ಹತಪ್ರವೀರಂ ವಿಮುಖಂ ಭಯಾರ್ತಂ ಪರಾಙ್ಮುಖಂ ಪ್ರಾಯಶೋಽನಷ್ಟಯೋಧಮ್। ಶಸ್ತ್ರಾರ್ಚಿಷಾ ಭಿಮಸೇನೇನ ದಗ್ಧಂ ತದಾ ಯುದ್ಧಂ ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರೋಽನ್ವತಪ್ತ್ಸತ್
ಅವರ ವೀರರು ಸತ್ತಾಗ, ಭಯದಿಂದ ಮುಖ ತಿರುಗಿಸಿ, ಬಹುತೇಕ ಯೋಧರು ಹೋರಾಟವಿಲ್ಲದೆ ಓಡಿದಾಗ, ಭೀಮಸೇನನ ಶಸ್ತ್ರಗಳ ತೀವ್ರತೆಯಿಂದ ಸುಟ್ಟು ಹೋದಾಗ, ಆಗ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನವರು ತುಂಬಾ ಸಂಕಟ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಉಪಾಸಙ್ಗಾನಾಚರೇದ್ದಕ್ಷಿಣೇನ ವರಾಙ್ಗಾನಾಂ ನಕುಲಶ್ಚಿತ್ರಯೋಧೀ। ಯದಾ ರಥಾಗ್ರ್ಯೋ ರಥಿನಃ ಪ್ರಚೇತಾ ತದಾ ಯುದ್ಧಂ ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರೋಽನ್ವತಪ್ಸ್ಯತ್
ನಕುಲನು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯೋಧ, ಬಲಭಾಗದಿಂದ ಶತ್ರುಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪಡೆ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. ರಥಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದಿರುವವರು ಪರಸ್ಪರ ಎದುರಾದಾಗ, ಆಗ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನವರು ತುಂಬಾ ಸಂಕಟ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಸುಖೋಚಿತೋ ದುಃಖಶಯ್ಯಾಂ ವನೇಷು ದೀರ್ಘಂ ಕಾಲಂ ನಕುಲೋ ಯಾಮಶೇತ। ಆಶೀವಿಷಃ ಕ್ರುದ್ಧ ಇವೋದ್ವಮನ್ವಿಷಂ ತದಾ ಯುದ್ಧಂ ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರೋಽನ್ವತಪ್ಸ್ಯತ್
ಸೌಖ್ಯಕ್ಕೆ ಹವಣಿಸಿದ ನಕುಲನು, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ದುಃಖದ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದನು. ಕೋಪಗೊಂಡ ಹಾವು ವಿಷವನ್ನು ಉಗುಳಿದಂತೆ, ಆಗ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನವರು ತುಂಬಾ ಸಂಕಟ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ತ್ಯಕ್ತಾತ್ಮಾನಃ ಪಾರ್ಥಿವಾಯೋಧನಾಯ ಸಮಾದಿಷ್ಟಾ ಧರ್ಮರಾಜೇನ ಸೂತ। ರಥೈಃ ಶುಭ್ರೈಃ ಸೈನ್ಯಮಭಿದ್ರವನ್ತೋ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪಶ್ಚಾತ್ತಪ್ಸ್ಯತೇ ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರಃ
ಧರ್ಮರಾಜನು ಆದೇಶಿಸಿದಂತೆ, ರಾಜಕುಮಾರರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸದೆ, ಸುಂದರ ರಥಗಳಲ್ಲಿ ಸೇನೆಯ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದಾಗ, ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನವರು ನಂತರ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಶಿಶೂನ್ಕೃತಾಸ್ತ್ರಾನಶಿಶುಪ್ರಕಾಶಾನ್ ಯದಾ ದ್ರಷ್ಟಾ ಕೌರವಃ ಪಞ್ಚ ಶೂರಾನ್। ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಪ್ರಾಣಾನ್ಕೌರವಾನಾದ್ರವನ್ತ- ಸ್ತದಾ ಯುದ್ಧಂ ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರೋಽನ್ವತಪ್ಸ್ಯತ್
ಪಾಂಡವರು ಐದುಮಂದಿ ವೀರರು, ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಕಾಣಿಸಿದರೂ ಶಸ್ತ್ರಚಾತುರ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಟುಗಳು, ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಕೌರವರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದಾಗ, ಆಗ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನವರು ತುಂಬಾ ಸಂಕಟ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಯಥಾ ಶಕ್ರೋ ದಾನವನಾಶನಾರ್ಥಂ ಸುವರ್ಣತಾರಂ ರಥಮುತ್ತಮಾಶ್ವೈಃ। ದಾನ್ತೈರ್ಯುಕ್ತಂ ಸಹದೇವೋಽಧಿರೂಢಃ ಶಿರಾಂಸಿ ರಾಜ್ಞಾಂ ಕ್ಷೇಪ್ಸ್ಯತೇ ಮಾರ್ಗಣೌಘೈಃ
ಇಂದ್ರನು ದಾನವರನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಚಿನ್ನದ ರಥದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಹತ್ತಿದಂತೆ, ಸಹದೇವನು ಉತ್ತಮ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ರಥ ಹತ್ತಿ, ರಾಜರ ತಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆ ಸುರಿಯುತ್ತಿದ್ದನು.
ಮಹಾಭಯೇ ಸಂಪ್ರವೃತ್ತೇ ರಥಸ್ಥಂ ವಿವರ್ತಮಾನಂ ಸಮರೇ ಕೃತಾಸ್ತ್ರಮ್। ಸರ್ವಾ ದಿಶಃ ಸಪತನ್ತಂ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ತದಾ ಯುದ್ಧಂ ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರೋಽನ್ವತಪ್ಸ್ಯತ್
ಮಹಾ ಅಪಾಯ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ, ಸಹದೇವನು ರಥದಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳತ್ತ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದನು. ಇದನ್ನು ನೋಡಿ, ಆಗ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನವರು ತುಂಬಾ ಸಂಕಟ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಹ್ರೀನಿಷೇವೋ ನಿಪುಣಃ ಸತ್ಯವಾದೀ ಮಹಾಬಲಃ ಸರ್ವಧರ್ಮೋಪಪನ್ನಃ। ಗಾನ್ಧಾರಿಮಾರ್ಛಂಸ್ತುಮುಲೇ ಕ್ಷಿಪ್ರಕಾರೀ ಕ್ಷೇಪ್ತಾ ಜನಾನ್ಸಹದೇವಸ್ತರಸ್ವೀ
ಸಹದೇವನು ಲಜ್ಜಾಶೀಲ, ಕುಶಲ, ಸತ್ಯವಂತ, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ, ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವನು. ಗಾಂಧಾರ ದೇಶದ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಮಾಡಿ, ಜನರನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸೋಲಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
ಯದಾ ದ್ರಷ್ಟಾ ದ್ರೌಪದೇಯಾನ್ಮಹೇಷೂನ್ ಶೂರಾನ್ಕೃತಾಸ್ತ್ರಾನ್ರಥಯುದ್ಧಕೋವಿದಾನ್। ಆಶೀವಿಷಾನ್ಘೋರವಿಷಾನಿವಾಯತ- ಸ್ತದಾ ಯುದ್ಧಂ ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರೋಽನ್ವತಪ್ಸ್ಯತ್
ದ್ರೌಪದಿಯ ಪುತ್ರರು, ಮಹಾನ್ ಧನುರ್ಧಾರಿಗಳು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಟುಗಳು, ವಿಷಪೂರಿತ ಹಾವುಗಳಂತೆ ಭಯಾನಕರರು, ಇವರನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಆಗ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನವರು ತುಂಬಾ ಸಂಕಟ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಯದಾಭಿಮನ್ಯುಃ ಪರವೀರಘಾತೀ ಶರೈಃ ಪರಾನ್ಮೇಘ ಇವಾಭಿವರ್ಷನ್। ವಿಗಾಹಿತಾ ಕೃಷ್ಣಸಮಃ ಕೃತಾಸ್ತ್ರ- ಸ್ತದಾ ಯುದ್ಧಂ ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರೋಽನ್ವತಪ್ಸ್ಯತ್
ಅಭಿಮನ್ಯು, ಶತ್ರು ವೀರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವನು, ಮೋಡಗಳು ಮಳೆಯ ಸುರಿಸುವಂತೆ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಸುರಿದು, ಕೃಷ್ಣನ ಸಮಾನವಾಗಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ಆಗ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನವರು ತುಂಬಾ ಸಂಕಟ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಯದಾ ದ್ರಷ್ಟಾ ಬಾಲಮಬಾಲವೀರ್ಯಂ ದ್ವಿಷಚ್ಚಮೂಂ ಮೃತ್ಯುಮಿವೋತ್ಪತನ್ತಮ್। ಸೌಭದ್ರಮಿನ್ದ್ರಪ್ರತಿಮಂ ಕೃತಾಸ್ತ್ರಂ ತದಾ ಯುದ್ಧಂ ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರೋಽನ್ವತಪ್ಸ್ಯತ್
ಅವನ ವಯಸ್ಸು ಬಾಲಕನಾದರೂ, ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಲಕನಲ್ಲ. ಶತ್ರು ಸೇನೆಯ ಮೇಲೆ ಮರಣದಂತೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುವ ಸೌಭದ್ರನು, ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಸಮಾನ, ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಆಗ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನವರು ತುಂಬಾ ಸಂಕಟ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಪ್ರಭದ್ರಕಾಃ ಶೀಘ್ರತರಾ ಯುವಾನೋ ವಿಶಾರದಾಃ ಸಿಂಹಸಮಾನವೀರ್ಯಾಃ। ಯದಾ ಕ್ಷೇಪ್ತಾರೋ ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರಾನ್ಸಸೈನ್ಯಾಂ- ಸ್ತದಾ ಯುದ್ಧಂ ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರೋಽನ್ವತಪ್ಸ್ಯತ್
ಪ್ರಭದ್ರಕರು, ವೇಗಿಯಾದ ಯುವಕರು, ಪಾಂಡಿತರಂತೆ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳು, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನವರ ಮತ್ತು ಅವರ ಸೇನೆಯ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದಾಗ, ಆಗ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನವರು ತುಂಬಾ ಸಂಕಟ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ವೃದ್ಧೌ ವಿರಾಟದ್ರುಪದೌ ಮಹಾರಥೌ ಪಥಕ್ಕಮೂಭ್ಯಾಮಭಿವರ್ತಮಾನೌ। ಯದಾ ದ್ರಷ್ಟಾರೌ ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರಾನ್ಸಸೈನ್ಯಾಂ- ಸ್ತದಾ ಯುದ್ಧಂ ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರೋಽನ್ವತಪ್ಸ್ಯತ್
ವೃದ್ಧರಾದ ವಿರಾಟ ಮತ್ತು ದ್ರುಪದ, ಮಹಾರಥಿಗಳು, ಒಟ್ಟಾಗಿ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನವರ ಮತ್ತು ಅವರ ಸೇನೆಯ ಎದುರು ಬಂದು ನಿಂತಾಗ, ಆಗ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನವರು ತುಂಬಾ ಸಂಕಟ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಯದಾ ಕೃತಾಸ್ತ್ರೋ ದ್ರುಪದಃ ಪ್ರಚಿನ್ವನ್ ಶಿರಾಂಸಿ ಯೂನಾಂ ಸಮರೇ ರಥಸ್ಥಃ। ಕ್ರೂದ್ಧಃ ಶರೈಶ್ಛೇತ್ಸ್ಯತಿ ಚಾಪಮುಕ್ತೈ- ಸ್ತದಾ ಯುದ್ಧಂ ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರೋಽನ್ವತಪ್ಸ್ಯತ್
ದ್ರುಪದನು ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ರಥದಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಯುವಕರ ತಲೆಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿ, ಕೋಪದಿಂದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಕಡಿದು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆಗ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನವರು ತುಂಬಾ ಸಂಕಟ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಯದಾ ವಿರಾಟಃ ಪರವೀರಘಾತೀ ರಥಾನ್ತರೇ ಶತ್ರುಚಮೂಂ ಪ್ರವೇಷ್ಟಾ। ಮಾತ್ಸ್ಯೈಃ ಸಾರ್ಧಮನೃಶಂಸರೂಪೈ- ಸ್ತದಾ ಯುದ್ಧಂ ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರೋಽನ್ವತಪ್ಸ್ಯತ್
ವಿರಾಟನು, ಶತ್ರು ವೀರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವನು, ರಥದಲ್ಲಿ ಮತ್ಸ್ಯರೊಂದಿಗೆ merciless ಆಗಿ ಶತ್ರು ಸೇನೆಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ಆಗ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನವರು ತುಂಬಾ ಸಂಕಟ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಜ್ಯೇಷ್ಠಂ ಮಾತ್ಸ್ಯಮನೃಸಂಸಾರ್ಯರೂಪಂ ವಿರಾಟಪುತ್ರಂ ರಥಿನಂ ಪುರಸ್ತಾತ್। ಯದಾ ದ್ರಷ್ಟಾ ದಂಶತಿಂ ಪಾಣ್ಡವಾರ್ಥೇ ತದಾ ಯುದ್ಧಂ ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರೋಽನ್ವತಪ್ಸ್ಯತ್
ಮತ್ಸ್ಯರ ಹಿರಿಯನು, ವಿರಾಟನ ಮಗನು, ರಥದಲ್ಲಿ merciless ಆಗಿ ಮುಂದೆ ನಿಂತು, ಪಾಂಡವರ ಪರವಾಗಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಕಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಆಗ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನವರು ತುಂಬಾ ಸಂಕಟ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ರಣೇ ಹತೇ ಕೌರವಾಣಾಂ ಪ್ರವೀರೇ ಶಿಖಣ್ಡಿನಾ ಶನ್ತನೋರ್ವೈ ತನೂಜೇ। ನ ಜಾತು ನಃ ಶತ್ರವೋ ಧಾರಯೇಯು- ರಶಂಶಯಂ ಸತ್ಯಮೇತದ್ಬ್ರವೀತಿ
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೌರವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಶಿಖಂಡಿ ಕೊಂದಾಗ, ನಮ್ಮ ಶತ್ರುಗಳು ಉಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದು ನಿಜವಾದ ಮಾತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಶಯವೂ ಇಲ್ಲ.
ಯದಾ ಶಿಖಣ್ಡೀ ರಥಿನಃ ಪ್ರಚಿನ್ವನ್ ಭೀಷ್ಮಂ ರಥೇನಾಭಿಯಾತಾ ವರೂಥೀ। ದಿವ್ಯೈರ್ಹಯೈರವಮೃದ್ಗನ್ ರಥೌಘಾಂ- ಸ್ತದಾ ಯುದ್ಧಂ ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರೋಽನ್ವತಪ್ಸ್ಯತ್
ಶಿಖಂಡಿ ತನ್ನ ರಥದಿಂದ ದೇವತೆಗಳ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿಕೊಂಡು, ರಥಗಳ ಸಾಲನ್ನು ತುಳಿದು ಭೀಷ್ಮನ ಕಡೆಗೆ ಎದುರಾಗುವಾಗ, ಆಗ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗನಿಗೆ ಆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ಯದಾ ದ್ರಷ್ಟಾ ಸೃಞ್ಜಯಾನಾಮನೀಕೇ ಧೃಷ್ಟದ್ನುಮ್ನಂ ಪ್ರಮುಖೇ ರೋಚಮಾನಮ್। ಅಸ್ತ್ರಂ ಯಸ್ಮೈ ಗುಹ್ಯಮುವಾಚ ಧೀಮಾ- ನ್ದ್ರೋಣಸ್ತದಾ ತಪ್ಸ್ಯತಿ ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರಃ
ಶೃಂಜಯರ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ಅವನಿಗೆ ಡ್ರೋಣನು ಗುಪ್ತಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕಲಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಾಗುವಾಗ, ಆಗ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗನಿಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆ ಆಗುತ್ತದೆ.
ಯದಾ ಸ ಸೇನಾಪತಿರಪ್ರಮೇಯಃ ಪರಾಮೃದ್ಗನ್ನಿಷುಭಿರ್ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರಾನ್। ದ್ರೋಣಂ ರಣೇ ಶತ್ರುಸಹೋಭಿಯಾತಾ ತದಾ ಯುದ್ಧಂ ಧಾರ್ತಾರಾಷ್ಟ್ರೋಽನ್ವತಪ್ಸ್ಯತ್
ಅದು ಅಷ್ಟೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಸೇನಾಧಿಪತಿ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರರವರನ್ನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದು, ತನ್ನ ಜೊತೆಗಿರುವ ಮಿತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಡ್ರೋಣನ ಕಡೆಗೆ ಎದುರಾಗುವಾಗ, ಆಗ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗನಿಗೆ ಆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಂಕಟ ಬರುತ್ತದೆ.
ಹ್ರೀಮಾನ್ಮನೀಪೀ ಬಲವಾನ್ಮನಸ್ವೀ ಸ ಲಕ್ಷ್ಮೀವಾನ್ಸೋಮಕಾನಾಂ ಪ್ರಬರ್ಹಃ । ನ ಜಾತು ತಂ ಶತ್ರವೋಽನ್ಯೇ ಸಹೇರ- ನ್ಯೋಪಾಂ ಸ ಸ್ಯಾದಗ್ರಣೀರ್ವೃಷ್ಣಿಸಿಂಹಃ
ಅವನು ಲಜ್ಜಾಶೀಲ, ಉದಾತ್ತ, ಬಲಿಷ್ಠ, ದೃಢ ಮನಸ್ಸಿನವನು, ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದವನು, ಸೋಮಕರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು. ಅವನನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಶತ್ರುಗಳು ಶಕ್ತರಲ್ಲ. ವೃಷ್ಣಿಕುಲದ ಸಿಂಹನೇ ಅವರ ನಾಯಕನಾಗಲಿ.
ಇದಂ ಚ ಬ್ರೂಯಾ ಮಾ ವೃಣೀಷ್ವೇತಿ ಲೋಕೇ ಯುದ್ಧೇಽದ್ವಿತೀಯಂ ಸಚಿವಂ ರಥಸ್ಥಮ್। ಶಿನೇರ್ನಪ್ತಾರಂ ಪ್ರವೃಣೀಮ ಸಾತ್ಯಕಿಂ ಮಹಾಬಲಂ ವೀತಭಯಂ ಕೃತಾಸ್ತ್ರಮ್
ಇದನ್ನೂ ಹೇಳು: 'ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಸಮಾನನನ್ನೂ, ರಥಸಾರಥಿಯನ್ನೂ ಬೇರೆ ಯಾರನ್ನೂ ಆರಿಸಬೇಡ. ನಾವು ಶಿನಿಯ ಮೊಮ್ಮಗನಾದ ಸಾತ್ಯಕಿಯನ್ನು, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯನ್ನೂ, ನಿರ್ಭಯನೂ, ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಂತನನ್ನೂ ಆರಿಸುತ್ತೇವೆ' ಎಂದು.
ಮಹೋರಸ್ಕೋ ದೀರ್ಘಬಾಹುಃ ಪ್ರಮಾಥೀ ಯುದ್ಧೇಽದ್ವಿತೀಯಃ ಪರಮಾಸ್ತ್ರವೇದೀ। ಶಿನೇರ್ನಪ್ತಾ ತಾಲಮಾತ್ರಾಯಧೋಽಯಂ ಮಹಾರಥೋ ವೀತಭಯಃ ಕೃತಾಸ್ತ್ರಃ
ಅವನು ವಿಶಾಲ ಹೃದಯದವನು, ದೀರ್ಘಬಾಹುವುಳ್ಳವನು, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಸಮಾನರು ಇಲ್ಲ, ಶಸ್ತ್ರಜ್ಞಾನದ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಶಿನಿಯ ಮೊಮ್ಮಗ, ತಾಳಮರದಷ್ಟು ಎತ್ತರ, ಮಹಾರಥಿ, ನಿರ್ಭಯ, ಶಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಂತನು.
ಯದಾ ಶಿನೀನಾಮಧಿಪೋ ಮಯೋಕ್ತಃ ಶರೈಃ ಪರಾನ್ಮೇಘ ಇವ ಪ್ರವರ್ಷನ್। ಪ್ರಚ್ಛಾದಯಿಷ್ಯತ್ಯರಿಹಾ ಯೋಧಮುಖ್ಯಾಂ- ಸ್ತದಾ ಯುದ್ಧಂ ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರೋಽನ್ವತಪ್ಸ್ಯತ್
ನಾನು ಹೇಳಿದಂತೆ, ಶಿನಿಕುಲದ ನಾಯಕನು ಮಳೆಮೋಡದಂತೆ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಸುರಿದು, ಶತ್ರುಪಕ್ಷದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯೋಧರನ್ನು ಆವರಿಸುವಾಗ, ಆಗ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗನಿಗೆ ಆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆ ಆಗುತ್ತದೆ.
ಯದಾ ಧೃತಿಂ ಕುರುತೇ ಯೋತ್ಸ್ಯಮಾನಃ ಸ ದೀರ್ಘಬಾಹುರ್ದೃಢಧನ್ವಾ ಮಹಾತ್ಮಾ । ಸಿಂಹಸ್ಯೇವ ಗನ್ಧಮಾಘ್ರಾಯ ಗಾವಃ ಸಂಚೇಷ್ಟನ್ತೇ ಶತ್ರವೋಽಸ್ಮಾದ್ರಣಾಗ್ರೇ
ಆ ದೀರ್ಘಬಾಹುವುಳ್ಳ, ದೃಢಧನುಸ್ಸು ಹಿಡಿದ ಮಹಾತ್ಮನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ದೃಢನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡಿದಾಗ, ಸಿಂಹನ ವಾಸನೆಗೆ ಹಸುಗಳು ಹೆದರಿದಂತೆ, ಯುದ್ಧದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಶತ್ರುಗಳು ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ಕಂಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸ ದೀರ್ಘಬಾಹುರ್ದೃಢಧನ್ವಾ ಮಹಾತ್ಮಾ ಭಿನ್ದ್ಯಾದ್ಗಿರೀನ್ಸಂಹರೇತ್ಸರ್ವಲೋಕಾನ್। ಅಸ್ತ್ರೇ ಕೃತೀ ನಿಪುಣಃ ಕ್ಷಿಪ್ರಹಸ್ತೋ ದಿವಿ ಸ್ಥಿತಃ ಸೂರ್ಯ ಇವಾಭಿಭಾತಿ
ಆ ದೀರ್ಘಬಾಹುವುಳ್ಳ, ದೃಢಧನುಸ್ಸು ಹಿಡಿದ ಮಹಾತ್ಮನು ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಒಡೆದುಹಾಕಬಲ್ಲನು, ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಬಲ್ಲನು, ಶಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತ, ವೇಗವಾಗಿ ಕೈಯಾಡಿಸುವವನು, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಚಿತ್ರಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮಃ ಸುಕೃತೋ ಯಾದವಸ್ಯ ಅಸ್ತ್ರೇ ಯೋಗೋ ವೃಷ್ಣಿಸಿಂಹಸ್ಯ ಭೂಯಾನ್। ಯಥಾವಿಧಂ ಯೋಗಮಾಹುಃ ಪ್ರಶಸ್ತಂ ಸರ್ವೈರ್ಗುಣೈಃ ಸಾತ್ಯಕಿಸ್ತೈರುಪೇತಃ
ಯಾದವನ ಶಸ್ತ್ರಜ್ಞಾನ ವಿಶಿಷ್ಟ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸಗೊಂಡಿದೆ. ವೃಷ್ಣಿಕುಲದ ಸಿಂಹನಿಗೆ ಶಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಿದೆ. ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಆ ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳೂ ಸಾತ್ಯಕಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದವೆ.
ಹಿರಣ್ಮಯಂ ಶ್ವೇತಹಯೈಶ್ಚತುರ್ಭಿ- ರ್ಯದಾ ಯುಕ್ತಂ ಸ್ಯನ್ದನಂ ಮಾಧವಸ್ಯ। ದ್ರಷ್ಟಾ ಯುದ್ಧೇ ಸಾತ್ಯಕೇರ್ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರ- ಸ್ತದಾ ತಪ್ಸ್ಯತ್ಯಕೃತಾತ್ಮಾ ಸ ಮನ್ದಃ
ಮಾಧವನ ಚತುಷ್ಪಾದ ಶ್ವೇತಕುದುರೆಗಳಿಂದ ಜೋಡಿಸಲಾದ ಬಂಗಾರದ ರಥದಲ್ಲಿ ಸಾತ್ಯಕಿ ಕುಳಿತಿರುವುದನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದಾಗ, ಆ ಅಸಾವಧಾನ, ಅಜ್ಞಾನ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗನಿಗೆ ಸಂಕಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ಯದಾ ರಥಂ ಹೇಮಮಣಿಪ್ರಕಾಶಂ ಶ್ವೇತಾಶ್ವಯುಕ್ತಂ ವಾನರಕೇತುಮುಗ್ರಮ್। ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮಮಾಪ್ಯಾಸ್ಥಿತಂ ಕೇಶವೇನ ತದಾ ತಪ್ಸ್ಯತ್ಯಕೃತಾತ್ಮಾ ಸ ಮನ್ದಃ
ಹೆಮ್ಮೆಯೂ ಮಣಿಗಳೂ ಹೊಳೆಯುವ, ಶ್ವೇತಕುದುರೆಗಳಿಂದ ಜೋಡಿಸಲಾದ, ವಾನರ ಧ್ವಜವಿರುವ ಭಯಾನಕ ರಥದಲ್ಲಿ ಕೇಶವನು ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಆ ಅಸಾವಧಾನ, ಅಜ್ಞಾನವಂತನು ಸಂಕಟ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಯದಾ ಮೌರ್ವ್ಯಾಸ್ತಲನಿಷ್ಪೇಪಮುಗ್ರಂ ಮಹಾಶಬ್ದಂ ವಜ್ರನಿಷ್ಪೇಪತುಲ್ಯಮ್। ವಿದ್ಯೂಯಮಾನಸ್ಯ ಮಹಾರಣೇ ಮಯಾ ಸ ಗಾಣ್ಡಿವಸ್ಯ ಶ್ರೋಷ್ಯತಿ ಮನ್ದಬುದ್ಧಿಃ
ಮಹಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಾನು ಗಾಂಡೀವವನ್ನು ಎಳೆದು, ನರಳುವ ಶಬ್ದವು, ಮಳೆಯ ಗುಡುಗಿನಂತೆ ಭಯಾನಕವಾಗಿ ಕೇಳಿಸುವಾಗ, ಆ ಮೂಢಬುದ್ಧಿಯು ಅದನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ.