ಕಥೇಯಮಭಿನಿರ್ವೃತ್ತಾ ಭಾರತಾನಾಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್। ವಿವಿಧಾಃ ಸಂಭವಾ ರಾಜ್ಞಾಮುಕ್ತಾಃ ಸಂಭವಪರ್ವಣಿ
ಈ ಕಥೆ ಮಹಾತ್ಮ ಭಾರತರ ಕುರಿತಾದದು; ವಿವಿಧ ರಾಜರ ಉದ್ಭವಗಳನ್ನು ಸಂಭವ ಪರ್ವದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅನ್ಯೇಷಾಂ ಚೈವ ಶೂರಾಣಾಮೃಷೇರ್ದ್ವೈಪಾಯನಸ್ಯ ಚ। ಅಂಶಾವತರಣಂ ಚಾತ್ರ ದೇವಾನಾಂ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಮ್
ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ವೀರರು, ದ್ವೈಪಾಯನ ಮುನಿಯವರ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ಅವತರಣೆಯ ಕಥೆಗಳೂ ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ದೈತ್ಯಾನಾಂ ದಾನವಾನಾಂ ಚ ಯಕ್ಷಾಣಾಂ ಚ ಮಹೌಜಸಾಮ್। ನಾಗಾನಾಮಥ ಸರ್ಪಾಣಾಂ ಗನ್ಧರ್ವಾಣಾಂ ಪತತ್ತ್ರಿಣಾಮ್
ದೈತ್ಯರು, ದಾನವರು, ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಯಕ್ಷರು, ನಾಗರು, ಸರ್ಪಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿಗಳ ಉದ್ಭವವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅನ್ಯೇಷಾಂ ಚೈವ ಭೂತಾನಾಂ ವಿವಿಧಾನಾಂ ಸಮುದ್ಭವಃ। ಮಹರ್ಷೇರಾಶ್ರಮಪದೇ ಕಣ್ವಸ್ಯ ಚ ತಪಸ್ವಿನಃ
ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು ಜೀವಿಗಳ ವಿವಿಧ ಜನ್ಮಗಳು, ಮಹರ್ಷಿ ಕಣ್ವನ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿಯೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಶಕುನ್ತಲಾಯಾಂ ದುಷ್ಯನ್ತಾದ್ಭರತಶ್ಚಾಪಿ ಜಜ್ಞಿವಾನ್। ಯಸ್ಯ ಲೋಕೇಷು ನಾಮ್ನೇದಂ ಪ್ರಥಿತಂ ಭಾರತಂ ಕುಲಮ್
ದುಷ್ಯಂತ ಮತ್ತು ಶಕುಂತಳೆಯಿಂದ ಭಾರತನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಅವನ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ವಂಶ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.
ವಸೂನಾಂ ಪುನರುತ್ಪತ್ತಿರ್ಭಾಗೀರಥ್ಯಾಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್। ಶನ್ತನೋರ್ವೇಶ್ಮನಿ ಪುನಸ್ತೇಷಾಂ ಚಾರೋಹಣಂ ದಿವಿ
ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಭಗೀರಥಿಯಲ್ಲಿಯೂ, ಶಂತನುಮನೆಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಾತ್ಮ ವಸುಗಳ ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವರ ಸ್ವರ್ಗಾರೋಹಣವೂ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ತೇಜೋಂಶಾನಾಂ ಚ ಸಂಪಾತೋ ಭೀಷ್ಮಸ್ಯಾಪ್ಯತ್ರ ಸಂಭವಃ। ರಾಜ್ಯಾನ್ನಿವರ್ತನಂ ತಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವ್ರತೇ ಸ್ಥಿತಿಃ
ಇಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಶಕ್ತಿಗಳ ಸಂಗಮವೂ, ಭೀಷ್ಮನ ಜನನವೂ, ಅವನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಉಳಿದುದೂ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರತಿಜ್ಞಾಪಾಲನಂ ಚೈವ ರಕ್ಷಾ ಚಿತ್ರಾಙ್ಗದಸ್ಯ ಚ। ಹತೇ ಚಿತ್ರಾಙ್ಗದೇ ಚೈವ ರಕ್ಷಾ ಭ್ರಾತುರ್ಯವೀಯಸಃ
ಭೀಷ್ಮನು ತನ್ನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಿದುದು, ಚಿತ್ರಾಂಗದನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದುದು, ಚಿತ್ರಾಂಗದನು ಹತರಾದ ಮೇಲೆ ಅವನ ತಮ್ಮನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದುದೂ ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯಸ್ಯ ತಥಾ ರಾಜ್ಯೇ ಸಂಪ್ರತಿಪಾದನಮ್। ಧರ್ಮಸ್ಯ ನೃಷು ಸಂಭೂತಿರಣೀಮಾಣ್ಡವ್ಯಶಾಪಜಾ
ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯನನ್ನು ಸಿಂಹಾಸನಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿದುದು, ಅನಿಮಾಂಡವ್ಯನ ಶಾಪದಿಂದ ಧರ್ಮನು ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದುದೂ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿದೆ.
ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನಾಚ್ಚೈವ ಪ್ರಸೂತಿರ್ವರದಾನಜಾ। ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರಸ್ಯ ಪಾಣ್ಡೋಶ್ಚ ಪಾಣ್ಡವಾನಾಂ ಚ ಸಂಭವಃ
ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನನ ವರದಿಂದ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ, ಪಾಂಡು ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರು ಜನಿಸಿದುದೂ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವಾರಣಾವತಯಾತ್ರಾ ಚ ಮನ್ತ್ರೋ ದುರ್ಯೋಧನಸ್ಯ ಚ। ಕೂಟಸ್ಯ ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರೇಣ ಪ್ರೇಷಣಂ ಪಾಣ್ಡವಾನ್ಪ್ರತಿ
ವಾರಣಾವತಕ್ಕೆ ಪಾಂಡವರು ಹೋದದ್ದು, ದುರ್ಯೋಧನನ ಕುಯುಕ್ತಿ, ಮತ್ತು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗನು ಪಾಂಡವರ ವಿರುದ್ಧ ಕಪಟವಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಿದ ಕಾರ್ಯವೂ ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಹಿತೋಪದೇಶಶ್ಚ ಪಥಿ ಧರ್ಮರಾಜಸ್ಯ ಧೀಮತಃ। ವಿದುರೇಣ ಕೃತೋ ಯತ್ರ ಹಿತಾರ್ಥಂ ಮ್ಲೇಚ್ಛಭಾಷಯಾ
ಧರ್ಮರಾಜನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ, ಪಥದಲ್ಲಿ ವಿಧುರನು ಮ್ಲೇಚ್ಛ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಜಾಣ್ಮೆಯ ಸಲಹೆಯೂ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿದೆ.
ವಿದುರಸ್ಯ ಚ ವಾಕ್ಯೇನ ಸುರುಙ್ಗೋಪಕ್ರಮಕ್ರಿಯಾ। ನಿಷಾದ್ಯಾಃ ಪಞ್ಚಪುತ್ರಾಯಾಃ ಸುಪ್ತಾಯಾ ಜತುವೇಶ್ಮನಿ
ವಿಧುರನ ಮಾತಿನಿಂದ ಗುಹೆ ತೋಡಿದ ಕಾರ್ಯ, ಮತ್ತು ನಿಷಾದೆಯ ಐದು ಮಕ್ಕಳೂ ಜತುಮನೆಯೊಳಗೆ ನಿದ್ರಿಸಿದ್ದೂ ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಪುರೋಚನಸ್ಯ ಚಾತ್ರೈವ ದಹನಂ ಸಂಪ್ರಕೀರ್ತಿತಮ್। ಪಾಣ್ಡವಾನಾಂ ವನೇ ಘೋರೇ ಹಿಡಿಮ್ಬಾಯಾಶ್ಚ ದರ್ಶನಮ್
ಇಲ್ಲಿಯೇ ಪುರೋಚನನು ಸುಟ್ಟ ಘಟನೆ, ಮತ್ತು ಭಯಾನಕ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರು ಹಿಡಿಂಬೆಯೊಡನೆ ಭೇಟಿಯಾದುದೂ ವಿವರವಾಗಿದೆ.
ತತ್ರೈವ ಚ ಹಿಡಿಮ್ಬಸ್ಯ ವಧೋ ಭೀಮಾನ್ಮಹಾಬಲಾತ್। ಘಟೋತ್ಕಚಸ್ಯ ಚೋತ್ಪತ್ತಿಂರತ್ರೈವ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಾ
ಅಲ್ಲಿಯೇ ಭೀಮನ ಮಹಾಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಹಿಡಿಂಬನು ಹತರಾದುದು ಮತ್ತು ಘಟೋತ್ಪಚನ ಜನನವೂ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮಹರ್ಷೇರ್ದರ್ಶನಂ ಚೈವ ವ್ಯಾಸಸ್ಯಾಮಿತತೇಜಸಃ। ತದಾಜ್ಞಯೈಕಚಕ್ರಾಯಾಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯ ನಿವೇಶನೇ
ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ಸಿನ ವ್ಯಾಸ ಮಹರ್ಷಿಯ ದರ್ಶನ, ಅವನ ಆದೇಶದಿಂದ ಏಕಚಕ್ರ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿವೆ.
ಅಜ್ಞಾತಚರ್ಯಯಾ ವಾಸೋ ಯತ್ರ ತೇಷಾಂ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ। ಬಕಸ್ಯ ನಿಧನಂ ಚೈವ ನಾಗರಾಣಾಂ ಚ ವಿಸ್ಮಯಃ
ಅಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರು ಅಜ್ಞಾತ ವಾಸ ಮಾಡಿದುದು, ಬಕಾಸುರನು ಹತರಾದುದು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣದ ಜನರು ಆಶ್ಚರ್ಯಪಟ್ಟುದೂ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಂಭವಶ್ಚೈವ ಕೃಷ್ಣಾಯಾ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನಸ್ಯ ಚೈವ ಹ। ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾತ್ಸಮುಪಶ್ರುತ್ಯ ವ್ಯಾಸವಾಕ್ಯಪ್ರಚೋದಿತಾಃ
ದ್ರೌಪದಿಯೂ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನೂ ಜನಿಸಿದುದು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಂದ ಕೇಳಿದಂತೆ ವ್ಯಾಸನ ಮಾತಿನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ನಡೆದ ಘಟನೆಯೂ ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ದ್ರೌಪದೀಂ ಪ್ರಾರ್ಥಯನ್ತಸ್ತೇ ಸ್ವಯಂವರದಿದೃಕ್ಷಯಾ। ಪಞ್ಚಾಲಾನಭಿತೋ ಜಗ್ಮುರ್ಯತ್ರ ಕೌತೂಹಲಾನ್ವಿತಾಃ
ದ್ರೌಪದಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸ್ವಯಂವರವನ್ನು ನೋಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ, ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಪಾಂಡವರು ಪಂಚಾಲ ದೇಶದತ್ತ ಹೋದರು.
ಅಙ್ಗಾರಪರ್ಣಂ ನಿರ್ಜಿತ್ಯ ಗಙ್ಗಾಕೂಲೇಽರ್ಜುನಸ್ತದಾ। ಸಖ್ಯಂ ಕೃತ್ವಾ ತತಸ್ತೇನ ತಸ್ಮಾದೇವ ಚ ಶುಶ್ರುವೇ
ಅರ್ಜುನನು ಗಂಗಾ ತೀರದಲ್ಲಿ ಅಂಗಾರಪರ್ಣನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ಅವನೊಡನೆ ಸ್ನೇಹ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ಅವನಿಂದ ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡನು.
ತಾಪತ್ಯಮಥ ವಾಸಿಷ್ಠಮೌರ್ವಂ ಚಾಖ್ಯಾನಮುತ್ತಮಮ್। ಭ್ರಾತೃಭಿಃ ಸಹಿತಃ ಸರ್ವೈಃ ಪಞ್ಚಾಲಾನಭಿತೋ ಯಯೌ
ನಂತರ ವಸಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಔರ್ವ ವಂಶದ ಅದ್ಭುತ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪಾಂಡವರು ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಸಹೋದರರೊಡನೆ ಪಂಚಾಲ ದೇಶದತ್ತ ಹೋದರು.
ಪಾಞ್ಚಾಲನಗರೇ ಚಾಪಿ ಲಕ್ಷ್ಯಂ ಭಿತ್ತ್ವಾ ಧನಞ್ಜಯಃ। ದ್ರೌಪದೀಂ ಲಬ್ಧವಾನತ್ರ ಮಧ್ಯೇ ಸರ್ವಮಹೀಕ್ಷಿತಾಮ್
ಪಾಂಚಾಲ ನಗರದಲ್ಲಿ ಧನಂಜಯನು ಲಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರ ಮಧ್ಯೆ ದ್ರೌಪದಿಯನ್ನು ಜಯಿಸಿದನು.
ಭೀಮಸೇನಾರ್ಜುನೌ ಯತ್ರ ಸಂರಬ್ಧಾನ್ಪೃಥಿವೀಪತೀನ್। ಶಲ್ಯಕರ್ಣೌ ಚ ತರಸಾ ಜಿತವನ್ತೌ ಮಹಾಮೃಧೇ
ಅಲ್ಲಿ ಭೀಮಸೇನ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನನು ಭೂಮಂಡಲದ ರಾಜರನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿ, ಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಕರ್ಣನನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಜಯಿಸಿದರು.
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಯೋಶ್ಚ ತದ್ವೀರ್ಯಮಪ್ರಮೇಯಮಮಾನುಷಮ್। ಶಙ್ಕಮಾನೌ ಪಾಣ್ಡವಾಂಸ್ತಾನ್ ರಾಮಕೃಷ್ಣೌ ಮಹಾಮತೀ
ಅವರ ಅಪಾರ ಮತ್ತು ಮಾನವನಲ್ಲದ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ, ಮಹಾಜ್ಞಾನಿಗಳು ರಾಮ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣರು ಅವರೇ ಪಾಂಡವರು ಎಂದು ಅನುಮಾನಿಸಿದರು.
ಜಗ್ಮತುಸ್ತೈಃ ಸಮಾಗನ್ತುಂ ಶಾಲಾಂ ಭಾರ್ಗವವೇಶ್ಮನಿ। ಪಞ್ಚಾನಾಮೇಕಪತ್ನೀತ್ವೇ ವಿಮರ್ಶೋ ದ್ರುಪದಸ್ಯ ಚ
ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಭಾರ್ಗವರ ಮನೆಯ ಸಭೆಗೆ ಹೋದರು. ಅಲ್ಲಿ ದ್ರೌಪದಿಯು ಐದು ಜನರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪತ್ನಿಯಾಗಬೇಕೆಂಬ ವಿಚಾರ ಮತ್ತು ದ್ರುಪದನ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಿತು.
ಪಞ್ಚೇನ್ದ್ರಾಣಾಮುಪಾಖ್ಯಾನಮತ್ರೈವಾದ್ಭುತಮುಚ್ಯತೇ। ದ್ರೌಪದ್ಯಾ ದೇವವಿಹೀತೋ ವಿವಾಹಶ್ಚಾಪ್ಯಮಾನುಷಃ
ಅಲ್ಲೆ ಐದು ಇಂದ್ರರ ಅದ್ಭುತ ಕಥೆಯೂ, ದ್ರೌಪದಿಯ ದೇವತೆಗಳ ಆಶೀರ್ವಾದದಿಂದ ನಡೆದ ಮಾನವಾತೀತ ವಿವಾಹದ ಕಥೆಯೂ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಕ್ಷತ್ತುಶ್ಚ ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರೇಣ ಪ್ರೇಷಣಂ ಪಾಣ್ಡವಾನ್ಪ್ರತಿ। ವಿದುರಸ್ಯ ಚ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತಿರ್ದರ್ಶನಂ ಕೇಶವಸ್ಯ ಚ
ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಕ್ಷತ್ತನನ್ನು ಪಾಂಡವರ ಬಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದುದು, ವಿಧುರನು ಬಂದು ಸೇರಿದುದು, ಮತ್ತು ಕೇಶವನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದ ಘಟನೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿವೆ.
ಖಾಣ್ಡವಪ್ರಸ್ಥವಾಸಶ್ಚ ತಥಾ ರಾಜ್ಯಾರ್ಧಸರ್ಜನಮ್। ನಾರದಸ್ಯಾಜ್ಞಯಾ ಚೈವ ದ್ರೌಪದ್ಯಾಃ ಸಮಯಕ್ರಿಯಾ
ಖಾಂಡವಪ್ರಸ್ಥದಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡಿದುದು, ಅರ್ಧ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟುದು, ಹಾಗೂ ನಾರದನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ದ್ರೌಪದಿಯ ನಿಯಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದುದು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಸುನ್ದೋಪಸುನ್ದಯೋಸ್ತದ್ವದಾಖ್ಯಾನಂ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಮ್। ಅನನ್ತರಂ ಚ ದ್ರೌಪದ್ಯಾ ಸಹಾಸೀನಂ ಯುಧಿಷ್ಠಿರಮ್
ಸುಂದ ಮತ್ತು ಉಪಸುಂದರ ಕಥೆಯೂ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ದ್ರೌಪದಿಯ ಜೊತೆ ಕೂತು ಇದ್ದ ದೃಶ್ಯವೂ ಇದೆ.
ಅನು ಪ್ರವಿಶ್ಯ ವಿಪ್ರಾರ್ಥೇ ಫಾಲ್ಗುನೋ ಗೃಹ್ಯ ಚಾಯುಧಮ್। ಮೋಕ್ಷಯಿತ್ವಾ ಗೃಹಂ ಗತ್ವಾ ವಿಪ್ರಾರ್ಥಂ ಕೃತನಿಶ್ಚಯಃ
ಆಮೇಲೆ ಅರ್ಜುನನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗಾಗಿ ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ ಆಯುಧವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಅವನ ವಸ್ತುವನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿ, ಮನೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದನು.