ಮನ್ಮನಾ ಭವ ಮದ್ಭಕ್ತೋ ಮದ್ಯಾಜೀ ಮಾಂ ನಮಸ್ಕುರು । ಮಾಮೇವೈಷ್ಯಸಿ ಯುಕ್ತ್ವೈವಮಾತ್ಮಾನಂ ಮತ್ಪರಾಯಣಃ
ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನನ್ನಲ್ಲೇ ಇಡು, ನನ್ನ ಭಕ್ತನಾಗು, ನನಗೆ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡು, ನನಗೆ ವಂದನೆ ಮಾಡು. ಹೀಗೆ ನಿನ್ನನ್ನು ನನಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ ನೀನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬರುವೆ.
ಭೂಯ ಏವ ಮಹಾಬಾಹೋ ಶ್ರೃಣು ಮೇ ಪರಮಂ ವಚಃ। ಯತ್ತೇಽಹಂ ಪ್ರೀಯಮಾಣಾಯ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಹಿತಕಾಮ್ಯಯಾ
ಮಹಾಬಾಹುವಾದ ನೀನು ಮತ್ತೆ ನನ್ನ ಪರಮವಾದ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು. ನಿನಗೆ ಹಿತವಾಗಲೆಂದು, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವೆ.
ನ ಮೇ ವಿದುಃ ಸುರಗಣಾಃ ಪ್ರಭವಂ ನ ಮಹರ್ಷಯಃ। ಅಹಮಾದಿರ್ಹಿ ದೇವಾನಾಂ ಮಹರ್ಷೀಣಾಂ ಚ ಸರ್ವಶಃ
ದೇವತೆಗಳೂ ಮಹರ್ಷಿಗಳೂ ನನ್ನ ಆದಿಯನ್ನು ತಿಳಿಯರು. ಏಕೆಂದರೆ ನಾನು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಗೂ ಮೂಲವಾಗಿದ್ದೇನೆ.
ಯೋ ಮಾಮಜಮನಾದಿಂ ಚ ವೇತ್ತಿ ಲೋಕಮಹೇಶ್ವರಮ್ । ಅಸಂಮೂಢಃ ಸ ಮರ್ತ್ಯೇಷು ಸರ್ವಪಾಪೈಃ ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ
ಯಾರು ನನ್ನನ್ನು ಜನನವಿಲ್ಲದವನು, ಆದಿಯಿಲ್ಲದವನು, ಲೋಕಗಳ ಮಹೇಶ್ವರನು ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಮೋಹಿತರಾಗದೆ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಬುದ್ಧಿರ್ಜ್ಞಾನಮಸಂಮೋಹಃ ಕ್ಷಮಾ ಸತ್ಯಂ ದಮಃ ಶಮಃ । ಸುಖಂ ದುಃಖಂ ಭವೋ ಭವೋ ಭಯಂ ಚಾಭಯಮೇವ ಚ
ಬುದ್ಧಿ, ಜ್ಞಾನ, ಮೋಹವಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ, ಕ್ಷಮೆ, ಸತ್ಯ, ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹ, ಮನಶ್ಶಾಂತಿ, ಸುಖ, ದುಃಖ, ಹುಟ್ಟು, ಸಾವು, ಭಯ ಮತ್ತು ಭಯವಿಲ್ಲದಿಕೆ—
ಅಹಿಂಸಾ ಸಮತಾ ತುಷ್ಟಿಸ್ತಪೋ ದಾನಂ ಯಶೋಽಯಶಃ । ಭವನ್ತಿ ಭಾವಾ ಭೂತಾನಾಂ ಮತ್ತ ಏವ ಪೃಥಗ್ವಿಧಾಃ
ಹಿಂಸೆಯಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ, ಸಮಭಾವ, ತೃಪ್ತಿ, ತಪಸ್ಸು, ದಾನ, ಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ಅಪಕೀರ್ತಿ—ಈ ಎಲ್ಲ ಭಾವನೆಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ನನ್ನಿಂದಲೇ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.
ಮಹರ್ಷಯಃ ಸಪ್ತ ಪೂರ್ವೇ ಚತ್ವಾರೋ ಮನವಸ್ತಥಾ। ಮದ್ಭಾವ ಮಾನಸಾ ಜಾತಾ ಯೇಷಾಂ ಲೋಕ ಇಮಾಃ ಪ್ರಜಾಃ
ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಏಳು ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಮನುವರು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವರು. ಇವರಿಂದಲೇ ಈ ಲೋಕದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಉಂಟಾದರು.
ಏತಾಂ ವಿಭೂತಿಂ ಯೋಗಂ ಚ ಮಮ ಯೋ ವೇತ್ತಿ ತತ್ತ್ವತಃ । ಸೋಽವಿಕಮ್ಪೇನ ಯೋಗೇನ ಯುಜ್ಯತೇ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ
ಯಾರು ನನ್ನ ಈ ವೈಭವವನ್ನೂ ಯೋಗವನ್ನೂ ನಿಜವಾಗಿ ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಅಚಲವಾದ ಯೋಗದಿಂದ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಏಕವಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
ಅಹಂ ಸರ್ವಸ್ಯ ಪ್ರಭವೋ ಮತ್ತಃ ಸರ್ವಂ ಪ್ರವರ್ತತೇ। ಇತಿ ಮತ್ವಾ ಭಜನ್ತೇ ಮಾಂ ಬುಧಾ ಭಾವಸಮನ್ವಿತಾಃ
ನಾನು ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಮೂಲ, ಎಲ್ಲವೂ ನನ್ನಿಂದಲೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಭಾವಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಭಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಮಚ್ಚಿತ್ತಾ ಮದ್ಗತಪ್ರಾಣಾ ಬೋಧಯನ್ತಃ ಪರಸ್ಪರಮ್ । ಕಥಯನ್ತಶ್ಚ ಮಾಂ ನಿತ್ಯಂ ತುಷ್ಯನ್ತಿ ಚ ರಮನ್ತಿ ಚ
ನನ್ನಲ್ಲೇ ಮನಸ್ಸು ಇಟ್ಟು, ಪ್ರಾಣವನ್ನೂ ನನಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಪರಸ್ಪರ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ನನ್ನನ್ನು ಸದಾ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಅವರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾರೆ.
ತೇಷಾಂ ಸತತಯುಕ್ತಾನಾಂ ಭಜತಾಂ ಪ್ರೀತಿಪೂರ್ವಕಮ್ । ದದಾಮಿ ಬುದ್ಧಿಯೋಗಂ ತಂ ಯೇನ ಮಾಮುಪಯಾನ್ತಿ ತೇ
ಯಾರು ಸದಾ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ನಾನು ಪ್ರೇಮಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ತಲುಪುವ ಬುದ್ಧಿಯೋಗವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ.
ತೇಷಾಮೇವಾನುಕಮ್ಪಾರ್ಥಮಹಮಜ್ಞಾನಜಂ ತಮಃ। ನಾಶಯಾಮ್ಯಾತ್ಮಭಾವಸ್ಥೋ ಜ್ಞಾನದೀಪೇನ ಭಾಸ್ವತಾ
ನಾನು ಅವರ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆಯಿಂದ, ಅವರ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು, ಅವರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿಕೊಂಡು, ಜ್ಞಾನರೂಪವಾದ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ದೂರಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಪರಂ ಧಾಮ ಪವಿತ್ರಂ ಪರಮಂ ಭವಾನ್। ಪುರುಷಂ ಶಾಶ್ವತಂ ದಿವ್ಯಮಾದಿದೇವಮಜಂ ವಿಭುಮ್
ನೀನು ಪರಬ್ರಹ್ಮ, ಪರಮ ಧಾಮ, ಪರಮ ಪವಿತ್ರ, ಶಾಶ್ವತ ಪುರುಷ, ದಿವ್ಯನು, ಆದಿದೇವ, ಅಜನು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವವನು.
ಆಹುಸ್ತ್ವಾಮೃಷಯಃ ಸರ್ವೇ ದೇವರ್ಷಿರ್ನಾರದಸ್ತಥಾಕ । ಅಸಿತೋ ದೇವಲೋ ವ್ಯಾಸಃ ಸ್ವಯಂ ಚೈವ ಬ್ರವೀಷಿ ಮೇ
ಎಲ್ಲ ಋಷಿಗಳೂ, ದೇವರ್ಷಿ ನಾರದನು, ಅಸಿತ, ದೇವಲ, ವ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ನೀನು ಸ್ವತಃ ನನಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿರುವೆ.
ಸರ್ವತೇಮದೃತಂ ಮನ್ಯೇ ಯನ್ಮಾಂ ವದಸಿ ಕೇಶವ । ನ ಹಿ ತೇ ಭಗವನ್ವ್ಯಕ್ತಿಂ ವಿದುರ್ದೇವಾ ನ ದಾನವಾಃ
ಕೇಶವ, ನೀನು ನನಗೆ ಹೇಳುವದು ನಾನು ಪರಮ ಸತ್ಯವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ದೇವತೆಗಳಿಗೂ, ದಾನವರಿಗೂ, ಭಗವಂತನಾದ ನಿನ್ನ ಯಥಾರ್ಥ ಸ್ವರೂಪವು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ.
ಸ್ವಯಮೇವಾತ್ಮನಾತ್ಮಾನಂ ವೇತ್ಥ ತ್ವಂ ಪುರುಷೋತ್ತಮ। ಭೂತಭಾವನ ಭೂತೇಶ ದೇವದೇವ ಜಗತ್ಪತೇ
ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ನೀನೇ ನಿನ್ನನ್ನು ನೀನೇ ಅರಿತಿರುವೆ. ಸೃಷ್ಟಿಯ ಮೂಲ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಅಧಿಪತಿ, ದೇವತೆಗಳ ದೇವತೆ, ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯ ನೀನೇ.
ವಕ್ತುಮರ್ಹಸ್ಯಶೇಷೇಣ ದಿವ್ಯಾ ಹ್ಯಾತ್ಮವಿಭೂತಯಃ । ಯಾಭಿರ್ವಿಭೂತಿಭಿರ್ಲೋಕಾನಿಮಾಂಸ್ತ್ವಂ ವ್ಯಾಪ್ಯ ತಿಷ್ಠಸಿ
ಈ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ನೀನು ಯಾವ ಯಾವ ದಿವ್ಯ ರೂಪಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪಿಸಿಕೊಂಡಿರುವೆಯೋ, ಆ ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲು ನೀನು ಅರ್ಹನು.
ಕಥಂ ವಿದ್ಯಾಮಹಂ ಯೋಗಿಂಸ್ತ್ವಾಂ ಸದಾ ಪರಿಚಿನ್ತಯನ್। ಕೇಷು ಕೇಷು ಚ ಭಾವೇಷು ಚಿನ್ತ್ಯೋಽಸಿ ಭಗವನ್ಮಯಾ
ಯೋಗಿಯೇ, ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ ನಿನ್ನನ್ನು ಹೇಗೆ ಅರಿಯಬಹುದು? ಭಗವಂತ, ಯಾವ ಯಾವ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಚಿಂತಿಸಬೇಕು?
ವಿಸ್ತರೇಣಾತ್ಮನೋ ಯೋಗಂ ವಿಭೂತಿಂ ಚ ಜನಾರ್ದನ । ಭೂಯಃ ಕಥಯ ತೃಪ್ತಿರ್ಹಿ ಶೃಣ್ವತೋ ನಾಸ್ತಿ ಮೇಽಮೃತಮ್
ಜನಾರ್ದನ, ನಿನ್ನ ಯೋಗವನ್ನೂ, ಮಹಿಮೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ ವಿವರವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಹೇಳು. ನೀನು ಹೇಳುವ ಅಮೃತದಂತಹ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ನನಗೆ ತೃಪ್ತಿ ಇಲ್ಲ.
ಹನ್ತ ತೇ ಕಥಯಿಷ್ಯಾಮಿ ದಿವ್ಯಾ ಹ್ಯಾತ್ಮವಿಭೂತಯಃ । ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತಃ ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾಸ್ತ್ಯನ್ತೋ ವಿಸ್ತರಸ್ಯ ಮೇ
ಕುರುವರ್ಯ, ಈಗ ನಾನು ನಿನ್ನಿಗೆ ನನ್ನ ದಿವ್ಯ ಮಹಿಮೆಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ನನ್ನ ಮಹಿಮೆಗೆ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಅಹಮಾತ್ಮಾ ಗುಡಾಕೇಶ ಸರ್ವಭೂತಾಶಯಸ್ಥಿತಃಕ । ಅಹಮಾದಿಶ್ಚ ಮಧ್ಯಂ ಚ ಭೂತಾನಾಮನ್ತ ಏವ ಚ
ಗುಡಾಕೇಶ, ನಾನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಆತ್ಮನು. ನಾನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಆರಂಭವೂ, ಮಧ್ಯವೂ, ಅಂತ್ಯವೂ ಆಗಿದ್ದೇನೆ.
ಆದಿತ್ಯಾನಾಮಹಂ ವಿಷ್ಣುರ್ಜ್ಯೋತಿಷಾಂ ರವಿರಂಶುಮಾನ್। ಮರೀಚಿರ್ಮರುತಾಮಸ್ಮಿ ನಕ್ಷತ್ರಾಣಾಮಹಂ ಶಶೀ
ಆದಿತ್ಯರಲ್ಲಿ ನಾನು ವಿಷ್ಣು, ಪ್ರಕಾಶಗಳಲ್ಲಿ ರವಿಯೇನಾದ ಸೂರ್ಯನು, ಮರುತ್ಗಳಲ್ಲಿ ಮರೀಚಿ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನು ನಾನು.
ವೇದಾನಾಂ ಸಾಮವೇದೋಽಸ್ಮಿ ದೇವಾನಾಮಸ್ಮಿ ವಾಸವಃ । ಇನ್ದ್ರಿಯಾಣಾಂ ಮನಶ್ಚಾಸ್ಮಿ ಭೂತಾನಾಮಸ್ಮಿ ಚೇತನಾ
ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಸಾಮವೇದ, ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸವನು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು, ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಚೇತನತೆ ನಾನು.
ರುದ್ರಾಣಾಂ ಶಂಕರಶ್ಚಾಸ್ಮಿ ವಿತ್ತೇಶೋ ಯಕ್ಷರಕ್ಷಸಾಮ್। ವಸೂನಾಂ ಪಾವಕಶ್ಚಾಸ್ಮಿ ಮೇರುಃ ಶಿಖರಿಣಾಮಹಮ್
ರುದ್ರರಲ್ಲಿ ಶಂಕರನು, ಯಕ್ಷರಕ್ಷಸರಲ್ಲಿ ಕುಬೇರನು, ವಸುಗಳಲ್ಲಿ ಪಾವಕನು, ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಮೇರುಪರ್ವತನು ನಾನು.
ಪುರೋಧಸಾಂ ಚ ಮುಖ್ಯಂ ಮಾಂ ವಿದ್ಧಿ ಪಾರ್ಥ ಬೃಹಸ್ಪತಿಮ್। ಸೇನಾನೀನಾಮಹಂ ಸ್ಕನ್ದಃ ಸರಸಾಮಸ್ಮಿ ಸಾಗರಃ
ಪಾರ್ಥ, ಪುರೋಹಿತರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯನಾದ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯನ್ನು ನಾನು, ಸೇನಾಧಿಪತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಕಂದನು, ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಗರನು ನಾನು.
ಮಹರ್ಷೀಣಾಂ ಭೃಗುರಹಂ ಗಿರಾಮಸ್ಮ್ಯೇಕಮಕ್ಷರಮ್। ಯಜ್ಞಾನಾಂ ಜಪಯಜ್ಞೋಽಸ್ಮಿ ಸ್ಥಾವರಾಣಾಂ ಹಿಮಾಲಯಃ
ಮಹರ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಭೃಗು, ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಾಕ್ಷರವಾದ ಓಂ, ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಜಪಯಜ್ಞ, ಸ್ಥಾವರಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಲಯ ನಾನು.
ಅಶ್ವತ್ಥಃ ಸರ್ವವೃಕ್ಷಾಣಾಂ ದೇವರ್ಷೀಣಾಂ ಚ ನಾರದಃ। ಗನ್ಧರ್ವಾಣಾಂ ಚಿತ್ರರಥಃ ಸಿದ್ಧಾನಾಂ ಕಪಿಲೋ ಮುನಿಃ
ಎಲ್ಲ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಅಶ್ವತ್ಥವೃಕ್ಷ, ದೇವರ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ನಾರದನು, ಗಂಧರ್ವರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರರಥನು, ಸಿದ್ಧರಲ್ಲಿ ಕಪಿಲಮುನಿ ನಾನು.
ಉಚ್ಚೈಃ ಶ್ರವಸಮಶ್ವಾನಾಂ ವಿದ್ಧಿ ಮಾಮಮೃತೋದ್ಭವಮ್ । ಐರಾವತಂ ಗಜೇನ್ದ್ರಾಣಾಂ ನರಾಣಾಂ ಚ ನರಾಧಿಪಮ್
ಕುದುರೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೃತದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಉಚ್ಚೈಃಶ್ರವಸ್ಸು ನಾನು, ಗಜಾಧಿಪತಿಗಳಲ್ಲಿ ಐರಾವತನು, ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ರಾಜನು ನಾನು.
ಆಯುಧಾನಾಮಹಂ ವಜ್ರಂ ಧೇನೂನಾಮಸ್ಮಿ ಕಾಮಧುಕ್ । ಪ್ರಜನಶ್ಚಾಸ್ಮಿ ಕನ್ದರ್ಪಃ ಸರ್ಪಾಣಾಮಸ್ಮಿ ವಾಸುಕಿಃ
ಆಯುಧಗಳಲ್ಲಿ ವಜ್ರ, ಹಸುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಮಧೇನು, ಸಂತಾನಕಾರಕರಲ್ಲಿ ಕಂದರ್ಪನು, ಹಾವುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸುಕಿಯೇ ನಾನು.
ಅನನ್ತಶ್ಚಾಸ್ಮಿ ನಾಗಾನಾಂ ವರುಣೋ ಯಾದಸಾಮಹಮ್। ಪಿತೄಣಾಮರ್ಯಮಾ ಚಾಸ್ಮಿ ಯಮಃ ಸಂಯಮತಾಮಹಮ್
ನಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅನಂತನು, ಜಲಚರಗಳಲ್ಲಿ ವರుణನು, ಪಿತೃಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಯಮನು, ನಿಯಮಕರರಲ್ಲಿ ಯಮನು ನಾನು.