ಮಧ್ಯೇ ರಾಜ್ಞಾಮಹಂ ತತ್ರ ಪ್ರಾತಿಪೌರುಷಿಕಾನ್ಗುಣಾನ್ । ತವ ಸಙ್ಕೀರ್ತಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಯೇ ಚ ತಸ್ಯ ವ್ಯತಿಕ್ರಮಾಃ
ಅಲ್ಲಿ ರಾಜರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಉತ್ತಮ ಗುಣಗಳನ್ನು ನಾನು ಎಲ್ಲರ ಮುಂದೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಅವನ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಬ್ರುವತಸ್ತತ್ರ ಮೇ ವಾಕ್ಯಂ ಧರ್ಮಾರ್ಥಸಹಿತಂ ಹಿತಮ್। ನಿಶಮ್ಯ ಪಾರ್ಥಿವಾಃ ಸರ್ವೇ ನಾನಾಜನಪದೇಶ್ವರಾಃ
ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಹಿತದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳುವಾಗ, ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರು, ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳ ಒಡೆಯರು, ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ.
ತ್ವಯಿ ಸಂಪ್ರತಿಪತ್ಸ್ಯನ್ತೇ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಸತ್ಯವಾಗಿತಿ । ತಸ್ಮಿಂಶ್ಚಾಧಿಗಮಿಷ್ಯನ್ತಿ ಯಥಾ ಲೋಭಾದವರ್ತತ
ಅವರು ನೀನು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನೂ ಸತ್ಯವಂತನೂ ಎಂದು ನಂಬಿ ನಿನ್ನ ಕಡೆಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ; ಅವನು ಹೇಗೆ ಲೋಭದಿಂದ ವರ್ತಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೂಡ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಗರ್ಹಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಚೈವೈನಂ ಪೌರಜಾನಪದೇಷ್ವಪಿ । ವೃದ್ಧಬಾಲಾನುಪಾದಾಯ ಚಾತುರ್ವರ್ಣ್ಯೇ ಸಮಾಗತೇ
ನಾನು ಅವನನ್ನು ನಗರದ ಜನರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ, ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ, ಹಿರಿಯರು ಮಕ್ಕಳೂ ಸೇರಿ ಎಲ್ಲ ವರ್ಣದವರು ಇದ್ದಾಗಲೂ ಗದರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಶಮಂ ವೈ ಯಾಚಮಾನಸ್ತ್ವಂ ನಾಧರ್ಮಂ ತತ್ರ ಲಪ್ಸ್ಯಸೇ । ಕುರೂನ್ವಿಗರ್ಹಯಿಷ್ಯನ್ತಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರಂ ಚ ಪಾರ್ಥಿವಾಃ
ನೀನು ಶಾಂತಿಯನ್ನೇ ಬೇಡುವಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ನೀನಾದರೂ ಅಧರ್ಮಕ್ಕೆ ದೋಷಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಕುರುಗಳು ಮತ್ತು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನನ್ನು ರಾಜರು ಗದರಿಸುವರು.
ತಸ್ಮಿಂಲ್ಲೋಕಪರಿತ್ಯಕ್ತೇ ಕಿಂ ಕಾರ್ಯಮವಶಿಷ್ಯತೇ। ಹತೇ ದುರ್ಯೋಧನೇ ರಾಜನ್ಯದನ್ಯತ್ಕ್ರಿಯತಾಮಿತಿ
ಈ ಲೋಕವು ಅವನನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಇನ್ನೇನು ಮಾಡಬೇಕೆಂಬುದು ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ದುಶ್ಯಾಸನನು ಹತರಾದರೆ, ಉಳಿದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು.
ಯಾತ್ವಾ ಚಾಹಂ ಕುರೂನ್ಸರ್ವಾನ್ಯುಷ್ಮದರ್ಥಮಹಾಪಯನ್ । ಯತಿಷ್ಯೇ ಪ್ರಶಮಂ ಕರ್ತುಂ ಲಕ್ಷಯಿಷ್ಯೇ ಚ ಚೇಷ್ಟಿತಮ್
ನಾನು ನಿಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಕುರುಗಳ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, ಶಾಂತಿ ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ಅವರ ನಡೆ ನೋಡುತ್ತೇನೆ.
ಕೌರವಾಣಾಂ ಪ್ರವೃತ್ತಿಂ ಚ ಗತ್ವಾ ಯುದ್ಧಾಧಿಕಾರಿಕಾಮ್ । ನಿಶಮ್ಯ ವಿನಿವರ್ತಿಷ್ಯೇ ಜಯಾಯ ತವ ಭಾರತ
ಕುರುಗಳ ಯುದ್ಧದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು, ನಾನು ಹಿಂದಿರುಗಿ ಬಂದು ನಿನ್ನ ವಿಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತೇನೆ, ಭಾರತ.
ಸರ್ವಥಾ ಯುದ್ಧಮೇವಾಹಮಾಶಂಸಾಪಿ ಪರೈಃ ಸಹ । ನಿಮಿತ್ತಾನಿ ಹಿ ಸರ್ವಾಣಿ ತಥಾ ಪ್ರಾದುರ್ಭವನ್ತಿ ಮೇ
ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ನನಗೆ ಯುದ್ಧವೇ ಸಂಭವಿಸುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಎಲ್ಲ ಸೂಚನೆಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಮೃಗಾಃ ಶಕುನ್ತಾಶ್ಚ ವದನ್ತಿ ಘೋರಂ ಹಸ್ತ್ಯಶ್ವಮುಖ್ಯೇಷು ನಿಶಾಮುಖೇಷು । ಘೋರಾಣಿ ರೂಪಾಣಿ ತಥೈವ ಚಾಗ್ನಿ- ರ್ವರ್ಣಾನ್ಬಹೂನ್ಪುಷ್ಯತಿ ಘೋರರೂಪಾನ್
ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಭಯಾನಕ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿವೆ; ಆನೆ, ಕುದುರೆಗಳ ಬಳಿಯೂ ರಾತ್ರಿ ಬರುವಾಗ ಭಯಂಕರ ರೂಪಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿವೆ; ಬೆಂಕಿಯೂ ಬಹಳ ಭಯಾನಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಮನುಷ್ಯಲೋಕಕ್ಷಯಕೃತ್ಸುಘೋರೋ ನೋ ಚೇದನುಪ್ರಾಪ್ತ ಇಹಾನ್ತಕಃ ಸ್ಯಾತ್। ಶಸ್ತ್ರಾಣಿ ಯನ್ತ್ರಂ ಕವಚಾನ್ರಥಾಂಶ್ಚ ನಾಗಾನ್ಹಯಾಂಶ್ಚ ಪ್ರತಿಪಾದಯಿತ್ವಾ
ಮಾನವರ ನಾಶವು ಬಹಳ ಹತ್ತಿರ ಬಂದಿದೆ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮರಣವೇ ಈಗಲೇ ಬಂದಿರಬಹುದು; ಏಕೆಂದರೆ ಆಯುಧಗಳು, ಯಂತ್ರಗಳು, ಕವಚಗಳು, ರಥಗಳು, ಆನೆಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತಿವೆ.
ಯೋಧಾಶ್ಚ ಸರ್ವೇ ಕೃತನಿಶ್ಚಯಾಸ್ತೇ ಭವನ್ತು ಹಸ್ತ್ಯಶ್ವರಥೇಷು ಯತ್ತಾಃ। ಸಾಙ್ಗ್ರಾಮಿಕಂ ತೇ ಯದುಪಾರ್ಜನೀಯಂ ಸರ್ವಂ ಸಮಗ್ರಂ ಕುರು ತನ್ನರೇನ್ದ್ರ
ಎಲ್ಲ ಯೋಧರು ದೃಢ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ರಥಗಳಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧರಾಗಲಿ; ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ, ರಾಜನೇ, ನೀನು ಕೂಡಿಸಿಕೊಳ್ಳು.
ದುರ್ಯೋಧನೋ ನ ಹ್ಯಲಮದ್ಯ ದಾತುಂ ಜೀವಂಸ್ತವೈತನ್ನೃಪತೇ ಕಥಂಚಿತ್। ಯತ್ತೇ ಪುರಸ್ತಾದಭವತ್ಸಮೃದ್ಧಂ ದ್ಯೂತೇ ಹೃತಂ ಪಾಣ್ಡವಮುಖ್ಯ ರಾಜ್ಯಮ್
ದುರ್ಯೋಧನನು ಜೀವಂತಿರುವವರೆಗೆ, ಇವತ್ತಿಗೆ ಇದು ನಿನಗೆ ಕೊಡಲು ಸಿದ್ಧನಿಲ್ಲ, ರಾಜನೇ; ಪಾಂಡವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖನು ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಆ ಶ್ರೀಮಂತ ರಾಜ್ಯವನ್ನೂ.
ಯಥಾಯಥೈವ ಶಾನ್ತಿಃ ಸ್ಯಾತ್ಕುರೂಣಾಂ ಮಧುಸೂದನ। ತಥಾತಥೈವ ಭಾಷೇಥಾ ಮಾ ಸ್ಮ ಯುದ್ಧೇನ ಭೀಷಯೇಃ
ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕುರುಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಸಾಧ್ಯವೋ, ಮಧುಸೂದನ, ಆ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ನೀನು ಮಾತನಾಡು; ಯುದ್ಧದ ಮಾತಿನಿಂದ ಅವರನ್ನು ಭಯಪಡಿಸಬೇಡ.
ಅಮರ್ಷೀ ಜಾತಸಂರಮ್ಭಃ ಶ್ರೇಯೋದ್ವೇಷೀ ಮಹಾಮನಾಃ। ನೋಗ್ರಂ ದುರ್ಯೋಧನೋ ವಾಚ್ಯಃ ಸಾಮ್ನೈವೇನಂ ಸಮಾಚರೇಃ
ದುರ್ಯೋಧನನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದವನೂ, ತಕ್ಷಣ ಕೋಪಗೊಳ್ಳುವವನೂ, ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವವನಲ್ಲ, ಹೆಮ್ಮೆಯವನೂ ಹೌದು; ಅವನೊಡನೆ ಕಠಿಣವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಬೇಡ, ಮೃದುವಾಗಿ ವರ್ತಿಸು.
ಪ್ರಕೃತ್ಯಾ ಪಾಪಸತ್ವಶ್ಚ ತುಲ್ಯಚೇತಾಸ್ತು ದಸ್ಯುಭಿಃ । ಐಶ್ವರ್ಯಮದಮತ್ತಶ್ಚ ಕೃತವೈರಶ್ಚ ಪಾಣ್ಡವೈಃ
ಅವನ ಸ್ವಭಾವವೇ ಕೆಟ್ಟದು, ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಕಳ್ಳರಂತಿದೆ, ಅಧಿಕಾರದ ಗರ್ವದಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ, ಪಾಂಡವರೊಡನೆ ವೈರಾಗ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ.
ಅದೀರ್ಘದರ್ಶೀ ನಿಷ್ಠೂರೀ ಕ್ಷೇಪ್ತಾ ಕ್ರೂರಪರಾಕ್ರಮಃ । ದೀರ್ಘಮನ್ಯುರನೇಯಶ್ಚ ಪಾಪಾತ್ಮಾ ನಿಕೃತಿಪ್ರಿಯಃ
ಅವನಿಗೆ ದೂರದೃಷ್ಟಿ ಇಲ್ಲ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಕಠಿಣತೆ ಇದೆ, ಅವನು ಇತರರನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುವವನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಕ್ರೂರ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನೂ ಹೌದು. ಅವನಿಗೆ ಕೋಪ ಶಮಿಸುವುದೇ ಇಲ್ಲ, ತನ್ನನ್ನು ತಾನೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದು, ದುಷ್ಟ ಮನಸ್ಸಿನವನೂ, ಮೋಸ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನೂ ಹೌದು.
ಮ್ರಿಯೇತಾಪಿ ನ ಭಜ್ಯೇತ ನೈವ ಜಹ್ಯಾತ್ಸ್ವಕಂ ಮತಮ್। ತಾದೃಶೇನ ಶಮಃ ಕೃಷ್ಣ ಮನ್ಯೇ ಪರಮದುಷ್ಕರಃ
ಅವನಿಗೆ ಸಾಯಬೇಕಾದರೂ ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಬಿಡುವವನಲ್ಲ, ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವವನಲ್ಲ. ಕೃಷ್ಣಾ, ಇಂತಹವನೊಂದಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಸಾಧಿಸುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ.
ಸುಹೃದಾಮಪ್ಯವಾಚೀನಸ್ತ್ಯಕ್ತಧರ್ಮಾ ಪ್ರಿಯಾನೃತಃ । ಪ್ರತಿಹನ್ತ್ಯೇ ಸುಹೃದಾಂ ವಾಚಶ್ಚೈವ ಮನಾಂಸಿ ಚ
ಅವನು ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನೂ ಗೌರವಿಸುವವನಲ್ಲ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ, ಸುಳ್ಳು ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷ ಪಡುವವನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಸ್ನೇಹಿತರು ಹೇಳಿದ ಮಾತಿಗೂ, ಅವರ ಮನಸ್ಸಿಗೂ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ಸ ಮನ್ಯುವಶಮಾಪನ್ನಃ ಸ್ವಭಾವಂ ದುಷ್ಟಮಾಸ್ಥಿತಃ । ಸ್ವಭಾವಾತ್ಪಾಪಮಭ್ಯೇತಿ ತೃಣೈಶ್ಛನ್ನ ಇವೋರಗಃ
ಅವನನ್ನು ಕೋಪ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ, ದುಷ್ಟ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ಪಾಪಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ, ಹುಲ್ಲಿನಡಿ ಅಡಗಿರುವ ಹಾವು ಹೀಗೆಯೇ.
ದುರ್ಯೋಧನೋ ಹಿ ಯತ್ಸೇನಃ ಸರ್ವಥಾ ವಿದಿತಸ್ತವ । ಯಚ್ಛೀಲೋ ಯತ್ಸ್ವಭಾವಶ್ಚ ಯದ್ಬಲೋ ಯತ್ಪರಾಕ್ರಮಃ
ದುರ್ಯೋಧನನೂ ಅವನ ಸೇನೆಯೂ ನಿನಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗೊತ್ತಿವೆ; ಅವನ ಸ್ವಭಾವ, ಗುಣ, ಶಕ್ತಿ, ಶೌರ್ಯ ಎಲ್ಲವೂ ನಿನಗೆ ತಿಳಿದಿವೆ.
ಪುರಾ ಪ್ರಸನ್ನಾಃ ಕುರವಃ ಸಹಪುತ್ರಾಸ್ತಥಾ ವಯಮ್। ಇನ್ದ್ರಜ್ಯೇಷ್ಠಾ ಇವಾಭೂಮ ಮೋದಮಾನಾಃ ಸಬಾನ್ಧವಾಃ
ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾವು ಮತ್ತು ಕೌರವರು ಮಕ್ಕಳೊಡನೆ, ಬಂಧುಗಳೊಡನೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಒಂದಾಗಿ ಇದ್ದೆವು, ಇಂದ್ರನು ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದಂತೆ.
ದುರ್ಯೋಧನಸ್ಯ ಕ್ರೋಧೇನ ಭರತಾ ಮಧುಸೂದನ। ಧಕ್ಷ್ಯನ್ತೇ ಶಿಶಿರಾಪಾಯೇ ವನಾನೀವ ಹುತಾಶನೈಃ
ದುರ್ಯೋಧನನ ಕೋಪದಿಂದ, ಭಾರತಕುಲದವರು, ಮಧುಸೂದನ, ಹಿಮ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಕಾಡನ್ನು ಬೆಂಕಿ ಸುಡುವಂತೆ, ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಅಷ್ಟಾದಶೇಮೇ ರಾಜಾನಃ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಮಧುಸೂದನ । ಯೇ ಸಮುಚ್ಚಿಚ್ಛಿದುರ್ಜ್ಞಾತೀನ್ಸುಹೃದಶ್ಚ ಸಬಾನ್ಧವಾನ್
ಈ ಹದಿನೆಂಟು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಜರು, ಮಧುಸೂದನ, ತಮ್ಮ ಬಂಧುಗಳು, ಸ್ನೇಹಿತರು, ಕುಟುಂಬದವರನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಅಸುರಾಣಾಂ ಸಮೃದ್ಧಾನಾಂ ಜ್ವಲತಾಮಿವ ತೇಜಸಾ। ಪರ್ಯಾಯಕಾಲೇ ಧರ್ಮಸ್ಯ ಪ್ರಾಪ್ತೇ ಕಲಿರಜಾಯತ
ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಅಸುರರು ತಮ್ಮ ತೇಜಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಧರ್ಮದ ಕಾಲ ಮುಗಿದಾಗ, ಕಲಿಯುಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.
ಹೈಹಯಾನಾಮುದಾವರ್ತೋ ನೀಪಾನಾಂ ಜನಮೇಜಯಃ । ಬಹುಲಸ್ತಾಲಜಙ್ಘಾನಾಂ ಕೃಮೀಣಾಮುದ್ಧತೋ ವಸುಃ
ಹೈಹಯರಲ್ಲಿ ಉದಾವರ್ತ, ನೀಪರಲ್ಲಿ ಜನಮೇಜಯ, ತಾಳಜಂಘರಲ್ಲಿ ಬಹುಳ, ಕೃಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಗರ್ವಿತನಾದ ವಸು ಇದ್ದನು.
ಅಜಬಿನ್ದುಃ ಸುವೀರಾಣಾಂ ಸುರಾಷ್ಟ್ರಾಣಾಂ ರುಷರ್ದ್ಧಿಕಃ। ಅರ್ಕಜಶ್ಚ ಬಲೀಹಾನಾಂ ಚೀನಾನಾಂ ಧೌತಮೂಲಕಃ
ಸುವೀರರಲ್ಲಿ ಅಜಬಿಂದು, ಸುರಾಷ್ಟ್ರರಲ್ಲಿ ರುಷರ್ಧಿಕ, ಬಲಿಹನರಲ್ಲಿ ಅರ್ಕಜ, ಚೀನರಲ್ಲಿ ಧೌತಮೂಲಕ ಎಂಬವರು ಇದ್ದರು.
ಹಯಗ್ರೀವೋ ವಿದೇಹಾನಾಂ ವರಯುಶ್ಚ ಮಹೌಜಸಾಮ್ । ಬಾಹುಃ ಸುನ್ದರವಂಶಾನಾಂ ದೀಪ್ತಾಕ್ಷಾಣಾಂ ಪುರೂರವಾಃ
ವಿಧೇಹರಲ್ಲಿ ಹಯಗ್ರೀವ, ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳಲ್ಲಿ ವರಯು, ಸುಂದರವಂಶದಲ್ಲಿ ಬಾಹು, ದೀಪ್ತಾಕ್ಷರಲ್ಲಿ ಪುರೂರವ ಇದ್ದನು.
ಸಹಜಶ್ಚೇದಿಮತ್ಸ್ಯಾನಾಂ ಪ್ರವೀರಾಣಾಂ ವೃಷಧ್ವಜಃ । ಧಾರಣಶ್ಚನ್ದ್ರವತ್ಸಾನಾಂ ಮುಕುಟಾನಾಂ ವಿಗಾಹನಃ
ಚೇದಿ ಮತ್ತು ಮತ್ಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಸಹಜ, ಶೂರರಲ್ಲಿ ವೃಷಧ್ವಜ, ಚಂದ್ರವತ್ಸರಲ್ಲಿ ಧಾರಣ, ಮುಕುಟರಲ್ಲಿ ವಿಗಾಹನ ಇದ್ದನು.
ಶಮಶ್ಚ ನನ್ದಿವೇಗಾನಾಮಿತ್ಯೇತೇ ಕುಲಪಾಂಸನಾಃ । ಯುಗಾನ್ತೇ ಕೃಷ್ಣ ಸಂಭೂತಾಃ ಕುಲೇಷು ಪುರುಷಾಧಮಾಃ
ನಂದಿವೇಗರಲ್ಲಿ ಶಮ ಎಂಬವನು—ಇವರು ಕೃಷ್ಣಾ, ತಮ್ಮ ವಂಶಕ್ಕೆ ಕಳಂಕವಾದವರು, ಯುಗಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಕುಲದ ಕನಿಷ್ಠರು.