ಸರ್ವಭೂತಸ್ಥಮಾತ್ಮಾನಂ ಸರ್ವಭೂತಾನಿ ಚಾತ್ಮನಿ। ಈಕ್ಷತೇ ಕಯೋಗಯುಕ್ತಾತ್ಮಾ ಸರ್ವತ್ರ ಸಮದರ್ಶನಃ
ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಸಮದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡುವ ಯೋಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಆತ್ಮನನ್ನು ಮತ್ತು ಆತ್ಮನಲ್ಲಿಯೂ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.
ಯೋ ಮಾಂ ಪಶ್ಯತಿ ಸರ್ವತ್ರ ಸರ್ವಂ ಚ ಮಯಿ ಪಶ್ಯತಿ । ತಸ್ಯಾಹಂ ನ ಪ್ರಣಶ್ಯಾಮಿ ಸ ಚ ಮೇ ನ ಪ್ರಣಶ್ಯತಿ
ಯಾರು ಎಲ್ಲೆಡೆ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲವೂ ನನ್ನಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ನೋಡುವರು, ಅವರಿಗೆ ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ದೂರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವರೂ ನನಗೆ ದೂರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಸರ್ವಭೂತಸ್ಥಿತಂ ಯೋ ಮಾಂ ಭಜತ್ಯೇಕತ್ವಮಾಸ್ಥಿತಃ । ಸರ್ವಥಾ ವರ್ತಮಾನೋಽಪಿ ಸ ಯೋಗೀ ಮಯಿ ವರ್ತತೇ
ಯಾರು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವ ನನ್ನನ್ನು ಏಕತ್ವದಿಂದ ಭಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಆ ಯೋಗಿ ಯಾವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ನನ್ನಲ್ಲೇ ಇರುವಂತೆ ಆಗುತ್ತಾರೆ.
ಆತ್ಮೌಪಮ್ಯೇನ ಸರ್ವತ್ರ ಸಮಂ ಪಶ್ಯತಿ ಯೋಽರ್ಜುನ । ಸುಖಂಕ ವಾ ಯದಿ ವಾ ದುಃಖಂ ಸ ಯೋಗೀ ಮರಮೋ ಮತಃ
ಅರ್ಜುನ, ಯಾರು ತಮ್ಮನ್ನು ಹೋಲಿಸಿ ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ನೋಡುವರು, ಸುಖದಲ್ಲಾಗಲಿ ದುಃಖದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಆ ಯೋಗಿಯೇ ನನಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಯೋಽಯಂ ಯೋಗಸ್ತ್ವಯಾ ಪ್ರೋಕ್ತಃ ಸಾಮ್ಯೇನ ಮಧುಸೂದನ। ಏತಸ್ಯಾಹಂ ನ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಚಞ್ಚಲತ್ವಾತ್ಸ್ಥಿತಿಂ ಸ್ಥಿರಾಂ
ಮಧುಸೂದನ, ನೀವು ಸಮತ್ವಯೋಗವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದೀರಿ; ಆದರೆ ಮನಸ್ಸಿನ ಚಂಚಲತೆಯಿಂದ ನಾನು ಅದರ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಚಞ್ಚಲಂ ಹಿ ಮನಃ ಕೃಷ್ಣ ಪ್ರಮಾಥಿ ಬಲವದ್ದೃಢಮ್ । ತಸ್ಯಾಹಂ ನಿಗ್ರಹಂ ಮನ್ಯೇ ವಾಯೋರಿವ ಸುದುಷ್ಕರಮ್
ಕೃಷ್ಣ, ಮನಸ್ಸು ನಿಜಕ್ಕೂ ಚಂಚಲ, ಬಲಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಹಠಮಾರಿಯಾದ್ದರಿಂದ, ಅದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಗಾಳಿಯನ್ನು ಹಿಡಿಯುವಷ್ಟು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನನಗೆ ತೋರುತ್ತದೆ.
ಅಸಂಶಯಂ ಮಹಾಬಾಹೋ ಮನೋ ದುರ್ನಿಗ್ರಹಂ ಚಲಮ್। ಅಭ್ಯಾಸೇನ ತು ಕೌನ್ತೇಯ ವೈರಾಗ್ಯೇಣ ಚ ಗೃಹ್ಯತೇ
ಮಹಾಬಾಹು, ಮನಸ್ಸು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿಯೂ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಕಷ್ಟವಾದುದು ಮತ್ತು ಚಂಚಲವಾಗಿದೆ; ಆದರೆ ಕುಂತೀಪುತ್ರ, ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ ಅದನ್ನು ಹಿಡಿಯಬಹುದು.
ಅಸಂಯತಾತ್ಮನಾ ಯೋಗೋ ದುಷ್ಪ್ರಾಪ ಇತಿ ಮೇ ಮತಿಃ। ವಶ್ಯಾತ್ಮನಾ ತು ಯತತಾ ಶಕ್ಯೋಽಽವಾಪ್ತುಮುಪಾಯತಃ
ಯಾರು ತಮ್ಮನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದು, ಅವರಿಗೆ ಯೋಗ ಸಾಧಿಸಲು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ; ಆದರೆ ಆತ್ಮನನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವವರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಅದು ಸಾಧ್ಯ.
ಅಯತಿಃ ಶ್ರದ್ಧಯೋಪೇತೋ ಯೋಗಾಚ್ಚಲಿತಮಾನಸಃ। ಅಪ್ರಾಪ್ಯ ಯೋಗಸಂಸಿದ್ಧಿಂ ಕಾಂ ಗತಿಂ ಕೃಷ್ಣ ಗಚ್ಛತಿ
ಕೃಷ್ಣ, ಯಾರು ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದೆ, ಆದರೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಯೋಗವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿ, ಮನಸ್ಸು ಯೋಗದಿಂದ ತಿರುಗಿಹೋದರೆ, ಅವರು ಯೋಗಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯದೆ ಯಾವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ?
ಕಚ್ಚಿನ್ನೋಭಯವಿಭ್ರಷ್ಟಶ್ಛಿನ್ನಾಭ್ರಮಿವ ನಶ್ಯತಿ। ಅಪ್ರತಿಕಷ್ಠೋ ಮಹಾಬಾಹೋ ವಿಮೂಢೋ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪಥಿ
ಮಹಾಬಾಹು, ಇಬ್ಬರೂ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಹೋಗಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹರಿದ ಮಳೆಮೇಘದಂತೆ ಅವನು ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೋ? ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲಗೊಂಡು, ಅವನು ಆಶ್ರಯವಿಲ್ಲದೆ ಹೋದನೋ?
ಏತನ್ಮೇ ಸಂಶಯಂ ಕೃಷ್ಣ ಛೇತ್ತುಮರ್ಹಸ್ಯಶೇಷತಃ । ತ್ವದನ್ಯಃ ಸಂಶಯಸ್ಯಾಸ್ಯ ಛೇತ್ತಾ ನ ಹ್ಯುಪಪದ್ಯತೇ
ಕೃಷ್ಣ, ನನ್ನ ಈ ಸಂಶಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೀವೇ ನಿವಾರಿಸಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ನಿಮ್ಮ ಹೊರತು ಈ ಸಂಶಯವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಬಲ್ಲವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.
ಪಾರ್ಥ ನೈವೇಹ ನಾಮುತ್ರ ವಿನಾಶಸ್ತಸ್ಯ ವಿದ್ಯತೇ। ನ ಹಿ ಕಲ್ಯಾಣಕೃತ್ಕಶ್ಚಿದ್ದುರ್ಗತಿಂ ತಾತ ಗಚ್ಛತಿ
ಪಾರ್ಥ, ಅವನಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ನಾಶವಿಲ್ಲ; ಯಾರು ಸದಾ ಸದುದ್ದೇಶದಿಂದ ಕಾರ್ಯಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಉತ್ತಮ ಫಲವೇ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಕೆಟ್ಟದು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಪ್ರಾಪ್ಯ ಪುಣ್ಯಕೃತಾಂ ಲೋಕಾನುಷಿತ್ವಾ ಶಾಶ್ವತೀಃ ಸಮಾಃ । ಶುಚೀನಾಂ ಶ್ರೀಮತಾಂ ಗೇಹೇ ಯೋಗಭ್ರಷ್ಟೋಽಭಿಜಾಯತೇ
ಪುನ್ಯವಂತರು ಇರುವ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆದು, ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ, ಯೋಗದಿಂದ ತಪ್ಪಿಹೋದವನು ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ಅಥವಾ ಯೋಗಿನಾಮೇವ ಕುಲೇ ಭವತಿ ಧೀಮತಾಮ್ । ಏತದ್ಧಿ ದುರ್ಲಭತರಂ ಲೋಕೇ ಜನ್ಮ ಯದೀದೃಶ್ಯಮ್
ಅಥವಾ, ಅವನು ಯೋಗಿಗಳ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲೂ ಹುಟ್ಟಬಹುದು; ಇಂತಹ ಜನ್ಮವು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಅಪರೂಪವಾಗಿದೆ.
ತತ್ರ ತಂ ಬುದ್ಧಿಸಂಯೋಗಂ ಲಭತೇ ಪೌರ್ವದೇಹಿಕಮ್ । ಯತತೇ ಚ ತತೋ ಭೂಯಃ ಸಂಸಿದ್ಧೌ ಕುರುನನ್ದನ
ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಪುನಃ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ, ಕುರುಕುಲದ ವಂಶಜ.
ಪೂರ್ವಾಭ್ಯಾಸೇನ ತೇನೈವ ಹ್ರಿಯತೇ ಹ್ಯವಶೇಽಪಿ ಸಃ। ಜಿಜ್ಞಾಸುರಪಿ ಯೋಗಸ್ಯ ಶಬ್ದಬ್ರಹ್ಮಾತಿವರ್ತತೇ
ಹಿಂದಿನ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದಲೇ, ಅವನು ಇಚ್ಛೆಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಾನೆ; ಯೋಗವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಬಯಸುವವನು ಕೂಡ ವೇದದ ಮಾತನ್ನು ಮೀರಿ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
ಪ್ರಯತ್ನಾದ್ಯತಮಾನಸ್ತು ಯೋಗೀ ಸಂಶುದ್ಧಕಿಲ್ವಿಷಃ । ಅನೇಕನ್ಮಸಂಸಿದ್ಧಸ್ತತೋ ಯಾತಿ ಪರಾಂ ಗತಿಮ್
ಯೋಗಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನು ಶ್ರಮಪಟ್ಟು ಯತ್ನಿಸಿ, ಪಾಪಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ಅನೇಕ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿ, ಕೊನೆಗೆ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ತಪಸ್ವಿಭ್ಯೋಽಧಿಕೋ ಯೋಗೀ ಜ್ಞಾನಿಭ್ಯೋಪಿ ಮತೋಽಧಿಕಃ । ಕರ್ಮಿಭ್ಯಶ್ಚಾಧಿಕೋ ಯೋಗೀ ತಸ್ಮಾದ್ಯೋಗೀ ಭಾವಾರ್ಜುನ
ಯೋಗಿ ತಪಸ್ವಿಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರಿಗಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆಂದು ನಾನು ತಿಳಿಯುತ್ತೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅರ್ಜುನ, ನೀನು ಯೋಗಿಯಾಗು.
ಯೋಗಿನಾಮಪಿ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಮದ್ಗತೇನಾನ್ತರಾತ್ಮನಾ। ಶ್ರದ್ಧಾವಾನ್ಭಜತೇ ಯೋ ಮಾಂ ಸ ಮೇ ಯುಕ್ತತಮೋ ಮತಃ
ಎಲ್ಲ ಯೋಗಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ನನ್ನಲ್ಲೇ ನೆಡಿಸಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವವನು ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಯೋಗಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
ಮಯ್ಯಾಸಕ್ತಮನಾಃ ಪಾರ್ಥ ಯೋಗಂ ಯುಞ್ಜನ್ಮದಾಶ್ರಯಃ। ಅಸಂಶಯಂ ಸಮಗ್ರಂ ಮಾಂ ಯಥಾ ಜ್ಞಾಸ್ಯಸಿ ತಚ್ಛೃಣು
ಪಾರ್ಥನೇ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ನನ್ನಲ್ಲೇ ಆಸ್ಥಿರಪಡಿಸಿ, ನನ್ನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಯೋಗವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡುತ್ತಾ, ನೀನು ಹೇಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ನನ್ನನ್ನು ತಿಳಿಯಬಲ್ಲೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳು.
ಜ್ಞಾನಂ ತೇಽಹಂ ಸವಿಜ್ಞಾನಮಿದಂ ವಕ್ಷ್ಯಾಮ್ಯಶೇಷತಃ । ಯಜ್ಜ್ಞಾತ್ವಾ ನೇಹ ಭೂಯೋಽನ್ಯಜ್ಜ್ಞಾತವ್ಯಮವಶಿಷ್ಯತೇ
ನಾನು ನಿನಗೆ ಈ ಜ್ಞಾನವನ್ನೂ ಜೊತೆಗೆ ಅನುಭವವನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಇದನ್ನು ತಿಳಿದ ಮೇಲೆ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೇನು ತಿಳಿಯಬೇಕೆಂಬುದು ಉಳಿಯದು.
ಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ ಸಹಸ್ರೇಷು ಕಶ್ಚಿದ್ಯತತಿ ಸಿದ್ಧಯೇ। ಯತತಾಮಪಿ ಸಿದ್ಧಾನಾಂ ಕಶ್ಚಿನ್ಮಾಂ ವೇತ್ತಿ ತತ್ತ್ವತಃ
ಸಾವಿರಾರು ಜನರಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಒಬ್ಬನು ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವವರಲ್ಲಿಯೂ, ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದವರಲ್ಲಿಯೂ, ಯಾರಾದರೂ ಒಬ್ಬನು ನನನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ.
ಭೂಮಿರಾಪೋಽನಲೋ ವಾಯುಃ ಸ್ವಂ ಮನೋ ಬುದ್ಧಿರೇವ ಚ । ಅಹಂಕಾರ ಇತೀ ಯಂ ಮೇ ಭಿನ್ನಾ ಪ್ರಕೃತಿರಷ್ಟಧಾ
ಭೂಮಿ, ನೀರು, ಬೆಂಕಿ, ಗಾಳಿ, ಆಕಾಶ, ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ, ಅಹಂಕಾರ — ಈ ಎಂಟು ನನ್ನ ವಿಭಜಿತ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಭಾಗಗಳು.
ಅಪರೇಯಮಿತಸ್ತ್ವನ್ಯಾಂ ಪ್ರಕೃತಿಂ ವಿದ್ಧಿ ಮೇ ಪರಾಮ್ । ಜೀವಭೂತಾಂ ಮಹಾಬಾಹೋ ಯಯೇದಂ ಧಾರ್ಯತೇ ಜಗತ್
ಇವುಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಮತ್ತೊಂದು ನನ್ನ ಉನ್ನತ ಪ್ರಕೃತಿಯೂ ಇದೆ, ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ಅದು ಜೀವರೂಪದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಅದರಿಂದಲೇ ಈ ಜಗತ್ತು ನಿಲ್ಲುತ್ತಿದೆ.
ಏತದ್ಯೋನೀನಿ ಭೂತಾನಿ ಸರ್ವಾಣೀತ್ಯುಪಧಾರಯ । ಅಹಂ ಕೃತ್ಸ್ನಸ್ಯ ಜಗತಃ ಪ್ರಭವಃ ಪ್ರಲಯಸ್ತಥಾ
ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ಈ ಎರಡು ಪ್ರಕೃತಿಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೋ. ನಾನು ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಮೂಲವೂ, ಅಂತ್ಯವೂ ಆಗಿದ್ದೇನೆ.
ಮತ್ತಃ ಪರತರಂ ನಾನ್ಯತ್ಕಿಂಚಿದಸ್ತಿ ಧನಂಜಯ । ಮಯಿ ಸರ್ವಮಿದಂ ಪ್ರೋತಂ ಸೂತ್ರೇ ಮಣಿಗಣಾ ಇವ
ಧನಂಜಯನೇ, ನನ್ನಿಗಿಂತ ಮೇಲಾದುದು ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಈ ಸರ್ವವಸ್ತುಗಳು ನನ್ನಲ್ಲೇ ಹಾರಾಡಿವೆ, ಹಾರದಲ್ಲಿ ಹಾರಿದ ಹವಳದ ಹಾರಿನಂತೆ.
ರಸೋಽಹಮಂಪ್ಸು ಕೌನ್ತೇಯ ಪ್ರಭಾಽಸ್ಮಿ ಶಶಿಸೂರ್ಯಯೋಃ ।। ಪ್ರಣವಃ ಸರ್ವವೇದೇಷು ಶಬ್ದಃ ಖೇ ಪೌರುಷಂ ನೃಷು
ಕೌಂತೇಯ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ರುಚಿಯೂ, ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿಯೂ ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಕಾಶವೂ ನಾನು. ಎಲ್ಲ ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಓಂ ಎಂಬ ಧ್ವನಿಯೂ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಶಬ್ದವೂ, ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಪುರುಷತ್ವವೂ ನಾನು.
ಪುಣ್ಯೋ ಗನ್ಧಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಚ ತೇಜಶ್ಚಾಸ್ಮಿ ವಿಭಾವಸೌ । ಜೀವನಂ ಸರ್ವಭೂತೇಷು ತಪಶ್ಚಾಸ್ಮಿ ತಪಸ್ವಿಷು
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಶುಭಗಂಧವೂ, ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶವೂ ನಾನು. ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಜೀವಶಕ್ತಿಯೂ, ತಪಸ್ವಿಗಳಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸೂ ನಾನು.
ಬೀಜಂ ಮಾಂ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ವಿದ್ಧಿ ಪಾರ್ಥ ಸನಾತನಮ್ । ಬುದ್ಧಿರ್ಬುದ್ಧಿಮತಾಮಸ್ಮಿ ತೇಜಸ್ತೇಜಸ್ವಿನಾಮಹಮ್
ಪಾರ್ಥನೇ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯವಾದ ಬೀಜವೂ ನಾನು. ಬುದ್ಧಿವಂತರಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿಯೂ, ಪ್ರಕಾಶವಂತರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶವೂ ನಾನು.
ಬಲಂ ಬಲವತಾಂ ಚಾಹಂ ಕಾಮರಾಗವಿವರ್ಜಿತಮ್ । ಧರ್ಮಾವಿರುದ್ಧೋ ಭೂತೇಷು ಕಾಮೋಽಸ್ಮಿ ಭರತರ್ಷಭ
ಬಲವಂತರಲ್ಲಿ ಆಸೆ-ಮೋಹವಿಲ್ಲದ ಶಕ್ತಿಯೂ ನಾನು. ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಲ್ಲದ ಕಾಮವೂ, ಭರತರ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಾನು.