ಹನ್ಯಾದೇಕರಥೇನೈವ ದೇವಗನ್ಧರ್ವಮಾನುಷಾನ್ । ಏಕೀಭೂತಾನಪಿ ರಣೇ ದಿವ್ಯೈರಸ್ತ್ರೈಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್
ಒಂದು ರಥದಿಂದಲೇ ದೇವತೆಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಮಾನವರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಬಂದರೂ, ಅವನು ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಗಳ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಬಲ್ಲನು.
ಪೌರವೋ ರಾಜಶಾರ್ದೂಲಸ್ತವ ರಾಜನ್ಮಹಾರಥಃ । ಮತೋ ಮಮ ರಥೋದಾರಃ ಪರವೀರರಥಾರುಜಃ
ಪೌರವನು, ರಾಜಶಾರ್ದೂಲನು, ನಿನ್ನ ಮಹಾರಥಿ, ರಾಜನೇ, ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥಸಾರಥಿ, ಶತ್ರು ವೀರರನ್ನು ಸೋಲಿಸುವವನು.
ಸ್ವೇನ ಸೈನ್ಯೇನ ಮಹತಾ ಪ್ರತಪಞ್ಶತ್ರುವಾಹಿನೀಮ್। ಪ್ರಧಕ್ಷ್ಯತಿ ಸ ಪಾಞ್ಚಾಲಾನ್ಕಕ್ಷಮಗ್ನಿಗತಿರ್ಯಥಾ
ತನ್ನ ದೊಡ್ಡ ಸೇನೆಯಿಂದ ಶತ್ರುಗಳ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಅವನು ಸುಡುವನು; ಪಾಂಚಾಲರನ್ನು ಒಣಕಟ್ಟಿಗೆ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಸುಡುವನು.
ಸತ್ಯಶ್ರವಾ ರಥಸ್ತ್ವೇಕೋ ರಾಜಪುತ್ರೋ ಬೃಹದ್ಬಲಃ। ತವ ರಾಜನ್ರಿಪುಬಲೇ ಕಾಲವತ್ಪ್ರಚರಿಷ್ಯತಿ
ಸತ್ಯಶ್ರವನು, ನಿನ್ನ ರಥಸಾರಥಿ, ರಾಜಕುಮಾರ ಬ್ರಿಹದ್ಬಲನು, ರಾಜನೇ, ಶತ್ರು ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಲದಂತೆ ಸಂಚರಿಸುವನು.
ಏತಸ್ಯ ಯೋಧಾ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ವಿಚಿತ್ರಕವಚಾಯುಧಾಃ । ವಿಚರಿಷ್ಯನ್ತಿ ಸಙ್ಗ್ರಾಮೇ ನಿನ್ಘನ್ತಃ ಶಾಸ್ತ್ರವಾಂಸ್ತವ
ಅವನ ಯೋಧರು, ರಾಜಾಧಿರಾಜನೇ, ವಿಭಿನ್ನ ಕವಚ ಮತ್ತು ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಆಯುಧಕೌಶಲ್ಯದಿಂದ ಸಂಹರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ವೃಷಸೇನೋ ರಥಸ್ತೇಽಗ್ರ್ಯಃ ಕರ್ಣಪುತ್ರೋ ಮಹಾರಥಃ । ಪ್ರಧಕ್ಷ್ಯತಿ ರಿಪೂಣಾಂ ತೇ ಬಲಂ ತು ಬಲಿನಾಂ ವರಃ
ವೃಷಸೇನನು, ನಿನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥಸಾರಥಿ, ಕರ್ಣನ ಪುತ್ರನು ಮತ್ತು ಬಲಶಾಲಿಯು, ಶತ್ರುಗಳ ಬಲವನ್ನು ಸುಡುವನು, ಬಲವಂತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು.
ಜಘಸನ್ಧೋ ಮಹಾತೇಜಾ ರಾಜನ್ರಥವರಸ್ತವ । ತ್ಯಕ್ಷ್ಯತೇ ಸಮರೇ ಪ್ರಾಣಾನ್ಮಾಧವಃ ಪರವೀರಹಾ
ಜಘಸಂಧನು, ಮಹಾ ತೇಜಸ್ವಿಯು, ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥಸಾರಥಿಯು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ತ್ಯಜಿಸುವನು, ಮಾಧವ, ಶತ್ರು ವೀರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವನು.
ಏಷ ಯೋತ್ಸ್ಯತಿ ಸಙ್ಗ್ರಾಮೇ ಗಜಸ್ಕನ್ಧವಿಶಾರದಃ । ರಥೇನ ವಾ ಮಾಹಬಾಹುಃ ಕ್ಷಪಯಞ್ಶತ್ರುವಾಹಿನೀಮ್
ಅವನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, ಗಜದ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ರಥದಲ್ಲಿ, ಮಹಾಬಾಹುವಾಗಿ, ಶತ್ರು ಸೇನೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾ ಹೋರಾಡುವನು.
ರಥ ಏಷ ಮಹಾರಾಜ ಮತೋ ಮೇ ರಾಜಸತ್ತಮ। ತ್ವದರ್ಥೇ ತ್ಯಕ್ಷ್ಯತೇ ಪ್ರಾಣಾನ್ಸಹಸೈನ್ಯೋ ಮಹಾರಣೇ
ಈ ರಥಸಾರಥಿಯು, ಮಹಾರಾಜನೇ, ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು; ನಿನ್ನಿಗಾಗಿ, ತನ್ನ ಸೇನೆಯೊಡನೆ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ತ್ಯಜಿಸುವನು.
ಏಷ ವಿಕ್ರಾನ್ತಯೋಧೀ ಚ ಚಿತ್ರಯೋಧೀ ಚ ಸಂಗರೇ । ವೀತಭೀಶ್ಚಾಪಿ ತೇ ರಾಜಞ್ಶತ್ರುಭಿಃ ಸಹ ಯೋತ್ಸ್ಯತೇ
ಅವನು ಶೂರ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ಯೋಧನು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯದಿಂದ, ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಶತ್ರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಹೋರಾಡುವನು.
ಬಾಹ್ಲೀಕೋಽತಿರಥಶ್ಚೈವ ಸಮರೇ ಚಾನಿವರ್ತನಃ । ಮಮ ರಾಜನ್ಮತೋ ಯುದ್ಧೇ ಶೂರೋ ವೈವಸ್ವತೋಪಮಃ
ಬಾಹ್ಲಿಕನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಥಸಾರಥಿಯು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯದವನು; ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ, ರಾಜನೇ, ಅವನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವೈವಸ್ವತನಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಶೂರನು.
ನ ಹ್ಯೇಷ ಸಮರಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ನಿವರ್ತೇತ ಕಥಞ್ಚನ। ಯಥಾ ಸತತಗೋ ರಾಜನ್ಸ ಹಿ ಹನ್ಯಾತ್ಪರಾನ್ರಣೇ
ಅವನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಎಂದಿಗೂ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ರಾಜನೇ; ಸದಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವನು.
ಸೇನಾಪತಿರ್ಮಹಾರಾಜ ಸತ್ಯವಾಂಸ್ತೇ ಮಹಾರಥಃ । ರಣೇಷ್ವದ್ಭುತಕರ್ಮಾ ಚ ರಥೀ ಪರರಥಾರುಜಃ
ಸೇನಾಪತಿ ಮಹಾರಾಜನೇ, ಸತ್ಯವಾನ್ ಮಹಾರಥಿಯು; ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುವವನು, ಶತ್ರು ರಥಗಳನ್ನು ಮುರಿಯುವನು.
ಏತಸ್ಯ ಸಮರಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ನ ವ್ಯಥಾಸ್ತಿ ಕಥಞ್ಚನ । ಉತ್ಸ್ಮಯನ್ನುತ್ಪತತ್ಯೇಷ ಪರಾನ್ರಥಪಥೇ ಸ್ಥಿತಾನ್
ಅವನನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಭಯವಿಲ್ಲ; ಅವನು ನಗುತ್ತಾ ಎದ್ದು, ಶತ್ರು ರಥಪಥದಲ್ಲಿ ನಿಂತವರನ್ನು ಹೊಡೆಯುವನು.
ಏಷ ಚಾರಿಷು ವಿಕ್ರಾನ್ತಃ ಕರ್ಮ ಸತ್ಪುರುಷೋಚಿತಮ್ । ಕರ್ತಾ ವಿಮರ್ದೇ ಸುಮಹತ್ತ್ವದರ್ಥೇ ಪುರುಷೋತ್ತಮಃ
ಅವನು ಯೋಧರಲ್ಲಿ ಶೂರನು, ಸತ್ಪುರುಷರಿಗೆ ತಕ್ಕ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುವವನು; ಭಾರೀ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನಿಗಾಗಿ ಮಹತ್ವದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವನು, ಪುರುಷೋತ್ತಮ.
ಅಲಮ್ಬುಸೋ ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಃ ಕ್ರೂರಕರ್ಮಾ ಮಹಾರಥಃ । ಹನಿಷ್ಯತಿ ಪರಾನ್ರಾಜನ್ಪೂರ್ವವೈರಮನುಸ್ಮರನ್
ಅಲಂಬುಸನು, ರಾಕ್ಷಸರ ರಾಜನು, ಕ್ರೂರಕರ್ಮಿಯು ಮತ್ತು ಮಹಾರಥಿಯು, ಹಳೆಯ ವೈರಾಗ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು, ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವನು.
ಏಷ ರಾಕ್ಷಸಸೈನ್ಯಾನಂ ಸರ್ವೇಷಾಂ ರಥಸತ್ತಮಃ । ಮಾಯಾವೀ ದೃಢವೈರಶ್ಚ ಸಮರೇ ವಿಚರಿಷ್ಯತಿ
ಅವನು ರಾಕ್ಷಸ ಸೇನೆಯ ಎಲ್ಲಾ ರಥಸಾರಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಮಾಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನು ಮತ್ತು ದೃಢ ವೈರಾಗ್ನು ಹೊಂದಿರುವವನು, ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವನು.
ಪ್ರಾಗ್ಜ್ಯೋತಿಷಾಧಿಪೋ ವೀರೋ ಭಗದತ್ತಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್ । ಗಜಾಙ್ಕುಶಧರಶ್ರೇಷ್ಠೋ ರಥೇ ಚೈವ ವಿಶಾರದಃ
ಪ್ರಾಗ್ಜ್ಯೋತಿಷದ ಅಧಿಪತಿ, ಶೂರನಾದ ಭಗದತ್ತನು, ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿಯು, ಗಜಾಂಕುಶವನ್ನು ಹಿಡಿಯುವವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಮತ್ತು ರಥಯುದ್ಧದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಿಣಿತನು.
ಏತೇನ ಯುದ್ಧಮಭವತ್ಪುರಾ ಗಾಣ್ಡೀವಧನ್ವನಃ । ದಿವಸಾನ್ಸುಬಹೂನ್ರಾಜನ್ನುಭಯೋರ್ಜಯಗೃದ್ಧಿನೋಃ
ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ರಾಜನೇ, ಗಾಂಡೀವ ಧನುಸ್ಸು ಹಿಡಿದವನು ಮತ್ತು ಅವನ ಎದುರಾಳಿ ಇಬ್ಬರೂ ಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಹಂಬಲದಿಂದ ಬಹು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದರು.
ತತಃ ಸಖಾಯಂ ಗಾನ್ಧಾರೇ ಮಾನಯನ್ಪಾಕಶಾಸನಮ್ । ಅಕರೋತ್ಸಂವಿದಂ ತೇನ ಪಾಣ್ಡವೇನ ಮಹಾತ್ಮನಾ
ಆಮೇಲೆ, ಗಾಂಧಾರ ದೇಶದ ರಾಜನನ್ನು ಸ್ನೇಹಿತನಂತೆ ಗೌರವಿಸಿ, ಮಹಾತ್ಮ ಪಾಂಡವನು ಅವನೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು.
ಏಷ ಯೋತ್ಸ್ಯತಿ ಸಙ್ಗ್ರಾಮೇ ಗಜಸ್ಕನ್ಧವಿಶಾರದಃ । ಐರಾವತಗತೋ ರಾಜಾ ದೇವಾನಾಮಿವ ವಾಸವಃ
ಈ ರಾಜನು, ಆನೆ ಮೇಲೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲು ಪರಿಣಿತನು, ಐರಾವತ ಎಂಬ ಆನೆ ಮೇಲೆ ಏರಿ, ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನಂತೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲಿದ್ದಾನೆ.
ಅಚಲೋ ವೃಷಕಶ್ಚೈವ ಸಹಿತೌ ಭ್ರಾತರಾವುಭೌ । ರಥೌ ತವ ದುರಾಧರ್ಷೌ ಶತ್ರೂನ್ವಿಧ್ವಂಸಯಿಷ್ಯತಃ
ಅಚಲ ಮತ್ತು ವೃಷಕ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ನಿನ್ನ ರಥಸಾರಥಿಗಳು, ಅವರನ್ನು ಜಯಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ, ಅವರು ನಿನ್ನ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಬಲವನ್ತೌ ನರವ್ಯಾಘ್ರೌ ದೃಢಕ್ರೋಧೌ ಪ್ರಹಾರಿಣೌ। ಗಾನ್ಧಾರಮುಖ್ಯೌ ತರುಣೌ ದರ್ಶನೀಯೌ ಮಹಾಬಲೌ
ಅವರು ಬಲಶಾಲಿಗಳು, ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳಂತೆ, ಗದರಿಕೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದವರು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವವರು, ಗಾಂಧಾರ ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖರು, ಯುವಕರು, ಸುಂದರರು ಮತ್ತು ಮಹಾ ಬಲಿಷ್ಠರು.
ಸಖಾ ತೇ ದಯಿತೋ ನಿತ್ಯಂ ಯ ಏಷ ರಣಕರ್ಕಶಃ । ಉತ್ಸಾಹಯತಿ ರಾಜಂಸ್ತ್ವಾಂ ವಿಗ್ರಹೇ ಪಾಣ್ಡವೈಃ ಸಹ
ಈತನೇ ನಿನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಸ್ನೇಹಿತನು, ಯಾವಾಗಲೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕಠಿಣನು, ಪಾಂಡವರೊಡನೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಾನೆ, ರಾಜನೇ.
ಪರುಷಃ ಕತ್ಥನೋ ನೀಚಃ ಕರ್ಣೋ ವೈಕರ್ತನಸ್ತ್ರವ । ಮನ್ತ್ರೀ ನೇತಾ ಚ ಬನ್ಧುಶ್ಚ ಮಾನೀ ಚಾತ್ಯನ್ತಮುಚ್ಛ್ರಿತಃ
ವೈಕರ್ಣನನ ಮಗ ಕರ್ನನು ಕಠಿಣನು, ಹೆಮ್ಮೆಪಡುವವನು, ಕೆಳಮಟ್ಟದವನು, ಆದರೆ ಅವನು ನಿನ್ನ ಸಲಹೆಗಾರನು, ನಾಯಕನು, ಬಂಧುವೂ ಹೌದು, ತುಂಬಾ ಗರ್ವಶಾಲಿಯೂ ಹೌದು.
ಏಷ ನೈವ ರಥಃ ಪೂರ್ಣೋ ನ ಚಾಪ್ಯತಿರಥೋ ರಣೇ । ವಿಯುಕ್ತಃ ಕವಚೇನೈಷ ಸಹಜೇನ ವಿಚೇತನಃ
ಅವನು ಪೂರ್ಣ ರಥಸಾರಥಿಯಲ್ಲ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಥಿಯೂ ಅಲ್ಲ; ಸಹಜವಾದ ಕವಚವಿಲ್ಲದೆ ಮನಸ್ಸು ಸ್ಥಿರವಿಲ್ಲ.
ಕುಣ್ಡಲಾಭ್ಯಾಂ ಚ ದಿವ್ಯಾಭ್ಯಾಂ ವಿಯುಕ್ತಃ ಸತತಂ ಘೃಣೀ । ಅಭಿಶಾಪಾಚ್ಚ ರಾಮಸ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯ ಚ ಭಾಷಣಾತ್
ದೈವಿಕ ಕುಂಡಲಗಳಿಂದ ಸದಾ ವಂಚಿತನಾಗಿರುವ ಅವನು, ದಯಾಳುವೂ ಹೌದು; ರಾಮನ ಶಾಪದಿಂದ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಮಾತಿನಿಂದ ಕೂಡಿದನು.
ಕರಣಾನಾಂ ವಿಯೋಗಾಚ್ಚ ತೇನ ಮೇಽರ್ಥರಥೋ ಮತಃ। ನೈಷ ಫಾಲ್ಗುನಮಾಸಾದ್ಯ ಪುನರ್ಜೀವನ್ವಿಮೋಕ್ಷ್ಯತೇ
ತಾನು ಬಳಸುವ ಸಾಧನಗಳು ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಅವನು ನನಗೆ ಅರ್ಧರಥಿಯಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ; ಫಾಲ್ಗುನನನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರೆ ಅವನು ಜೀವಂತನಾಗಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾರನು.
ತತೋಽಬ್ರವೀತ್ಪುನರ್ದ್ರೋಣಃ ಸರ್ವಶಸ್ತ್ರಭೃತಾಂ ವರಃ। ಏವಮೇತದ್ಯಥಾಽಽತ್ಥ ತ್ವಂ ನ ಮಿಥ್ಯಾಸ್ತಿ ಕದಾಚನ
ಆಮೇಲೆ, ಎಲ್ಲಾ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ದ್ರೋಣನು ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದನು: 'ನೀನು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಸತ್ಯ, ನಿನ್ನ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಸುಳ್ಳಿಲ್ಲ.'
ರಣೇರಣೇಽಭಿಮಾನೀ ಚ ವಿಮುಖಶ್ಚಾಪಿ ದೃಶ್ಯತೇ। ಘೃಣೀ ಕರ್ಣಃ ಪ್ರಮಾದೀ ಚ ತೇನ ಮೇಽರ್ಧರಥೋ ಮತಃ
ಯುದ್ಧದಿಂದ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಕರ್ನನು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ದಯಾಳುವೂ ಹೌದು, ಅಜಾಗರೂಕನೂ ಹೌದು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ನನಗೆ ಅರ್ಧರಥಿಯಂತೆ.