ತೇ ವಾ ಯುಧಿ ದುರಾಧರ್ಷಾ ಭವನ್ತ್ವೇಕಸ್ಯ ಸೈನಿಕಾಃ । ಅಯುಧ್ಯಮಾನಃ ಸಂಗ್ರಾಮೇ ನ್ಯಸ್ತಶಸ್ತ್ರೋಽಹಮೇಕತಃ
ಅವರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಜೇಯರಾಗಿರುವ ಯೋಧರು, ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಒಬ್ಬರ ಸೇನೆಯಾಗಲಿ. ನಾನು ಮಾತ್ರ ಒಬ್ಬನೇ, ಶಸ್ತ್ರವಿಲ್ಲದೆ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡದೆ ಇರುತ್ತೇನೆ.
ಆಭ್ಯಾಮನ್ಯತರಂ ಪಾರ್ಥ ಯತ್ತೇ ಹೃದ್ಯತರಂ ಮತಮ್। ತದ್ವೃಣೀತಾಂ ಭವಾನಗ್ರೇ ಪ್ರವಾರ್ಯಸ್ತ್ವಂ ಹಿ ಧರ್ಮತಃ
ಈ ಎರಡರಲ್ಲಿ, ಪಾರ್ಥ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಯಾವುದು ಇಷ್ಟವೋ ಅದನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡು. ನೀನು ಧರ್ಮದ ಪ್ರಕಾರ ಮೊದಲ ಆಯ್ಕೆಗೆ ಅರ್ಹನು.
ಏತದ್ವಿದಿತ್ವಾ ಕೌನ್ತೇಯ ವಿಚಾರ್ಯ ಚ ಪುನಃ ಪುನಃ । ತಾನ್ವಾ ವರಯ ಸಾಹಾಯ್ಯೇ ಮಾಂ ಸಾಚಿವ್ಯೇಽಥವಾ ಪುನಃ
ಇದು ತಿಳಿದು, ಪುನಃ ಪುನಃ ಯೋಚಿಸಿ, ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಅಥವಾ ಸಲಹೆಗಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡು, ಕೌಂತೇಯ.
ಏವಮುಕ್ತಸ್ತು ಕೃಷ್ಣೇನ ಕುನ್ತೀಪುತ್ರೇ ಧನಞ್ಜಯಃ। ಅಯುಧ್ಯಮಾನಂ ಸಂಗ್ರಾಮೇ ವರಯಾಮಾಸ ಕೇಶವಮ್
ಈ ರೀತಿ ಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಕುಂತೀಪುತ್ರ ಧನಂಜಯನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡದ ಕೇಶವನನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿದನು.
ನಾರಾಯಣಮಮಿಘ್ನಂ ಕಾಮಾಜ್ಜಾತಮಜಂ ನೃಷು । ಸರ್ವಕ್ಷತ್ರಸ್ಯ ಪುರತೋ ದೇವದಾನವಯೋರಪಿ
ಅವನು ಪಾಪರಹಿತನಾದ, ಜನರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ, ವಯಸ್ಸಾಗದ ನಾರಾಯಣನನ್ನು, ಎಲ್ಲಾ ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಗೂ ಮುಂಚೆ, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ದಾನವರುಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಮೊದಲು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿದನು.
ದುರ್ಯೋಧನಸ್ತು ತತ್ಸೈನ್ಯಂ ಸರ್ವಮಾವರಯತ್ತದಾ । ಸಹಸ್ರಾಣಾಂ ಮಹಸ್ರಂ ತು ಯೋಧಾನಾಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಭಾರತ
ಆದರೆ ದುರ್ಯೋಧನನು ಆ ಎಲ್ಲಾ ಸೇನೆಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿದನು, ಸಾವಿರಾರು ಸಾವಿರ ಯೋಧರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡನು, ಭಾರತ.
ಕೃಷ್ಣಂ ಚಾಪಹೃತಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಸಂಪ್ರಾಪ ಪರಮಾಂ ಮುದಮ್ । ದುರ್ಯೋಧನಸ್ತು ತತ್ಸೈನ್ಯಂ ಸರ್ವಮಾದಾಯ ಪಾರ್ಥಿವಃ
ಕೃಷ್ಣನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ದುರ್ಯೋಧನನು ಬಹಳ ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು ಮತ್ತು ಆ ಎಲ್ಲಾ ಸೇನೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು.
ತತೋಽಭ್ಯಯಾದ್ಭೀಮಬಲೋ ರೌಹಿಣೇಯಂ ಮಹಾಬಲಮ್ । ಸರ್ವಂ ಚಾಗಮನೇ ಹೇತುಂ ಸ ತಸ್ಮೈ ಸಂನ್ಯವೇದಯತ್। ಪ್ರತ್ಯುವಾಚ ತತಃ ಶೌರಿರ್ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರಮಿದಂ ವಚಃ
ಆಮೇಲೆ ಭೀಮಸೇನನು, ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ರೋಹಿಣೀಪುತ್ರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು. ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬರುವ ಕಾರಣವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದನು. ನಂತರ ಶೌರಿಯು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪುತ್ರನಿಗೆ ಈ ಮಾತು ಹೇಳಿದನು.
ವಿದಿತಂ ತೇ ನರವ್ಯಾಘ್ರ ಸರ್ವಂ ಭವಿತುಮರ್ಹತಿ। ಯನ್ಮಯೋಕ್ತಂ ವಿರಾಟಸ್ಯ ಪುರಾ ವೈವಾಹಿಕೇ ತದಾ
ನರಸಿಂಹ, ನೀನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದಿದ್ದೀಯೆ. ಆಗ ವಿರಾಟನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಿವಾಹದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದನ್ನೂ ನೀನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳು.
ನಿಗೃಹ್ಯೋಕ್ತೋ ಹೃಷೀಕೇಶಸ್ತ್ವದರ್ಥಂ ಕುರುನನ್ದನ। ಮಯಾ ಸಂಬನ್ಧಕಂ ತುಲ್ಯಮಿತಿ ರಾಜನ್ಪುನಃಪುನಃ
ಹೃಷೀಕೇಶನನ್ನು ನಾನು ತಡೆದು, ಕುರುಕುಲದ ಆನಂದ, ನಿನ್ನಿಗಾಗಿ ಈ ಸಂಬಂಧ ಸಮಾನವೆಂದು ಪುನಃ ಪುನಃ ಹೇಳಿದ್ದೆನು, ರಾಜನೇ.
ನ ಚ ತದ್ವಾಕ್ಯಮುಕ್ತಂ ವೈ ಕೇಶವಂ ಪ್ರತ್ಯಪದ್ಯತ। ನ ಚಾಹಮುತ್ಸಹೇ ಕೃಷ್ಣಂ ವಿನಾ ಸ್ಥಾತುಮಪಿ ಕ್ಷಣಮ್
ಆದರೆ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಶವನು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಕೃಷ್ಣನಿಲ್ಲದೆ ಒಂದು ಕ್ಷಣವೂ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ನಾಹಂ ಸಹಾಯಃ ಪಾರ್ಥಸ್ಯ ನಾಪಿ ದುರ್ಯೋಧನಸ್ಯ ವೈ । ಇತಿ ಮೇ ನಿಶ್ಚಿತಾ ಬುದ್ಧಿರ್ವಾಸುದೇವಮವೇಕ್ಷ್ಯ ಹ
ನಾನು ಪಾರ್ಥನ ಸಹಾಯಕನೂ ಅಲ್ಲ, ದುರ್ಯೋಧನನ ಸಹಾಯಕನೂ ಅಲ್ಲ. ವಾಸುದೇವನನ್ನು ನೋಡಿ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಹೀಗೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿದೆ.
ಜಾತೋಽಸಿ ಭಾರತೇ ವಂಶೇ ಸರ್ವಪಾರ್ಥಿವಪೂಜಿತೇ । ಗಚ್ಛ ಯುಧ್ಯಸ್ವ ಧರ್ಮೇಣ ಕ್ಷಾತ್ರೇಣ ಪುರುಷರ್ಷಭ
ನೀನು ಭಾರತ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವನು, ಎಲ್ಲ ರಾಜರೂ ಗೌರವಿಸುವವನು. ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನೆ, ನೀನು ಕ್ಷತ್ರಧರ್ಮದಂತೆ ಹೋರಾಡಲು ಹೋಗು.
ಇತ್ಯೇವಮುಕ್ತಸ್ತು ತದಾ ಪರಿಷ್ವಜ್ಯ ಹಲಾಯುಧಮ್। ಕೃಷ್ಣಂ ಚಾಪಿ ಮಹಾಬಾಹುಮಾಮನ್ತ್ರ್ಯ ಭರತರ್ಷಭ
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ ಅವನು ಹಳಾಯುಧನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಮಹಾಬಾಹು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ, ಭಾರತಶ್ರೇಷ್ಠನೆ.
ಸೋಽಭ್ಯಯಾತ್ಕೃತವರ್ಮಾಣಂ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರಸುತೋ ನೃಪಃ । ಕೃತವರ್ಮಾ ದದೌ ತಸ್ಯ ಸೇನಾಮಕ್ಷೌಹಿಣೀಂ ತದಾ
ಅನಂತರ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗನು ಕೃತವರ್ಮನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೃತವರ್ಮನು ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ಅಕ್ಷೌಹಿಣಿ ಸೇನೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.
ಸ ತೇನ ಸರ್ವಸೈನ್ಯೇನ ಭೀಮೇನ ಕುರುನನ್ದನಃ । ವೃತಃ ಪರಿಯಯೌ ಹೃಷ್ಟಃ ಸುಹೃದಃ ಸಂಪ್ರಹರ್ಷಯನ್
ಆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಭೀಮನ ಜೊತೆ ಕುರುನಂದನನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹೊರಟನು, ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಹರ್ಷವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತಾ.
ತತಃ ಪೀತಾಮ್ಬರಧರೋ ಜಗತ್ಸ್ರಷ್ಟಾ ಜನಾರ್ದನಃ । ಗತೇ ದುರ್ಯೋಧನೇ ಕೃಷ್ಣಃ ಕಿರೀಟಿನಮಥಾಬ್ರವೀತ್
ಅನಂತರ ಪೀತಾಂಬರ ಧಾರಿ, ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಜನಾರ್ದನನು, ದುರ್ಯೋಧನನು ಹೋದ ಮೇಲೆ, ಕಿರೀಟಿಯನ್ನು ಉಳ್ಳವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
ಭವಾನ್ಸಮರ್ಥಸ್ತಾನ್ಸರ್ವಾನ್ನಿಹನ್ತುಂ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ । ನಿಹನ್ತುಮಹಮಷ್ಯೇಕಃ ಸಮರ್ಥಃ ಪುರುಷರ್ಷಭಃ
ನೀನು ಎಲ್ಲರನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನೆ, ನಾನು ಒಬ್ಬನೇ ಕೂಡ ಅವರನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು.
ಭವಾಂಸ್ತು ಕೀರ್ತಿಮಾಁಲ್ಲೋಕೇ ತದ್ಯಶಸ್ತ್ವಾಂ ಗಮಿಷ್ಯತಿ। ಯಶಸಾಂ ಚಾಹಮಪ್ಯರ್ಥೀ ತಸ್ಮಾದಸಿ ಮಯಾ ವೃತಃ
ಆದರೆ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಕೀರ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಆ ಮಹಿಮೆ ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ನನಗೂ ಕೀರ್ತಿ ಬೇಕು, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ.
ಸಾರಥ್ಯಂ ತು ತ್ವಯಾ ಕಾರ್ಯಮಿತಿ ಮೇ ಮಾನಸಂ ಸದಾ। ಚಿರರಾತ್ರೇಪ್ಸಿತಂ ಕಾಮಂ ತದ್ಭವಾನ್ಕರ್ತುಮರ್ಹತಿ
ನೀನು ನನ್ನ ಸಾರಥಿಯಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ಸದಾ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಆಸೆ. ಈ ಬಹುಕಾಲದ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ನೀನು ಪೂರೈಸಬೇಕು.
ಉಪಪನ್ನಮಿದಂ ಪಾರ್ಥ ಯತ್ಸ್ಪರ್ಧಸಿ ಮಯಾ ಸಹ। ಸಾರಥ್ಯಂ ತೇ ಕರಿಷ್ಯಾಮಿ ಕಾಮಃ ಸಂಪದ್ಯತಾಂ ತವ
ಪಾರ್ಥನೆ, ನೀನು ನನ್ನ ಜೊತೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ. ನಾನು ನಿನ್ನ ಸಾರಥಿಯಾಗುತ್ತೇನೆ, ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆ ಪೂರೈಸಲಿ.
ಏವಂ ಪ್ರಮುದಿತಃ ಪಾರ್ಥಃ ಕುಷ್ಣೇನ ಸಹಿತಸ್ತದಾ। ವೃತೋ ದಾಶಾರ್ಹಪ್ರವರೈಃ ಪುನರಾಯಾದ್ಯುಧಿಷ್ಠಿರಮ್
ಹೀಗೆ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಪಾರ್ಥನು ಕೃಷ್ಣನೊಂದಿಗೆ, ದಾಶಾರ್ಹರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ಮತ್ತೆ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಬಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು.
ಶಲ್ಯಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ತು ದೂತಾನಾಂ ಸೈನ್ಯೇನ ಮಹತಾ ವೃತಃ। ಅಭ್ಯಾತ್ಪಾಣ್ಡವಾನ್ರಾಜನ್ಸಹ ಪುತ್ರೈರ್ಮಹಾರಥೈಃ
ಶಲ್ಯನು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮಹಾ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಪುತ್ರರಾದ ಮಹಾರಥರೊಂದಿಗೆ ಪಾಂಡವರ ಬಳಿಗೆ ಬಂದನು, ರಾಜನೆ.
ತಸ್ಯ ಸೇನಾನಿವೇಶೋಽಭೂದಧ್ವರ್ಧಮಿವ ಯೋಜನಮ್ । ತಥಾ ಹಿ ವಿಪುಲಾಂ ಸೇನಾಂ ಬಿಭರ್ತಿ ಸ ನರರ್ಷಭಃ
ಅವನ ಸೇನೆಯ ನೆಲೆ ಅರ್ಧ ಯೋಜನದಷ್ಟು ಹರಡಿತ್ತು. ಯಾಕೆಂದರೆ ಆ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನು ದೊಡ್ಡ ಸೇನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು.
ಅಕ್ಷೌಹಿಣೀಪತೀ ರಾಜನ್ಮಹಾವೀರ್ಯಪರಾಕ್ರಮಾಃ। ವಿಚಿತ್ರಕವಚಾಃ ಶೂರಾ ವಿಚಿತ್ರಧ್ವಜಕಾರ್ಮುಕಾಃ
ಅಕ್ಷೌಹಿಣಿಗಳ ನಾಯಕರು, ರಾಜನೆ, ದೊಡ್ಡ ಶೌರ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮವುಳ್ಳವರು, ವಿಭಿನ್ನ ಕವಚ ಧಾರಿಗಳು, ವಿಭಿನ್ನ ಧ್ವಜ ಮತ್ತು ಬಿಲ್ಲುಗಳೊಂದಿಗೆ ಶೂರರು.
ವಿಚಿತ್ರಾಭರಣಾಃ ಸರ್ವೇ ವಿಚಿತ್ರರಥವಾಹನಾಃ । ವಿಚಿತ್ರಸ್ರಗ್ಧರಾಃ ಸರ್ವೇ ವಿವಿತ್ರಾಮ್ಬರಭೂಷಣಾಃ
ಎಲ್ಲರೂ ವಿಭಿನ್ನ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದವರು, ವಿಭಿನ್ನ ರಥ ಮತ್ತು ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತವರು, ವಿವಿಧ ಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರಾಭರಣಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತರಾಗಿದ್ದರು.
ಸ್ವದೇಶವೇಷಾಭರಣಾ ವೀರಾಃ ಶತಸಹಸ್ರಶಃ। ತಸ್ಯ ಸೇನಾಪ್ರಣೇತಾರೋ ಬಭೂವುಃ ಕ್ಷತ್ರಿಯರ್ಷಭಾಃ
ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ದೇಶದ ವೇಷ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ವೀರರು, ಅವನ ಸೇನೆಯ ನಾಯಕರಾದ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಆಗಿದ್ದರು.
ವ್ಯಥಯನ್ನಿವ ಭೂತಾನಿ ಕಮ್ಪಯನ್ನಿವ ಮೇದಿನೀಮ್ । ಶನೈರ್ವಿಶ್ರಾಮಯನ್ಸೇನಾಂ ಸ ಯಯೌ ಯತ್ರ ಪಾಣ್ಡವಃ
ಭೂತಗಳನ್ನು ಕಂಪಿಸುವಂತೆ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ನಡುಗಿಸುವಂತೆ, ಅವನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ತನ್ನ ಸೇನೆಯನ್ನು ಪಾಂಡವರಿರುವ ಕಡೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದನು.
ತತೋ ದುರ್ಯೋಧನಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಮಹಾತ್ಮಾನಂ ಮಹಾರಥಮ್ । ಉಪಾಯಾನ್ತಮಭಿದ್ರುತ್ಯ ಸ್ವಯಮಾನರ್ಚ ಭರತ
ಅನಂತರ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಮಹಾರಥನು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾನೆಂದು ಕೇಳಿದ ದುರ್ಯೋಧನನು, ಭಾರತ, ಸ್ವತಃ ಹೋಗಿ ಅವನಿಗೆ ಸತ್ಕಾರ ಮಾಡಿದನು.
ಕಾರಯಾಮಾಸ ಪೂಜಾರ್ಥಂ ತಸ್ಯ ದುರ್ಯೋಧನಃ ಸಭಾಃ । ರಮಣೀಯೇಷು ದೇಶೇಷು ರತ್ನಚಿತ್ರಾಃ ಸ್ವಲಙ್ಕೃತಾಃ
ದುರ್ಯೋಧನನು ಅವನಿಗಾಗಿ ಸುಂದರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ, ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಸಭಾಗೃಹಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಆದೇಶಿಸಿದನು.