ಸಂದಧೇ ವಿಶಿಖಂ ಘೋರ ಕಾಲಮೃತ್ಯುಸಮಪ್ರಭಮ್ । ತೇನಾಜಘಾನ ಸಂಕ್ರುದ್ಧೋ ಭೀಮಸೇನಂ ಸ್ತನಾನ್ತರೇ
ಅವನು ಭಯಂಕರವಾದ, ಕಾಲಮೃತ್ಯುವಿನಂತೆ ಕಾಣುವ ಬಾಣವನ್ನು ಹಾಕಿ, ಆ ಬಾಣದಿಂದ ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಎದೆಗೆ ತೀವ್ರ ಕೋಪದಿಂದ ಹೊಡೆದನು.
ಸ ಗಾಢವಿದ್ಧೋ ವ್ಯಥಿತಃ ಸ್ಯಾನ್ದನೋಪಸ್ಥ ಆವಿಶತ್। ಸ ನಿಷಣ್ಣೋ ರಥೋಪಸ್ಥೇ ಮೂರ್ಚ್ಛಾಮಭಿಜಗಾಮ ಹ
ಆ ಗಾಢವಾದ ಗಾಯದಿಂದ ನೋವಿನಿಂದ ಬಳಲಿದ ಭೀಮನು ತನ್ನ ರಥದ ನೆಲವನ್ನು ಸೇರಿ ಕುಳಿತು, ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅಚೇತನನಾದನು.
ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವ್ಯಥಿತಂ ಭೀಮಮಭಿಮನ್ಯುಪುರೋಗಮಾಃ । ನಾಮೃಷ್ಯನ್ತ ಮಹೇಷ್ವಾಸಾಃ ಪಾಣ್ಡವಾನಾಂ ಮಹಾರಥಃ
ಅಭಿಮನ್ಯು ಮುಂತಾದವರು ಮುಂದೆ ನಿಂತು, ಭೀಮನು ದುಃಖದಿಂದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಪಾಂಡವರ ಮಹಾಬಾಣಿಗರು ಅದನ್ನು ಸಹಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ.
ತತಸ್ತು ತುಮುಲಾಂ ವೃಷ್ಟಿಂ ಶಸ್ತ್ರಾಣಾಂ ತಿಗ್ಮತೇಜಸಾಮ್ । ಪಾತಯಾಮಾಸುರವ್ಯಗ್ರಾಃ ಪುತ್ರಸ್ಯ ತವ ಮೂರ್ಧನಿ
ಅವರು ತಡವಿಲ್ಲದೆ, ಉಗ್ರವಾದ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಭಯಾನಕವಾದ ಮಳೆಯಂತೆ ನಿನ್ನ ಮಗನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಸುರಿಸಿದರು.
ಪ್ರತಿಲಭ್ಯ ತತಃ ಸಂಜ್ಞಾಂ ಭೀಮಸೇನೋ ಮಹಾಬಲಃ । ದುರ್ಯೋಧನಂ ತ್ರಿಭಿರ್ವಿದ್ಧ್ವಾ ಪುನರ್ವಿವ್ಯಾಧ ಪಞ್ಚಭಿಃ
ಆಮೇಲೆ ಭೀಮಸೇನನು ತಾನು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಅರಿತು, ದುರ್ಯೋಧನನನ್ನು ಮೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದು, ಮತ್ತೆ ಐದು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಿದನು.
ಶಲ್ಯಂ ಚ ಪಞ್ಚವಿಂಶತ್ಯಾ ಶರೈರ್ವಿವ್ಯಾಧ ಪಾಣ್ಡವಃ। ರುಕ್ಮಪುಙ್ಖೈರ್ಮಹೇಷ್ವಾಸಃ ಸ ವಿದ್ಧೋ ವ್ಯಪಯಾದ್ರಣಾತ್
ಮಹಾಬಾಣಿಗ ಪಾಂಡವನು, ಶಲ್ಯನನ್ನು ಐದುಮೂರು ಚಿನ್ನದ ಬಿಲ್ಲುಗಳ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದು, ಗಾಯಗೊಂಡ ಶಲ್ಯನು ಯುದ್ಧದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದನು.
ಪ್ರತ್ಯುದ್ಯಯುಸ್ತತೋ ಭೀಮಂ ತವ ಪುತ್ರಾಶ್ಚತುರ್ದಶ । ಸೇನಾಪತಿಃ ಸುಷೇಣಶ್ಚ ಜಲಸನ್ಧಃ ಸುಲೋಚನಃ
ನಂತರ, ನಿನ್ನ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಮಂದಿ ಮಕ್ಕಳು, ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಸುಷೇಣ, ಜಲಸಂಧ ಮತ್ತು ಸುಲೋಚನ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಭೀಮನ ವಿರುದ್ಧ ಎದುರಾಗಿ ಬಂದರು.
ಉದ್ರೋ ಭೀಮರಥೋ ಭೀಮೋ ವೀರಬಾಹುರಲೋಲುಪಃ । ದುರ್ಮುಖೋ ದುಷ್ಪ್ರಧರ್ಷಶ್ಚ ವಿವಿತ್ಸುರ್ವಿಕಟಃ ಸಮಃ
ಉದ್ರ, ಭೀಮರಥ, ಭೀಮ, ವೀರಬಾಹು, ಅಲೋಲುಪ, ದುರ್ಮುಖ, ದುಷ್ಪ್ರಧರ್ಷ, ವಿವಿತ್ಸು, ವಿಕಟ ಮತ್ತು ಸಮ ಎಂಬವರು—
ವಿಸೃಜನ್ತೋ ಬಹೂನ್ಬಾಣಾನ್ಕ್ರೋಧಸಂರಕ್ತಲೋಚನಾಃ । ಭೀಮಸೇನಮಭಿದ್ರುತ್ಯ ವಿವ್ಯಧುಃ ಸಹಿತಾ ಭೃಶಮ್
ಕೋಪದಿಂದ ಕಣ್ಣು ಕೆಂಪಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಭೀಮಸೇನನ ಮೇಲೆ ಅನೇಕ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಸುರಿದು ಭಾರೀ ಹೊಡೆದರು.
ಪುತ್ರಾಂಸ್ತು ತವ ಸಂಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ಭೀಮಸೇನೋ ಮಹಾಬಲಃ । ಸೃಕ್ಕಿಣೀ ವಿಲಿಹನ್ವೀರಃ ಪಶುಮಧ್ಯೇ ಯಥಾ ವೃಕಃ
ನಿನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಭೀಮಸೇನನು ಮಹಾಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು, ಕುರಿಗಳ ನಡುವೆ ಹಂದಿಯಂತೆ ತುಟಿಯನ್ನು ಚಪ್ಪರಿಸುತ್ತ ನಿಂತನು.
ಅಭಿಪತ್ಯ ಮಹಾಬಾಹುರ್ಗರುತ್ಮಾನಿವ ವೇಗಿತಃ। ಸೇನಾಪತೇಃ ಕ್ಷುರಪ್ರೇಣ ಶಿರಶ್ಚಿಚ್ಛೇದ ಪಾಣ್ಡವಃ
ಮಹಾಬಾಹುವಾದ ಪಾಂಡವನು, ಗರುಡನಂತೆ ವೇಗವಾಗಿ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ, ಸೇನಾಧಿಪತಿಯನ್ನು ಕ್ಷುರದ ಬಾಣದಿಂದ ತಲೆ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
ಸಂಪ್ರಹಸ್ಯ ಚ ಹೃಷ್ಟಾತ್ಮಾ ತ್ರಿಭಿರ್ಬಾಣೈರ್ಮಹಾಭುಜಃ । ಜಲಸನ್ಧಂ ವಿನಿರ್ಭಿದ್ಯ ಸೋಽನಯದ್ಯಮಸಾದನಮ್
ಆನಂದದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಹರ್ಷಗೊಂಡ ಭೀಮನು, ಮೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಜಲಸಂಧನನ್ನು ಚುಚ್ಚಿ, ಅವನನ್ನು ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳಿಸಿದನು.
ಸುಷೇಣಂ ಚ ತತೋ ಹತ್ವಾ ಪ್ರೇಷಯಾಮಾಸ ಮೃತ್ಯವೇ। ಉಗ್ರಸ್ಯ ಸಶಿರಸ್ತ್ರಾಣಂ ಶಿರಶ್ಚನ್ದ್ರೋಪಮಂ ಭುವಿ
ಅನಂತರ ಸುಷೇಣನನ್ನು ಕೊಂದು, ಅವನನ್ನು ಮರಣಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದನು; ಉಗ್ರಸ್ಯನನ್ನು ಕೂಡ, ಕವಚಧಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವನ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ತಲೆಯನ್ನು ನೆಲೆಗೆ ಬೀಳಿಸಿದನು.
ಪಾತಯಾಮಾಸ ಭಲ್ಲೇನ ಕುಣ್ಡಲಾಭ್ಯಾಂ ವಿಭೂಷಿತಮ್। ವೀರಬಾಹುಂ ಚ ಸಪ್ತತ್ಯಾ ಸಾಶ್ವಕೇತುಂ ಸಸಾರಥಿಮ್
ವಿಶಾಲವಾದ ಬಾಣದಿಂದ ಕಿವಿಯೋಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ವೀರಬಾಹುವನ್ನು ಹೊಡೆದು, ಎಪ್ಪತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನ ಅಶ್ವಧ್ವಜ ಮತ್ತು ಸಾರಥಿಯನ್ನು ಕೊಂದನು.
ನಿನಾಯ ಸಮರೇ ವೀರಃ ಪರಲೋಕಾಯ ಪಾಣ್ಡವಃ। ಭೀಮಂ ಭೀಮರಥಂ ಚೋಭೌ ಭೀಮಸೇನೋ ಹಸನ್ನಿವ
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವನು ವೀರತನದಿಂದ, ಭೀಮ ಮತ್ತು ಭೀಮರಥ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಪರಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳಿಸಿದನು; ಭೀಮಸೇನನು ಸ್ವಲ್ಪ ನಗುತ್ತಾ ಇದನ್ನು ಮಾಡಿದನು.
ಪುತ್ರೌ ತೇ ದುರ್ಮದೌ ರಾಜನ್ನನಯದ್ಯಮಸಾದನಮ್ । ತತಃ ಸುಲೋಚನಂ ಭೀಮಃ ಕ್ಷುರಪ್ರೇಣ ಮಹಾಮೃಧೇ
ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಗರ್ವಿತ ಪುತ್ರರನ್ನು ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳಿಸಿದನು; ನಂತರ ಭೀಮನು, ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕ್ಷುರದ ಬಾಣದಿಂದ ಸುಲೋಚನನನ್ನು ಹೊಡೆದನು.
ಮಿಷತಾಂ ಸರ್ವಸೈನ್ಯಾನಾಮನಯದ್ಯಮಸಾದನಮ್। ಪುತ್ರಾಸ್ತು ತವ ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಭೀಮಸೇನಪರಾಕ್ರಮಮ್
ಎಲ್ಲಾ ಸೇನೆಗಳು ನೋಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಾಗ ಅವನನ್ನು ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳಿಸಿದನು; ಭೀಮಸೇನನ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ, ನಿನ್ನ ಮಕ್ಕಳು—
ಶೇಷಾ ಯೇಽನ್ಯೇಽಭವಂಸ್ತತ್ರ ತೇ ಭೀಮಸ್ಯ ಭಯಾರ್ದಿತಾಃ। ವಿಪ್ರದ್ರುತಾ ದಿಶೋ ರಾಜನ್ವಧ್ಯಮಾನಾ ಮಹಾತ್ಮನಾ
ಅಲ್ಲಿ ಉಳಿದವರು ಭೀಮನ ಭಯದಿಂದ ಬೆಚ್ಚಿಬಿದ್ದು, ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಅವನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ರಾಜನೇ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಗೂ ಓಡಿದರು.
ತತೋಽಬ್ರವೀಚ್ಛಾನ್ತನವಃ ಸರ್ವಾನೇವ ಮಹಾರಥಾನ್। ಏಷ ಭೀಮೋ ರಣೇ ಕ್ರುದ್ಧೋ ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರಾನ್ಮಹಾರಥಾನ್
ನಂತರ ಶಾಂತನುವಂಶದವರು ಎಲ್ಲಾ ಮಹಾರಥರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದರು: 'ಈ ಭೀಮನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೋಪಗೊಂಡು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರರ ವೀರರನ್ನು ಹೊಡೆದು ಬೀಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ—'
ಯಥಾ ಪ್ರಾಗ್ರ್ಯಾನ್ಯಥಾ ಜ್ಯೇಷ್ಠಾನ್ಯಥಾ ಶೂರಾಂಶ್ಚ ಸಂಗತಾನ್। ನಿಪಾತಯತ್ಯುಗ್ರಧನ್ವಾ ತಂ ಪ್ರಗೃಹ್ಣೀತ ಮಾಚಿರಮ್
'ಮುಖ್ಯರಾದವರನ್ನೂ, ಹಿರಿಯರನ್ನು, ಸೇರಿರುವ ವೀರರನ್ನು ಕೂಡ ಈ ಭಯಂಕರ ಬಾಣಿಗನು ಹೊಡೆದು ಕೆಡವುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ಅವನನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಹಿಡಿಯಿರಿ, ವಿಳಂಬ ಮಾಡಬೇಡಿ!'
ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ತತಃ ಸರ್ವೇ ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರಸ್ಯ ಸೈನಿಕಾಃ। ಅಭ್ಯದ್ರವನ್ತ ಸಂಕ್ರುದ್ಧಾ ಭೀಮಸೇನಂ ಮಹಾಬಲಮ್
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಬಳಿಕ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಸೇನೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಯೋಧರು ಕೋಪದಿಂದ ಭೀಮಸೇನನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು.
ಭಗದತ್ತಃ ಪ್ರಭಿನ್ನೇನ ಕುಞ್ಜರೇಣ ವಿಶಾಂಪತೇ । ಅಭ್ಯಯಾತ್ಸಹಸಾ ತತ್ರಯತ್ರ ಭೀಮೋ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ
ಅಯ್ಯಾ, ಭಗದತ್ತನು ತನ್ನ ಹುಚ್ಚು ಆನೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಚಾನಕ್ ಭೀಮಸೇನನು ನಿಂತಿದ್ದ ಕಡೆಗೆ ಬಂದನು.
ಆಪತನ್ನೇವ ಚ ರಣೇ ಭೀಮಸೇನಂ ಶಿಲೀಮುಖೈಃ । ಅದೃಶ್ಯಂ ಸಮರೇ ಚಕ್ರೇ ಜೀಮೂತ ಇವ ಭಾಸ್ಕರಮ್
ಆತನ ಯುದ್ಧದ ಓಟದಲ್ಲಿ, ಭಗದತ್ತನು ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಎಷ್ಟು ಅಂಬಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದನೋ, ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಕಾಣಿಸದಂತಾಯಿತು; ಹಗಲಿನ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಮೋಡಗಳು ಮುಚ್ಚಿದಂತೆ.
ಅಭಿಮನ್ಯುಮುಖಾಸ್ತತ್ತು ನಾಮೃಷ್ಯನ್ತ ಮಹಾರಥಾಃ । ಭೀಮಸ್ಯಾಚ್ಛಾದನಂ ಶಙ್ಖ್ಯೇ ಸ್ವಬಾಹುಬಲಮಾಶ್ರಿತಾಃ
ಅಭಿಮನ್ಯು ಮುಂತಾದ ಮಹಾರಥರು ತಮ್ಮ ಕೈಗಳ ಬಲವನ್ನು ನಂಬಿ, ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಹೀಗೆ ಆವರಿಸಿದುದನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದೆ ಕೋಪಗೊಂಡರು.
ತ ಏನಂ ಶರವರ್ಷೇಣ ಸಮನ್ತಾತ್ಪರ್ಯವಾರಯನ್ । ಗಜಂ ಚ ಶರವೃಷ್ಟ್ಯಾ ತು ಬಿಭಿದುಸ್ತೇ ಸಮನ್ತತಃ
ಅವರು ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಅಂಬಿನ ಮಳೆ ಸುರಿದು ಭಗದತ್ತನ ಆನೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಡೆದರು.
ಸ ಶಸ್ತ್ರವೃಷ್ಟ್ಯಾಽಭಿಹತಃ ಸಮಸ್ತೈಸ್ತೈರ್ಮಹಾರಥೈಃ। ಪ್ರಾಗ್ಜ್ಯೋತಿಷಗಜೋ ರಾಜನ್ನಾನಾಲಿಙ್ಗೈಃ ಸುತೇಜನೈಃ
ಆ ಮಹಾರಥರುಗಳೆಲ್ಲರೂ ಹೀಗೆ ಆಯುಧಗಳ ಮಳೆ ಸುರಿಸಿದಾಗ, ಪ್ರಾಗ್ಜ್ಯೋತಿಷಪುರದ ಆನೆಗೆ ಅನೇಕ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಅಂಬಿಗಳು ತಗುಲಿದವು.
ಸಂಜಾತರುಧಿರೋತ್ಪೀಡಃ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯೋಽಭವದ್ರಣೇ। ಗಭಸ್ತಿಭಿರಿವಾರ್ಕಸ್ಯ ಸಂಸ್ಯೂತೋ ಜಲದೋ ಮಹಾನ್
ಆ ಆನೆಗೆ ಗಾಯಗಳಿಂದ ರಕ್ತ ಹರಿದು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಕಂಡಿತು; ಅದು ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ದೊಡ್ಡ ಮೋಡದಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
ಸಂಚೋದಿತೋ ಮದಸ್ರಾವೀ ಭಗದತ್ತೇನ ವಾರಣಃ। ಅಭ್ಯಧಾವತ ತನ್ಸರ್ವಾನ್ಕಾಲೋತ್ಸೃಷ್ಟ ಇವಾನ್ತಕಃ
ಭಗದತ್ತನು ಆ ಆನೆಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದಾಗ, ಆನೆಗೆ ಮದ ಹರಿದು, ಎಲ್ಲರ ಮೇಲೂ ಕಾಲದಂತೆ ಅಂಟಕನು ಬಿಟ್ಟಂತೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿತು.
ದ್ವಿಗುಣಂ ಜವಮಾಸ್ಥಾಯ ಕಮ್ಪಯಂಶ್ಚರಣೈರ್ಮಹೀಮ್। ತಸ್ಯ ತತ್ಸುಮಹದ್ರೂಪಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸರ್ವೇ ಮಹಾರಥಾಃ
ಆ ಆನೆ ತನ್ನ ವೇಗವನ್ನು ಎರಡುಪಟ್ಟು ಮಾಡಿ, ಕಾಲಿನಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಂಪಿಸಿದಾಗ, ಅದರ ಭಯಾನಕ ರೂಪವನ್ನು ನೋಡಿ ಎಲ್ಲ ಮಹಾರಥರುಗಳು...
ಅಸಹ್ಯಂ ಮನ್ಯಮಾನಾಶ್ಚ ನಾತಿಪ್ರಮನಸೋಽಭವನ್ । ತತಸ್ತು ನೃಪತಿಃ ಕ್ರುದ್ಧೋ ಭೀಮಸೇನಂ ಸ್ತನಾನ್ತರೇ
ಅದು ಸಹಿಸಲಾಗದು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಅವರು ಸಂತೋಷವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಆಗ ಕೋಪಗೊಂಡ ರಾಜನು ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗಿ ಹೊಡೆದನು.