ಪ್ರಮಾಣಂ ಚ ಪ್ರಮಾಣಜ್ಞ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಮಮ ಸರ್ವತಃ । ನಿಖಿಲೇನ ಸಮಾಚಕ್ಷ್ವ ಕಾನನಾನಿ ಚ ಸಂಜಯ
ನೀನು ಅಳತೆಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವನು, ಭೂಮಿಯೆಲ್ಲೆಡೆ ಅದರ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಹಾಗೂ ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನೂ ನನಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸು, ಸಂಜಯ.
ಪಞ್ಚೇಮಾನಿ ಮಹಾರಾಜ ಮಹಾಭೂತಾನಿ ಸಂಗ್ರಹಾತ್। ಜಗತೀಸ್ಥಾನಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಸಮಾನ್ಯಾಹುರ್ಮನೀಷಿಣಃ
ಮಹಾರಾಜ, ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲವೂ ಐದು ಮಹಾಭೂತಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಭೂಮಿರಾಪಸ್ತಥಾ ವಾಯುರಗ್ನಿರಾಕಾಶಮೇವ ಚ। ಗುಣೋತ್ತರಾಣಿ ಸರ್ವಾಣಿ ತೇಷಾಂ ಭೂಮಿಃ ಪ್ರಧಾನತಃ
ಭೂಮಿ, ನೀರು, ಗಾಳಿ, ಬೆಂಕಿ ಮತ್ತು ಆಕಾಶ—ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯೇ ಮುಖ್ಯವಾದದು.
ಶಬ್ದಃ ಸ್ಪರ್ಶಶ್ಚ ರೂಪಂ ಚ ರಸೋ ಗನ್ಧಶ್ಚ ಪಞ್ಚಮಃ। ಭೂಮೇರೇತೇ ಗುಣಾಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಋಷಿಭಿಸ್ತತ್ತ್ವವೇದಿಭಿಃಕ
ಶಬ್ದ, ಸ್ಪರ್ಶ, ರೂಪ, ರುಚಿ ಮತ್ತು ಐದನೆಯದು ವಾಸನೆ—ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಭೂಮಿಯ ಗುಣಗಳು ಎಂದು ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿತ ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಚತ್ವಾರೋಽಪ್ಸು ಗುಣಾ ರಾಜನ್ಗನ್ಧಸ್ತತ್ರ ನ ವಿದ್ಯತೇ। ಶಬ್ದಃ ಸ್ಪರ್ಶಶ್ಚ ರೂಪಂ ಚ ತೇಜಸೋಽಥ ಗುಣಾಸ್ತ್ರಯಃ । ಶಬ್ದಃ ಸ್ಪರ್ಶಶ್ಚ ವಾಯೌ ದ್ವೌ ಅಕಾಶೇ ಶಬ್ದ ಏವ ತು
ರಾಜನೇ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಗುಣಗಳಿವೆ, ಆದರೆ ವಾಸನೆ ಇಲ್ಲ; ಬೆಂಕಿಗೆ ಶಬ್ದ, ಸ್ಪರ್ಶ ಮತ್ತು ರೂಪ ಎಂಬ ಮೂರು ಗುಣಗಳಿವೆ; ಗಾಳಿಗೆ ಶಬ್ದ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಶ ಎಂಬ ಎರಡು ಗುಣಗಳು; ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಶಬ್ದ ಮಾತ್ರ ಇದೆ.
ಏತೇ ಪಞ್ಚ ಗುಣಾ ರಾಜನ್ಮಹಾಭೂತೇಷು ಪಞ್ಚಸು। ವರ್ತನ್ತೇ ಸರ್ವಲೋಕೇಷು ಯೇಷು ಭೂತಾಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾಃ
ಈ ಐದು ಗುಣಗಳು ಐದು ಮಹಾಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನೆಲೆಸಿವೆ.
ಅನ್ಯೋನ್ಯಂ ನಾಭಿವರ್ತನ್ತೇ ಸಾಮ್ಯಂ ಭವತಿ ವೈ ಯದಾ
ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಮತೆ ಇದ್ದಾಗ, ಅವು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಮೀರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಯದಾ ತು ವಿಷಮೀಭಾವಮಾವಿಶನ್ತಿ ಪರಸ್ಪರಮ್ । ತದಾ ದೇಹೈರ್ದೇಹವನ್ತೋ ವ್ಯತಿರೋಹನ್ತಿ ನಾನ್ಯಥಾ
ಆದರೆ ಅವು ಪರಸ್ಪರ ಅಸಮತೆಯಾದಾಗ, ಆಗ ದೇಹವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜೀವಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆ—ಇದು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಆನುಪೂರ್ವ್ಯಾ ವಿನಶ್ಯನ್ತಿ ಜಾಯನ್ತೇ ಚಾನುಪೂರ್ವಶಃ । ಸರ್ವಾಮ್ಯಪರಿಮೇಯಾಣಿ ತದೇಷಾಂ ರೂಪಮೈಶ್ವರಮ್
ಅವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾ ಮತ್ತೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳ ರೂಪಗಳು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಅಳವಡಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ವಿಶಾಲ—ಇದು ಅವುಗಳ ದೈವಿಕ ಸ್ವರೂಪ.
ತತ್ರತತ್ರ ಹಿ ದೃಶ್ಯನ್ತೇ ಧಾತವಃ ಪಾಞ್ಚಭೌತಿಕಾಃ । ತೇಷಾಂ ಮನುಷ್ಯಾಸ್ತರ್ಕೇಣ ಪ್ರಮಾಣಾನಿ ಪ್ರಚಕ್ಷತೇ
ಎಲ್ಲೆಡೆ ಐದು ಭೂತಗಳ ಮಿಶ್ರಿತ ಧಾತುಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ; ಜನರು ಅವುಗಳ ಅಳತೆಗಳನ್ನು ತರ್ಕದಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅಚಿನ್ತ್ಯಾಃ ಖಲು ಯೇ ಭಾವಾ ನ ತಾಂಸ್ತರ್ಕೇಣ ಸಾಧಯೇತ್। ಪ್ರಕೃತಿಭ್ಯಃ ಪರಂ ಯತ್ತು ತದಚಿನ್ತ್ಯಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಮ್
ಆದರೆ ಯಾವುದನ್ನು ಕಲ್ಪನೆಗೂ ಮೀರಿದವು ಎಂದರೆ, ಅವನ್ನು ತರ್ಕದಿಂದ ಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಮೀರಿ ಇರುವದು ಕಲ್ಪನೆಗೂ ಮೀರಿದದಾಗಿರುವ ಲಕ್ಷಣ.
ಸುದರ್ಶನಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ದ್ವೀಪಂ ತು ಕುರುನನ್ದನ। ಪರಿಮಣ್ಡಲೋ ಮಹಾರಾಜ ದ್ವೀಪೋಽಸೌ ಚಕ್ರಸಂಸ್ಥಿತಃ
ಕುರುಕುಲದ ಆನಂದ, ಈಗ ನಾನು ಸುದರ್ಶನದ್ವೀಪವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಮಹಾರಾಜ, ಆ ದ್ವೀಪವು ವೃತ್ತಾಕಾರದದು, ಚಕ್ರದಂತೆ ಹಂಚಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ನದೀಜಾಲಪ್ರತಿಚ್ಛನ್ನಃ ಪರ್ವತೈಶ್ಚಾಭ್ರಸನ್ನಿಭೈಃ । ಪುರೈಶ್ಚ ವಿವಿಧಾಕಾರೈ ರಮ್ಯೈರ್ಜನಪದೈಸ್ತಥಾ
ಅದು ನದಿಗಳ ಜಾಲದಿಂದ, ಮೋಡದಂತೆ ಕಾಣುವ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ, ವಿಭಿನ್ನ ರೂಪದ ಸುಂದರ ನಗರಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಜನಪದಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.
ವೃಕ್ಷೈಃ ಪುಷ್ಪಫಲೋಪೇತೈಃ ಸಂಪನ್ನಧನಧಾನ್ಯವಾನ್ । ಲವಣೇನ ಸಮುದ್ರೇಣ ಸಮನ್ತಾತ್ಪರಿವಾರಿತಃ
ಅಲ್ಲಿ ಹೂವು-ಹಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಮರಗಳು, ಧನ-ಧಾನ್ಯ ಸಮೃದ್ಧಿ ಇದೆ; ಸುತ್ತಲೂ ಉಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಆವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಯಥಾ ಹಿ ಪುರುಷಃ ಪಶ್ಯೇದಾದರ್ಶೇ ಮುಖಮಾತ್ಮನಃ । ಏವಂ ಸುದರ್ಶನದ್ವೀಪೋ ದೃಶ್ಯತೇ ಚನ್ದ್ರಮಣ್ಡಲೇ
ಹೆಣ್ಮಗನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡುವಂತೆ, ಚಂದ್ರಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಸುದರ್ಶನದ್ವೀಪವು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ದ್ವಿರಶಸ್ತು ತತಃ ಪ್ಲಕ್ಷೋ ದ್ವಿರಂಶಃ ಶಾಲ್ಮಲಿರ್ಮಹಾನ್ । ದ್ವಿರಂಶಃ ಪಿಪ್ಪಲಸ್ತಸ್ಯ ದ್ವಿರಂಶಶ್ಚ ಕುಶೋ ಮಹಾನ್। ಸರ್ವೌಷಧಿಸಮಾಪನ್ನಃ ಪರ್ವತೈಃ ಪರಿವಾರಿತಃ
ಅದಕ್ಕಿಂತ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ದೊಡ್ಡದು ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ; ಅದಕ್ಕಿಂತ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ದೊಡ್ಡದು ಶಾಲ್ಮಲಿದ್ವೀಪ; ಮತ್ತೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ದೊಡ್ಡದು ಪೀಪ್ಪಲದ್ವೀಪ; ಮತ್ತೆ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ದೊಡ್ಡದು ಕುಶದ್ವೀಪ, ಅದು ಎಲ್ಲ ಔಷಧಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆಪಸ್ತತೋಽನ್ಯಾ ವಿಜ್ಞೇಯಾಃ ಶೇಷಃ ಸಂಕ್ಷೇಪ ಉಚ್ಯತೇ। ತತೋಽನ್ಯ ಉಚ್ಯತೇ ಚಾಯಮೇನಂ ಸಂಕ್ಷೇಪತಃ ಶ್ರೃಣು
ನೀರು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಮೂಲಭೂತ ವಸ್ತುಗಳಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಉಳಿದುದನ್ನು ನಾನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಈಗ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ಅದನ್ನು ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳು.
ಮೇರೋರಥೋತ್ತರಂ ಪಾರ್ಶ್ವಂ ಪೂರ್ವಂ ಚಾಚಕ್ಷ್ವ ಸಂಜಯ। ನಿಖಿಲೇನ ಮಹಾಬುದ್ಧೇ ಮಾಲ್ಯವನ್ತಂ ಚ ಪರ್ವತಮ್
ಸಂಜಯ, ನೀನು ಮೇರುಪರ್ವತದ ಉತ್ತರ ಭಾಗವನ್ನೂ ಪೂರ್ವ ಭಾಗವನ್ನೂ ವಿವರಿಸು. ಮಹಾಪಂಡಿತನಾದ ನೀನು ಮಾಲ್ಯವಂತ ಪರ್ವತವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸು.
ದಕ್ಷಿಣೇನ ತು ನೀಲಸ್ಯ ಮೇರೋಃ ಪಾರ್ಶ್ವೇ ತಥೋತ್ತರೇ। ಉತ್ತರಾಃ ಕುರವೋ ರಾಜನ್ಪುಣ್ಯಾಃ ಸಿದ್ಧನಿಷೇವಿತಾಃ
ನೀಲಪರ್ವತದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ಮೇರುಪರ್ವತದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ, ರಾಜನೇ, ಉತ್ತರ ಕುರುಗಳು ಇದ್ದಾರೆ. ಆ ಸ್ಥಳ ಪವಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಸಿದ್ಧರು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
ತತ್ರ ವೃಕ್ಷಾ ಮಧುಫಲಾ ನಿತ್ಯಪುಷ್ಪಫಲೋಪಗಾಃ। ಪುಷ್ಪಾಣಿ ಚ ಸುಗನ್ಧೀನಿ ರಸವನ್ತಿ ಫಲಾನಿ ಚ
ಅಲ್ಲಿ ಮರಗಳು ಸದಾ ಹನಿಯುತ ಫಲಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ, ಯಾವಾಗಲೂ ಹೂವು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತವೆ. ಹೂವುಗಳು ಸುಗಂಧವಾಗಿವೆ, ಹಣ್ಣುಗಳು ರಸದಿಂದ ತುಂಬಿವೆ.
ಸರ್ವಕಾಮಫಲಾಸ್ತತ್ರ ಕೇಚಿದ್ವೃಕ್ಷಾ ಜನಾಧಿಪ । ಅಪರೇ ಕ್ಷೀರಿಣೋ ನಾಮ ವೃಕ್ಷಾಸ್ತತ್ರ ನರಾಧಿಪ
ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮರಗಳು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಇಚ್ಛಿತ ಫಲಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ, ರಾಜನೇ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಮರಗಳನ್ನು 'ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಮರಗಳು' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಯೇ ಕ್ಷರನ್ತಿ ಸದಾ ಕ್ಷೀರಂ ಷಡ್ರಸಂ ಚಾಮೃಪೋತಮಮ್ । ವಸ್ತ್ರಾಣಿ ಚ ಪ್ರಸೂಯನ್ತೇ ಫಲೇಷ್ವಾಭರಣಾನಿ ಚ
ಆ ಮರಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಆರು ರುಚಿಯ ಹಾಲನ್ನು, ಅಮೃತಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಹಾಲನ್ನು ಹರಿಸುತ್ತವೆ. ಆ ಮರಗಳ ಹಣ್ಣಿನಿಂದ ಬಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳು ಕೂಡ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ.
ಸರ್ವಾ ಮಣಿಮಯೀ ಭೂಮಿಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮಕಾಞ್ಚನವಾಲುಕಾ । ಸರ್ವರ್ತುಸುಖಸಂಸ್ಪರ್ಶಾ ನಿಷ್ಪಙ್ಕಾ ಚ ಜನಾಧಿಪ । ಪುಷ್ಕರಿಷ್ಯಃ ಶುಭಾಸ್ತತ್ರ ಸುಖಸ್ಪರ್ಶಾ ಮನೋರಮಾಃ
ಅಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ, ಸಣ್ಣ ಚಿನ್ನದ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಎಲ್ಲ ಋತುವುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಸುಖಕರವಾಗಿದೆ, ಮಲಿನತೆ ಇಲ್ಲದಿದೆ, ರಾಜನೇ. ಅಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ, ಮನೋರಮವಾದ, ಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಹರ್ಷಕರವಾದ ತಾವರೆ ಕೆರೆಗಳಿವೆ.
ದೇವಲೋಕಚ್ಯುತಾಃ ಸರ್ವೇ ಜಾಯನ್ತೇ ತತ್ರ ಮಾನವಾಃ। ಶುಕ್ಲಾಭಿಜನಸಂಯನ್ನಾಃ ಸರ್ವೇ ಸುಪ್ರಿಯದರ್ಶನಾಃ
ಅಲ್ಲಿ ಜನರು ಎಲ್ಲರೂ ದೇವಲೋಕದಿಂದ ಇಳಿದು ಬಂದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಶುದ್ಧ ಕುಲದವರು, ಎಲ್ಲರೂ ಬಹಳ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.
ಮಿಥುನಾನಿ ಚ ಜಾಯನ್ತೇ ಸ್ತ್ರಿಯಶ್ಚಾಪ್ಸರಸೋಪಮಾಃ। ತೇಷಾಂ ತೇ ಕ್ಷೀರಿಣಾಂ ಕ್ಷೀರಂ ಪಿಬನ್ತ್ಯಮೃತಸನ್ನಿಭಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ಅಪ್ಸರೆಯರಂತೆ ಸುಂದರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಆ ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಮರಗಳ ಹಾಲನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ, ಅದು ಅಮೃತದಂತೆ ರುಚಿಕರವಾಗಿದೆ.
ಮಿಥುನಂ ಜಾಯತೇ ಕಾಲೇ ಸಮಂ ತಚ್ಚ ಪ್ರವರ್ಧತೇ। ತುಲ್ಯರೂಗುಣೋಪೇತಂ ಸಮವೇಷಂ ತಥೈವ ಚ
ಅಲ್ಲಿ ಜೋಡಿ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬೆಳೆದು ದೊಡ್ಡವರು ಆಗುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ರೂಪ, ಗುಣ, ಉಡುಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಏವಮೇವಾನುರೂಪಂ ಚ ಚಕ್ರವಾಕಸಮಂ ವಿಭೋ । ನಿರಾಪಗಾಮ ತೇ ಲೋಕಾ ನಿತ್ಯಂ ಮುದಿತಮಾನಸಾಃ
ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಿಂದ, ಚಕ್ರವಾಕ ಪಕ್ಷಿಗಳಂತೆ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ದುಃಖವೇ ಇಲ್ಲ, ಮನಸ್ಸು ಯಾವಾಗಲೂ ಸಂತೋಷದಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ.
ದಶವರ್ಷಸಹಸ್ರಾಣಿ ಶಶವರ್ಷಶತಾನಿ ಚ । ಜೀವನ್ತಿ ತೇ ಮಹಾರಾಜ ನ ಚಾನ್ಯೋನ್ಯಂ ಜಹತ್ಯುತ
ಅವರು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳೂ, ಜೊತೆಗೆ ನೂರು ಚಂದ್ರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲವೂ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ, ಮಹಾರಾಜನೇ. ಅವರು ಎಂದಿಗೂ ಒಬ್ಬರನ್ನು ಒಬ್ಬರು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಭಾರುಣ್ಡಾ ನಾಮ ಶಕುನಾಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣತುಣ್ಡಾ ಮಹಾಬಲಾಃ । ತಾನ್ನಿರ್ಹರನ್ತೀಹ ಮೃತಾನ್ದರೀಷು ಪ್ರಕ್ಷಿಪನ್ತಿ ಚ
ಅಲ್ಲಿ ಭಾರುಂಡ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ, ತೀಕ್ಷ್ಣ ಚೂಚುಳ್ಳಿದ, ಬಹಳ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಇವೆ. ಅವು ಸತ್ತವರನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಕುತ್ತವೆ.
ಉತ್ತರಾಃ ಕುರವೋ ರಾಜನ್ವ್ಯಾಖ್ಯಾತಾಸ್ತೇ ಸಮಾಸತಃ। ಮೇರೋಃ ಪಾರ್ಶ್ವಮಹಂ ಪೂರ್ವಂ ವಕ್ಷ್ಯಾಮ್ಯಥ ಯಥಾತಥಮ್
ರಾಜನೇ, ಉತ್ತರ ಕುರುಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈಗ ನಾನು ಮೇರುಪರ್ವತದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗವನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.