ಅಭಿಪತ್ಯ ಮಹಾಬಾಹುರ್ಗರುತ್ಮಾನಿವ ವೇಗಿತಃ। ಸೇನಾಪತೇಃ ಕ್ಷುರಪ್ರೇಣ ಶಿರಶ್ಚಿಚ್ಛೇದ ಪಾಣ್ಡವಃ
ಮಹಾಬಾಹುವಾದ ಪಾಂಡವನು, ಗರುಡನಂತೆ ವೇಗವಾಗಿ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ, ಸೇನಾಧಿಪತಿಯನ್ನು ಕ್ಷುರದ ಬಾಣದಿಂದ ತಲೆ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
ಸಂಪ್ರಹಸ್ಯ ಚ ಹೃಷ್ಟಾತ್ಮಾ ತ್ರಿಭಿರ್ಬಾಣೈರ್ಮಹಾಭುಜಃ । ಜಲಸನ್ಧಂ ವಿನಿರ್ಭಿದ್ಯ ಸೋಽನಯದ್ಯಮಸಾದನಮ್
ಆನಂದದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಹರ್ಷಗೊಂಡ ಭೀಮನು, ಮೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಜಲಸಂಧನನ್ನು ಚುಚ್ಚಿ, ಅವನನ್ನು ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳಿಸಿದನು.
ಸುಷೇಣಂ ಚ ತತೋ ಹತ್ವಾ ಪ್ರೇಷಯಾಮಾಸ ಮೃತ್ಯವೇ। ಉಗ್ರಸ್ಯ ಸಶಿರಸ್ತ್ರಾಣಂ ಶಿರಶ್ಚನ್ದ್ರೋಪಮಂ ಭುವಿ
ಅನಂತರ ಸುಷೇಣನನ್ನು ಕೊಂದು, ಅವನನ್ನು ಮರಣಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದನು; ಉಗ್ರಸ್ಯನನ್ನು ಕೂಡ, ಕವಚಧಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವನ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ತಲೆಯನ್ನು ನೆಲೆಗೆ ಬೀಳಿಸಿದನು.
ಪಾತಯಾಮಾಸ ಭಲ್ಲೇನ ಕುಣ್ಡಲಾಭ್ಯಾಂ ವಿಭೂಷಿತಮ್। ವೀರಬಾಹುಂ ಚ ಸಪ್ತತ್ಯಾ ಸಾಶ್ವಕೇತುಂ ಸಸಾರಥಿಮ್
ವಿಶಾಲವಾದ ಬಾಣದಿಂದ ಕಿವಿಯೋಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ವೀರಬಾಹುವನ್ನು ಹೊಡೆದು, ಎಪ್ಪತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನ ಅಶ್ವಧ್ವಜ ಮತ್ತು ಸಾರಥಿಯನ್ನು ಕೊಂದನು.
ನಿನಾಯ ಸಮರೇ ವೀರಃ ಪರಲೋಕಾಯ ಪಾಣ್ಡವಃ। ಭೀಮಂ ಭೀಮರಥಂ ಚೋಭೌ ಭೀಮಸೇನೋ ಹಸನ್ನಿವ
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವನು ವೀರತನದಿಂದ, ಭೀಮ ಮತ್ತು ಭೀಮರಥ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಪರಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳಿಸಿದನು; ಭೀಮಸೇನನು ಸ್ವಲ್ಪ ನಗುತ್ತಾ ಇದನ್ನು ಮಾಡಿದನು.
ಪುತ್ರೌ ತೇ ದುರ್ಮದೌ ರಾಜನ್ನನಯದ್ಯಮಸಾದನಮ್ । ತತಃ ಸುಲೋಚನಂ ಭೀಮಃ ಕ್ಷುರಪ್ರೇಣ ಮಹಾಮೃಧೇ
ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಗರ್ವಿತ ಪುತ್ರರನ್ನು ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳಿಸಿದನು; ನಂತರ ಭೀಮನು, ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕ್ಷುರದ ಬಾಣದಿಂದ ಸುಲೋಚನನನ್ನು ಹೊಡೆದನು.
ಮಿಷತಾಂ ಸರ್ವಸೈನ್ಯಾನಾಮನಯದ್ಯಮಸಾದನಮ್। ಪುತ್ರಾಸ್ತು ತವ ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಭೀಮಸೇನಪರಾಕ್ರಮಮ್
ಎಲ್ಲಾ ಸೇನೆಗಳು ನೋಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಾಗ ಅವನನ್ನು ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳಿಸಿದನು; ಭೀಮಸೇನನ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ, ನಿನ್ನ ಮಕ್ಕಳು—
ಶೇಷಾ ಯೇಽನ್ಯೇಽಭವಂಸ್ತತ್ರ ತೇ ಭೀಮಸ್ಯ ಭಯಾರ್ದಿತಾಃ। ವಿಪ್ರದ್ರುತಾ ದಿಶೋ ರಾಜನ್ವಧ್ಯಮಾನಾ ಮಹಾತ್ಮನಾ
ಅಲ್ಲಿ ಉಳಿದವರು ಭೀಮನ ಭಯದಿಂದ ಬೆಚ್ಚಿಬಿದ್ದು, ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಅವನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ರಾಜನೇ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಗೂ ಓಡಿದರು.
ತತೋಽಬ್ರವೀಚ್ಛಾನ್ತನವಃ ಸರ್ವಾನೇವ ಮಹಾರಥಾನ್। ಏಷ ಭೀಮೋ ರಣೇ ಕ್ರುದ್ಧೋ ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರಾನ್ಮಹಾರಥಾನ್
ನಂತರ ಶಾಂತನುವಂಶದವರು ಎಲ್ಲಾ ಮಹಾರಥರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದರು: 'ಈ ಭೀಮನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೋಪಗೊಂಡು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರರ ವೀರರನ್ನು ಹೊಡೆದು ಬೀಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ—'
ಯಥಾ ಪ್ರಾಗ್ರ್ಯಾನ್ಯಥಾ ಜ್ಯೇಷ್ಠಾನ್ಯಥಾ ಶೂರಾಂಶ್ಚ ಸಂಗತಾನ್। ನಿಪಾತಯತ್ಯುಗ್ರಧನ್ವಾ ತಂ ಪ್ರಗೃಹ್ಣೀತ ಮಾಚಿರಮ್
'ಮುಖ್ಯರಾದವರನ್ನೂ, ಹಿರಿಯರನ್ನು, ಸೇರಿರುವ ವೀರರನ್ನು ಕೂಡ ಈ ಭಯಂಕರ ಬಾಣಿಗನು ಹೊಡೆದು ಕೆಡವುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ಅವನನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಹಿಡಿಯಿರಿ, ವಿಳಂಬ ಮಾಡಬೇಡಿ!'
ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ತತಃ ಸರ್ವೇ ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರಸ್ಯ ಸೈನಿಕಾಃ। ಅಭ್ಯದ್ರವನ್ತ ಸಂಕ್ರುದ್ಧಾ ಭೀಮಸೇನಂ ಮಹಾಬಲಮ್
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಬಳಿಕ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಸೇನೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಯೋಧರು ಕೋಪದಿಂದ ಭೀಮಸೇನನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು.
ಭಗದತ್ತಃ ಪ್ರಭಿನ್ನೇನ ಕುಞ್ಜರೇಣ ವಿಶಾಂಪತೇ । ಅಭ್ಯಯಾತ್ಸಹಸಾ ತತ್ರಯತ್ರ ಭೀಮೋ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ
ಅಯ್ಯಾ, ಭಗದತ್ತನು ತನ್ನ ಹುಚ್ಚು ಆನೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಚಾನಕ್ ಭೀಮಸೇನನು ನಿಂತಿದ್ದ ಕಡೆಗೆ ಬಂದನು.
ಆಪತನ್ನೇವ ಚ ರಣೇ ಭೀಮಸೇನಂ ಶಿಲೀಮುಖೈಃ । ಅದೃಶ್ಯಂ ಸಮರೇ ಚಕ್ರೇ ಜೀಮೂತ ಇವ ಭಾಸ್ಕರಮ್
ಆತನ ಯುದ್ಧದ ಓಟದಲ್ಲಿ, ಭಗದತ್ತನು ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಎಷ್ಟು ಅಂಬಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದನೋ, ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಕಾಣಿಸದಂತಾಯಿತು; ಹಗಲಿನ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಮೋಡಗಳು ಮುಚ್ಚಿದಂತೆ.
ಅಭಿಮನ್ಯುಮುಖಾಸ್ತತ್ತು ನಾಮೃಷ್ಯನ್ತ ಮಹಾರಥಾಃ । ಭೀಮಸ್ಯಾಚ್ಛಾದನಂ ಶಙ್ಖ್ಯೇ ಸ್ವಬಾಹುಬಲಮಾಶ್ರಿತಾಃ
ಅಭಿಮನ್ಯು ಮುಂತಾದ ಮಹಾರಥರು ತಮ್ಮ ಕೈಗಳ ಬಲವನ್ನು ನಂಬಿ, ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಹೀಗೆ ಆವರಿಸಿದುದನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದೆ ಕೋಪಗೊಂಡರು.
ತ ಏನಂ ಶರವರ್ಷೇಣ ಸಮನ್ತಾತ್ಪರ್ಯವಾರಯನ್ । ಗಜಂ ಚ ಶರವೃಷ್ಟ್ಯಾ ತು ಬಿಭಿದುಸ್ತೇ ಸಮನ್ತತಃ
ಅವರು ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಅಂಬಿನ ಮಳೆ ಸುರಿದು ಭಗದತ್ತನ ಆನೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಡೆದರು.
ಸ ಶಸ್ತ್ರವೃಷ್ಟ್ಯಾಽಭಿಹತಃ ಸಮಸ್ತೈಸ್ತೈರ್ಮಹಾರಥೈಃ। ಪ್ರಾಗ್ಜ್ಯೋತಿಷಗಜೋ ರಾಜನ್ನಾನಾಲಿಙ್ಗೈಃ ಸುತೇಜನೈಃ
ಆ ಮಹಾರಥರುಗಳೆಲ್ಲರೂ ಹೀಗೆ ಆಯುಧಗಳ ಮಳೆ ಸುರಿಸಿದಾಗ, ಪ್ರಾಗ್ಜ್ಯೋತಿಷಪುರದ ಆನೆಗೆ ಅನೇಕ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಅಂಬಿಗಳು ತಗುಲಿದವು.
ಸಂಜಾತರುಧಿರೋತ್ಪೀಡಃ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯೋಽಭವದ್ರಣೇ। ಗಭಸ್ತಿಭಿರಿವಾರ್ಕಸ್ಯ ಸಂಸ್ಯೂತೋ ಜಲದೋ ಮಹಾನ್
ಆ ಆನೆಗೆ ಗಾಯಗಳಿಂದ ರಕ್ತ ಹರಿದು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಕಂಡಿತು; ಅದು ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ದೊಡ್ಡ ಮೋಡದಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
ಸಂಚೋದಿತೋ ಮದಸ್ರಾವೀ ಭಗದತ್ತೇನ ವಾರಣಃ। ಅಭ್ಯಧಾವತ ತನ್ಸರ್ವಾನ್ಕಾಲೋತ್ಸೃಷ್ಟ ಇವಾನ್ತಕಃ
ಭಗದತ್ತನು ಆ ಆನೆಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದಾಗ, ಆನೆಗೆ ಮದ ಹರಿದು, ಎಲ್ಲರ ಮೇಲೂ ಕಾಲದಂತೆ ಅಂಟಕನು ಬಿಟ್ಟಂತೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿತು.
ದ್ವಿಗುಣಂ ಜವಮಾಸ್ಥಾಯ ಕಮ್ಪಯಂಶ್ಚರಣೈರ್ಮಹೀಮ್। ತಸ್ಯ ತತ್ಸುಮಹದ್ರೂಪಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸರ್ವೇ ಮಹಾರಥಾಃ
ಆ ಆನೆ ತನ್ನ ವೇಗವನ್ನು ಎರಡುಪಟ್ಟು ಮಾಡಿ, ಕಾಲಿನಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಂಪಿಸಿದಾಗ, ಅದರ ಭಯಾನಕ ರೂಪವನ್ನು ನೋಡಿ ಎಲ್ಲ ಮಹಾರಥರುಗಳು...
ಅಸಹ್ಯಂ ಮನ್ಯಮಾನಾಶ್ಚ ನಾತಿಪ್ರಮನಸೋಽಭವನ್ । ತತಸ್ತು ನೃಪತಿಃ ಕ್ರುದ್ಧೋ ಭೀಮಸೇನಂ ಸ್ತನಾನ್ತರೇ
ಅದು ಸಹಿಸಲಾಗದು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಅವರು ಸಂತೋಷವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಆಗ ಕೋಪಗೊಂಡ ರಾಜನು ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗಿ ಹೊಡೆದನು.
ಆಜಘಾನ ಮಹಾರಾಜ ಶರೇಣಾನತಪರ್ವಣಾ। ಸೋಽತಿವಿದ್ಧೋ ಮಹೇಷ್ವಾಸಸ್ತೇನ ರಾಜ್ಞಾ ಮಹಾರಥಃ
ಮಹಾರಾಜನು ಒಂದು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಅಂಬಿಯಿಂದ ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಹೊಡೆದನು; ಆ ರಾಜನಿಂದ ಹೀಗೆ ಗಾಯಗೊಂಡ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಧನುರ್ಧರನು...
ಮೂರ್ಚ್ಛಯಾಽಭಿಪರೀತಾತ್ಮಾ ಧ್ವಜಯಷ್ಟಿಂ ಸಮಾಶ್ರಯತ್। ತಾಂಸ್ತು ಭೀತಾನ್ಸಮಾಲಕ್ಷ್ಯ ಭೀಮಸೇನಂ ಚ ಮೂರ್ಚ್ಛಿತಮ್
ಅವನಿಗೆ ಮೂರ್ಛೆ ಬಂದು, ಧ್ವಜದ ಕಂಬವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡನು; ಭೀಮಸೇನನು ಹೀಗೆ ಮೂರ್ಛಿತನಾಗಿ, ಇತರರು ಭಯಗೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ...
ನನಾದ ಬಲವನ್ನಾದಂ ಭಗದತ್ತಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್। ತತೋ ಘಟೋತ್ಕಚೋ ರಾಜನ್ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ಭೀಮಂ ತಥಾಽಽಗತಂ
ಭಗದತ್ತನು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿ, ದೊಡ್ಡ ಗರ್ಜನೆ ಮಾಡಿದನು; ಆಗ ರಾಜನೇ, ಘಟೋಟ್ಕಚನು ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿ...
ಸಂಕ್ರುದ್ಧೋ ರಾಕ್ಷಸೋ ಘೋರಸ್ತತ್ರೈವಾನ್ತರಧೀಯತ। ಸ ಕೃತ್ವಾ ದಾರುಣಾಂ ಮಾಯಾಂ ಭೂರೂಣಾಂ ಭಯವರ್ಧಿನೀಮ್
ಕೋಪಗೊಂಡ ಭಯಾನಕ ರಾಕ್ಷಸನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅದೆಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅದೆಂತೋ ಭಯಂಕರ ಮಾಯೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಎಲ್ಲರ ಭಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಅದೆಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣೆಯಾಗಿದನು.
ಅದೃಶ್ಯತ ನಿಮೇಷಾರ್ಧಾದ್ಧೋರರೂಪಂ ಸಮಾಸ್ಥಿತಃ। ಐರಾವತಂ ಸಮಾರೂಢಃ ಸ ವೈ ಮಾಯಾಕೃತಂ ಸ್ವಯಮ್
ಅರ್ಧ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ, ಆತನು ಭಯಾನಕ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ತನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಏರಾವತ ಎಂಬ ಆನೆ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿರುವಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು.
ತಸ್ಯ ಚಾನ್ಯೇಽಪಿ ದಿಙ್ವಾಗಾ ಬಭೂವುರನುಯಾಯಿನಃ। ಅಞ್ಜನೋ ವಮಾನಶ್ಚೈವ ಮಹಾಪದ್ಮಶ್ಚ ಸುಪ್ರಭಃ
ಅವನ ಜೊತೆ ಅಂಜನ, ವಾಮನ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಮಹಾಪದ್ಮ ಎಂಬ ಇತರರು ಸಹ ಇದ್ದರು.
ತ್ರಯ ಏತೇ ಮಹಾನಾಗಾ ರಾಕ್ಷಸೈಃ ಸಮಧಿಷ್ಠಿತಾಃ। ಮಹಾಕಾಯಾಸ್ತ್ರಿಧಾ ರಾಜನ್ಪ್ರಸ್ರವನ್ತೋ ಮದಂ ಬಹು
ಈ ಮೂರು ದೊಡ್ಡ ಆನೆಗಳು ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವು; ಅವು ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದು, ಮದ ತುಂಬಿ ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತು, ರಾಜನೇ.
ತೇಜೋವೀರ್ಯಬಲೋಪೇತಾ ಮಹಾಬಲಪರಾಕ್ರಮಾಃ। ಘಟೋತ್ಕಚಸ್ತು ಸ್ವಂ ನಾಗಂ ಚೋದಯಾಮಾಸ ತಂ ತದಾ
ಅವು ಶಕ್ತಿಯು, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಬಲದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದವು; ಘಟೋಟ್ಕಚನು ತನ್ನ ಆನೆಯನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಚುಡಾಯಿಸಿದನು.
ಸಗಜಂ ಭಗದತ್ತಂ ತು ಹನ್ತುಕಾಮಃ ಪರಂತಪಃ। ತೇ ಚಾನ್ಯೇ ಚೋದಿತಾ ನಾಗಾ ರಾಕ್ಷಸೈಸ್ತೈರ್ಮಹಾಬಲೈಃ
ಪರಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸುವ ಧೃತಿವಂತನು, ಭಗದತ್ತನನ್ನು ಅವನ ಆನೆ ಸಹಿತ ಕೊಲ್ಲಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಇತರ ಆನೆಗಳು ಕೂಡ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಮುಂದಾದವು.
ಪರಿಪೇತುಃ ಸುಸಂರಬ್ಧಾಶ್ಚತುರ್ದಂಷ್ಟ್ರಾಶ್ಚತುರ್ದಿಶಮ್। ಭಗದತ್ತಸ್ಯ ತಂ ನಾಗಂ ವಿಷಾಣೈರಭ್ಯಪೀಡಯನ್
ಅವು ನಾಲ್ಕು ದವಳಗಳಿರುವ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆನೆಗಳು, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಓಡಿ ಬಂದು ಭಗದತ್ತನ ಆನೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ದವಳಗಳಿಂದ ಬಲವಾಗಿ ಹೊಡೆದವು.