ಯದಯಂ ಕತ್ಥತೇ ನಿತ್ಯಂ ಹನ್ತಾಹಂ ಪಾಣ್ಡವಾನಿತಿ। ನಾಯಂ ಕಲಾಪಿ ಸಂಪೂರ್ಣಾ ಪಾಣ್ಡವಾನಾಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್
ಈವನು ಯಾವಾಗಲೂ 'ನಾನು ಪಾಂಡವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಹೆಮ್ಮೆಪಡುವನು. ಆದರೆ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಪಾಂಡವರ ಶಕ್ತಿಗೆ ಅವನು ಒಂದು ಭಾಗವೂ ಹೊಂದಿಲ್ಲ.
ಅನಯೋ ಯೋಯಮಾಗನ್ತಾ ಪುತ್ರಾಣಾಂ ತೇ ದುರಾತ್ಮನಾಮ್ । ತದಸ್ಯ ಕರ್ಮ ಜಾನೀಹಿ ಸೂತಪುತ್ರಸ್ಯ ದುರ್ಮತೇಃ
ನಿನ್ನ ದುರ್ಮತಿವಂತ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬರುವ ಈ ನಾಶವನ್ನು, ಸೂತಪುತ್ರನಾದ ಈ ಕರ್ನನ ಕೃತ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿ.
ಏತಮಾಶ್ರಿತ್ಯ ಪುತ್ರಸ್ತೇ ಮನ್ದಬುದ್ಧಿಃ ಸುಯೋಧನಃ । ಅವಾಮನ್ಯತ ತಾನ್ವೀರಾನ್ದೇವಪುತ್ರಾನರಿನ್ದಮಾನ್
ಈವನನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ, ನಿನ್ನ ಮೂರ್ಖ ಪುತ್ರ ಸುಯೋಧನನು ದೇವಪುತ್ರರಾದ ಆ ವೀರರನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದ್ದಾನೆ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವವನೇ.
ಕಿಞ್ಚಾಪ್ಯೇತೇನ ತತ್ಕರ್ಮ ಕೃತಪೂರ್ವಂ ಸುದುಷ್ಕರಮ್। ತೈರ್ಯಥಾ ಪಾಣ್ಡವೈಃ ಸರ್ವೈರೇಕೈಕೇನ ಕೃತಂ ಪುರಾ
ಈವನು ಹಿಂದೆ ಕೆಲವೊಂದು ಕಷ್ಟಕರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ, ಪಾಂಡವರು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯಗಳು ಅದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿವೆ.
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಿರಾಟನಗರೇ ಭ್ರಾತರಂ ನಿಹತಂ ಪ್ರಿಯಮ್। ಧನಞ್ಜಯೇನ ವಿಕ್ರಮ್ಯ ಕಿಮನೇನ ತದಾ ಕೃತಮ್
ವಿರಾಟನಗರದಲ್ಲಿ ಧನಂಜಯನ ಶೌರ್ಯದಿಂದ ನಿನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಸಹೋದರನು ಬಲಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ, ಅವನು ಅಂದು ಏನು ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದನು?
ಸರ್ವೇ ಹ್ಯಸ್ತ್ರಿವಿದಃ ಶೂರಾಃ ಸರ್ವೇ ಪ್ರಾಪ್ತಾ ಮಹದ್ಯಶಃ। ಅಪಿ ಸರ್ವಾಮರೈಶ್ವರ್ಯಂ ತ್ಯಜೇಯುರ್ನ ಪುನರ್ಜಯಮ್
ಈ ಎಲ್ಲಾ ಯೋಧರು ಆಯುಧಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು, ದೊಡ್ಡ ಹೆಸರು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಆದರೆ ಅವರು ದೇವತೆಗಳ ರಾಜ್ಯವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬಹುದು, ಜಯವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಎಂದಿಗೂ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಹಿತಾನ್ಹಿ ಕುರೂನ್ಸರ್ವಾನಭಿಯಾತೋ ಧನಞ್ಜಯಃ। ಪ್ರಮಥ್ಯ ಚಾಚ್ಛಿನದ್ವಾಸಃ ಕಿಮಯಂ ಪ್ರೋಷಿತಸ್ತದಾ
ಧನಂಜಯನು ಎಲ್ಲ ಕುರುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಎದುರಿಸಿ, ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ಅವರ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು—ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ವನವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದುದರಿಂದ ಏನು ಲಾಭವಾಯಿತು?
ಗನ್ಧರ್ವೈರ್ಘೋಷಯಾತ್ರಾಯಾಂ ಹ್ರಿಯತೇ ಯತ್ಸುತಸ್ತವ। ಕ್ವ ತದಾ ಸೂತಪುತ್ರೋಽಭೂದ್ಯ ಇದಾನೀಂ ವೃಷಾಯತೇ
ಗಂಧರ್ವರು ಹಬ್ಬದ ವೇಳೆ ನಿನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ದಾಗ, ಈಗ ಎದ್ದು ಗರ್ವದಿಂದ ಮಾತಾಡುತ್ತಿರುವ ಸೂತಪುತ್ರನು ಆಗ ಎಲ್ಲಿದ್ದನು?
ನನು ತತ್ರಾಪಿ ಭೀಮೇನ ಪಾರ್ಥೇನ ಚ ಮಹಾತ್ಮನಾ। ಯಮಾಭ್ಯಾಮೇವ ಸಂಗಮ್ಯ ಗನ್ಧರ್ವಾಸ್ತೇ ಪರಾಜಿತಾಃ
ಅಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಭೀಮಸೇನ ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮ ಪಾರ್ಥನು, ಯಮಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ಆ ಗಂಧರ್ವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು.
ಏತಾನ್ಯಸ್ಯ ಮೃಷೋಕ್ತಾನಿ ಬಹೂನಿ ಭರತರ್ಷಭ । ವಿಕತ್ಥನಸ್ಯ ಭದ್ರಂ ತೇ ಸದಾ ಧರ್ಮಾರ್ಥಲೋಪಿನಃ
ಭಾರತಶ್ರೇಷ್ಠ, ಅವನು ಹೇಳುವ ಈ ಎಲ್ಲ ಮಾತುಗಳು ಸುಳ್ಳು; ಸದಾ ಗರ್ವದಿಂದ ಮಾತನಾಡುವ ಅವನು ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅರ್ಥವನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಕಡೆಗಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಿನಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ.
ಭೀಷ್ಮಸ್ಯ ತು ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಭಾರದ್ವಾಜೋ ಮಹಾಮತಾಃ। ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರಮುವಾಚೇದಂ ರಾಜಮಧ್ಯೇಽಭಿಪೂಜಯನ್
ಭೀಷ್ಮನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮಹಾಮತಿ ಭಾರದ್ವಾಜನು, ರಾಜರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನನ್ನು ಹೀಗೆದ್ದನು.
ಯದಾಹ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠೋ ಭೀಷ್ಮಸ್ತತ್ಕ್ರಿಯತಾಂ ನೃಪ । ನ ಕಾಮಮವಲಿಪ್ತಾನಾಂ ವಚನಂ ಕರ್ತುಮರ್ಹಸಿ
ನರಪತಿ, ಭಾರತಶ್ರೇಷ್ಠ ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದ ಮಾತನ್ನು ನೀನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು; ಗರ್ವದಿಂದಿರುವವರ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಬಾರದು.
ಪುರಾ ಯುದ್ಧಾತ್ಸಾಧು ಮನ್ಯೇ ಪಾಣ್ಡವೈಃ ಸಹ ಸಙ್ಗತಮ್। ಯದ್ವಾಕ್ಯಮರ್ಜುನೇನೋಕ್ತಂ ಸಞ್ಜಯೇನ ನಿವೇದಿತಮ್
ಯುದ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡುವುದು ಉತ್ತಮವೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸಿದ್ದೆ; ಅರ್ಜುನನು ಸಂಜಯನ ಮೂಲಕ ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳು ಅದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು.
ಸರ್ವಂ ತದಭಿಜಾನಾಮಿ ಕರಿಷ್ಯತಿ ಚ ಪಾಣ್ಡವಃ। ನ ಹ್ಯಸ್ಯ ತ್ರಿಷು ಲೋಕೇಷು ಸದೃಶೋಽಸ್ತಿ ಧನುರ್ಧರಃ
ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ, ಪಾಂಡವನು ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅವನಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಧನುರ್ವಿದ್ವಾಂಸನಿಲ್ಲ.
ಅನಾದೃತ್ಯ ತು ತದ್ವಾಕ್ಯಮರ್ಥವದ್ದ್ರೋಣಭೀಷ್ಮಯೋಃ। ತತಃ ಸ ಸಞ್ಜಯಂ ರಾಜಾ ಪರ್ಯಪೃಚ್ಛತ ಪಾಣ್ಡವಾನ್
ದ್ರೋಣ ಮತ್ತು ಭೀಷ್ಮರ ಆರ್ಥಪೂರ್ಣ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ, ನಂತರ ರಾಜನು ಸಂಜಯನನ್ನು ಪಾಂಡವರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು.
ತದೈವ ಕುರವಃ ಸರ್ವೇ ನಿರಾಶಾ ಜೀವಿತೇಽಭವನ್ । ಭೀಷ್ಮದ್ರೋಣೌ ಯದಾ ರಾಜಾ ನ ಸಮ್ಯಗನುಭಾಷತೇ
ಆಗಲೆಲ್ಲಾ ಕುರುಗಳು ಜೀವಿಸುವ ಆಸೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು; ಯಾಕೆಂದರೆ ರಾಜನು ಭೀಷ್ಮ ಮತ್ತು ದ್ರೋಣರ ಮಾತನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಕೇಳಲಿಲ್ಲ.
ಕಿಮಸೌ ಪಾಣ್ಡವೋ ರಾಜಾ ಧರ್ಮಪುತ್ರೋಽಭ್ಯಭಾಷತ। ಶ್ರುತ್ವೇಹ ಬಹುಲಾಃ ಸೇನಾಃ ಪ್ರೀತ್ಯರ್ಥಂ ನಃ ಸಮಾಗತಾಃ
ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಅನೇಕ ಸೇನೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಸೇರುವ ಸುದ್ದಿ ಕೇಳಿದಾಗ, ಧರ್ಮಪುತ್ರನಾದ ಆ ಪಾಂಡವ ರಾಜನು ಏನು ಹೇಳಿದರು?
ಕಿಮಸೌ ಚೇಷ್ಟತೇ ಸೂತ ಯೋತ್ಸ್ಯಮಾನೋ ಯುಧಿಷ್ಠಿರಃ। ಕೇ ವಾಸ್ಯ ಭ್ರಾತೃಪುತ್ರಾಣಾಂ ಪಶ್ಯನ್ತ್ಯಾಜ್ಞೇಪ್ಸವೋ ಸುಖಮ್
ಸೂತ, ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಾದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ? ಅವನ ಸಹೋದರರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಯಾರು ಅವನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅವನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ?
ಕೇ ಸ್ವಿದೇನಂ ವಾರಯನ್ತಿ ಯುದ್ಧಾಚ್ಛಾಮ್ಯೇತಿ ವಾ ಪುನಃ। ನಿಕೃತ್ಯಾ ಕೋಪಿತಂ ಮನ್ದೈರ್ಧರ್ಮಜ್ಞಂ ಧರ್ಮಚಾರಿಣಮ್
ಯಾರು ಅವನನ್ನು ಯುದ್ಧದಿಂದ ತಡೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅಥವಾ ಮತ್ತೆ ಶಾಂತಿ ಮಾಡು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ? ಅವನು ಮೋಸದಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕೋಪಗೊಳ್ಳುವವನೂ, ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದು ಅನುಸರಿಸುವವನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.
ರಾಜ್ಞೋ ಮುಖಮುದೀಕ್ಷನ್ತೇ ಪಾಞ್ಚಾಲಾಃ ಪಾಣ್ಡವೈಃ ಸಹ। ಯುಧಿಷ್ಠಿರಸ್ಯ ಭದ್ರಂ ತೇ ಸ ಸರ್ವಾನನುಶಾಸ್ತಿ ಚ
ಪಾಂಡವರು ಮತ್ತು ಪಂಚಾಲರು ರಾಜನ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ; ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ನಿನಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ.
ಪೃಥಗ್ಭೂತಾಃ ಪಾಣ್ಡವಾನಾಂ ಪಾಞ್ಚಾಲಾನಾಂ ರಥವ್ರಜಾಃ । ಆಯಾನ್ತಮಭಿನನ್ದನ್ತಿ ಕುನ್ತೀಪುತ್ರಂ ಯುಧಿಷ್ಠಿರಮ್
ಪಾಂಡವರು ಮತ್ತು ಪಂಚಾಲರ ರಥದ ದಳಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕುಂತೀಪುತ್ರ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಬರುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವನನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತವೆ.
ನಭಃ ಸೂರ್ಯಮಿವೋದ್ಯನ್ತಂ ಕೌನ್ತೇಯಂ ದೀಪ್ತತೇಜಸಮ್। ಪಾಞ್ಚಾಲಾಃ ಪ್ರತಿನನ್ದನ್ತಿ ತೇಜೋರಾಶಿಮಿವೋದಿತಮ್
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸುವ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದ ಕುಂತೀಪುತ್ರನನ್ನು ಪಂಚಾಲರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವನು ಪ್ರಕಾಶದ ಗುಡ್ಡದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಆಗೋಪಾಲಾವಿಪಾಲಾಶ್ಚ ನನ್ದಮಾನಾ ಯುಧಿಷ್ಠಿರಮ್ । ಪಾಞ್ಚಾಲಾಃ ಕೇಕಯಾ ಮತ್ಸ್ಯಾಃ ಪ್ರತಿನನ್ದತಿ ಪಾಣ್ಡವಮ್
ಗೋಯರ, ಕುರಿಗಾಹಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಸುಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವವರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದರು; ಪಾಂಚಾಳರು, ಕೇಕಯರು ಮತ್ತು ಮತ್ಸ್ಯರು ಕೂಡ ಪಾಂಡವನಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.
ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯೋ ರಾಜಪುತ್ರ್ಯಶ್ಚ ವಿಶಾಂ ದುಹಿತರಶ್ಚ ಯಾಃ। ಕ್ರೀಡನ್ತ್ಯೋಭಿಸಮಾಯಾನ್ತಿ ಪಾರ್ಥಂ ಸನ್ನದ್ಧಮೀಕ್ಷಿತುಮ್
ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮಹಿಳೆಯರು, ರಾಜಕುಮಾರಿಯರು ಮತ್ತು ಜನರ ಪುತ್ರಿಯರು ಆಟವಾಡುತ್ತಾ ಪಾರ್ಥನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಜ್ಜನಾಗಿ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಲು ಸೇರಿದರು.
ಸಞ್ಜಯಾಚಕ್ಷ್ವ ಯೇನಾಸ್ಮಾನ್ಪಾಡವಾ ಅಭ್ಯಯುಞ್ಜತ। ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನಸ್ಯ ಸೈನ್ಯೇನ ಸೋಮಕಾನಾಂ ಬಲೇನ ಚ
ಸಂಜಯಾ, ಪಾಂಡವರು ಯಾರೊಂದಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದರು ಎಂದು ನಮಗೆ ಹೇಳು; ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನ ಸೇನೆಯೂ ಸೋಮಕರರ ಬಲವೂ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದವು.
ಗವಲ್ಗಣಿಸ್ತು ತತ್ಪುಷ್ಟಃ ಸಭಾಯಾಂ ಕುರುಸಂಸದಿ। ನಿಃಶ್ವಸ್ಯ ಸುಭೃಶಂ ದೀರ್ಘಂ ಮುಹುಃ ಸಞ್ಚಿನ್ತಯನ್ನಿವ
ಗವಲ್ಗಣನು ಆ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕುರುಗಳ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಉಸಿರೆಳೆದನು, ಪುನಃ ಪುನಃ ಆಲೋಚನೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು.
ತತ್ರಾನಿಮಿತ್ತತೋ ವೈವಾತ್ಸುತಂ ಕಶ್ಮಲಮಾವಿಶತ್। ತದಾಚಚಕ್ಷೇ ವಿದುರಃ ಸಭಾಯಾಂ ರಾಜಸಂಸದಿ
ಅಲ್ಲಿ ಏನೂ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ವಿವಸ್ವತ್ ಪುತ್ರನಿಗೆ ಗೊಂದಲವು ಆವರಿಸಿತು; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಧುರನು ರಾಜಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
ಸಞ್ಜಯೋಽಯಂ ಮಹಾರಾಜ ಮೂರ್ಛಿತಃ ಪತಿತೋ ಭುವಿ। ವಾಚಂ ನ ಸೃಜತೇ ಕಾಂಚಿದ್ಧೀನಪ್ರಜ್ಞೋಽಲ್ಪಚೇತನಃ
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಸಂಜಯನು ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದಾನೆ; ಅವನು ಯಾವ ಮಾತನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ, ಅವನ ಮನಸ್ಸು ದುಃಖದಿಂದ ತುಂಬಿದೆ, ಜ್ಞಾನವೂ ಕ್ಷೀಣವಾಗಿದೆ.
ಅಪಶ್ಯತ್ಸಞ್ಜಯೋ ನೂನಂ ಕುನ್ತೀಪುತ್ರಾನ್ಮಹಾರಥಾನ್। ತೈರಸ್ಯ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರೈರ್ಭೃಶಮುದ್ವೇಜಿತಂ ಮನಃ
ಸಂಜಯನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಕುಂತಿಯ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಪುತ್ರರನ್ನು ಕಂಡನು; ಆ ಪುರುಷಸಿಂಹರಿಂದ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಬಹಳ ಅಶಾಂತವಾಯಿತು.
ಸಞ್ಜಯಶ್ಚೇತನಾಂ ಲಬ್ಧ್ವಾ ಪ್ರತ್ಯಾಶ್ವಸ್ಯೇದಭಬ್ರವೀತ್। ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರಂ ಮಹಾರಾಜ ಸಭಾಯಾಂ ಕುರುಸಂಸದಿ
ಸಂಜಯನು ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮರಳಿ ಪಡೆದು, ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಾಧಾನಗೊಂಡು, ಮಹಾರಾಜ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ ಕುರುಗಳ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.