ತಸ್ಯಾ ಜಮ್ಬಾಃ ಫಲರಸೋ ನದೀ ಭೂತ್ವಾ ಜನಾಧಿಪ । ಮೇರುಂ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಂ ಕೃತ್ವಾ ಸಂಪ್ರಯಾತ್ಯುತ್ತರಾನ್ಕುರೂನ್
ಆ ಜಂಬೂ ಹಣ್ಣಿನ ರಸವು ಒಂದು ನದಿಯಾಗಿ, ರಾಜನೇ, ಅದು ಮೆರು ಪರ್ವತವನ್ನು ಸುತ್ತಿ ಉತ್ತರ ಕುರು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತದೆ.
ತತ್ರ ತೇಷಾಂ ಮನಃಶಾನ್ತಿರ್ನ ಪಿಪಾಸಾ ಜನಾಧಿಪ । ತಸ್ಮಿನ್ಫಲರಸೇ ಪೀತೇ ನ ಜರಾ ಬಾಧತೇ ಚ ತಾನ್
ಅಲ್ಲಿ ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಸದಾ ಶಾಂತವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಅವರಿಗೆ ದಾಹವಿಲ್ಲ, ಆ ಹಣ್ಣಿನ ರಸವನ್ನು ಕುಡಿಯುವದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವೂ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.
ತತ್ರ ಜಾಮ್ಬೂನದಂ ನಾಮ ಕನಕಂ ದೇವಭೂಷಣಮ್ । ಇನ್ದ್ರಗೋಪಕಸಂಕಾಶಂ ಜಾಯತೇ ಭಾಸ್ವರಂ ತು ತತ್
ಅಲ್ಲಿ ಜಾಂಬೂನದ ಎಂಬ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅಲಂಕಾರವಾಗುವ ಚಿನ್ನವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಇಂದ್ರಗೋಪ ಕೀಟದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ.
ತರುಣಾದಿತ್ಯವರ್ಣಾಶ್ಚ ಜಾಯನ್ತೇ ತತ್ರ ಮಾನವಾಃ । ತಥಾ ಮಾಲ್ಯವತಃ ಶ್ರೃಙ್ಗೇ ದೃಶ್ಯತೇ ಹವ್ಯವಾಟ್ ಸದಾ
ಅಲ್ಲಿ ಜನರು ಉದಯಸೂರ್ಯನ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಲ್ಯವಂತ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಹವನದ ಬೆಂಕಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ.
ನಾಮ್ನಾ ಸಂವರ್ತಕೋ ನಾಮ ಕಾಲಾಗ್ನಿರ್ಭರತರ್ಷಭ । ತಥಾ ಮಾಲ್ಯವತಃ ಶ್ರೃಙ್ಗೇ ಪೂರ್ವಪೂರ್ವಾನುಗಣ್ಡಿಕಾ
ಅಲ್ಲಿ ಸಂವर्तಕ ಎಂಬ ಕಾಲಾಗ್ನಿ ಇದೆ, ಭರತಕುಲದ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಲ್ಯವಂತ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಹಳೆಯ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆ.
ಯೋಜನಾನಾಂ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಪಞ್ಚಷಣ್ಮಾಲ್ಯವಾನಥ । ಮಹಾರಜತಸಂಕಾಶಾ ಜಾಯನ್ತೇ ತತ್ರ ಮಾನವಾಃ
ಮಾಲ್ಯವಂತ ಪರ್ವತವು ಆರು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ಹರಡಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಜನರು ಮಹಾ ಬೆಳ್ಳಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನರಾಗಿರುವರು.
ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಚ್ಯುತಾಃ ಸರ್ವೇ ಸರ್ವೇ ಸರ್ವೇಷು ಸಾಧವಃ । ತಪಸ್ತಪ್ಯನ್ತಿ ತೇ ತೀವ್ರಂ ಭವನ್ತಿ ಹ್ಯೂರ್ಧ್ವರೇತಸಃ । ರಕ್ಷಣಾರ್ಥಂ ತು ಭೂತಾನಾಂ ಪ್ರವಿಶ್ಯನ್ತೇ ದಿವಾಕರಮ್
ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಿಂದ ಬಿದ್ದ ಎಲ್ಲರು, ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಸದ್ಗುಣಗಳು ಇರುವವರು, ಅಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಉರ್ಧ್ವರೇತಸ್ಸು ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಅವರು ಸೂರ್ಯನೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಷಷ್ಟಿಸ್ತಾನಿ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಷಷ್ಟಿರೇವ ಶತಾನಿ ಚ। ಅರುಣಸ್ಯಾಗ್ರತೋ ಯಾನ್ತಿ ಪರಿವಾರ್ಯ ದಿವಾಕರಮ್
ಅವರು ಅರುವತ್ತು ಸಾವಿರ ಮತ್ತು ಅರುವತ್ತು ನೂರು ಮಂದಿ, ಅರುಣನ ಮುಂದೆ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
ಷಷ್ಟಿಂ ವರ್ಷಸಹಸ್ರಾಣಿ ಷಷ್ಟಿಮೇವ ಶತಾನಿ ಚ। ಆದಿತ್ಯತಾಪತಪ್ತಾಸ್ತೇ ವಿಶನ್ತಿ ಶಶಿಮಣ್ಡಲಮ್
ಅರುವತ್ತು ಸಾವಿರ ಮತ್ತು ಅರುವತ್ತು ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ, ಸೂರ್ಯನ ತಾಪದಿಂದ ದಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಅವರು ಚಂದ್ರಮಂಡಲದೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ.
ವರ್ಷಾಣಾಂ ಚೈವ ನಾಮಾನಿ ಪರ್ವತಾನಾಂ ಚ ಸಂಜಯ। ಆಚಕ್ಷ್ವ ಮೇ ಯಥಾತತ್ತ್ವಂ ಯೇ ಚ ಪರ್ವತವಾಸಿನಃ
ಸಂಜಯ, ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳ ನಿಜವಾದ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು, ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.
ದಕ್ಷಿಣೇನ ತು ಶ್ವೇತಸ್ಯ ನೀಲಸ್ಯೈವೋತ್ತರೇಣ ತು। ವರ್ಷಂ ರಮಣಕಂ ನಾಮ ಜಾಯನ್ತೇ ತತ್ರ ಮಾನವಾಃ
ಶ್ವೇತ ಪರ್ವತದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ, ನೀಲ ಪರ್ವತದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ, ರಮಣಕ ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಜನರು ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ.
ಶುಕ್ಲಾಭಿಜನಸಂಪನ್ನಾಃ ಸರ್ವೇ ಸುಪ್ರಿಯದರ್ಶನಾಃ। ನಿಃಸಪತ್ನಾಶ್ಚ ತೇ ಸರ್ವೇ ಜಾಯನ್ತೇ ತತ್ರ ಮಾನವಾಃ
ಅಲ್ಲಿ ಜನರೆಲ್ಲರು ಶುಭ ವಂಶದವರು, ಸುಂದರವಾದ ಮುಖವಾಡಿದವರು, ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಎದುರಾಳಿಯೇ ಇಲ್ಲದೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ.
ದಶವರ್ಷಸಹಸ್ರಾಣಿ ಶತಾನಿ ದಶ ಪಞ್ಚ ಚ। ಜೀವನ್ತಿ ತೇ ಮಹಾರಾಜ ನಿತ್ಯಂ ಮುದಿತಮಾನಸಾಃ
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಅಲ್ಲಿ ಜನರು ಹತ್ತು ಸಾವಿರದ ಐದು ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸದಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ.
ದಕ್ಷಿಣೇ ಶೃಙ್ಗಿಣಶ್ಚೈವ ಶ್ವೇತಸ್ಯಾಥೋತ್ತರೇಣ ತು। ವರ್ಷಂ ಹಿರಣ್ಮಯಂ ನಾಮ ಯತ್ರ ಹೈರಣ್ವತೀ ನದೀ
ಶೃಂಗಿ ಪರ್ವತದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೂ, ಶ್ವೇತ ಪರ್ವತದ ಉತ್ತರಕ್ಕೂ ಹಿರಣ್ಮಯ ಎಂಬ ದೇಶವಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಹೈರಣ್ವತಿ ನದಿ ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಯತ್ರ ಚಾಯಂ ಮಹಾರಾಜ ಪಕ್ಷಿರಾಟ್ ಪತಗೋತ್ತಮಃ। ಯಕ್ಷಾನುಗಾ ಮಹಾರಾಜ ಧನಿನಃ ಪ್ರಿಯದರ್ಶನಾಃ
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಅಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಿಗಳ ರಾಜನೂ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಕ್ಷಿಯೂ ಇದ್ದಾನೆ. ಅಲ್ಲಿಯ ಯಕ್ಷರು ಧನಿಕರೂ, ಸುಂದರರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.
ಮಹಾಬಲಾಸ್ತತ್ರ ಜನಾ ರಾಜನ್ಮುದಿತಮಾನಸಾಃ। ಏಕಾದಶಸಹಸ್ರಾಣಿ ವರ್ಷಾಣಾಂ ತೇ ಜನಾಧಿಪ
ಅಲ್ಲಿ ಜನರು ಬಹಳ ಬಲಿಷ್ಠರಾಗಿದ್ದು, ಸದಾ ಸಂತೋಷದಿಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಹನ್ನೊಂದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ, ರಾಜನೇ.
ಆಯುಃಪ್ರಮಾಣಂ ಜೀವನ್ತಿ ಶತಾನಿ ದಶ ಪಞ್ಚ ಚ। ಶ್ರೃಙ್ಗಾಣಿ ವೈ ಶ್ರೃಙ್ಗವತಸ್ತ್ರೀಣ್ಯೇವ ಮನುಜಾಧಿಪ
ಅವರ ಆಯುಷ್ಯ ಹತ್ತು ಸಾವಿರದ ಐದು ನೂರು ವರ್ಷಗಳು. ಶೃಂಗವತ್ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಮೂರು ಶೃಂಗಗಳು ಇವೆ, ರಾಜನೇ.
ಏಕಂ ಮಣಿಮಯಂ ತತ್ರ ತಥೈಕಂ ರೌಕ್ಮಮದ್ಭುತಮ್ । ಸರ್ವರತ್ನಮಯಂ ಚೈಕಂ ಭವನೈರುಪಶೋಭಿತಮ್ । ತತ್ರ ಸ್ವಯಂಪ್ರಭಾ ದೇವೀ ನಿತ್ಯಂ ವಸತಿ ಶಾಣ್ಡಿಲೀ
ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಣಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಅರಮನೆ, ಒಂದು ಅದ್ಭುತವಾದ ಚಿನ್ನದ ಅರಮನೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಎಲ್ಲ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅರಮನೆ ಇದೆ. ಅವು ಮನೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸದಾ ಪ್ರಕಾಶಮಾನಿಯಾದ ಶಾಂಡಿಲಿ ದೇವಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ಉತ್ತರೇಣ ತು ಶ್ರೃಙ್ಗಸ್ಯ ಸಮುದ್ರಾನ್ತೇ ಜನಾಧಿಪ । ವರ್ಷಮೈರಾವತಂ ನಾಮ ತಸ್ಮಾಚ್ಛೃಙ್ಗವತಃ ಪರಮ್
ಶೃಂಗ ಪರ್ವತದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ, ಸಮುದ್ರದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ, ಶೃಂಗವತ್ ಪರ್ವತದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಐರಾವತ ಎಂಬ ದೇಶವಿದೆ, ರಾಜನೇ.
ನ ತತ್ರ ಸೂರ್ಯಸ್ತಪತಿ ನ ಜೀರ್ಯನ್ತೇ ಚ ಮಾನವಾಃ । ಚನ್ದ್ರಮಾಶ್ಚ ಸನಕ್ಷತ್ರೋ ಜ್ಯೋತಿರ್ಭೂತ ಇವಾವೃತಃ
ಅಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಹೊಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ಜನರು ಹಳೆಯವರಾಗುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಚಂದ್ರನು ನಕ್ಷತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.
ಪದ್ಮಪ್ರಭಾಃ ಪದ್ಮವರ್ಣಾಃ ಪದ್ಮಪತ್ರನಿಭೇಕ್ಷಣಾಃ । ಪದ್ಮಪತ್ರಸುಗನ್ಧಾಶ್ಚ ಜಾಯನ್ತೇ ತತ್ರ ಮಾನವಾಃ
ಅಲ್ಲಿ ಜನರು ಕಮಲದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನದವರಾಗಿದ್ದು, ಕಮಲದ ಬಣ್ಣ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕಮಲದ ಎಲೆಗಳಂತಿವೆ, ಅವರ ದೇಹದಿಂದ ಕಮಲದ ಎಲೆಗಳ ಸುಗಂಧ ಬರುತ್ತದೆ.
ಅನಿಷ್ಪನ್ದಾ ಇಷ್ಟಗನ್ಧಾ ನಿರಾಹಾರಾ ಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯಾಃ । ದೇವಲೋಕಚ್ಯುತಾಃ ಸರ್ವೇ ತಥಾ ವಿರಜಸೋ ನೃಪ
ಅವರು ಚಲನೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಸುಗಂಧದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಆಹಾರದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಎಲ್ಲರೂ ದೇವಲೋಕದಿಂದ ಬಿದ್ದವರೂ, ಕಾಮವಿಕಾರವಿಲ್ಲದವರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ, ರಾಜನೇ.
ತ್ರಯೋದಶಸಹಸ್ರಾಣಿ ವರ್ಷಾಣಾಂ ತೇ ಜನಾಧಿಪ । ಆಯುಃಪ್ರಮಾಣಂ ಜೀವನ್ತಿ ನರಾ ಭರತಸತ್ತಮ
ಅಲ್ಲಿ, ಭಾರತಕುಲದ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಜನರು ಹದಿಮೂರು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ರಾಜನೇ.
ಕ್ಷೀರೋದಸ್ಯ ಸಮುದ್ರಸ್ಯ ತಥೈವೋತ್ತರತಃ ಪ್ರಭುಃ । ಹರಿರ್ವಸತಿ ವೈಕುಣ್ಠಃ ಶಕಟೇ ಕನಕೋಞ್ಜ್ವಲೇ
ಕ್ಷೀರಸಾಗರದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಭುವಾದ ಹರಿಯು ವೈಕುಂಠದಲ್ಲಿ, ಚಿನ್ನದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ರಥದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಅಷ್ಟಚಕ್ರಂ ಹಿ ತದ್ಯಾನಂ ಭೂತಯುಕ್ತಂ ಮನೋಜವಮ್ । ಅಗ್ನಿವರ್ಣಂ ಮಹಾತೇಜೋ ಜಾಮ್ಬೂನದವಿಭೂಷಿತಮ್
ಆ ರಥಕ್ಕೆ ಎಂಟು ಚಕ್ರಗಳಿದ್ದು, ವಿವಿಧ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಅದು ಮನಸ್ಸಿನ ವೇಗದಂತೆ ಓಡುತ್ತದೆ, ಅಗ್ನಿಯ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿದ್ದು, ಜಾಂಬೂನದ ಚಿನ್ನದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸ ಪ್ರಭುಃ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ವಿಭುಶ್ಚ ಭರತರ್ಷಭ । ಸಂಕ್ಷೇಪೋ ವಿಸ್ತರಶ್ಚೈವ ಕರ್ತಾ ಕಾರಯಿತಾ ತಥಾ
ಅವನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಪ್ರಭುವೂ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವವನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ, ಭಾರತಕುಲದ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ. ಅವನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವೂ, ವಿಶದರೂ, ಮಾಡುವವನೂ, ಮಾಡಿಸುವವನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.
ಪೃಥಿವ್ಯಾಪಸ್ತಥಾಽಽಕಾಶಂ ವಾಯುಸ್ತೇಜಶ್ಚ ಪಾರ್ಥಿವ । ಸ ಯಜ್ಞಃ ಸರ್ವಭೂತನಾಮಾಸ್ಯಂ ತಸ್ಯ ಹುತಾಶನಃ
ಭೂಮಿ, ನೀರು, ಆಕಾಶ, ಗಾಳಿ, ಅಗ್ನಿ—ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಅವನೇ, ರಾಜನೇ. ಅವನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಯಜ್ಞ, ಅವನ ಬಾಯಿಯೇ ಹೋಮದ ಅಗ್ನಿ.
ಏವಮುಕ್ತಃ ಸಂಜಯೇನ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರೋ ಮಹಾಮನಾಃ। ಧ್ಯಾನಮನ್ವಗಮದ್ರಾಜಾ ಪುತ್ರಾನ್ಪ್ರತಿ ಜನಾಧಿಪ
ಸಂಜಯನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಮಹಾಮನಸ್ಸುಳ್ಳ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳ ಬಗ್ಗೆ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದನು.
ಸ ವಿಚಿನ್ತ್ಯ ಮಹಾತೇಜಾಃ ಪುನರೇವಾಬ್ರವೀದ್ವಚಃ। ಅಸಂಶಯಂ ಸೂತಪುತ್ರ ಕಾಲಃ ಸಂಕ್ಷಿಪತೇ ಜಗತ್
ಅವನಂತೆಯೇ ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಚಿಂತಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ, ಸೂತಪುತ್ರನೇ, ಕಾಲವೇ ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ.'
ಸೃಜತೇ ಚ ಪುನಃ ಸರ್ವಂ ನೇಹ ವಿದ್ಯತಿ ಶಾಶ್ವತಮ್ । ನರೋ ನಾರಾಯಣಶ್ಚೈವ ಸರ್ವಜ್ಞಃ ಸರ್ವಭೂತಹೃತ್
ಅವನು ಮತ್ತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ, ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ. ನರ ಮತ್ತು ನಾರಾಯಣ ಇಬ್ಬರೂ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದವರೂ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿರುವವರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.