ಭೋಭೋ ಕೌರವಾದಾಯಾದ ಸಹಾಸ್ಮಾಭಿರ್ಮಹಾಬಲ । ಏಹಿ ಯುಧ್ಯಸ್ವ ಸಂಗ್ರಾಮೇ ಸಮಸ್ತೈಃ ಪೃಥಗೇವ ವಾ
ಓ ಕೌರವರ ವಂಶಜನೇ, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯೇ, ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಅಥವಾ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನೊಡನೆ ಹೋರಾಡಲು ಬಾ.
ಅಸ್ಮಾನ್ವಾ ತ್ವಂ ಪರಾಜಿತ್ಯ ಯಶಃ ಪ್ರಾಪ್ನುಹಿ ಸಂಯುಗೇ। ವಯಂ ವಾ ತ್ವಾಂ ಪರಾಜಿತ್ಯ ಪ್ರೀತಿಂ ಧಾಸ್ಯಾಮಹೇ ಪಿತುಃ
ನೀನು ನಮ್ಮನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರೆ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಕೀರ್ತಿ ಸಿಗಲಿ; ಅಥವಾ ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರೆ, ನಮ್ಮ ತಂದೆಗೆ ಸಂತೋಷ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತೇವೆ.
ಏವಮುಕ್ತಸ್ತದಾ ಶೂರೈಸ್ತಾನುವಾಚ ಮಹಾಬಲಃ । ವೀರ್ಯಶ್ಲಾಘೀ ನರಶ್ರೇಷ್ಠಸ್ತಾನ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಮವಸ್ಥಿತಾನ್
ಹೀಗೆ ಆ ವೀರರು ಹೇಳಿದಾಗ, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ, ತನ್ನ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡ, ಮಾನ್ಯನಾದ ಅವನು ಅವರನ್ನು ಎದುರು ನಿಂತವರನ್ನು ನೋಡಿ ಉತ್ತರಿಸಿದನು:
ಸಾಧ್ವಿದಂ ಕಥ್ಯತೇ ವೀರಾ ಯಂದ್ಯೇವಂ ಮತಿರದ್ಯ ವಃ। ಯುಧ್ಯಧ್ವಂ ಸಹಿತಾ ಯತ್ತಾ ನಿಹನಿಷ್ಯಾಮಿ ವೋ ರಣೇ
ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೇಳಿದಿರಿ ವೀರರೆ, ನಿಮಗೆ ಹೀಗೆ ಇಂದಿನ ನಿರ್ಧಾರ ಇದ್ದರೆ, ಎಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸಿದ್ಧರಾಗಿ ಹೋರಡಿ; ನಾನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸಂಹರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಏವಮುಕ್ತಾ ಮಹೇಷ್ವಾಸಾಸ್ತೇ ವೀರಾಃ ಕ್ಷಿಪ್ರಕಾರಿಣಃ । ಮಹತಾ ಶರವರ್ಷೇಣ ಅಭ್ಯಧಾವನ್ನರಿನ್ದಮಮ್
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಆ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಧನುರ್ಧಾರಿಗಳು, ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಮಾಡುವ ವೀರರು, ಮಹತ್ತರವಾದ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯೊಂದಿಗೆ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುರುಷನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು.
ಸೋಽಪರಾಹ್ಣೇ ಮಹಾರಾಜ ಸಂಗ್ರಾಮಸ್ತುಮುಲೋಽಭವತ್। ಏಕಸ್ಯ ಚ ಬಹೂನಾಂ ಚ ಸಮೇತಾನಾಂ ರಣಾಜಿರೇ
ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ವೇಳೆಗೆ, ರಾಜನೇ, ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೂ ಹಲವರೂ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಭಯಾನಕವಾದ ಹೋರಾಟ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
ತಮೇಕಂ ರಥಿನಾಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಶರೈಸ್ತೇ ಸಮವಾಕಿರನ್ । ಪ್ರಾವೃಷೀವ ಯಥಾ ಮೇರುಂ ಸಿಷಿಚುರ್ಜಲದಾ ನೃಪ
ಅವರು ಆ ಒಬ್ಬನೇ ರಥಸಾರಥಿಯನ್ನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದರು; ಮಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೋಡಗಳು ಹೇಗೆ ಮೆರು ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ನೀರು ಸುರಿಯುತ್ತವೆಯೋ ಹಾಗೆ, ರಾಜನೇ.
ತೈಸ್ತು ಮುಕ್ತಾಞ್ಶರಾನ್ಘೋರಾನ್ಯಮದಣ್ಡಾಶನಿಪ್ರಭಾನ್ । ಅಸಂಪ್ರಾಪ್ತಾನಸಂಭ್ರಾಕನ್ತಿಶ್ಚಿಚ್ಛೇದಾಶು ಮಹಾರಥಃ
ಆ ಮಹಾರಥಿ, ಆ ಭಯಂಕರವಾದ, ಯಮದಂಡ ಅಥವಾ ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಹೊಳಪುಗೊಂಡ ಬಾಣಗಳನ್ನು ತಾನಿಗೆ ತಲುಪುವ ಮೊದಲುವೇ ವೇಗವಾಗಿ ಕಡಿದು ಹಾಕಿದನು.
ತತ್ರಾದ್ಭುತಮಪಶ್ಯಾಮ ಸೌಮದತ್ತೇಃ ಪರಾಕ್ರಮಮ್ । ಯದೇಕೋ ಬಹುಬಿರ್ಯುದ್ಧೇ ಸಮಸಞ್ಜದಭೀತವತ್
ಅಲ್ಲಿ ನಾವು ಸೌಮದತ್ತಿಯ ಅದ್ಭುತ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ಕಂಡೆವು; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ ಹಲವರ ಎದುರು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ನಿಂತಿದ್ದನು.
ವಿಸೃಜ್ಯ ಶರವೃಷ್ಟಿಂ ತಾಂ ದಶ ರಾಜನ್ಮಹಾರಥಾಃ । ಪರಿವಾರ್ಯ ಮಹಾಬಾಹುಂ ನಿಹನ್ತುಮುಪಚಕ್ರಮುಃ
ಆಗ, ರಾಜನೇ, ಹತ್ತು ಮಹಾರಥಿಗಳು ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯನ್ನೆಸೆದು, ಆ ಮಹಾಬಾಹುವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು, ಅವನನ್ನು ಹತ್ಯೆಗೊಳಿಸಲು ಮುಂದಾದರು.
ಸಮದತ್ತಿಸ್ತತಃ ಕ್ರುದ್ಧಸ್ತೇಷಾಂ ಚಾಪಾನಿ ಭಾರತ । ಚಿಚ್ಛೇದ ಸಮರೇ ರಾಜನ್ಯುಧ್ಯಮಾನೋ ಮಹಾರಥೈಃ
ಆದರೆ ಸೌಮದತ್ತಿ ಕೋಪಗೊಂಡು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆ ಮಹಾರಥಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುತ್ತಾ ಅವರ ಬಿಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕಡಿದು ಹಾಕಿದನು, ಭಾರತ.
ಅಥೈಷಾಂ ಛಿನ್ನಧನುಷಾಂ ಶರೈಃ ಸನ್ನತಪರ್ವಭಿಃ । ಚಿಚ್ಛೇದ ಸಮರೇ ರಾಜಞ್ಶಿರಾಂಸಿ ಭರತರ್ಷಭ
ನಂತರ, ಭರತರ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅವರ ಬಿಲ್ಲುಗಳು ಕಡಿದು ಹೋದ ಮೇಲೆ, ಆ ಮಹಾರಥಿ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿರುವ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವರ ತಲೆಗಳನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿಯೇ ಕಡಿದು ಹಾಕಿದನು.
ತೇ ಹತಾ ನ್ಯಪತನ್ರಾಜನ್ವಜ್ರಭಗ್ನಾ ಇವ ದ್ರುಮಾಃ । ತಾನ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ನಿಹತಾನ್ವೀರೋ ರಣೇ ಪುತ್ರಾನ್ಮಹಾಬಲಾನ್
ಅವರು ಹತರಾಗಿ, ರಾಜನೇ, ಮಿಂಚಿನಿಂದ ಮುರಿದು ಬಿದ್ದ ಮರಗಳಂತೆ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದರು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಪುತ್ರರು ಹತರಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ವೀರನು—
ವಾರ್ಷ್ಣೇಯೋ ವಿನದರಾಜನ್ಭೂರಿಶ್ರವಸಮಭ್ಯಯಾತ್। ರಥಂ ರಥೇನ ಸಮರೇ ಪೀಡಯಿತ್ವಾ ಮಹಾಬಲೌ
ವೃಷ್ಣಿಕುಲದ ವೀರನು ಘರ್ಜನೆ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಭೂರಿಶ್ರವಸನ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ರಥವನ್ನು ರಭಸವಾಗಿ ಚಲಾಯಿಸಿ ಎದುರಾಳಿಯಾಗಿ ಎದುರಿಗೆ ಬಂದನು, ಇಬ್ಬರೂ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಗಳು.
ತಾವನ್ಯೋನ್ಯಂ ಹಿ ಸಮರೇ ನಿಹತ್ಯ ರಥವಾಜಿನಃ । ವಿರಥಾವಭಿವಲ್ಗನ್ತೌ ಸಮೇಯಾತಾಂ ಮಹಾರಥೌ
ಆ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾರಥಿಗಳು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರರ ರಥದ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಕೊಂದು, ಇಬ್ಬರೂ ರಥದಿಂದ ಇಳಿದು, ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಸಜ್ಜಾಗಿ ಎದುರು ನಿಂತರು.
ಪ್ರಗೃಹೀತಮಹಾಖಙ್ಗೌ ತೌ ಚರ್ಮವರಧಾರಿಣೌ । ಶುಶುಭಾತೇ ನರವ್ಯಾಘ್ರೌ ಯುದ್ಧಾಯ ಸಮವಸ್ಥಿತೌ
ಅವರು ದೊಡ್ಡ ಕತ್ತಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕವಚವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದ ಆ ಮನುಷ್ಯಸಿಂಹರು ತುಂಬಾ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು.
ಅಸಹ್ಯಮಸಿಯುದ್ಧಾಯ ಭೂರಿಶ್ರವಸಮಾಹವೇ। ಮತ್ವಾ ವೃಕೋದರಸ್ತೂರ್ಣಮಭಿಪ್ಲುತ್ಯ ಮಹಾರಥಃ
ಭೂರಿಶ್ರವನು ಅಸಹ್ಯವಾದ ಕತ್ತಿಯ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದನ್ನು ನೋಡಿ, ವೃಕೋದರನು, ಮಹಾರಥಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವನು, ತಾಳಲಾರದೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಹಾರಿ ಬಂದನು.
ತತಃ ಸಾತ್ಯಕಿಮಭ್ಯೇತ್ಯ ನಿಸ್ತ್ರಿಂಶವರಧಾರಿಣಮ್ । ಭೀಮಸೇನಸ್ತ್ವರನ್ರಾಜನ್ರಥಮಾರೋಪಯತ್ತದಾ
ಆಗ ಭೀಮಸೇನು, ರಾಜನೇ, ಉತ್ತಮವಾದ ಕತ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಸಾತ್ಯಕಿಯನ್ನು ಬೇಗನೆ ಹತ್ತಿಸಿ ತನ್ನ ರಥದಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಿದನು.
ತವಾಪಿ ತನಯೋ ರಾಜನ್ಭೂರಿಶ್ರವಸಮಾಹವೇ। ಆರೋಪಯದ್ರಥಂ ತೂರ್ಣಂ ಪಶ್ಯತಾಂ ಸರ್ವಧನ್ವಿನಾಮ್
ನಿನ್ನ ಮಗನು ಕೂಡ, ರಾಜನೇ, ಎಲ್ಲಾ ಧನುರ್ಧಾರಿಗಳು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಆ ಭಯಾನಕ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೂರಿಶ್ರವಸನನ್ನು ಬೇಗನೆ ತನ್ನ ರಥದಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿಸಿದನು.
ತಸ್ಮಿಸ್ತಥಾ ವರ್ತಮಾನೇ ರಣೇ ಭೀಷ್ಮಂ ಮಹಾರಥಮ್। ಅಯೋಧಯನ್ತ ಸಂರಬ್ಧಾಃ ಪಾಣ್ಡವಾ ಭರತರ್ಷಭ
ಅಂತಹ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ, ಭರತರ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಪಾಂಡವರು ಕೋಪದಿಂದ ಮಹಾರಥಿಯಾದ ಭೀಷ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಿದರು.
ಲೋಹಿತಾಯತಿ ಚಾದಿತ್ಯೇ ತ್ವರಮಾಣೋ ಧನಞ್ಜಯಃ । ಪಞ್ಚವಿಂಶತಿಸಾಹಸ್ರಾನ್ನಿಜಘಾನ ಮಹಾರಥಾನ್
ಸೂರ್ಯನು ಕೆಂಪಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಧನಂಜಯನು ಯುದ್ಧದ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ, ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಸಾವಿರ ಮಹಾರಥಿಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು.
ತೇ ಹಿ ದುರ್ಯೋಧನಾದಿಷ್ಟಾಸ್ತದಾ ಪಾರ್ಥನಿಬರ್ಹಣೇ । ಸಂಪ್ರಾಪ್ಯೈವ ಗತಾ ನಾಶಂ ಶಲಭಾ ಇವ ಪಾವಕಮ್
ಅವರು ದುರ್ಯೋಧನನ ಆದೇಶದಿಂದ ಪಾರ್ಥನನ್ನು ತಡೆಯಲು ಬಂದಿದ್ದರು; ಆದರೆ ಹತ್ತಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ, ಜ್ವಾಲೆಯೊಳಗೆ ಹಾರಿ ಸಾಯುವ ಗಂಡುಹುಳಗಳು ಹೀಗೆಯೇ ನಾಶವಾದರು.
ತತೋ ಮತ್ಸ್ಯಾಃ ಕೇಕಯಾಶ್ಚ ಧನುರ್ವೇದವಿಶಾರದಾಃ । ಪರಿವವ್ರುಸ್ತದಾ ಪಾರ್ಥಂ ಸಹಪುತ್ರಂ ಮಹಾರಥಮ್
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಕೇಕಯರು, ಧನುರ್ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾದವರು, ಪಾರ್ಥನನ್ನು ಮತ್ತು ಅವನ ಮಗನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದರು.
ಏವಸ್ಮಿನ್ನೇವ ಕಾಲೇ ತು ಸೂರ್ಯೇಽಸ್ತಮುಪಗಚ್ಛತಿ। ಸರ್ವೇಷಾಂ ಚೈವ ಸೈನ್ಯಾನಾಂ ಪ್ರಮೋಹಃ ಸಮಜಾಯತ
ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಅಸ್ತಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಎಲ್ಲಾ ಸೇನೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಉಂಟಾಯಿತು.
ಅವಹಾರಂ ತತಶ್ಚಕ್ರೇ ಪಿತಾ ದೇವವ್ರತಸ್ತವ । ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲೇ ಮಹಾರಾಜ ಸೈನ್ಯಾನಾಂ ಶ್ರಾನ್ತವಾಹನಃ
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ತಂದೆ ದೇವವ್ರತನು, ಸೈನಿಕರ ವಾಹನಗಳು ಕಳೆದು ಹೋದಾಗ, ಸಂಧ್ಯೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೇನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದನು.
ಪಾಣ್ಡವಾನಾಂ ಕುರೂಣಾಂ ಚ ಪರಸ್ಪರಸಮಾಗಮೇ। ತೇ ಸೇನೇ ಭೃಶಸಂವಿಗ್ನೇ ಯಯತುಃ ಸ್ವಂ ನಿವೇಶನಮ್
ಪಾಂಡವರು ಮತ್ತು ಕೌರವರು ಪರಸ್ಪರ ಎದುರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆ ಸೇನೆಗಳು ತುಂಬಾ ಗಾಬರಿಗೊಂಡು ತಾವು ತಾವು ತಮ್ಮ ಶಿಬಿರಗಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದವು.
ತತಃ ಸ್ವಶಿಬಿರಂ ಗತ್ವಾ ನ್ಯವಿಶಂಸ್ತತ್ರ ಭಾರತ। ಪಾಣ್ಡವಾಃ ಸೃಞ್ಜಯೈಃ ಸಾರ್ಧಂ ಕುರವಶ್ಚ ಯಥಾವಿಧಿಃ
ನಂತರ ಪಾಂಡವರು ಶೃಂಜಯರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಕೌರವರು ತಮ್ಮ ಕ್ರಮದಂತೆ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಶಿಬಿರಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು, ಭಾರತ.
ವಿಹೃತ್ಯ ತು ತತೋ ರಾಜನ್ಸಹಿತಾಃ ಕುರುಪಾಣ್ಡವಾಃ । ವ್ಯತೀತಾಯಾಂ ತು ಶರ್ವರ್ಯಾಂ ಪುನರ್ಯುದ್ಧಾಯ ನಿರ್ಯಯುಃ
ಮಹಾರಾಜನೇ, ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಪಾಂಡವರು ಮತ್ತು ಕೌರವರು ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೊರಟರು.
ತತಃ ಶಬ್ದೋ ಮಹಾನಾಸೀತ್ತವ ತೇಷಾಂ ಚ ಭಾರತ । ಯುಜ್ಯತಾಂ ರಥಮುಖ್ಯಾನಾಂ ಕಲ್ಪ್ಯತಾಂ ಚೈವ ದನ್ತಿನಾಮ್
ನಂತರ ನಿನ್ನವರೂ ಮತ್ತು ಅವರವರೂ ಮಹಾ ಶಬ್ದ ಮಾಡಿದರು, ಭಾರತ. ಪ್ರಮುಖ ರಥಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆನೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಯಿತು.
ಸಂನಹ್ಯತಾಂ ಪದಾತೀನಾಂ ಹಯಾನಾಂ ಚೈವ ಭಾರತ। ಶಙ್ಖದುನ್ದುಭಿನಾದಶ್ಚ ತುಮುಲಃ ಸರ್ವತೋಽಭವತ್
ಪಾದಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಯಿತು, ಭಾರತ. ಎಲ್ಲೆಡೆ ಶಂಖ ಮತ್ತು ಡೊಳ್ಳಿನ ಮಹಾ ಗೋಜಾರಿ ಕೇಳಿಬಂತು.