ಕಿಂಸ್ವಿತ್ಕೃತ್ವಾ ಲಭತೇ ತಾತ ಲೋಕಾ- ನ್ಮರ್ತ್ಯಃ ಶ್ರೇಷ್ಠಾಂಸ್ತಪಸಾ ವಿದ್ಯಯಾ ಚ। ತನ್ಮೇ ಪೃಷ್ಟಃ ಶಂಸ ಸರ್ವಂ ಯಥಾವ- ಚ್ಛುಭಾಁಲ್ಲೋಕಾನ್ಯೇನ ಗಚ್ಛೇತ್ಕ್ರಮೇಣ
ಮನುಷ್ಯನು ಯಾವ ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದೋ ಅಥವಾ ಜ್ಞಾನದಿಂದೋ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ? ನಾನು ಕೇಳಿದಂತೆ, ಯಾವ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಶುಭಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೇರುವುದೆಂದು ನನಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸು.
ಪುಂಸಃ ಸದೈವೇತಿ ವದನ್ತಿ ಸನ್ತಃ
ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಸದಾ ಇದೇ ಮಾರ್ಗವೆಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಅಧೀಯಾನಃ ಪಣ್ಡಿತಂಮನ್ಯಮಾನೋ ಯೋ ವಿದ್ಯಯಾ ಹನ್ತಿ ಯಶಃ ಪರೇಷಾಮ್। ತಸ್ಯಾನ್ತವನ್ತಶ್ಚ ಭವನ್ತಿ ಲೋಕಾ ನ ಚಾಸ್ಯ ತದ್ಬ್ರಹ್ಮ ಫಲಂ ದದಾತಿ
ಯಾರು ತಾವು ಪಂಡಿತರೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ಇತರರ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ಲೋಕಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ; ಅವರಿಗೆ ಆ ಬ್ರಹ್ಮ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡದು.
ಚತ್ವಾರಿ ಕರ್ಮಾಣ್ಯಭಯಙ್ಕರಾಣಿ ಭಯಂ ಪ್ರಯಚ್ಛನ್ತ್ಯಯಥಾಕೃತಾನಿ। ಮಾನಾಗ್ನಿಹೋತ್ರಮುತ ಮಾನಮೌನಂ ಮಾನೇನಾಧೀತಮುತ ಮಾನಯಜ್ಞಃ
ನಾಲ್ಕು ಕೆಲಸಗಳು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿವೆ; ಅವು ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ಭಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ: ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಹಂಕಾರ, ಮೌನದಲ್ಲಿ ಅಹಂಕಾರ, ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅಹಂಕಾರ, ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಅಹಂಕಾರ.
ನ ಮಾನಮಾನ್ಯೋ ಮುದಮಾದದೀತ ನ ಸನ್ತಾಪಂ ಪ್ರಾಪ್ನುಯಾಚ್ಚಾವಮಾನಾತ್। ಸನ್ತಃ ಸತಃ ಪೂಜಯನ್ತೀಹ ಲೋಕೇ ನಾಸಾಧವಃ ಸಾಧುಬುದ್ಧಿಂ ಲಭನ್ತೇ
ಯಾರೂ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆದರೆ ಹರ್ಷಪಡುವುದಿಲ್ಲ; ಅವಮಾನವಾದರೆ ದುಃಖಪಡಬಾರದು. ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಜ್ಜನರು ಸಜ್ಜನರನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೆ; ದುರ್ಜನರು ಸದ್ಭಾವನೆ ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ.
ಇತಿ ದದ್ಯಾಮಿತಿ ಯಜ ಇತ್ಯದೀಯ ಇತಿ ವ್ರತಮ್। ಇತ್ಯೇತಾನಿ ಭಯಾನ್ಯಾಹುಸ್ತಾನಿ ವರ್ಜ್ಯಾನಿ ಸರ್ವಶಃ
'ನಾನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ', 'ನಾನು ಯಜ್ಞ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ', 'ಇದು ನನ್ನದು', 'ಇದು ನನ್ನ ವ್ರತ'—ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ಭಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಅವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.
ಯೇ ಚಾಶ್ರಯಂ ವೇದಯನ್ತೇ ಪುರಾಣಂ ಮನೀಷಿಣೋ ಮಾನಸಮಾರ್ಗರುದ್ಧಮ್। ತನ್ನಿಃಶ್ರೇಯಸ್ತೇನ ಸಂಯೋಗಮೇತ್ಯ ಪರಾಂ ಶಾನ್ತಿಂ ಪ್ರತ್ಯುಃ ಪ್ರೇತ್ಯ ಚೇಹ
ಯಾರು ಪುರಾತನ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಅರಿತು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಅದರಲ್ಲಿ ಏಕತೆ ಹೊಂದಿ, ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪರಲೋಕದಲ್ಲೂ ಪರಮ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಚರನ್ಗೃಹಸ್ಥಃ ಕಥಮೇತಿ ಧರ್ಮಾನ್ಕಥಂ ಭಿಕ್ಷುಃ ಕಥಮಾಚಾರ್ಯಕರ್ಮಾ। ವಾನಪ್ರಸ್ಥಃ ಸತ್ಪಥೇ ಸನ್ನಿವಿಷ್ಟೋ ಬಹೂನ್ಯಸ್ಮಿನ್ಸಂಪ್ರತಿ ವೇದಯನ್ತಿ
ಸಂಚಾರಿ ಗೃಹಸ್ಥನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಹೇಗೆ ಆಚರಿಸುತ್ತಾನೆ? ಭಿಕ್ಷು ಹೇಗೆ? ಆಚಾರ್ಯನು ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ? ಸತ್ಪಥದಲ್ಲಿ ಇರುವ ವಾನಪ್ರಸ್ಥನು ಈ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಆಹೂತಾಧ್ಯಾಯೀ ಗುರುಕರ್ಮಸ್ವಚೋದ್ಯಃ ಪೂರ್ವೋತ್ಥಾಯೀ ಚರಮಂ ಚೋಪಶಾಯೀ। ಮೃದುರ್ದಾನ್ತೋ ಧೃತಿಮಾನಪ್ರಮತ್ತಃ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಶೀಲಃ ಸಿಧ್ಯತಿ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ
ಯಾರು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಗುರುಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುತ್ತಾರೋ, ಮುಂಜಾನೆ ಎದ್ದು, ಕೊನೆಗೆ ಮಲಗುತ್ತಾರೋ, ಸೌಮ್ಯ, ದಮನಶೀಲ, ಧೈರ್ಯವಂತ, ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರುತ್ತಾರೋ, ಆ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಧರ್ಮಾಗತಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಧನಂ ಯಜೇತ ದದ್ಯಾತ್ಸದೈವಾತಿಥೀನ್ಭೋಜಯೇಚ್ಚ। ಅನಾದದಾನಶ್ಚ ಪರೈರದತ್ತಂ ಸೈಷಾ ಗೃಹಸ್ಥೋಪನಿಷತ್ಪುರಾಣೀ
ಧರ್ಮಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಧನದಿಂದ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಬೇಕು, ಸದಾ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು, ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಭೋಜನಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಬೇಕು; ಇತರರು ಕೊಡದಿದ್ದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬಾರದು—ಇದು ಗೃಹಸ್ಥನಿಗೆ ಪುರಾತನ ಉಪದೇಶ.
ಸ್ವವೀರ್ಯಜೀವೀ ವೃಜಿನಾನ್ನಿವೃತ್ತೋ ದಾತಾ ಪರೇಭ್ಯೋ ನ ಪರೋಪತಾಪೀ। ತಾದೃಙ್ಮುನಿಃ ಸಿದ್ಧಿಮುಪೈತಿ ಮುಖ್ಯಾಂ ವಸನ್ನರಣ್ಯೇ ನಿಯತಾಹಾರಚೇಷ್ಟಃ
ತಾನೇನು ದುಡಿದು ಬದುಕುವವನು, ಕೆಟ್ಟ ಕೆಲಸಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವವನು, ಇತರರಿಗೆ ದಾನಮಾಡುವವನು, ಯಾರಿಗೂ ಹಾನಿ ಮಾಡದವನು—ಅಂತಹ ಮುನಿಯು, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಾ, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ನಡೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತನಾಗಿದ್ದರೆ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಅಶಿಲ್ಪಜೀವೀ ಗುಣವಾಂಶ್ಚೈವ ನಿತ್ಯಂ ಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯಃ ಸರ್ವತೋ ವಿಪ್ರಯುಕ್ತಃ। ಅನೋಕಶಾಯೀ ಲಘುರಲ್ಪಪ್ರಸಾರ- ಶ್ಚರನ್ದೇಶಾನೇಕಚರಃ ಸ ಭಿಕ್ಷುಃ
ಓದುಗರಿಂದ ಬದುಕುವುದಿಲ್ಲ, ಸದಾ ಗುಣವಂತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟವನು, ಮನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲಿ ಬೇಕಾದರೂ ಮಲಗುವವನು, ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಚಲನೆ ಇರುವವನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ, ಅನೇಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ—ಅವನೇ ಭಿಕ್ಷು.
ರಾತ್ರ್ಯಾ ಯಯಾ ವಾಽಭಿಜಿತಾಶ್ಚ ಲೋಕಾ ಭವನ್ತಿ ಕಾಮಾಭಿಜಿತಾಃ ಸುಖಾಶ್ಚ। ತಾಮೇವ ರಾತ್ರಿಂ ಪ್ರಯತೇತ ವಿದ್ವಾ- ನರಣ್ಯಸಂಸ್ಥೋ ಭವಿತುಂ ಯತಾತ್ಮಾ
ಯಾವ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಬಹುದು, ಕಾಮ ಮತ್ತು ಸುಖಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲಬಹುದು, ಆ ರಾತ್ರಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಜ್ಞಾನಿಯು, ಆತ್ಮನಿಯಂತ್ರಣವಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಾ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು.
ದಶೈವ ಪೂರ್ವಾನ್ದಶ ಚಾಪರಾಂಶ್ಚ ಜ್ಞಾತೀನಥಾತ್ಮಾನಮಥೈಕವಿಂಶಮ್। ಅರಣ್ಯವಾಸೀ ಸುಕೃತೇ ದಧಾತಿ ವಿಮುಚ್ಯಾರಣ್ಯೇ ಸ್ವಶರೀರಧಾತೂನ್
ಹತ್ತು ಮಂದಿ ಪೂರ್ವಜರನ್ನು, ಹತ್ತು ಮಂದಿ ಮುಂದಿನ ಸಂತಾನವನ್ನು, ಮತ್ತು ತಾನೇ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದನೆಯವನಾಗಿ, ಅರಣ್ಯವಾಸಿ ಸುಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲೇ ಬಿಟ್ಟು ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಕತಿಸ್ವಿದೇವ ಮುನಯಃ ಕತಿ ಮೌನಾನಿ ಚಾಪ್ಯುತ। ಭವನ್ತೀತಿ ತದಾಚಕ್ಷ್ವ ಶ್ರೋತುಮಿಚ್ಛಾಮಹೇ ವಯಮ್
ಎಷ್ಟು ಮಂದಿ ಮುನಿಗಳು ಇದ್ದಾರೆ? ಎಷ್ಟು ವಿಧದ ಮೌನಗಳಿವೆ? ಇದನ್ನು ನಮಗೆ ಹೇಳು, ನಾವು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇವೆ.
ಅರಣ್ಯೇ ವಸತೋ ಯಸ್ಯ ಗ್ರಾಮೋ ಭವತಿ ಪೃಷ್ಠತಃ। ಗ್ರಾಮೇ ವಾ ವಸತೋಽರಣ್ಯಂ ಸ ಮುನಿಃ ಸ್ಯಾಜ್ಜನಾಧಿಪ
ಯಾರಾದರೂ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಊರು ಇದ್ದರೆ, ಅಥವಾ ಊರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಇದ್ದರೆ, ಅವನು ಜನರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು.
ಕಥಂಸ್ವಿದ್ವಸತೋಽರಣ್ಯೇ ಗ್ರಾಮೋ ಭವತಿ ಪೃಷ್ಠತಃ। ಗ್ರಾಮೇ ವಾ ವಸತೋಽರಣ್ಯಂ ಕಥಂ ಭವತಿ ಪೃಷ್ಠತಃ
ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಊರು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಇರುತ್ತದೆ? ಊರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಅರಣ್ಯ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಇರುತ್ತದೆ?
ನ ಗ್ರಾಮ್ಯಮುಪಯುಞ್ಜೀತ ಯ ಆರಣ್ಯೋ ಮುನಿರ್ಭವೇತ್। ತಥಾಸ್ಯ ವಸತೋಽರಣ್ಯೇ ಗ್ರಾಮೋ ಭವತಿ ಪೃಷ್ಠತಃ
ಯಾರು ಅರಣ್ಯವಾಸಿ ಮುನಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಅವನು ಊರಿನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಾರದು. ಹೀಗಾಗಿ ಅವನು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಊರು ಅವನ ಹಿಂದೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ಅನಗ್ನಿರನಿಕೇತಶ್ಚಾಪ್ಯಗೋತ್ರಚರಣೋ ಮುನಿಃ। ಕೌಪೀನಾಚ್ಛಾದನಂ ಯಾವತ್ತಾವದಿಚ್ಛೇಚ್ಚ ಚೀವರಮ್
ಮುನಿಗೆ ಅಗ್ನಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಮನೆ ಕೂಡ ಇಲ್ಲ, ಕುಟುಂಬದ ಬಂಧನವೂ ಇಲ್ಲ. ಅವನು ಕೇವಲ ಕೋಪೀನ ಧರಿಸಿಕೊಂಡವನು ಆಗಿರುವವರೆಗೆ, ಬಟ್ಟೆಯ ಆಸೆ ಇಡಬೇಕು.
ಯಾವತ್ಪ್ರಾಣಾಭಿಸನ್ಧಾನಂ ತಾವದಿಚ್ಛೇಚ್ಚ ಭೋಜನಮ್। ತಥಾಽಸ್ಯ ವಸತೋ ಗ್ರಾಮೇಽರಣ್ಯಂ ಭವತಿ ಪೃಷ್ಠತಃ
ಯಾವಾಗ ಜೀವ ಉಳಿಸುವ ಇಚ್ಛೆ ಇರುವುದೋ, ಆಗ ಮಾತ್ರ ಆಹಾರದ ಆಸೆ ಇರಲಿ. ಹೀಗಾಗಿ ಊರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವನಿಗೆ ಅರಣ್ಯ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.
ಯಸ್ತು ಕಾಮಾನ್ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ತ್ಯಕ್ತಕರ್ಮಾ ಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯಃ। ಆತಿಷ್ಠೇಚ್ಚ ಮುನಿರ್ಮೌನಂ ಸ ಲೋಕೇ ಸಿದ್ಧಿಮಾಪ್ನುಯಾತ್
ಯಾರು ಎಲ್ಲ ಕಾಮಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಮುನಿಯ ಮೌನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಧೌತದನ್ತಂ ಕೃತ್ತನಖಂ ಸದಾ ಸ್ನಾತಮಲಙ್ಕೃತಮ್। ಅಸಿತಂ ಸಿತಕರ್ಮಾಣಂ ಕಸ್ತಮರ್ಹತಿ ನಾರ್ಚಿತುಮ್
ಯಾರ ದವಳುಗಳು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿವೆ, ನಖಗಳು ಕಡಿದು ಶುಚಿಯಾಗಿವೆ, ಸದಾ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ, ಅವನು ಕಪ್ಪಾಗಿದ್ದರೂ ಶುದ್ಧ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುವವನು—ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸದವರು ಯಾರು?
ತಪಸಾ ಕರ್ಶಿತಃ ಕ್ಷಾಮಃ ಕ್ಷೀಣಮಾಂಸಾಸ್ಥಿಶೋಣಿತಃ। ಸ ಚ ಲೋಕಮಿಮಂ ಜಿತ್ವಾ ಲೋಕಂ ವಿಜಯತೇ ಪರಮ್
ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ದೇಹ ಕ್ಷೀಣಗೊಂಡು, ಮಾಂಸ, ಎಲುಬು, ರಕ್ತ ಕಡಿಮೆಯಾದವನು—ಈ ಲೋಕವನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಪರಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ಯದಾ ಭವತಿ ನಿರ್ದ್ವನ್ದ್ವೋ ಮುನಿರ್ಮೌನಂ ಸಮಾಸ್ಥಿತಃ। ಅಥ ಲೋಕಮಿಮಂ ಜಿತ್ವಾ ಲೋಕಂ ವಿಜಯತೇ ಪರಮ್
ಯಾವಾಗ ಮುನಿ ಮೌನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ, ದ್ವಂದ್ವಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೋ, ಆಗ ಅವನು ಈ ಲೋಕವನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಪರಮ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಆಸ್ಯೇನ ತು ಯದಾಽಹಾರಂ ಗೋವನ್ಮೃಗಯತೇ ಮುನಿಃ। ಅಥಾಸ್ಯ ಲೋಕಃ ಸರ್ವೋಽಯಂ ಸೋಽಮೃತತ್ವಾಯ ಕಲ್ಪತೇ
ಯಾವಾಗ ಮುನಿ ಹಸುವಿನಂತೆ ಬಾಯಿಂದಲೇ ಆಹಾರವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾನೋ, ಆಗ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕವೂ ಅವನ ಅಮೃತತ್ವಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯಧರ್ಮಃ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಕ್ರೋಧೋ ಲೋಭೋ ದ್ರುಹಾಽಕ್ಷಮಾ। ವಿಹಾಯ ಮತ್ಸರಂ ಶಾಠ್ಯಂ ದರ್ಪಂ ದಮ್ಭಂ ಚ ಪೈಶುನಮ್। ಕ್ರೋಧಂ ಲೋಭಂ ಮಮತ್ವಂ ಚ ಯಸ್ಯ ನಾಸ್ತಿ ಸ ಧರ್ಮವಿತ್
ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಧರ್ಮ ಎಂದರೆ: ಕೋಪ, ಲೋಭ, ದ್ವೇಷ, ಅಸಹನೆ—allವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದು. ಹಿಗ್ಗು, ಮೋಸ, ಗರ್ವ, ಬಡಾಯಿ, ಅಪವಾದ, ಈಡು, ಲೋಭ, ಅಹಂಕಾರ ಇಲ್ಲದವನೇ ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವನು.
ನಿತ್ಯಾಶನೋ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಗೃಹಸ್ಥೋ ವನಗೋ ಮುನಿಃ। ನಾಧರ್ಮಮಶನಾತ್ಪ್ರಾಪ್ಯೇತ್ಕಥಂ ಬ್ರೂಹೀಹ ಪೃಚ್ಛತೇ
ಯಾರು ಸದಾ ಊಟಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ, ಗೃಹಸ್ಥ, ಅರಣ್ಯವಾಸಿ ಅಥವಾ ಮುನಿಯಾಗಿರಲಿ—ಯಾರೂ ಆಹಾರದ ಮೂಲಕ ಅಧರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು. ಇದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ನಮಗೆ ಹೇಳು.
ಅಷ್ಟೌ ಗ್ರಾಸಾ ಮುನೇಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾಃ ಷೋಡಶಾರಣ್ಯವಾಸಿನಃ। ದ್ವಾತ್ರಿಂಶತ್ತು ಗೃಹಸ್ಥಸ್ಯ ಅಮಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಃ
ಮುನಿಗೆ ಎಂಟು ಉಂಡಿಗಳು, ಅರಣ್ಯವಾಸಿಗೆ ಹದಿನಾರು, ಗೃಹಸ್ಥನಿಗೆ ಮೂವತ್ತೆರಡು, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗೆ however ಎಷ್ಟು ಬೇಕಾದರೂ ಊಟ ಮಾಡುವಂತೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಇತ್ಯೇವಂ ಕಾರಣೈರ್ಜ್ಞೇಯಮಷ್ಟಕೈತಚ್ಛುಭಾಶುಭಮ್
ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದ, ಅಷ್ಟಕೆಯ ಶುಭ ಮತ್ತು ಅಶುಭ ಫಲಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ಕತರಸ್ತ್ವನಯೋಃ ಪೂರ್ವಂ ದೇವಾನಾಮೇತಿ ಸಾಮ್ಯತಾಮ್। ಉಭಯೋರ್ಧಾವತೋ ರಾಜನ್ಸೂರ್ಯಾಚನ್ದ್ರಮಸೋರಿವ
ರಾಜನೇ, ಈ ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಯಾರು ಮೊದಲು ದೇವತೆಗಳ ಬಳಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಾರೆ? ಇಬ್ಬರೂ ಸೂರ್ಯಚಂದ್ರರಂತೆ ಓಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಯಾರು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ತಲುಪುತ್ತಾರೆ?