನನು ಕೂಡಾ, ತನ್ನ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೊಡೆದನು.
ಸ ಗಾಢವಿದ್ಧೋ ವ್ಯಥಿತೋ ವಯೋವೃದ್ಧಶ್ಚ ಭಾರತ। ಪ್ರನಷ್ಟಸಂಜ್ಞಃ ಸಹಸಾ ರಥೋಪಸ್ಥ ಉಪಾವಿಶತ್
ಆ ಮಹಾರಥಿ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡು, ನೋವಿನಿಂದ ಮತ್ತು ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿದವನಾಗಿ, ಅಚಾನಕ್ ಸಂಜ್ಞೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ತನ್ನ ರಥದೊಳಗೆ ಕುಳಿತನು.
ಗುರುಂ ಪ್ರವ್ಯಥಿತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ರಾಜಾ ದುರ್ಯೋಧನಃ ಸ್ವಯಮ್ । ದ್ರೌಣಾಯನಿಶ್ಚ ಸಂಕ್ರುದ್ಧೌ ಭೀಮಸೇನಮಭಿದ್ರುತೌ
ಗುರುವು ದುಃಖದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ರಾಜ ದುರ್ಯೋಧನನು ಮತ್ತು ದ್ರೋಣನ ಮಗನೂ ಇಬ್ಬರೂ ಕೋಪದಿಂದ ಭೀಮಸೇನನ ಕಡೆಗೆ ದೌಡಾಯಿಸಿದರು.
ತಾವಾಪತನ್ತೌ ಸಂಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ಕಾಲಾನ್ತಕಯಮೋಪಮೌ । ಭೀಮಸೇನೋ ಮಹಾಬಾಹುರ್ಗದಾಮಾದಾಯ ಸತ್ವರಮ್
ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ಯಮಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಕಾಲಾಂತಕನಂತೆ ಎದುರಿಗೆ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಭುಜಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಭೀಮಸೇನನು ತಕ್ಷಣ ತನ್ನ ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡನು.
ಅವಪ್ಲುತ್ಯ ರಥಾತ್ತೂರ್ಣಂ ತಸ್ಥೌ ಗಿರಿರಿವಾಚಲಃ। ಸಮುದ್ಯಮ್ಯ ಗದಾಂ ಗುರ್ವೀ ಯಮದಣ್ಡೋಪಮಾಂ ರಣೇ
ಅವನನು ರಥದಿಂದ ಬೇಗನೆ ಹಾರಿ ಇಳಿದು, ಪರ್ವತದಂತೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತು, ಯಮಧರ್ಮನ ದಂಡದಂತೆ ಭಾರವಾದ ಗದೆಯನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿಕೊಂಡನು.
ತಮುದ್ಯತಗದಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಕೈಲಾಸಮಿವ ಶೃಙ್ಗಿಣಮ್। ಕೌರವೋ ದ್ರೋಣಪುತ್ರಶ್ಚ ಸಹಿತಾವಭ್ಯಧಾವತಾಮ್
ಗದೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ನಿಂತ ಭೀಮಸೇನನನ್ನು, ಶೃಂಗವಿರುವ ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತದಂತೆ ನೋಡಿ, ಕೌರವನು ಮತ್ತು ದ್ರೋಣನ ಮಗ ಇಬ್ಬರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅವನ ಮೇಲೆ ದೌಡಾಯಿಸಿದರು.
ತಾವಾಪತನ್ತೌ ಸಹಿತೌ ತ್ವರಿತೌ ಬಲಿನಾಂ ವರೌ। ಅಭ್ಯಧಾವತ ವೇಗೇನ ತ್ವರಮಾಣೋ ವೃಕೋದರಃ
ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ, ವೇಗವಾಗಿ, ಬಲಶಾಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾಗಿದ್ದು, ಭೀಕರವಾಗಿ ಎದುರಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ವೃಕೋದರನು ಕೂಡ ವೇಗದಿಂದ ಅವರನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಓಡಿಬಂದನು.
ತಮಾಪತನ್ತಂ ಸಂಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ಸಂಕ್ರುದ್ಧಂ ಭೀಮದರ್ಶನಮ್ । ಸಮಭ್ಯಧಾವಂಸ್ತ್ವರಿತಾಃ ಕೌರವಾಣಾಂ ಮಹಾರಥಾಃ
ಕೋಪದಿಂದ ಉರಿದು, ಭಯಂಕರವಾಗಿ ಎದುರಿಗೆ ಬರುತ್ತಿರುವ ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ನೋಡಿ, ಕೌರವರ ಮಹಾರಥಿಗಳು ಕೂಡ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಓಡಿದರು.
ಭಾರದ್ವಾಜಮುಖಾಃ ಸರ್ವೇ ಭೀಮಸೇನಜಿಘಾಂಸಯಾ । ನಾನಾವಿಧಾನಿ ಶಸ್ತ್ರಾಣಿ ಭೀಮಸ್ಯೋರಸ್ಯಪಾತಯನ್
ಭಾರದ್ವಾಜನು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲರೂ ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿ,色色ವಾದ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಭೀಮನ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಎಸೆದರು.
ಸಹಿತಾಃ ಪಾಣ್ಡವಂ ಸರ್ವೇ ಪೀಡಯನ್ತಃ ಸಮನ್ತತಃ। ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಂಶಯಂ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಪೀಡ್ಯಮಾನಂ ಮಹಾರಥಮ್
ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಂಡವನನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು, ಬಲವಾಗಿ ಹಿಂಸಿಸಿದರು; ಆ ಮಹಾರಥನು ಸಂಕಟದಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ,