ತಾಸಾಂ ಯೇ ಪತಯಃ ಸಪ್ತ ವಿಖ್ಯಾತಾಸ್ತಾನ್ನಿಬೋಧತ। ದ್ರುಪದಶ್ಚ ವಿರಾಟಶ್ಚ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನಶಿಖಣ್ಡಿನೌ
ಈ ಏಳು ಸೇನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಯಕರು ಯಾರು ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳಿರಿ; ದ್ರುಪದ, ವಿರಾಟ, ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ, ಶಿಖಂಡಿ,
ಸಾತ್ಯಕಿಶ್ಚೇಕಿತಾನಶ್ಚ ಭೀಮಸೇನಶ್ಚ ವೀರ್ಯವಾನ್ । ಏತೇ ಸೇನಾಪ್ರಣೇತಾರೋ ವೀರಾಃ ಸರ್ವೇ ತನುತ್ಯಜಃ
ಸಾತ್ಯಕಿ, ಚೆಕಿತಾನ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಭೀಮಸೇನ—ಇವರು ಎಲ್ಲರೂ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಸೇನಾಪತಿಗಳು.
ಸರ್ವೇ ವೇದವಿದಃ ಶೂರಾಃ ಸರ್ವೇ ಸುಚಿರಿತವ್ರತಾಃ । ಹ್ರೀಮನ್ತೋ ನೀತಿಮನ್ತಶ್ಚ ಸರ್ವೇ ಯುದ್ಧವಿಶಾರದಾಃ
ಇವರು ಎಲ್ಲರೂ ವೇದಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವರು, ಶೂರರು, ವ್ರತವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪಾಲಿಸಿದವರು, ಲಜ್ಜಾಶೀಲರು, ನೀತಿಯುತರು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು.
ಇಷ್ವಸ್ತ್ರಕುಶಲಾಃ ಸರ್ವೇ ತಥಾ ಸರ್ವಾಸ್ತ್ರಯೋಧಿನಃ । ಸಪ್ತಾನಾಮಪಿ ಯೋ ನೇತಾ ಸೇನಾನಾಂ ಪ್ರವಿಭಾಗವಿತ್
ಇವರು ಎಲ್ಲರೂ ಧನುರ್ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲ ಆಯುಧಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಈ ಏಳರಲ್ಲಿ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವವನೇ ನಾಯಕನು.
ಯಃ ಸಹೇತ ರಣೇ ಭೀಷ್ಣಂ ಶರಾರ್ಚಿಃಪಾವಕೋಪಮಮ್ । ತಂ ತಾವತ್ಸಹದೇವಾತ್ರ ಪ್ರಬ್ರೂಹಿ ಕುರುನನ್ದನ। ಸ್ವಗತಂ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರ ಕೋ ನಃ ಸೇನಾಪತಿಃ ಕ್ಷಮಃ
ಕುರುಕುಲದ ಆನಂದವಾಗಿರುವ ಸಹದೇವಾ, ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಷ್ಮನ ಬಾಣಗಳ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಹೊಳಪನ್ನು ತಾಳಬಲ್ಲವರು ಯಾರು ಎಂದು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳು. ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನೆ, ನಮ್ಮ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಯಾರು ನಾಯಕನಾಗಲು ಯೋಗ್ಯನೆಂಬುದನ್ನು ಹೇಳು.
ಸಂಯುಕ್ತ ಏಕದುಃಖಶ್ಚ ವೀರ್ಯವಾಂಶ್ಚ ಮಹೀಪತಿಃ। ಯಂ ಸಮಾಶ್ರಿತ್ಯ ಧರ್ಮಜ್ಞಂ ಸ್ವಮಂಶಮನುಯುಞ್ಜ್ಮಹೇ
ಅವನು ನಮ್ಮೊಡನೆ ಸಂತೋಷದಲ್ಲೂ ದುಃಖದಲ್ಲೂ ಒಂದಾಗಿ, ಧೈರ್ಯವಂತನಾಗಿಯೂ, ಭೂಮಿಯ ರಾಜನಾಗಿಯೂ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಲ್ಲವನಾಗಿಯೂ, ನಮ್ಮ ಪಾಲನ್ನು ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲವನಾಗಿರಬೇಕು.
ಮತ್ಸ್ಯೋ ವಿರಾಟೋ ಬಲವಾನ್ಕೃತಾಸ್ತ್ರೋ ಯುದ್ಧದುರ್ಮದಃ । ಪ್ರಸಹಿಷ್ಯತಿ ಸಙ್ಗ್ರಾಮೇ ಭೀಷ್ಮಂ ತಾಂಶ್ಚ ಮಹಾರಥಾನ್
ಮತ್ಸ್ಯರಾಜನಾದ ವಿರಾಟನು ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿಯೂ, ಯುದ್ಧಕೌಶಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತನಾಗಿಯೂ, ಸಮರದಲ್ಲಿ ಹೆಮ್ಮೆಯವನಾಗಿಯೂ, ಭೀಷ್ಮನನ್ನೂ ಆ ಮಹಾರಥರನ್ನು ಸಮರದಲ್ಲಿ ಜಯಿಸಬಲ್ಲನು.
ತಥೋಕ್ತೇ ಸಹದೇವೇನ ವಾಕ್ಯೇ ವಾಕ್ಯವಿಶಾರದಃ । ನಕುಲೋಽನನ್ತರಂ ತಸ್ಮಾದಿದಂ ವಚನಮಾದದೇ
ಸಹದೇವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಿರುವ ನಕುಲನು ತಕ್ಷಣವೇ ಈ ಮಾತನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದನು.
ವಯಸಾ ಶಾಸ್ತ್ರತೋ ಧೈರ್ಯಾತ್ಕುಲೇನಾಭಿಜನೇನ ಚ । ಹ್ರೀಮಾನ್ಬಲಾನ್ವಿತಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರವಿಶಾರದಃ
ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ, ಧೈರ್ಯದಲ್ಲಿ, ಕುಲದಲ್ಲಿ, ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ, ಲಜ್ಜೆಯಲ್ಲಿಯೂ, ಬಲದಲ್ಲಿಯೂ, ಐಶ್ವರ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತನಾಗಿರುವವನು—
ವೇದ ಚಾಸ್ತ್ರಂ ಭಾರದ್ವಾಜಾಹುರ್ಧರ್ಷಃ ಸತ್ಯಸಙ್ಗರಃ । ಯೋ ನಿತ್ಯಂ ಸ್ಪರ್ಧತೇ ದ್ರೋಣಂ ಭೀಷ್ಮಂ ಚೈವ ಮಹಾಬಲಮ್
ಭಾರದ್ವಾಜರು ಹೇಳುವಂತೆ, ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತನಾಗಿರುವವನು, ಧೈರ್ಯವಂತನೂ, ವ್ರತಪಾಲಕನೂ, ಸದಾ ದ್ರೋಣನನ್ನೂ ಭೀಷ್ಮನನ್ನೂ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವವನು.
ಶ್ಲಾಘ್ಯಃ ಪಾರ್ಥಿವವಂಶಸ್ಯ ಪ್ರಮುಖೇ ವಾಹಿನೀಪತಿಃ। ಪುತ್ರಪೌತ್ರೇಃ ಪರಿವೃತಃ ಶತಶಾಖ ಇವ ದ್ರುಮಃ
ಅವನು ರಾಜವಂಶದ ಮುಂದೆ ನಾಯಕನಾಗಲು ಯೋಗ್ಯನು, ಸೈನ್ಯದ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವವನು, ಮಗಮಕ್ಕಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ನೂರಾರು ಶಾಖೆಗಳಿರುವ ಮರದಂತಿರುವವನು.
ಯಸ್ತತಾಪ ತಪೋ ಘೋರಂ ಸದಾರಃ ಪೃಥಿವೀಪತಿಃ । ರೋಷಾದ್ದ್ರೋಣವಿನಾಶಾಯ ವೀರಃ ಸಮಿತಿಶೋಭನಃ
ಯಾರು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಭಯಾನಕ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ, ಭೂಮಿಯಾಧಿಪತಿಯಾಗಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ, ದ್ರೋಣನನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದವನು.
ಪಿತೇವಾಸ್ಮಾನ್ಸಮಾಧತ್ತೇ ಯಃ ಸದಾ ಪಾರ್ಥಿವರ್ಷಭಃ । ಶ್ವಶುರೋ ದ್ರುಪದೋಽಸ್ಮಾಕಂ ಸೇನಾಗ್ರಂ ಸ ಪ್ರಕರ್ಷತು
ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನು ಸದಾ ನಮ್ಮನ್ನು ತಂದೆಯಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ನಮ್ಮ ಮಾವನಾದ ದ್ರುಪದನು ನಮ್ಮ ಸೈನ್ಯದ ಮುನ್ನಡೆ ಮಾಡಲಿ.
ಸ ದ್ರೋಣಭೀಷ್ಮಾವಾಯಾತೌ ಸಹೇದಿತಿ ಮತಿರ್ಮಮ । ಸ ಹಿ ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರವಿದ್ರಾಜಾ ಸಖಾ ಚಾಙ್ಗಿರಸೋ ನೃಪಃ
ದ್ರೋಣನನ್ನೂ ಭೀಷ್ಮನನ್ನೂ ಎದುರಿಸಲು ಅವನು ಸಮರ್ಥನೆಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಅವನು ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತನೂ, ಅಂಗಿರಸ ವಂಶದ ರಾಜನ ಸ್ನೇಹಿತನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.
ಮಾದ್ರೀಸುತಾಭ್ಯಾಮುಕ್ತೇ ತು ಸ್ವಮತೇ ಕುರುನನ್ದನಃ। ವಾಸವಿರ್ವಾಸವಸಮಃ ಸವ್ಯಸಾಚ್ಯಬ್ರವೀದ್ವಚಃ
ಮಾದ್ರಿಯ ಪುತ್ರರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ವಾಸವನಿಗೆ ಸಮಾನಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಕುರುಕುಲದ ಅರ್ಜುನನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
ಯೋಯಂ ತಪಃಪ್ರಭಾವೇನ ಋಷಿಸನ್ತೋಷಣೇನ ಚ । ದಿವ್ಯಃ ಪುರುಷ ಉತ್ಪನ್ನೋ ಜ್ವಾಲಾವರ್ಣೋ ಮಹಾಭುಜಃ
ಯಾರು ತಪಸ್ಸಿನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಹಾಗೂ ಋಷಿಗಳನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿ ಹುಟ್ಟಿದವರು, ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಹೊಳಪಿನಿಂದ ಕೂಡಿದವರು, ಬಲಿಷ್ಠವಾದ ಭುಜಗಳಿರುವವರು—
ಧನುಷ್ಮಾನ್ಕವಚೀ ಖಙ್ಗೀ ರಥಮಾರುಹ್ಯ ದಂಶಿತಃ । ದಿವ್ಯೈರ್ಹಯವರೈರ್ಯುಕ್ತಮಗ್ನಿಕುಣ್ಡಾತ್ಸಮುತ್ಥಿತಃ
ಧನುಸ್ಸು ಹಿಡಿದು, ಕವಚ ಧರಿಸಿ, ಖಡ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ರಥವನ್ನು ಏರಿ, ಭಯಂಕರನಾಗಿ, ದಿವ್ಯ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ಹವನಕುಂಡದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದವನು—
ಗರ್ಜನ್ನಿವ ಮಹಾಮೇಘೋ ರಥಘೋಷೇಣ ವೀರ್ಯವಾನ್ । ಸಿಂಹಸಂಹನನೋ ವೀರಃ ಸಿಂಹತುಲ್ಯಪರಾಕ್ರಮಃ
ರಥದ ಘೋಷದಿಂದ ಮಹಾಮೇಘದಂತೆ ಗರ್ಜಿಸುವ, ಶೂರನೂ, ಸಿಂಹದಂತೆ ಭುಜಗಳುಳ್ಳವನು, ಸಿಂಹದ ಸಮಾನ ಶೌರ್ಯವಿರುವ ವೀರನು—
ಸಿಂಹೋರಸ್ಕಃ ಸಿಂಹಭುಜಃ ಸಿಂಹವಕ್ಷಾ ಮಹಾಬಲಃ । ಸಿಂಹಪ್ರಗರ್ಜನೋ ವೀರಃ ಸಂಹಸ್ಕನ್ಧೋ ಮಹಾದ್ಯುತಿಃ
ಸಿಂಹದಂತೆ ಹೃದಯ, ಸಿಂಹದಂತೆ ಭುಜಗಳು, ಸಿಂಹದಂತೆ ವಕ್ಷಸ್ಥಳ, ಅಪಾರ ಬಲ, ಸಿಂಹದಂತೆ ಗರ್ಜಿಸುವ, ವಿಶಾಲವಾದ ಭುಜಗಳು, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯು—
ಶುಭ್ರೂಃ ಸುದಂಷ್ಟ್ರಃ ಸುಹನುಃ ಸುಬಾಹುಃ ಸುಮುಖೋಽಕೃಶಃ । ಸುಜತ್ರುಃ ಸುವಿಶಾಲಾಕ್ಷಃ ಸುಪಾದಃ ಸುಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಃ
ಸುಂದರ ಭ್ರೂಗಳು, ಶುಭ್ರ ದಂತಗಳು, ಚೆನ್ನಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಹನು, ಬಲವಾದ ಕೈಗಳು, ಸುಂದರ ಮುಖ, ದಪ್ಪವಲ್ಲದ ದೇಹ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡ ಅಂಗಗಳು, ವಿಶಾಲವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳು, ಉತ್ತಮ ಕಾಲುಗಳು, ದೃಢವಾದ ದೇಹ—
ಅಭೇದ್ಯಃ ಸರ್ವಶಸ್ತ್ರಾಣಾಂ ಪ್ರಭಿನ್ನ ಇವ ವಾರಣಃ । ಜಜ್ಞೇ ದ್ರೋಣವಿನಾಶಾಯ ಸತ್ಯವಾದೀ ಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯಃ
ಯಾವುದೇ ಶಸ್ತ್ರದಿಂದ ಭೇದಿಸಲಾಗದ, ಆದರೆ ಒಡೆದ ಗಜದಂತೆ ಕಾಣುವ, ದ್ರೋಣನ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ, ಸತ್ಯವಂತ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನು—
ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನಮಹಂ ಮನ್ಯೇ ಸಹೇದ್ಭೀಷ್ಮಸ್ಯ ಸಾಯಕಾನ್। ವಜ್ರಾಶನಿಸಮಸ್ಪರ್ಶಾನ್ದೀಪ್ತಾಸ್ಯಾನುರಗಾನಿವ
ನಾನು ಭಾವಿಸುವುದೇನೆಂದರೆ, ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ಭೀಷ್ಮನ ಬಾಣಗಳನ್ನು ತಡೆಯಬಲ್ಲನು; ಅವು ವಜ್ರ ಮತ್ತು ಮಿಂಚಿನ ಸ್ಪರ್ಶದಂತೆ, ಉರಿಯುವ ಜ್ವಾಲೆಯಂತೆ ಬಲವುಳ್ಳವು.
ಯಮದೂತಸಮಾನ್ವೇಗೇ ನಿಪಾತೇ ಪಾವಕೋಪಮಾನ್ । ರಾಮೇಣಾಜೌ ವಿಷಿಹಿತಾನ್ವಜ್ರನಿಷ್ಪೇಷದಾರುಣಾನ್
ಯಮದೂತರಂತೆ ವೇಗದಿಂದ, ಬೆಂಕಿಯ ಹತ್ತಿರ ಬೀಳುವಂತೆ, ರಾಮನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆ ವಿಷದವರನ್ನು ಬಲದಿಂದ ಹೊಡೆದು, ವಜ್ರದಂತೆ ಒಡೆದು ಹಾಕಿದನು.
ಪುರುಷ ತಂ ನ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಯಃ ಸಹೇತ ಮಹಾವ್ರತಮ್। ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನಮೃತೇ ರಾಜನ್ನಿತಿ ಮೇ ಧೀಯತೇ ಮತಿಃ
ರಾಜನೇ, ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಆ ಮಹಾವ್ರತಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಬಲ್ಲವನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ನನಗೆ ಪಕ್ಕಾ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.
ಕ್ಷಿಪ್ರಹಸ್ತಶ್ಚಿತ್ರಯೋಧೀ ಮತಃ ಸೇನಾಪತಿರ್ಮಮ । ಅಭೇದ್ಯಕವಚಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ಮಾತಙ್ಗ ಇವ ಯೂಥಪಃ
ಅವನ ಕೈ ಚುರುಕು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯೋಧ, ನನ್ನ ಸೇನಾಪತಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅವನ ಕವಚವನ್ನು ಯಾರೂ ಭೇದಿಸಲಾಗದು, ಅವನು ಆನೆಗಳ ನಾಯಕನಂತೆ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದಾನೆ.
ಅರ್ಜುನೇನೈವಮುಕ್ತೇ ತು ಭೀಮೋ ವಾಕ್ಯಂ ಸಮಾದದೇ।' ವಧಾರ್ಥಂ ಯಃ ಸಮುತ್ಪನ್ನಃ ಶಿಖಣ್ಡೀ ದ್ರುಪದಾತ್ಮಜಃ । ವದನ್ತಿ ಸಿದ್ಧಾ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ಋಷಯಶ್ಚ ಸಮಾಗತಾಃ
ಅರ್ಜುನನು ಹೀಗೆಂದಾಗ, ಭೀಮನು ಮಾತು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡನು: ಶಿಖಂಡಿ ಎಂಬ ದ್ರುಪದನ ಮಗನು ಬೃಹತ್ ಶತ್ರುವನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಹುಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಕೂಡ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ, ರಾಜನೇ.
ಯಸ್ಯ ಸಙ್ಗ್ರಾಮಮಧ್ಯೇ ತು ದಿವ್ಯಮಸ್ತ್ರಂ ಪ್ರಕುರ್ವತಃ । ರೂಪಂ ದ್ರಕ್ಷ್ಯನ್ತಿ ಪುರುಷಾ ರಾಮಸ್ಯೇವ ಮಹಾತ್ಮನಃ
ಯುದ್ಧದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದಾಗ, ಜನರು ಅವನ ರೂಪವನ್ನು ಮಹಾತ್ಮ ರಾಮನಂತೆಯೇ ನೋಡುತ್ತಾರೆ.
ನ ತಂ ಯುದ್ಧೇ ಪ್ರಪಶ್ಯಾಮಿ ಯೋ ಭಿನ್ದ್ಯಾತ್ತು ಶಿಖಣ್ಡಿನಾಮ್ । ಶಸ್ತ್ರೇಣ ಸಮರೇ ರಾಜನ್ಸನ್ನದ್ವಂ ಸ್ಯನ್ದನೇ ಸ್ಥಿತಮ್
ರಾಜನೇ, ಸಮರದಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿ ಶಿಖಂಡಿಯನ್ನು, ತನ್ನ ರಥದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧನಾಗಿ ನಿಂತಿರುವವನನ್ನು, ಯಾರೂ ಸೋಲಿಸಲಾರರು ಎಂದು ನನಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ.
ದ್ವೈರಥೇ ಸಮರೇ ನಾನ್ಯೋ ಭೀಷ್ಮಂ ಹನ್ಯಾನ್ಮಹಾವ್ರತಮ್ । ಶಿಖಣ್ಡಿನಮೃತೇ ವೀರಂ ಸ ಮೇ ಸೇನಾಪತಿರ್ಮತಃ
ಯುದ್ಧದ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ, ಶಿಖಂಡಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಮಹಾವ್ರತಿ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಯಾರೂ ಕೊಲ್ಲಲಾಗದು; ಅವನೇ ನನಗೆ ಸೇನಾಪತಿ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.
ಸರ್ವಸ್ಯ ಜಗತಸ್ತಾತ ಸಾರಾಸಾರಂ ಬಾಲಾಬಲಮ್ । ಸರ್ವಂ ಜಾನಾತಿ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಮತಮೇಷಾಂ ಚ ಕೇಶವಃ
ತಂದೆಯೇ, ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಸತ್ವಾಸತ್ವ, ಬಲದೌರ್ಬಲ್ಯ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ಕೇಶವನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದಾನೆ; ಅವನು ಎಲ್ಲರ ಮನಸ್ಸನ್ನೂ ಅರಿತಿದ್ದಾನೆ.