ಯುಧಿಷ್ಠಿರಸ್ಯಾಸ್ಮಿ ನಿದೇಶಕಾರೀ ಪಾರ್ಥಸ್ತೃತೀಯೋ ಯುಧಿ ಚ ಸ್ಥಿರೋಸ್ಮಿ। ತದರ್ಥಮಾವೃತ್ಯ ಮುಖಂ ಪ್ರಯಚ್ಛನರೇನ್ದ್ರವೃತ್ತಂ ಸ್ಮರ ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರಃ
ನಾನು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಆಜ್ಞೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಥನಂತೆ ಸ್ಥಿರನೂ ಆಗಿದ್ದೇನೆ. ಈಗ ನಾನು ನಿನ್ನ ಕಡೆ ಮುಖಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗನೇ, ರಾಜರು ಹೇಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಡು.
ಮೋಘಂ ತವೈತದ್ಭುವಿ ನಾಮಧೇಯಂ ದುರ್ಯೋಧನೇತೀಹ ಕೃತಂ ಪುರಸ್ತಾತ್। ದುರ್ಯೋಧನಸ್ತ್ವಂ ಪ್ರಥಿತೋಸಿ ನಾಮ್ನಾ ಸುಯೋಧನಃ ಸನ್ನಿಕೃತಿಪ್ರಧಾನಃ
ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ 'ದುರ್ಯೋಧನ' ಎಂಬ ನಿನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ; ಎಲ್ಲರೂ ನಿನ್ನನ್ನು ದುಷ್ಕರ್ಮಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ನೀನು ಸುಯೋಧನ, ಸೇನೆಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಮುಂದಿರುವವನು.
ನ ತೇ ಪುರಸ್ತಾದಥ ಪೃಷ್ಠತೋ ವಾ ಪಶ್ಯಾಮಿ ದುರ್ಯೋಧನ ರಕ್ಷಿತಾರಮ್। ಪರೀಪ್ಸ ಯುದ್ಧೇನ ಕುರುಪ್ರವೀರ ಪ್ರಾಣಾನ್ಮಯಾ ಬಾಣಬಲಾಭಿತಪ್ತಾನ್
ದುರ್ಯೋಧನ, ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ಅಥವಾ ಹಿಂದೆ ನಿನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವವನು ಯಾರೂ ನನಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ಕುರುಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನನ್ನ ಬಾಣಗಳ ತೀವ್ರತೆಯಿಂದ ಕಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ನೀನು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯತ್ನಿಸು.
ಆಹೂಯಮಾನಸ್ತು ಸ ತೇನ ಸಙ್ಖ್ಯೇ ಮಹಾತ್ಮನಾ ವೈ ಧೃ ನಿವರ್ತಿತಶ್ಚಾಪಿ ಗಿರಾಙ್ಕುಶೇನ ಗಜೋ ಮದೋನ್ಮತ್ತ ಇವಾಙ್ಕುಶೇನ
ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆತನ ಮಾತುಗಳು ಆನೆಗೆ ಅಂಕುಶದಿಂದ ತಡೆಯುವಂತೆ, ಅವನನ್ನು ತಡೆದವು.
ಸೋಮೃಷ್ಯಮಾಣೋ ವಚಸಾಽಭಿಮೃಷ್ಟೋ ಮಹಾರಥೇನಾತಿರಥಸ್ತರಸ್ವೀ । ತತಃ ಸ ಪರ್ಯಾವವೃತೇ ರಥೇನ ಭೋಗೀ ಯಥಾ ಪಾದತಲಾಭಿಮೃಷ್ಟಃ
ಆ ಮಹಾರಥಿಯ ಮಾತುಗಳಿಂದ ನೋವಿಗೆ ಒಳಗಾದ ಆ ವೇಗವಾದ ಯೋಧನು, ಹಾವು ತಲೆಗೆ ಹೊಡೆತ ತಿಂದಂತೆ, ತನ್ನ ರಥವನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿದನು.
ತತೋ ದುರ್ಯೋಧನಃ ಕ್ರುದ್ಧೋ ವಿಕ್ಷಿಪನ್ಧನುರುತ್ತಮಮ್। ಧೃತಿಂ ಕೃತ್ವಾ ಸುವಿಪುಲಾಂ ಪ್ರತ್ಯುವಾಚ ಪನ಼ಞ್ಜಯಮ್
ಮತ್ತೆ ದುರ್ಯೋಧನನು ಕೋಪದಿಂದ ತನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಆಲೋಡಿಸಿ, ದೊಡ್ಡ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಪರಂಜಯನಿಗೆ ಉತ್ತರ ನೀಡಿದನು.
ಸೋಹಮಿನ್ದ್ರಾದಭಿಕ್ರುದ್ಧಾನ್ನ ಬಿಭೇಮೀಹ ಭಾರತ । ಭುಕ್ತ್ವಾ ಸುವಿಪುಲಂ ರಾಜ್ಯಂ ವಿತ್ತಾನಿ ಚ ಸುಖಾನಿ ಚ। ಕಿಮರ್ಥಂ ಯುದ್ಧಸಮಯೇ ಪಲಾಪಿಷ್ಯೇ ನರೋತ್ತಮ
ಭಾರತ, ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ರೋಧಗೊಂಡ ಇಂದ್ರನನ್ನೂ ಭಯಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ದೊಡ್ಡ ರಾಜ್ಯ, ಸಂಪತ್ತು, ಸುಖಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ ನಾನು, ಯುದ್ಧ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಓಡಬೇಕು, ಮಹಾಪುರುಷನೇ?
ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಮಹಾರಾಜಃ ಪ್ರತ್ಯಯುಧ್ಯತ ಭಾರತ। ಸಂನ್ಯವರ್ತತ ಶೀಘ್ರಾಶ್ವಸ್ತೋತ್ರಾರ್ದಿತ ಇವ ದ್ವಿಪಃ
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ರಾಜನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ತೊಡಗಿದನು. ವೇಗವಾಗಿ ಹಿಂತಿರುಗಿದ ಅವನು, ತ್ವರಿತ ಕುದುರೆಗಳ ಚುಚ್ಚಾಟದಿಂದ ಕಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಆನೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು.
ಆಕ್ರಾನ್ತಭೋಗಸ್ತೇಜಸ್ವೀ ಧನುರ್ವಕ್ರ ಇವೋರಗಃ । ರಥಂ ರಥೇನ ಸಂಗಮ್ಯ ಯೋಧಯಾಮಾಸ ಪಾಣ್ಡವಮ್
ಅವನ ಶಕ್ತಿಯು ಜಾಗೃತವಾದಾಗ, ಹಾವು ತನ್ನ ಹುನಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿದಂತೆ, ಪಾಂಡವರ ರಥದ ಬಳಿಗೆ ತನ್ನ ರಥವನ್ನು ಹತ್ತಿಸಿ ಯುದ್ಧ ಆರಂಭಿಸಿದನು.
ತಂ ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ಕರ್ಣಃ ಪರಿವರ್ತಮಾನಂ ನಿವೃತ್ಯ ಸಂಸ್ತಮ್ಭಿತಸರ್ವಗಾತ್ರಮ್ । ದುರ್ಯೋಧನಂ ದಕ್ಷಿಣತೋಽನ್ವರಕ್ಷತ್ಪಾರ್ಥಾನ್ಮಹಾಬಾಹುರಧಿಜ್ಯಧನ್ವಾ
ಅವನನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಕರ್ಣನು ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಬಲವಾದ ಭುಜಗಳಿಂದ, ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಬಿಗಿದು, ಪಾಂಡವರಿಂದ ದುರ್ಯೋಧನನನ್ನು ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತ ಹೋದನು.
ಗಾನ್ಧಾರರಾಜಃ ಶಕುನಿರ್ನಿವೃತ್ಯ ದ್ರೌಣಿಶ್ಚ ಸರ್ವಾಸ್ತ್ರವಿದಾಂ ವರಿಷ್ಠಃ । ರರಕ್ಷತುಃ ಕೌರವಮಭ್ಯುಪೇತ್ಯ ಪಾರ್ಥಾನ್ನೃವೀರೌ ಯುಧಿ ಸವ್ಯತಶ್ಚ
ಗಾಂಧಾರದ ರಾಜ ಶಕುನಿ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಚಾತುರ್ಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ದ್ರೌಣಿಯು ಕೂಡ ಹಿಂತಿರುಗಿ, ಪಾಂಡವ ವೀರರಿಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದುರ್ಯೋಧನನನ್ನು ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸಿದರು.
ಭೀಷ್ಮಸ್ತತಃ ಶಾನ್ತನವೋ ವಿವೃತ್ಯ ಹಿರಣ್ಯಕಕ್ಷ್ಯಾಂಸ್ತ್ವರಯಾ ತುರಂಗಾನ್। ದುರ್ಯೋಧನಂ ಪಶ್ಚಿಮತೋ ರರಕ್ಷ ಪಾರ್ಥಾನ್ಮಹಾಬಾಹುರಧಿಜ್ಯಧನ್ವಾ
ಮತ್ತೆ ಶಾಂತನುವಿನ ಪುತ್ರ ಭೀಷ್ಮನು, ಚಿನ್ನದ ಕಚ್ಚು ಧರಿಸಿದ ತನ್ನ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ತಿರುಗಿಸಿ, ಪಾಂಡವರ ವಿರುದ್ಧ ದುರ್ಯೋಧನನನ್ನು ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಲವಾದ ಭುಜಗಳಿಂದ, ಬಿಗಿದ ಧನುಸ್ಸಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿದನು.
ದ್ರೋಣಃ ಕೃಪಶ್ಚೈವ ವಿವಿಂಶತಿಶ್ಚ ದುಃಶಾಸನಶ್ಚೈವ ನಿವೃತ್ಯ ಶೀಘ್ರಮ್। ಸರ್ವೇ ಪುರಸ್ತಾತ್ಪ್ರಣಿಧಾಯ ಬಾಣಾನ್ದುರ್ಯೋಧನಾರ್ಥಂ ತ್ವರಿತಾಽಭ್ಯುಪೇಯುಃ
ದ್ರೋಣ, ಕೃಪ, ವಿವಿಂಶತಿ ಮತ್ತು ದುಃಶಾಸನರು ಕೂಡ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹಿಂತಿರುಗಿ, ತಮ್ಮ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ದುರ್ಯೋಧನನಿಗಾಗಿ ಮುಂದೆ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಬಂದರು.
ಸರ್ವಾಣ್ಯನೀಕಾನಿ ನಿವರ್ತಿತಾನಿ ಸಂಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ಪೂರ್ಣೌಘನಿಭಾನಿ ಪಾರ್ಥಃ । ಹಂಸೋ ಮಹಾಮೇಘಮಿವಾಪತನ್ತಂ ಧನಞ್ಜಯಃ ಪ್ರತ್ಯಪತತ್ತರಸ್ವೀ
ಎಲ್ಲಾ ಸೇನೆಗಳು ಹಿಂತಿರುಗಿ, ತುಂಬಿದ ಪ್ರವಾಹಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು. ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ಧನಂಜಯನು, ಹಂಸನು ದೊಡ್ಡ ಮೋಡವನ್ನು ಎದುರಿಸುವಂತೆ, ವೇಗವಾಗಿ ಎದುರಿಗೆ ಹೋದನು.
ತೇ ಸರ್ವತಃ ಸಂಪರಿವಾರ್ಯ ಪಾರ್ಥಮಸ್ತ್ರಾಣಿ ದಿವ್ಯಾನಿ ಸಮಾದದಾನಾಃ । ವವರ್ಷುರಭ್ಯೇತ್ಯ ಶರೈಃ ಸಮಗ್ರೈರ್ಮೇಘಾ ಯಥಾ ಭೂಧರಮಮ್ಬುವೇಗೈಃ
ಅವರು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪಾರ್ಥನನ್ನು ಸುತ್ತಿ, ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಸುರಿದು, ಮೋಡಗಳು ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಜಲಧಾರೆಯನ್ನು ಸುರಿಸುವಂತೆ ಅವನ ಮೇಲೆ ಮಳೆಗರೆದರು.
ತತೋಽಸ್ರಮಸ್ತ್ರೇಣ ನಿವಾರ್ಯ ತೇಷಾಂ ಗಾಣ್ಡೀವಧನ್ವಾ ಕುರುಪುಙ್ಗವಾನಾಮ್। ಸಂಮೋಹನಂ ಶತ್ರುಸಹೋಽನ್ಯದಸ್ತ್ರಂ ಪ್ರಾದುಶ್ಚಕಾರೈನ್ದ್ರಮವಾರಣೀಯಮ್
ಅವರ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ತಡೆದು, ಗಾಂಡೀವಧಾರಿ ಅರ್ಜುನನು ಕುರು ಶ್ರೇಷ್ಠರ ಮೇಲೆ ಅಪ್ರತಿಹತವಾದ ಇಂದ್ರಾಸ್ತ್ರವನ್ನು, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸುವ ಶಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು.
ತತೋ ದಿಶಶ್ಚಾನುದಿಶೋ ನಿವಾರ್ಯ ಶರೈಃ ಸುಘೋರೈರ್ನಿಶಿತೈಃ ಸುಪುಙ್ಖೈಃ। ಗಾಣ್ಡೀವಶಬ್ದೇನ ಮನಾಂಸಿ ತೇಷಾಂ ಮಹಾಬಲಂ ಪ್ರವಥಯಾಂಚಕಾರ
ಮತ್ತೆ, ಗಾಂಡೀವದಿಂದ ಹೊರಡುವ ಭಯಾನಕ, ತೀಕ್ಷ್ಣ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹಾರುವ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತಡೆದು, ಆ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಆ ಮಹಾಬಲಿಗಳು ಭಯಭೀತರಾದರು.
ತತಃ ಪುನರ್ಭೀಮರವಂ ನಿಗೃಹ್ಯ ದೋರ್ಭ್ಯಾಂ ಮಹಾಶಙ್ಖಮುದಾರಘೋಷಮ್। ವ್ಯನಾದಯನ್ಸಂಪ್ರದಿಶೋ ದಿಶಃ ಖಂ ಭುವಂ ಚ ಪಾರ್ಥೋ ದ್ವಿಷತಾಂ ನಿಹನ್ತಾ
ಆಮೇಲೆ ಪಾರ್ಥನು ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದ ಮಹಾಶಂಖವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಭೀಮನ ಘರ್ಜನೆಯನ್ನು ಮೀರಿಸಿ, ಆ ಘನವಾದ ಶಂಖನಾದದಿಂದ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳು, ಆಕಾಶ, ಭೂಮಿ ಎಲ್ಲವೂ ನಾದದಿಂದ ತುಂಬಿದವು.
ಸಂಮೋಹನಾಸ್ತ್ರಪ್ರಭವೈಃ ಶರೌಘೈರ್ವಿನಷ್ಟದೇಹಾಶ್ಚ ನಿಪತ್ಯ ಯೋಧಾಃ । ನಿಃಸತ್ವವೇಗಾಃ ಕುರುರಾಜಸೈನ್ಯಾಃ ಕುಡಯೋಪಮಾಸ್ತಸ್ಥುರನೀಹಮಾನಾಃ
ಸಮ್ಮೋಹನಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ, ಅಂಬುಗಳ ಮಳೆಯಲಿ ಯೋಧರು ಬಿದ್ದರು, ಅವರ ದೇಹಗಳು ನಾಶವಾಯಿತು. ಕುರುರಾಜನ ಸೇನೆ ಶಕ್ತಿ, ವೇಗವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಮರದ ತುಂಡುಗಳಂತೆ ಅಚಲವಾಗಿ, ಏನೂ ಮಾಡದೆ ನಿಂತುಕೊಂಡಿತು.
ತೇ ಶಙ್ಖನಾದೇನ ಕುರುಪ್ರವೀರಾಃ ಸಂಮೋಹಿತಾಃ ಪಾರ್ಥಸಮೀರಿತೇನ । ಉತ್ಸೃಜ್ಯ ಚಾಪಾನಿ ದುರಾಸದಾನಿ ಸರ್ವೇ ತದಾ ಮೋಹಪರಾ ಬಭೂವುಃ
ಆ ಕುರುವೀರರು, ಪಾರ್ಥನು ಊದಿದ ಶಂಖದ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಸಮ್ಮೂಢರಾಗಿದರು. ಭಯಂಕರವಾದ ತಮ್ಮ ಬಿಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಎಲ್ಲರೂ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದರು.
ತತೋ ವಿಸಂಜ್ಞಾನಿ ಪರೇಷು ಪಾರ್ಥಃ ಸಂಸ್ಮೃತ್ಯ ಸಂದೇಶಮಥೋತ್ತರಾಯಾಃ । ನಿರ್ಯಾಹಿ ವಾಹಾದಿತಿ ಮಾತ್ಸ್ಯಪುತ್ರಮುವಾಚ ಯಾವತ್ಕುರವೋ ವಿಸಂಜ್ಞಾಃ
ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದ ಪಾರ್ಥನು, ಇತರರು ಸಂಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಉತ್ತರನ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು, 'ಕುರುಗಳು ಇನ್ನೂ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿರುವಾಗ, ನೀನು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಹೊರಗೆ ಓಡಿಸು' ಎಂದು ಮಾತ್ಸ್ಯಕುಮಾರನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
ಆಚಾರ್ಯಶಾರದ್ವತಯೋಃ ಸುಶುಕ್ಲೇ ಕರ್ಣಸ್ಯ ಪೀತಂ ರುಚಿರಂ ಚ ವಸ್ತ್ರಮ್। ದ್ರೌಣೇಶ್ಚ ರಾಜ್ಞಶ್ಚ ತಥೈವ ನೀಲೇ ವಸ್ತ್ರೇ ಸಮಾದತ್ಸ್ವ ನರಪ್ರವೀರ
ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಶಾರದ್ವತ ಮತ್ತು ಕೃಪಾಚಾರ್ಯರ ಬಿಳಿ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು, ಕರ್ಣನ ಹಳದಿ ಉಡುಪನ್ನು, ದ್ರೋಣ ಮತ್ತು ರಾಜನ ನೀಲಿ ಉಡುಪನ್ನು ನೀನು ತೆಗೆದುಕೊ.
ಭೀಷ್ಮಸ್ಯ ಸಂಜ್ಞಾಂ ತು ತಥೈವ ಮನ್ಯೇ ಜಾನಾತಿ ಮೇಽಸ್ತ್ರಪ್ರತಿಘಾತಮೇಷಃ। ಏತಸ್ಯ ವಾಹಾನ್ಕುರು ಸವ್ಯತಸ್ತ್ವಮೇವಂ ಪ್ರಯಾತವ್ಯಮಮೂಢಸಂಜ್ಞೈಃ
ಭೀಷ್ಮನೊಬ್ಬನೇ ಇನ್ನು ಸಂಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾನೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅವನು ನನ್ನ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ತಡೆಯುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಲ್ಲವನು. ಅವನ ರಥದ ಎಡಭಾಗಕ್ಕೆ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ತಿರುಗಿಸು. ಇತರರು ಇನ್ನೂ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಹೀಗೆ ಮುಂದುವರೆಯಬೇಕು.
ರಶ್ಮೀನ್ಸಮುತ್ಸೃಜ್ಯ ತತೋ ಮಹಾತ್ಮಾ ರಥಾದವಪ್ಲುತ್ಯ ವಿರಾಟಪುತ್ರಃ । ವಸ್ತ್ರಾಣ್ಯುಪಾದಾಯ ಮಹಾರಥಾನಾಂ ನಾನಾವಿಧಾನ್ಯದ್ಭುತವರ್ಣಕಾನಿ
ಆ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ವಿರಾಟನ ಮಗನು, ರಶ್ಮಿಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ರಥದಿಂದ ಜಿಗಿದು, ಮಹಾರಥಿಗಳ ಅದ್ಭುತ ವರ್ಣದ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಿದನು.
ಮಹಾನ್ತಿ ಚೀನಾಂಶುದುಕೂಲಕಾನಿ ಪಟ್ಟಾಂಶುಕಾನಿ ವಿವಿಧಾನಿ ಮನೋಜ್ಞಕಾನಿ । ಹಾರಾಂಶ್ಚ ರಾಜ್ಞಾಂ ಮಣಿಭೂಷಣಾನಿ ಸುವರ್ಣನಿಷ್ಕಾಭರಣಾನಿ ಮಾರಿಷ
ಅವನು ದೊಡ್ಡ ಚೀನೀ ರೇಷ್ಮೆ ಉಡುಪುಗಳು, ಸುಂದರವಾದ ವಿವಿಧ ಬಟ್ಟೆಗಳು, ಹಾರಗಳು, ರಾಜರ ಮಣಿಭೂಷಣಗಳು, ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯಾಭರಣಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಿದನು, ಮಾರಿಷ.
ಮಾಣಿಕ್ಯಬಾಹ್ವಙ್ಗದಕಙ್ಕಣಾನಿ ಅನ್ಯಾನಿ ರಾಜ್ಞಾಂ ಮಣಿಭೂಷಣಾನಿ। ವಸ್ತ್ರಾಣ್ಯುಪಾದಾಯ ಮಹಾರಥಾನಾಂ ತೂರ್ಣಂ ಪುನಃ ಖಂ ರಥಮಾರುರೋಹ
ಮಾಣಿಕ್ಯ ಜಡಿತವಾದ ಬಾಹುಬಂಧಗಳು, ಕಂಕಣಗಳು, ಇನ್ನಿತರ ರಾಜರ ಮಣಿಭೂಷಣಗಳು, ಮಹಾರಥಿಗಳ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಿ, ತಕ್ಷಣವೇ ಮತ್ತೆ ರಥದ ಮೇಲೆ ಏರಿದನು.
ರಾಜ್ಞಶ್ಚ ಸರ್ವಾನ್ಕೃತಸಂನಿಕಾಶಾನ್ಸಂಮೋಹನಾಸ್ತ್ರೇಣ ವಿಸಂಜ್ಞಕಲ್ಪಾನ್ । ನಾಸಾಗ್ರವಿನ್ಯಸ್ತಕರಾಙ್ಗುಲೀಕಃ ಪಾರ್ಥೋ ಜಹಾಸ ಸ್ಮಯಮಾನಚೇತಾಃ
ಪಾರ್ಥನು ತನ್ನ ಬೆರಳನ್ನು ಮೂಗಿನ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಸಮ್ಮೋಹನಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಸಂಜ್ಞೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ರಾಜರನ್ನು ನೋಡಿ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನಗುತ್ತಾ ನಗಿದನು.
ತತೋಽನ್ವಶಾತ್ತಾಂಶ್ಚತುರಃ ಸದಶ್ವಾನ್ಪುತ್ರೋ ವಿರಾಟಸ್ಯ ಹಿರಣ್ಯಕಕ್ಷ್ಯಾನ್ । ತೇ ತದ್ವ್ಯತೀಯುರ್ದ್ವಿಷತಾಮನೀಕಂ ಶ್ವೇತಾ ವಹನ್ತೋಽರ್ಜುನಮಾಜಿಮಧ್ಯಾತ್
ನಂತರ ವಿರಾಟನ ಮಗನು ಚಿನ್ನದ ಕವಚ ಧರಿಸಿದ ಆ ನಾಲ್ಕು ಸುಂದರ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದನು. ಆ ಬಿಳಿ ಕುದುರೆಗಳು ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಶತ್ರುಗಳ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಸಾಗಿಸಿದವು.
ತಥಾ ಪ್ರಯಾನ್ತಂ ಪುರುಷಪ್ರವೀರಂ ಭೀಷ್ಮಃ ಶರೈರಭ್ಯಹನತ್ತರಸ್ವೀ। ಸ ಚಾಪಿ ಭೀಷ್ಮಸ್ಯ ಹಯಾನ್ನಿಹತ್ಯ ವಿವ್ಯಾಧ ಭೀಷ್ಮಂ ದಶಭಿಃ ಪೃಷತ್ಕೈಃ
ಹೀಗೆ ಆ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನು ಮುಂದೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ವೇಗಶಾಲಿಯಾದ ಭೀಷ್ಮನು ಅವನ ಮೇಲೆ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸಿದನು. ಆದರೆ ಅರ್ಜುನನು ಭೀಷ್ಮನ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಕೊಂದು, ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಹತ್ತು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಬಾಧಿಸಿದನು.
ತತೋಽರ್ಜುನೋ ಭೀಷ್ಮಮಪಾಸ್ಯ ಯುದ್ಧೇ ವಿದ್ಧ್ವಾಽಸ್ಯ ಯನ್ತಾರಮರಿಷ್ಟಧನ್ವಾ। ತಸ್ಥೌ ವಿಮುಕ್ತೋ ರಥವೃನ್ದಮಧ್ಯಾದ್ರಾಹುಂ ವಿದಾರ್ಯೇವ ಸಹಸ್ರರಶ್ಮಿಃ
ನಂತರ ಅರ್ಜುನನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಅವನ ಸಾರಥಿಯನ್ನು ಗಾಯಗೊಳಿಸಿ, ರಥಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಿಂತನು, ಸಹಸ್ರ ಕಿರಣಗಳ ಸೂರ್ಯನು ರಾಹುವನ್ನು ಭೇದಿಸಿದಂತೆ.