ಪಾತಯಾಮಾಸ ಖಙ್ಗೇನ ಸಧ್ವಜಾನಪಿ ಪಾಣ್ಡವಃ। ಮುಹುರುತ್ಪತತೋ ದಿಕ್ಷು ಧಾವತಶ್ಚ ಯಶಸ್ವಿನಃಕ
ಪಾಂಡವನು ತನ್ನ ಖಡ್ಗದಿಂದ ಧ್ವಜಗಳಿರುವವರನ್ನೂ ಕೂಡ, ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಹಾರಿ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಓಡುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯೋಧರನ್ನು ಕೆಡವಿದನು.
ಮಾರ್ಗಾಂಶ್ಚ ಚರತಶ್ಚಿತ್ರಂ ವ್ಯಸ್ಮಯನ್ತ ರಣೇ ಜನಾಃ । ಸ ಜಘಾನ ಪದಾ ಕಾಂಶ್ಚಿದ್ವ್ಯಾಕ್ಷಿಪ್ಯಾನ್ಯಾನಪೋಥಯತ್
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನು ಮಾಡಿದ ಅದ್ಭುತ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಜನರು ಆಶ್ಚರ್ಯಪಟ್ಟರು; ಅವನು ಕೆಲವರನ್ನು ಕಾಲಿನಿಂದ ಹೊಡೆದು, ಇನ್ನವರನ್ನು ಚದುರಿಸಿ, ಮತ್ತವರನ್ನು ಬಲದಿಂದ ಹೊಡೆದನು.
ಖಹ್ಗೇನಾನ್ಯಾಂಶ್ಚ ಚಿಚ್ಛೇದ ನಾದೇನಾನ್ಯಾಂಶ್ಚ ಭೀಷಯನ್। ಊರುವೇಗೇನ ಚಾಪ್ಯನ್ಯಾನ್ಪಾತಯಾಮಾಸ ಭೂತಲೇ
ಅವನು ತನ್ನ ಖಡ್ಗದಿಂದ ಕೆಲವರನ್ನು ಕಡಿದುಹಾಕಿದನು, ಗರ್ಜನೆಯಿಂದ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸಿದನು, ಮತ್ತು ತನ್ನ ಬಲಿಷ್ಠ ತೊಡೆಯಿಂದ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರನ್ನು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬೀಳಿಸಿದನು.
ಅಪರೇ ಚೈನಮಾಲೋಕ್ಯ ಭಯಾತ್ಪಞ್ಚತ್ವಮಾಗತಾಃ। ಏವಂ ಸಾ ಬಹುಲಾ ಸೇನಾ ಕಲಿಙ್ಗಾನಾಂ ತರಸ್ವಿನಾಮ್
ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದೊಡನೆ ಭಯದಿಂದ ಪ್ರಾಣಬಿಟ್ಟರು. ಹೀಗೆ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಕಳಿಂಗರ ದೊಡ್ಡ ಸೇನೆ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಯಿತು.
ಪರಿವಾರ್ಯ ರಣೇ ಭೀಷ್ಮಂ ಭೀಮಸೇನಮುಪಾದ್ರವತ್। ತತಃ ಕಾಲಿಙ್ಗಯೈನ್ಯಾನಾಂ ಪ್ರಮುಖೇ ಭರತರ್ಷಭ
ಅವರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಷ್ಮರನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು, ಭೀಮಸೇನನತ್ತ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು. ಆಗ, ಕಳಿಂಗ ಸೇನೆಯ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ, ಭರತಕುಲದ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ—
ಶ್ರುತಾಯುಷಮಭಿಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ಭೀಮಸೇನಃ ಸಮಭ್ಯಯಾತ್। ತಮಾಯಾನ್ತಮಭಿಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ಕಾಲಿಙ್ಗೋ ನವಭಿಃ ಶರೈಃ
ಶ್ರುತಾಯುಷನನ್ನು ನೋಡಿ ಭೀಮಸೇನನು ಅವನತ್ತ ಓಡಿದನು. ಅವನನ್ನು ಎದುರಿಗೆ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಕಳಿಂಗನು ಒಂಬತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದನು.
ಭೀಮಸೇನಮಮೇಯಾತ್ಮಾ ಪ್ರತ್ಯವಿಧ್ಯತ್ಸ್ತನಾನ್ತರೇ । ಕಲಿಙ್ಗಬಾಣಾಭಿಹತಸ್ತೋತ್ರಾರ್ದಿತ ಇವ ದ್ವಿಪಃ
ಅಮಿತಾತ್ಮ ಶ್ರುತಾಯುಷನು ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಬಾಣದಿಂದ ಭೇದಿಸಿದನು. ಕಳಿಂಗನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡ ಭೀಮನು, ಗದೆಯಿಂದ ಹೊಡೆದ ಆನೆ ಹೇಗೋ ಹಾಗೆ ನೋವಿನಿಂದ ನರಳಿದನು.
ಭೀಮಸೇನಃ ಪ್ರಜಜ್ವಾಲ ಕ್ರೋದೇನಾಗ್ನಿರಿವೈಧಿತಃ। ಅಥಾಶೋಕಃ ಸಮಾದಾಯ ರಥಂ ಹೇಮಪರಿಷ್ಕೃತಮ್
ಭೀಮಸೇನನು ಕೋಪದಿಂದ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯುವ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು. ಆಗ ಆಶೋಕನು ಬಂಗಾರದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ರಥವನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟನು.
ಭೀಮಂ ಸಂಪಾದಯಾಮಾಸ ರಥೇನ ರಥಸಾರಥಿಃ। ತಾಮರುಹ್ಯ ರಥಂ ತೂರ್ಣಂ ಕೌನ್ತೇಯಃ ಶತ್ರುಸೂದನಃ
ಆ ರಥಸಾರಥಿಯು ರಥವನ್ನು ಭೀಮನ ಬಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸಿದನು. ಆ ವೇಗವಾದ ರಥವನ್ನು ಏರಿ, ಕುಂತೀಪುತ್ರನು, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವನು—
ಕಲಿಙ್ಗಮಭಿದುದ್ರಾವ ತಿಷ್ಠಿತಿಷ್ಠೇತಿ ಚಾಬ್ರವೀತ್ । ತತಃ ಶ್ರುತಾಯುರ್ಬಲಾವಾನ್ಭೀಮಾಯ ನಿಶಿತಾಞ್ಶರಾನ್
ಕಳಿಂಗನತ್ತ ಓಡಿದನು ಮತ್ತು 'ನಿಲ್ಲು, ನಿಲ್ಲು' ಎಂದು ಕೂಗಿದನು. ಆಗ ಶ್ರುತಾಯುಷನು, ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವನು, ಭೀಮನತ್ತ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸಿದನು.
ಪ್ರೇಷಯಾಮಾಸ ಸಂಕ್ರುದ್ಧೋ ದರ್ಶಯನ್ಪಾಣಿಲಾಘವಮ್। ಸ ಕಾರ್ಮುಕವರೋತ್ಸೃಷ್ಟೈರ್ನವಭಿರ್ನಿಶಿತೈಃ ಶರೈಃ
ಅವನ ಕೋಪದಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಕೈಚತುರ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸಿ, ಉತ್ತಮ ಧನುಸ್ಸಿನಿಂದ ಒಂಬತ್ತು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಭೀಮನತ್ತ ಹಾರಿಸಿದನು.
ಸಮಾಹತೋ ಮಹಾರಾಜ ಕಲಿಙ್ಗೇನ ಮಹಾತ್ಮನಾ । ಸಂಚುಕ್ರುಶೇ ಭೃಶಂ ಭೀಮೋ ದಣ್ಡಾಹತ ಇವೋರಗಃ
ಮಹಾತ್ಮ ಕಳಿಂಗನು ಹಾರಿಸಿದ ಆ ಒಂಬತ್ತು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಭೀಮನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡು, ದಂಡದಿಂದ ಹೊಡೆದ ಹಾವು ಹೇಗೋ ಹಾಗೆ ಜೋರಾಗಿ ಕೂಗಿದನು.
ಕ್ರುದ್ಧಶ್ಚ ಚಾಪಮಾಯಮ್ಯ ಬಲವದ್ಬಲಿನಾಂ ವರಃ। ಕಲಿಙ್ಗಮವಧೀತ್ಪಾರ್ಥೋ ಭೀಮಃ ಸಪ್ತಭಿರಾಯಸೈಃ
ಆಮೇಲೆ, ಕೋಪದಿಂದ ಉರಿದ ಬಲವಂತನಾದ ಭೀಮನು ತನ್ನ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಎಳೆದು, ಏಳು ಕಬ್ಬಿಣದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕಳಿಂಗನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು.
ಕ್ಷುರಾಭ್ಯಾಂ ಚಕ್ರರಕ್ಷೌ ಚ ಕಲಿಙ್ಗಸ್ಯ ಮಹಾಬಲೌ । ಸತ್ಯದೇವಂ ಚ ಸತ್ಯಂ ಚ ಪ್ರಾಹಿಣೋದ್ಯಮಸಾದನಮ್
ಎರಡು ಕ್ಷುರಮುಖ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕಳಿಂಗನ ರಥಚಕ್ರಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬಲಶಾಲಿಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದನು. ಸತ್ಯದೇವ ಮತ್ತು ಸತ್ಯನನ್ನು ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು.
ತತಃ ಪುನಮೇಯಾತ್ಮಾ ನಾಸಚೈರ್ನಿಶಿತೈಸ್ತ್ರಿಭಿಃ । ಕೇತುಮನ್ತಂ ರಣೇ ಭೀಮೋಽಗಮಯದ್ಯಮಸಾದನಮ್
ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ, ಮೂರು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಭೀಮನು ಕೇತುಮಂತನನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು.
ತತಃ ಕಲಿಙ್ಗಾಃ ಸನ್ನದ್ಧಾ ಭೀಮಸೇನಮಮರ್ಷಣಮ್ । ಅನೀಕೈರ್ಬಹುಸಾಹಸ್ರೈಃ ಕ್ಷತ್ರಿಯಾಃ ಸಮವಾರಯನ್
ಆಮೇಲೆ, ಕವಚಧಾರಿಗಳಾದ ಕಳಿಂಗರು, ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಸಹಿಸಲಾಗದೆ, ಅನೇಕ ಸಾಹಸಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ತಮ್ಮ ಸೇನೆಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮುಂದಾದರು.
ತತಃ ಶಕ್ತಿಗದಾಖಙ್ಗತೋಮರರ್ಷ್ಟಿಪರಶ್ವಥೈಃ । ಕಲಿಙ್ಗಾಶ್ಚ ತತೋ ರಾಜನ್ಭೀಮಸೇನಮವಾಕಿರನ್
ಆಗ, ರಾಜನೇ, ಕಳಿಂಗರು ಭೀಮಸೇನನ ಮೇಲೆ ಶಕ್ತಿಗಳು, ಗದೆಗಳು, ಖಡ್ಗಗಳು, ತೊಮರೆಗಳು, ಭಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಪರಶುಗಳಿಂದ ಮಳೆಹರಿಸಿದರು.
ಸಂನಿವಾರ್ಯ ಸ ತಾಂ ಘೋರಾಂ ಶರವೃಷ್ಟಿಂ ಸಮುತ್ಥಿತಾಮ್। ಗದಾಮಾದಾಯ ತರಸಾ ಸಂನಿಪತ್ಯ ಮಹಾಬಲಃ
ಅವನು ಆ ಭಯಾನಕವಾದ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯನ್ನು ತಡೆಯಿತು, ಮತ್ತು ತಕ್ಷಣವೇ ತನ್ನ ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಬಲದಿಂದ ಎದುರಾಳಿ ಸೇನೆಯೊಳಗೆ ನುಗ್ಗಿದನು.
ಭೀಮಃ ಸಪ್ತಶತಾನ್ವೀರಾನನಯದ್ಯಮಸಾದನಮ್ । ಪುನಶ್ಚೈವ ದ್ವಿಸಾಹಸ್ರಾನ್ಕಲಿಙ್ಗಾನರಿಮರ್ದನಃ
ಭೀಮನು ಏಳು ನೂರು ವೀರರನ್ನು ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು; ಮತ್ತೆ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವನು ಎರಡು ಸಾವಿರ ಕಳಿಂಗರನ್ನು ಮರಣಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು.
ಪ್ರಾಹಿಣೋನ್ಮೃತ್ಯುಲೋಕಾಯ ತದದ್ಭುತಮಿವಾಭವತ್। ಏವಂ ಸ ತಾನ್ಯನೀಕಾನಿ ಕಲಿಙ್ಗಾನಾಂ ಪುನಃಪುನಃ
ಅವನು ಅವರನ್ನು ಮರಣಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದ ದೃಶ್ಯ ಅದ್ಭುತವಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗೆ, ಅವನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕಳಿಂಗರ ಆ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.
ಬಿಭೇದ ಸಮರೇ ತೂರ್ಣಂ ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ಭೀಷ್ಮಂ ಮಹಾರಥಮ್ । ಹತಾರೋಹಾಶ್ಚ ಮಾತಙ್ಗಾಃ ಪಾಣ್ಡವೇನ ಕೃತಾ ರಣೇ
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಷ್ಮನು ಮಹಾ ರಥಿಯಾಗಿ ವೇಗವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆದು ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಪಾಂಡವನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸವಾರರು ಸತ್ತ ಆನೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಬೀಳಿಸಿದನು.
ವಿಪ್ರಜಗ್ಮುರನೀಕೇಷು ಮೇಘಾ ವಾತಹತಾ ಇವ। ಮೃದ್ಗನ್ತಃ ಸ್ವಾನ್ಯನೀಕಾನಿ ವಿನದನ್ತಃ ಶರಾತುರಾಃ
ಅಂಬುಗಳಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡು, ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ, ತಮ್ಮದೇ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ತಾವೇ ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತಾ, ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಾರಾಡುವ ಮೋಡಗಳಂತೆ ಆ ಸೈನಿಕರು ಚದುರಿದರು.
ತತೋ ಭೀಮೋ ಮಹಾಬಾಹುಃ ಖಙ್ಗಹಸ್ತೋ ಮಹಾಭುಜಃಕ । ಸಂಪ್ರಹೃಷ್ಟೋ ಮಹಾಘೋಷಂ ಶಙ್ಖಂ ಪ್ರಾಧ್ಮಾಪಯದ್ಬಲೀ
ಆಮೇಲೆ ಭೀಮನು ಬಲಿಷ್ಠನಾಗಿ, ಭುಜಬಲದಿಂದ, ಖಡ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಸಂತೋಷದಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಶಬ್ದದಲ್ಲಿ ಶಂಖವನ್ನು ಊದಿದನು.
ಸರ್ವಕಾಲಿಙ್ಗಸೈನ್ಯಾನಾಂ ಮನಾಂಸಿ ಸಮಕಮ್ಪಯತ್ । ಮೋಹಶ್ಚಾಪಿ ಕಲಿಙ್ಗಾನಾಮಾವಿವೇಶ ಪರಂತಪ
ಅವನ ಶಂಖನಾದದಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲಿಂಗ ಸೇನೆಗಳ ಮನಸ್ಸುಗಳು ನಡುಗಿದವು; ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸುಡುವ ಭೀಮನು ಅವರಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಗೊಂದಲವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದನು.
ಪ್ರಾಕಮ್ಪನ್ತ ಚ ಸೈನ್ಯಾನಿ ವಾಹನಾನಿ ಚ ಸರ್ವಶಃ । ಭೀಮೇನ ಸಮರೇ ರಾಜನ್ಗಜೇನ್ದ್ರೇಣೇವ ಸರ್ವಶಃ
ರಾಜನೇ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಮನಿಂದ ಎಲ್ಲ ಸೇನೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾಹನಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ನಡುಗಿದವು, ಅದು ದೊಡ್ಡ ಆನೆಯಿಂದ ನಡುಗುವಂತೆ ಕಂಡಿತು.
ಮಾರ್ಗಾನ್ಬಹೂನ್ವಿಚರತಾ ಧಾವತಾ ಚ ತತಸ್ತತಃ। ಮುಹುರುತ್ಪತತಾ ಚೈವ ಸಂಮೋಹಃ ಸಮಪದ್ಯತ
ಅವನು ಅನೇಕ ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುತ್ತಾ, ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಓಡುತ್ತಾ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಾರುತ್ತಾ, ಆ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಗೊಂದಲ ಉಂಟಾಯಿತು.
ಭೀಮಸೇನಭಯತ್ರಸ್ತಂ ಸೈನ್ಯಂ ಚ ಸಮಕಮ್ಪತ। ಕ್ಷೋಭ್ಯಮಾಣಮಸಂಬಾಧಂ ಗ್ರಾಹೇಣೇವ ಮಹತ್ಸರಃ
ಭೀಮಸೇನನ ಭಯದಿಂದ ಆ ಸೇನೆ ನಡುಗಿತು; ಅದು ದೊಡ್ಡ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ಭಾರೀ ಚಕ್ರವಾತದಿಂದ ಕದಡಿದಂತೆ ಕಂಡಿತು.
ತ್ರಾಸಿತೇಷು ಚ ಸರ್ವೇಷು ಭೀಮೇನಾದ್ಭುತಕರ್ಮಣಾ । ಪುನರಾವರ್ತಮಾನೇಷು ವಿದ್ರವತ್ಸು ಚ ಸಙ್ಘಶಃ
ಭೀಮನ ಅದ್ಭುತ ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ಭಯಪಟ್ಟು ಓಡಿಹೋದಾಗ, ಗುಂಪು ಗುಂಪಾಗಿ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾ ಪಲಾಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಸರ್ವಕಾಲಿಙ್ಗಯೋಧೇಷು ಪಾಣ್ಡೂನಾಂ ಧ್ವಜಿನೀಪತಿಃ । ಅಬ್ರವೀತ್ಸ್ವಾನ್ಯನೀಕಾನಿ ಯುಧ್ಯಧ್ವಮಿತಿ ಪಾರ್ಷತಃ
ಎಲ್ಲ ಕಾಲಿಂಗ ಯೋಧರ ಮಧ್ಯೆ ಪಾಂಡವರ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಪಾರ್ಷತನು ತನ್ನ ಸೇನೆಗಳಿಗೆ 'ಯುದ್ಧಮಾಡಿ!' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.
ಸೇನಾಪತಿವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಶಿಖಣ್ಡಿಪ್ರಮುಖಾ ಗಣಾಃ। ಭೀಮಮೇವಾಭ್ಯವರ್ತನ್ತ ರಥಾನೀಕೈಃ ಪ್ರಹಾರಿಭಿಃ
ಸೇನಾಪತಿಯ ಮಾತು ಕೇಳಿ, ಶಿಖಂಡಿಯನ್ನು ಮುಂಚಿತ್ತಂತೆ ಯೋಧರ ಗುಂಪುಗಳು ತಮ್ಮ ರಥಸೈನ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಭೀಮನ ಕಡೆಗೆ ಹೋದರು.