ನಿವೃತ್ತಸಮಯಾಃ ಪಾರ್ಥಾ ಮಹಾತ್ಮಾನೋ ಮಹಾಬಲಾಃ । ಮಹೋತ್ಸಾಹಾ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ಪಾಣ್ಡವಾ ಹ್ಯಮಿತೌಜಸಃ ।। 7
ಪಾರ್ಥರು, ಅವರ ವನವಾಸ ಕಾಲ ಮುಗಿದಿದೆ, ಮಹಾತ್ಮರು, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಗಳು. ಪಾಂಡವರು ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರು, ಅವರು ಬಹಳ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದಿರುತ್ತಾರೆ.
ತಸ್ಮಾದ್ಬಲಂ ಚ ಕೋಶಂ ಚ ನಾತಿಶ್ಚಾಪಿ ವಿಧೀಯತಾಮ್। ಯಥಾ ಕಾಲೋದಯೇ ಪ್ರಾಪ್ತೇ ಸಮ್ಯಕ್ ತೈಃ ಸಂದಧಾಮಹೇ ।। 8
ಆದುದರಿಂದ, ಸೇನೆಗೂ ಖಜಾನೆಗೋ ಕೂಡ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವಾಗಬಾರದು. ಪಾಂಡವರ ಉದಯದ ಸಮಯ ಬಂದಾಗ ನಾವು ಸಿದ್ಧರಾಗಿರಬೇಕು.
ಯತ್ರ ಯನ್ಮನ್ಯಸೇ ಶ್ರೇಯೋ ಬುಧ್ಯಸ್ವ ಬಲಮಾತ್ಮನಃ । ನಿಯತಂ ಸರ್ವಮಿತ್ರೇಷು ಬಲವತ್ಸ್ವಬಲೇಷು ಚ ।। 9
ನೀನು ಯಾವ ಕಡೆ ಲಾಭವಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸು, ಅಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಬಲವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸು—ಎಲ್ಲ ಸ್ನೇಹಿತರಲ್ಲಿಯೂ, ಬಲವಂತರಲ್ಲಿ ಕೂಡ.
ಸಾರಂ ಫಲ್ಗು ಬಲಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಮಧ್ಯಸ್ಥಂ ಚಾಪಿ ಭಾರತ । ಸ್ವರಾಷ್ಟ್ರಪರರಾಷ್ಟ್ರೇಷು ಜ್ಞಾತವ್ಯಂ ಬಲಮಾತ್ಮನಃ ।। 10
ಹೃದಯ, ದುರ್ಬಲ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಬಲವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಸ್ವದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಪರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅರಿಯಬೇಕು, ಭಾರತ.
ಅಪ್ರಹೃಶಷ್ಟಂ ಪ್ರಾಹೃಷ್ಟಂ ವಾ ಸಂದಧಾಮ ತಥಾ ಪರೈಃ । ಸಾಮ್ನಾ ದಾನೇನ ಭೇದೇನ ದಣ್ಡೇನ ಬಲಿಕರ್ಮಣಾ ।। 11
ಇತರರೊಂದಿಗೆ, ಅವರು ಸಂತೋಷವಾಗಿದ್ದರೂ ದುಃಖವಾಗಿದ್ದರೂ, ಸಂಧಾನ, ದಾನ, ವಿಭಜನೆ, ದಂಡ ಅಥವಾ ಬಲಿಕರ್ಮದಿಂದ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಬೇಕು.
ನ್ಯಾಯೇನಾಕ್ರಮ್ಯ ಚ ಪರಾನ್ಬಲಾಚ್ಚಾನಮ್ಯ ದುರ್ಬಲಾನ್ । ಸಾನ್ತ್ವಯಿತ್ವಾ ಚ ಮಿತ್ರಾಣಿ ಬಲಂ ಚಾಭಾಷ್ಯತಾಂ ಸುಖಮ್ ।। 12
ನ್ಯಾಯದಿಂದ, ಬಲಿಷ್ಠರನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ದುರ್ಬಲರನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿ, ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ, ಸುಲಭವಾಗಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಬೇಕು.
ಸ್ವಕೋಶಬಲಸಂವೃದ್ಧಃ ಸಮ್ಯಕ್ಸಿದ್ಧಿಮವಾಪ್ಸ್ಯಸಿ । ಯೋತ್ಸ್ಯಸೇ ಚಾಪಿ ಬಲಿಭಿರರಿಭಿಃ ಪ್ರತ್ಯುಪಸ್ಥಿತೈಃ। ಅನ್ಯೈಸ್ತ್ವಂ ಪಾಣ್ಡವೈರ್ವಾಽಪಿ ಹೀನೈಃ ಸ್ವಬಲವಾಹನೈಃ ।। 13
ನಿನ್ನ ಖಜಾನೆ ಮತ್ತು ಸೇನೆ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ, ನೀನು ಖಂಡಿತ ಯಶಸ್ಸು ಪಡೆಯುತ್ತೀಯೆ; ಎದುರಾಳಿಗಳಾದ ಬಲಿಷ್ಠರೊಡನೆ, ಪಾಂಡವರೊಡನೆ ಅಥವಾ ದುರ್ಬಲರೊಡನೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕಾಗಬಹುದು.
ಏವಂ ಸರ್ವಂ ವಿನಿಶ್ಚಿತ್ಯ ವ್ಯವಹರ್ತಾಸಿ ನ್ಯಾಯತಃ। ಯಥಾಕಾಲಂ ಮನುಷ್ಯೇನ್ದ್ರ ಚಿರಂ ಸುಖಮವಾಪ್ಸ್ಯಸಿ ।। 14
ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಯೋಚಿಸಿ, ನ್ಯಾಯವಾಗಿ ನಡೆ. ಮಾನವರಾಜ, ಸಮಯ ಬಂದಾಗ ನೀನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೀಯೆ.
ಭೀಷ್ಮಾದ್ರೋಣಕೃಪೈರುಕ್ತೇ ಕರ್ಣದುಃಶಾಸನಾದಿಭಿಃ। ತತೋ ದುರ್ಯೋಧನೋ ವಾಕ್ಯಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ತೇಷಾಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್ । ಮುಹೂರ್ತಮನುಸಂಚಿನ್ತ್ಯ ಸಚಿವಾನಿದಮಬ್ರವೀತ್ ।। 15
ಭೀಷ್ಮ, ದ್ರೋಣ, ಕೃಪ, ಕರ್ಣ, ದುಃಶಾಸನ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಹಾತ್ಮರು ಮಾತಾಡಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ದುರ್ಯೋಧನನು ಕೇಳಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಯೋಚಿಸಿ, ತನ್ನ ಮಂತ್ರಿಗಳೊಡನೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
ಶ್ರುತಮೇತನ್ಮಯಾ ಪೂರ್ವಂ ಕಥಾಸು ಜನಸಂಸದಿ। ಧೀರಾಣಾಂ ಶಾಸ್ತ್ರವಿದುಷಾಂ ಪ್ರಾಜ್ಞಾನಾಂ ಮತಿನಿಶ್ಚಯೇ । ಕೃತಿನಾಂ ಸಾರಫಲ್ಗುತ್ವೇ ಜಾನಾಮಿ ನಯಚಕ್ಷುಷಾ ।। 16
ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನಾನು ಹಿಂದೆ ಜನರ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ, ಜ್ಞಾನಿಗಳೊಡನೆ, ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ತಿಳಿದವರೊಡನೆ, ವಿವೇಕಿಗಳೊಡನೆ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ವಿಷಯದ ಸಾರವನ್ನು ಅರಿಯುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನನಗೂ ಇದು ಗೊತ್ತಿದೆ.
ಸತ್ವೇ ಬಾಹುಬಲೇ ಧೈರ್ಯೇ ಪ್ರಾಣೇ ಶಾರೀರಸಂಭವೇ। ಸಾಂಪ್ರತಂ ಮಾನುಷೇ ಲೋಕೇ ಸದೈತ್ಯನರರಾಕ್ಷಸೇ ।। 17
ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ದೈತ್ಯರು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರಲ್ಲಿಯೂ ಶಕ್ತಿಯು, ಬಾಹುಬಲ, ಧೈರ್ಯ, ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ದೇಹಬಲ ಇವೆ.
ಚತ್ವಾರಸ್ತು ನರವ್ಯಾಘ್ರಾ ಬಲೇ ಶಕ್ರೋಪಮಾ ಭುವಿ। ಉತ್ತಮಾಃ ಪ್ರಾಣಿನಾಂ ತೇಷಾಂ ನಾಸ್ತಿ ಕಶ್ಚಿದ್ಬಲೇ ಸಮಃ ।। 18
ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪುರುಷಸಿಂಹರು ಇಂದ್ರನಂತೆ ಬಲಶಾಲಿಗಳು ಇದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಬಲಕ್ಕೆ ಸಮನಾದವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.
ಬಲದೇವಶ್ಚ ಭೀಮಶ್ಚ ಮದ್ರರಾಜಶ್ಚ ವೀರ್ಯವಾನ್ । ಚತುರ್ಥಃ ಕೀಚಕಸ್ತೇಷಾಂ ಪಞ್ಚಮಂ ನಾನುಶುಶ್ರುಮಃ ।। 19
ಅವರು ಬಲದೇವ, ಭೀಮ, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಮದ್ರದ ರಾಜ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕನೆಯವರು ಕೀಚಕ. ಐದನೇವನ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ಕೇಳಿಲ್ಲ.
ಅನ್ಯೋನ್ಯಾನನ್ತರಬಲಾಃ ಪರಸ್ಪರಜಯೈಪಿಣಃ। ಬಾಹೂಯುದ್ಧಮಭೀಪ್ಸನ್ತೋ ನಿತ್ಯಂ ಸಂರಬ್ಧಮಾನಸಾಃ ।। 20
ಇವರು ಪರಸ್ಪರ ಸಮಾನ ಬಲಶಾಲಿಗಳು, ಒಬ್ಬರ ಮೇಲೆ ಒಬ್ಬರು ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಲು ಸದಾ ಉತ್ಸುಕರು, ಕೈಯಿಂದಲೇ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲು ಯಾವಾಗಲೂ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದಿರುವವರು.
ತೇನಾಹಮವಗಚ್ಛಾಮಿ ಪ್ರತ್ಯಯೇನ ವೃಕೋದರಮ್। ಮನಸ್ಯಭಿನಿವಿಷ್ಟಂ ಮೇ ವ್ಯಕ್ತಂ ಜೀವನ್ತಿ ಪಾಣ್ಡವಾಃ ।। 21
ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ನನಗೆ ದೃಢವಾದ ನಂಬಿಕೆ ಬಂದಿದೆ—ವೃಕೋದರನು ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಪಾಂಡವರು ಜೀವಂತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ನನಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.
ತತ್ರಾಹಂ ಕೀಚಕಂ ಮನ್ಯೇ ಭೀಮಸೇನೇನ ಮಾರಿತಮ್। ಸೈರನ್ಧ್ರೀಂ ದ್ರೌಪದೀಂ ಮನ್ಯೇ ನಾತ್ರ ಕಾರ್ಯಾ ವಿಚಾರಣಾ ।। 22
ಇದರಿಂದ, ಕೀಚಕನನ್ನು ಭೀಮಸೇನನು ಕೊಂದನೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ, ಸೈರಂಧ್ರಿಯು ದ್ರೌಪದಿಯೆಂದು ನನಗೆ ತೋರುತ್ತದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಯೋಚನೆ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಶಙ್ಕೇ ಕೃಷ್ಣಾನಿಮಿತ್ತಂ ತು ಭೀಮಸೇನೇನ ಕೀಚಕಃ। ಗನ್ಧರ್ವವ್ಯಪದೇಶೇನ ಹತೋ ನಿಶಿ ಮಹಾಬಲಃ ।। 23
ಕೃಷ್ಣೆಯಿಗಾಗಿ ಭೀಮಸೇನನು ಕೀಚಕನನ್ನು ಗಂಧರ್ವನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ, ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವನು ಎಷ್ಟೇ ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೊಂದನೆಂದು ನನಗೆ ಅನುಮಾನ ಬರುತ್ತಿದೆ.
ಕೋ ಹಿ ಶಕ್ತಃ ಪರೋ ಭೀಮಾತ್ಕೀಚಕಂ ಹನ್ತುಮೋಜಸಾ । ಶಸ್ತ್ರಂ ವಿನಾ ಬಾಹುಬಲಾತ್ತಥಾ ಸರ್ವಾಙ್ಗಚೂರ್ಣನೇ ।। 24
ಭೀಮನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮತ್ತಾರಿಗೂ ಶಸ್ತ್ರವಿಲ್ಲದೆ, ಕೇವಲ ಕೈಬಲದಿಂದ, ಕೀಚಕನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ. ಅವನ ದೇಹದ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಪುಡಿಮಾಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಮರ್ದಿತುಂ ವಾ ತಥಾ ತೀವ್ರಂ ಚರ್ಮಮಾಂಸಾಸ್ಥಿಚೂರ್ಣನಮ್ । ರೂಪಮನ್ಯತ್ಸಮಾಸ್ಥಾಯ ಭೀಮಸ್ಯೈತದ್ವಿಚೇಷ್ಟಿತಮ್ ।। 25
ಅಥವಾ, ಚರ್ಮ, ಮಾಂಸ, ಎಲುಬುಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟು ಭಯಾನಕವಾಗಿ ನುಗ್ಗಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತಾರಿಗೂ ಇಲ್ಲ. ಬೇರೆ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಇದನ್ನು ಭೀಮನೇ ಮಾಡಿದನು.
ಧ್ರುವಂ ಕೃಷ್ಣಾನಿಮಿತ್ತಂ ತು ಭೀಮಸೇನೇನ ಸೂತಜಾಃ । ಗನ್ಧರ್ವವ್ಯಪದೇಶೇನ ಹತಾ ನಿಶಿ ನ ಸಂಶಯಃ ।। 26
ಖಚಿತವಾಗಿ, ಕೃಷ್ಣೆಯಿಗಾಗಿ ಭೀಮಸೇನನು ಕೀಚಕನನ್ನು ಗಂಧರ್ವನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ, ರಾತ್ರಿ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕೊಂದನು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಶಯವೂ ಇಲ್ಲ.
ಪಿತಾಮಹೇನ ಯೇ ಚೋಕ್ತಾ ದೇಶಸ್ಯ ಚ ಜನಸ್ಯ ಚ। ಗುಣಾಸ್ತೇ ಮತ್ಸ್ಯರಾಷ್ಟ್ರೇಷು ಬಹುಶೋಽಪಿ ಮಯಾ ಶ್ರುತಾಃ ।। 27
ಪಿತಾಮಹನು ಹೇಳಿದ ಈ ದೇಶದ ಮತ್ತು ಜನರ ಗುಣಗಳನ್ನು ನಾನು ಮತ್ಸ್ಯ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ.
ವಿರಾಟನಗರೇ ಮನ್ಯೇ ಪಾಣ್ಡವಾಶ್ಛನ್ನಚಾರಿಣಃ। ನಿವಸನ್ತಿ ಪುರೇ ರಮ್ಯೇ ತತ್ರ ಯಾತ್ರಾ ವಿಧೀಯತಾಮ್ ।। 28
ವಿರಾಟನಗರದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗೋಣ.
ಮತ್ಸ್ಯರಾಷ್ಟ್ರಂ ಗಮಿಷ್ಯಾಮೋ ಗ್ರಹೀಷ್ಯಾಮಶ್ಚ ಗೋಧನಮ್। ಗೃಹೀತೇ ಗೋಧನೇ ನೂನಂ ತೇಽಪಿ ಯೋತ್ಸ್ಯನ್ತಿ ಪಾಣ್ಡವಾಃ।। 29
ನಾವು ಮತ್ಸ್ಯರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅವರ ಹಸುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ. ಹಸುಗಳನ್ನು ಕದ್ದುಕೊಂಡರೆ ಪಾಂಡವರು ಖಂಡಿತ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ.
ಅಪೂರ್ಣೇ ಸಮಯೇ ಚಾಪಿ ಯದಿ ಪಶ್ಯೇಮ ಪಾಣ್ಡವಾನ್। ದ್ವಾದಶಾನ್ಯಾನಿ ವರ್ಷಾಣಿ ಪ್ರವೇಕ್ಷ್ಯನ್ತಿ ಪುನರ್ವನಮ್ ।। 30
ಅವಧಿ ಮುಗಿಯುವ ಮೊದಲು ಪಾಂಡವರು ನಮ್ಮಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿದರೆ, ಅವರು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷ ಅರಣ್ಯವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ತಸ್ಮಾದನ್ಯತರೇಣಾಪಿ ಲಾಭೋಽಸ್ಮಾಕಂ ಭವಿಷ್ಯತಿ। ಕೋಶವೃದ್ಧಿರಿಹಾಸ್ಮಾಕಂ ಶತ್ರೂಣಾಂ ನಿಧನಂ ಭವೇತ್ ।। 31
ಹೀಗೆ, ಯಾವ ಫಲ ಬಂದರೂ ನಮಗೆ ಲಾಭವೇ. ನಮ್ಮ ಕೋಶ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ, ಶತ್ರುಗಳ ನಾಶವೂ ಆಗಬಹುದು.
ಕಥಂ ಸುಯೋಧನಂ ಗಚ್ಛೇದ್ಯುಧಿಷ್ಠಿರಭೃತಃ ಪುರಾ। ಏತಚ್ಚಾಪಿ ವದತ್ಯೇಷ ಮಾತ್ಸ್ಯಃ ಪರಿಭವಾನ್ಮಯಿ ।। 32
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಇನ್ನೂ ನಗರದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಸುಯೋಧನನು ಹೇಗೆ ಹೋಗಬಹುದು? ಇದೇ ಮಾತನ್ನು ಮತ್ಸ್ಯರಾಜನು ನನ್ನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುವಂತೆ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.
ತಸ್ಮಾತ್ಕರ್ತವ್ಯಮೇತದ್ವೈ ತತ್ರ ಯಾತ್ರಾ ವಿಧೀಯತಾಮ್। ಏತತ್ಸುನೀತಂ ಮನ್ಯೇಽಹಂ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಯದಿ ರೋಚತೇ ।। 33
ಆದುದರಿಂದ, ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲೇಬೇಕು; ಅಲ್ಲಿಗೆ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸೋಣ. ಇದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಇದ್ದರೆ, ನಾನು ಇದನ್ನು ಉತ್ತಮ ಸಲಹೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.
ತತೋ ರಾಜಾ ತ್ರಿಗರ್ತಾನಾಂ ಸುಶರ್ಮಾ ರಥಯೂಥಪಃ। ಪೂರ್ವಮಾಭಾಷ್ಯ ಕರ್ಣೇನ ತಥಾ ದುಃಶಾಸನೇನ ಚ। ಪ್ರಾಪ್ತಕಾಲಮಿದಂ ವಾಕ್ಯಮುವಾಚ ತ್ವರಿತೋ ಬಲೀ ।। 34
ಅನಂತರ ತ್ರಿಗರ್ತರ ರಾಜನಾದ ಸುಶರ್ಮನು, ರಥಸೈನ್ಯಗಳ ನಾಯಕನು, ಮೊದಲು ಕರ್ಣನ ಜೊತೆಗೆ ಹಾಗೂ ದುಃಶಾಸನನ ಜೊತೆಗೆ ಮಾತನಾಡಿ, ತಕ್ಷಣವೇ ಶಕ್ತಿಯುತನಾಗಿ ಈ ಸಮಯೋಚಿತವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
ಅಸಕೃನ್ನಿಕೃತಃ ಪೂರ್ವಂ ಮಾತ್ಸ್ಯಸಾಲ್ವೇಯಕೇಕಯೈಃ । ಸೂತೇನೈವ ಚ ಮಾತ್ಸ್ಯಸ್ಯ ಕೀಚಕೇನ ಪುನಃ ಪುನಃ ।। 35
ನಾನು ಹಿಂದೆಯೂ ಮತ್ಸ್ಯ, ಸಾಲ್ವ, ಕೇಕಯರು ಮತ್ತು ಮತ್ಸ್ಯನ ರಾಜನ ಸಾರಥಿ ಹಾಗೂ ಕೀಚಕನಿಂದ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅನ್ಯಾಯ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದೇನೆ.
ಬಾಧಿತೋ ಬನ್ಧುಭಿಃ ಸಾರ್ಧಂ ಬಲಾದ್ಬಲವತಾ ವಿಭೋ। ಸ ಕರ್ಣಮಭಿವೀಕ್ಷ್ಯಾಥ ದುರ್ಯೋಧನಮಭಾಷತ ।। 36
ನಾನು ನನ್ನ ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಲವಂತದಿಂದ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯೊಬ್ಬರಿಂದ ಹಿಂಸೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದೆನು. ಬಳಿಕ ಅವನು ಕರ್ಣನ ಕಡೆ ನೋಡಿದನು ಮತ್ತು ದುರ್ಮುಖನಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು.