ನೂನಮಾರ್ಯಾ ನ ಜಾನಾತಿ ಕೃಚ್ಛ್ರಂ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಧನಂಜಯಮ್। ಅಜಾತಶತ್ರುಂ ಕೌರವ್ಯಂ ಮಗ್ನಂ ದ್ಯುರ್ದ್ಯೂತದೇವಿನಮ್ ।। 102
ಆರ್ಯೆ ಧನಂಜಯನು ಎದುರಿಸಿದ ಕಷ್ಟವನ್ನು ತಿಳಿಯುತ್ತಿಲ್ಲವೋ ಎಂಬುದು ಖಚಿತ; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯಿಸಲಾರದ ಕೌರವನು, ಜೂಜಿನ ಆಟದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದಾನೆ.
ಐನ್ದ್ರವಾರುಣವಾಯವ್ಯಬ್ರಹ್ಮಾಗ್ನೇಯೈಃ ಸವೈಷ್ಣವೈಃ । ಅಗ್ನೀನ್ಸಂತರ್ಪಯನ್ಪಾರ್ಥಃ ಸರ್ವಶತ್ರುನಿಬರ್ಹಣಃ। ದಿವ್ಯೈರಸ್ತ್ರೈರಮೇಯಾತ್ಮಾ ಸರ್ವಾಂಶ್ಚೈಕರಥೋಽಜಯತ್ ।। 103
ಎಲ್ಲ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ ಪಾರ್ಥನು, ಇಂದ್ರ, ವರుణ, ವಾಯು, ಬ್ರಹ್ಮ, ಅಗ್ನಿ, ವಿಷ್ಣು ಆಯುಧಗಳ ಹೋಮವನ್ನು ಮಾಡಿ, ದೈವಿಕ ಅಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ತನ್ನ ಒಂದೇ ರಥದಿಂದ ಎಲ್ಲರನ್ನು ಜಯಿಸಿದನು.
ಕೌಬೇರಂ ವೈಷ್ಣವಂ ಶೈವಮಸ್ತ್ರಾಣ್ಯನ್ಯಾನಿ ಭಾರತ। ದರ್ಶಯನ್ನಸ್ತ್ರವೀರ್ಯಂ ಚ ವಾಸುದೇವಸಹಾಯವಾನ್ ।। 104
ಕುಬೇರ, ವಿಷ್ಣು, ಶಿವ ಮತ್ತು ಇತರ ಆಯುಧಗಳ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿ, ವಾಸುದೇವನ ಸಹಾಯದಿಂದ ತನ್ನ ಬಲವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದನು.
ದಿವ್ಯಂ ಗಾನ್ಧರ್ವಮಸ್ತ್ರಂ ಚ ವಾಯವ್ಯಮಥ ವೈಷ್ಣವಮ್। ಬ್ರಾಹ್ಮಂ ಪಾಶುಪತಂ ಚೈವ ಸ್ಥೂಣಾಕರ್ಣಂ ಚ ದರ್ಶಯನ್ ।। 105
ದೈವಿಕ ಗಂಧರ್ವ, ವಾಯು, ವಿಷ್ಣು, ಬ್ರಹ್ಮ, ಪಾಶುಪತ ಮತ್ತು ಸ್ಥೂಣಾಕರ್ಣ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು.
ಪೌಲೋಮಾನ್ಕಾಲಕೇಯಾಂಶ್ಚ ಇನ್ದ್ರಶತ್ರೂನ್ಮಹಾಬಲಾನ್। ನಿವಾತಕವಚೈಃ ಸಾರ್ಧಂ ಘೋರಾನೇಕರಥೋಽಜಯತ್। ಸೋನ್ತಃಪುರಗತಃ ಪಾರ್ಥಃ ಕೂಪೇಽಗ್ನಿರಿವ ಸಂವೃತಃ ।। 106
ಪೌಲೋಮರು, ಕಾಲಕೇಯರು, ಇಂದ್ರನ ಶತ್ರುಗಳು, ಭಯಾನಕ ನಿವಾತಕವಚರನ್ನು ಪಾರ್ಥನು ತನ್ನ ಒಂದೇ ರಥದಿಂದ ಸೋಲಿಸಿದನು; ಅವನು ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ, ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಮರೆಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದನು.
ಯೋ ವೈ ಮಹಾತಪಃ ಕುರ್ವನ್ಮಹಾಬಲಪರಾಕ್ರಮಃ । ಯುದ್ಧೇನ ತೋಷಯಾಮಾಸ ಶಂಕರಂ ಶೂಲಪಾಣಿನಮ್ ।। 107
ಯಾರು ಮಹಾತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ, ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು ಯುದ್ಧದಿಂದ ಶೂಲಧಾರಿ ಶಂಕರನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದ್ದನೋ.
ಕನ್ಯಾಪುರಗತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಗೋಷ್ಠೇಷ್ವಿವ ಮಹಾವೃಷಮ್। ಸ್ತ್ರೀವೇಷವಿಕೃತಂ ಪಾರ್ಥಂ ಕುನ್ತೀಂ ಗಚ್ಛತಿ ಮೇ ಮನಃ ।। 108
ಯುವತಿಯರ ನಡುವೆ, ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪಾರ್ಥನನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಹಸುಗಳ ನಡುವೆ ದೊಡ್ಡ ಎಮ್ಮೆ ಇದ್ದಂತೆ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಕುಂತಿಯ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಯಃ ಸ್ತ್ರೀಭಿರ್ನಿತ್ಯಸಂಪನ್ನೋ ರೂಪೇಣಾಸ್ತ್ರೇಣ ಮೇಧಯಾ । ಸೋಽಶ್ವಬನ್ಧೋ ವಿರಾಟಸ್ಯ ಪಶ್ಯ ಕಾಲಸ್ಯ ಪರ್ಯಯಮ್ ।। 109
ಯಾವನು ಯಾವಾಗಲೂ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದ, ರೂಪ, ಆಯುಧ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಸಮೃದ್ಧನಾಗಿದ್ದ, ಅವನೇ ಈಗ ಕಾಲಚಕ್ರದ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ ವಿರಾಟನ ಕುದುರೆಗಾರನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ರಾಜಕನ್ಯಾಶ್ಚ ವೇಶ್ಯಾಶ್ಚ ವಿಶಾಂ ದುಹಿತರಶ್ಚ ಯಾಃ। ಸರ್ವಾಃ ಸಾರಯುತಾ ನಾರ್ಯೋ ದಾಮಗ್ರನ್ಥಿವಶಂ ಗತಾಃ । ಪ್ರೇಷ್ಯಕರ್ಮಣಿ ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಶೋಚಾಮಿ ವಿಲಪಾಮಿ ಚ ।। 120
ರಾಜಕುಮಾರಿಯರು, ವೇಶ್ಯೆಯರು ಮತ್ತು ಜನರ ಪುತ್ರಿಯರು—allರು ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡು, ಸೇವೆಯ ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರೆಲ್ಲರು ಕೀಳಿನ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ನನಗೆ ತುಂಬಾ ದುಃಖವಾಗುತ್ತದೆ, ನಾನು ಅಳುತ್ತೇನೆ.
ವಿರಾಟಮುಪತಿಷ್ಠನ್ತಂ ದರ್ಶಯನ್ತಂ ಚ ವಾಜಿನಮ್। ಅಭ್ಯಕೀರ್ಯನ್ತ ಬೃನ್ದಾನಿ ದಾಮಗ್ರನ್ಥಿಮುದೀಕ್ಷಿತುಮ್ । ವಿನಯನ್ತಂ ಜವೇನಾಶ್ವಾನ್ಧರ್ಮರಾಜಸ್ಯ ಪಶ್ಯತಃ ।। 111
ವಿರಾಟನು ಕುದುರೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾ, ಅದರ ಬಗ್ಗೆಯೂ ನಿಂತಿದ್ದಾಗ, ಜನರ ಗುಂಪುಗಳು ಕುದುರೆಯ ಹಗ್ಗವನ್ನು ನೋಡಲು ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಅವನು ವೇಗವಾಗಿ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಧರ್ಮರಾಜನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದನು.
ಕಿಂನು ಮಾಂ ಮನ್ಯಸೇ ಪಾರ್ಥ ಸುಖಿತೇತಿ ಪರನ್ತಪ। ತಥಾ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಯವೀಯಾಂಸಂ ಸಹದೇವಂ ಯುಧಾಂಪತಿಮ್ ।। 112
ಪಾರ್ಥಾ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಭಯಪಡಿಸುವವನೇ, ನನಗೆ ಸುಖವಿದೆ ಎಂದು ನೀನು ಯೋಚಿಸುತ್ತೀಯಾ? ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ಸಹದೇವನನ್ನು ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿದ ಮೇಲೆ ನಾನು ಹೇಗೆ ಸಂತೋಷವಾಗಿರಬಹುದು?
ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಗೋಷು ಗೋಸಙ್ಖ್ಯಂ ವತ್ಸಚರ್ಮಕ್ಷಿತೀಶಯಮ್। ದುಃಖಶೋಕಪರೀತಾಙ್ಗೀ ಪಾಣ್ಡುಭೂತಾಽಸ್ಮಿ ಪಾಣ್ಡವ ।। 113
ಅವನು ಹಸುಗಳ ನಡುವೆ, ಹಸುಗಳನ್ನು ಎಣಿಸುತ್ತಾ, ಕರು ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಪಾಂಡವನೇ, ನನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ದುಃಖ ಮತ್ತು ಶೋಕ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದೆ; ನಾನು ಪಾಂಡವರಂತೆ ಬಿಳಿಯಾಗಿ ಹೋಗಿದ್ದೇನೆ.
ಸಹದೇವಸ್ಯ ವೃತ್ತಾನಿ ಚಿನ್ತಯನ್ತೀ ಪುನಃಪುನಃ । ನ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಮಹಾಭಾಗ ಸಹದೇವಸ್ಯ ದುಃಷ್ಕೃತಮ್। ಯಸ್ಮಾದೇವಂವಿಧಂ ಕ್ಲೇಶಂ ಪ್ರಾಪ್ನುಯಾತ್ಸತ್ಯವಿಕ್ರಮಃ ।। 114
ಸಹದೇವನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಯೋಚಿಸಿದಾಗ, ಮಹಾಭಾಗನೆ, ಅವನಲ್ಲಿ ಯಾವ ತಪ್ಪೂ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯವಂತನಾದ ಅವನು ಇಂತಹ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾದ ಕಾರಣವೇನು?
ದೂಯಾಮಿ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತೇ ಭ್ರಾತರಂ ಪ್ರಿಯಮ್। ಗೋಷು ಗೋವೃಷಸಂಕಾಶಂ ಮಾತ್ಸ್ಯೇನಾಪಿ ನಿವೇಶಿತಮ್ ।। 115
ಭಾರತರೊಳಗಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆ, ನಿನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಸಹೋದರನು ಹಸುಗಳ ನಡುವೆ, ಎತ್ತುಗೆ ಸಮಾನನಾಗಿ, ಮಾಯ್ಸ್ಯನಿಂದ ಆ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ನನಗೆ ತುಂಬಾ ದುಃಖವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಂರಬ್ಧತರರಕ್ತಾಕ್ಷಂ ಗೋಪಾಲಾನಾಂ ಪುರೋಗಮಮ್। ವಿರಾಟಮಭಿನನ್ದನ್ತಂ ವಿತ್ತೇ ಮೇ ಭವತಿ ಜ್ವರಃ ।। 116
ಅವನು ಹಸುಗಾರರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಪಾಗಿರುವ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ, ವಿರಾಟನು ಅವನನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಜ್ವರ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಹದೇವಂ ಹಿ ಮೇ ನಿತ್ಯಂ ವೀರಮಾರ್ಯಾ ಪ್ರಶಂಸತಿ। ಮಹಾಭಿಜನಸಂಪನ್ನೋ ನೀತಿಮಾನ್ಕುಲವಾನಪಿ ।। 117
ಆರ್ಯೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಸಹದೇವನನ್ನು ನನಗೆ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ, ಉತ್ತಮ ಕುಲದವನು, ನೀತಿಯುತನು ಮತ್ತು ಒಳ್ಳೆಯ ವಂಶದವನು ಎಂದು ಹೊಗಳುತ್ತಾಳೆ.
ಹೀನಿಷೇವೋ ಹ್ಯನವಮೋ ಧಾರ್ಮಿಕಶ್ಚ ಪ್ರಿಯಶ್ಚ ಮೇ। ಸ ತೇಽರಣ್ಯೇಷು ವೋಢವ್ಯಃ ಪಾಞ್ಚಾಲಿ ರಜನೀಷ್ವಪಿ ।। 118
ಅವನು ಸದಾ ವಿನಮ್ರ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ, ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದೆ, ಧರ್ಮಪರನು ಮತ್ತು ನನಗೆ ಪ್ರಿಯನು. ಪಾಂಚಾಲಿ, ನೀನು ಅವನನ್ನು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ, ರಾತ್ರಿ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಭರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಸುಕುಮಾರಶ್ಚ ಶೂರಶ್ಚ ರಾಜಾನಂ ಚಾಪ್ಯನುವ್ರತಃ। ಜ್ಯೇಷ್ಠಾಪಚಾಯಿನಂ ವೀರಂ ಸ್ವಯಂ ಪಾಞ್ಚಾಲಿ ಭೋಜಯೇಃ ।। 119
ಅವನು ಮೃದುಸ್ವಭಾವಿಯೂ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ, ರಾಜನಿಗೆ ಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ತನ್ನ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರನಿಗೆ ಗೌರವ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಪಾಂಚಾಲಿ, ನೀನೇ ಈ ವೀರನಿಗೆ ಸೇವೆ ಮಾಡಬೇಕು.
ಇತ್ಯುವಾಚ ಹಿ ಮಾಂ ಕುನ್ತೀ ರುದತೀ ಪುತ್ರಗೃದ್ಧಿನೀ। ಪ್ರವ್ರಜನ್ತಂ ಮಹಾರಣ್ಯಂ ತಂ ಪರಿಷ್ವಜ್ಯ ತಿಷ್ಠತೀ ।। 120
ಅಂತೆಯೇ, ತನ್ನ ಮಗನಿಗಾಗಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹಂಬಲಿಸುತ್ತಾ, ಅಳುತ್ತಾ ಕುಂತಿ ನನಗೆ ಹೇಳಿದಳು; ಆ ಮಹಾ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊರಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ಆಲಿಂಗನ ಮಾಡುತ್ತಾ ನಿಂತಳು.
ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಗೋಷು ಗೋಪಾಲವೇಷಮಾಸ್ಥಾಯ ಧಿಷ್ಠಿತಮ್। ಸಹದೇವಂ ಯುಧಾಂಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಕಿಂನು ಜೀವಾಮಿ ಪಾಣ್ಡವಃ ।। 121
ಹಸುಗಳ ನಡುವೆ, ಹಸುಗಾರನ ವೇಷದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಯೋಧರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಸಹದೇವನನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಪಾಂಡವನೇ, ನಾನು ಹೇಗೆ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬುದು ನನಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯ.
ಏವಂ ದುಃಖಶತಾವಿಷ್ಟಾ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಮಿತ್ತತಃ ।। 122
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಕಾರಣದಿಂದ ನಾನು ನೂರಾರು ದುಃಖಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದೇನೆ.
ಪುನಃ ಪ್ರತಿವಿಶಿಷ್ಟಾನಿ ದುಃಖಾನಿ ಶೃಣು ಭಾರತ। ವರ್ಧನ್ತೇ ಮಯಿ ಕೌನ್ತೇಯ ವಕ್ಷ್ಯಾಮ್ಯನ್ಯಾನಿ ತಾನಿ ವೈ ।। 123
ಭಾರತ, ಮತ್ತೆ ನನ್ನೊಳಗೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದುಃಖಗಳನ್ನು ಕೇಳು. ಕೌಂತೇಯ, ಅವುಗಳನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ಯುಷ್ಮಾಸು ಧ್ರಿಯಮಾಣೇಷು ದುಃಖಾನಿ ವಿವಿಧಾನ್ಯುತ। ಶೋಷಯನ್ತಿ ಶರೀರಂ ಮೇ ಕಿಂನು ದುಃಖತರಂ ತತಃ ।। 124
ನೀವು ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದರೂ, ನಾನೇಕೆಂದರೆ ಅನೇಕ ದುಃಖಗಳು ನನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಒಣಗಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ದುಃಖವೇನು ಇರಬಹುದು?
ಏಕಭರ್ತಾ ತು ಯಾ ನಾರೀ ಸಾ ಸುಖೇನೈವ ವರ್ತತೇ। ಪಞ್ಚ ಮೇ ಪತಯಃ ಸನ್ತಿ ಮಮ ದುಃಖಮನನ್ತಕಮ್ ।। 125
ಒಬ್ಬ ಹೆಂಗಸಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಗಂಡ ಇದ್ದರೆ ಆಕೆ ಸುಖದಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ನನಗೆ ಐದು ಗಂಡಸರು; ನನ್ನ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ.
ಅಹಂ ಸೈರನ್ಧ್ರಿವೇಷೇಣ ವಸನ್ತೀ ರಾಜವೇಶ್ಮನಿ। ವಶಗಾಽಸ್ಮಿ ಸುದೇಷ್ಣಾಯಾ ಅಕ್ಷಧೂರ್ತಸ್ಯ ಕಾರಣಾತ್ ।। 1
ನಾನು ಸೈರಂಧ್ರಿಯ ವೇಷದಲ್ಲಿ ರಾಜಮನೆತನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಅಕ್ಷಧೂರ್ತನ ಕಾರಣದಿಂದ ಸುದೇಶ್ನೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಳಗಾಗಿದ್ದೇನೆ.
ವಿಕ್ರಿಯಾಂ ಪಶ್ಯ ಮೇ ತೀವ್ರಾಂ ರಾಜಪುತ್ರ್ಯಾಃ ಪರನ್ತಪ। ಆಸೇ ಕಾಲಮುಪಾಸೀನಾ ಸರ್ವದುಃಖಸಹಾ ಪುನಃ ।। 2
ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿಯೇ, ನನ್ನ ತೀವ್ರವಾದ ವ್ಯಾಕುಲತೆಯನ್ನು ನೋಡು. ನಾನು ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಾ, ಎಲ್ಲ ದುಃಖಗಳನ್ನು ಸಹಿಸುತ್ತಾ ಕುಳಿತಿದ್ದೇನೆ.
ಅನಿತ್ಯಾಃ ಖಲು ಮರ್ತ್ಯಾನಾಮರ್ಥಾಶ್ಚ ವ್ಯಸನಾನಿ ಚ। ಇತಿ ಮತ್ವಾ ಪ್ರತೀಕ್ಷಾಮಿ ಭರ್ತೄಣಾಮುದಯಂ ಪುನಃ ।। 3
ಮಾನವರ ಧನ-ದುಃಖಗಳು ನಿತ್ಯವಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ನನ್ನ ಪತಿಯರ ಪುನಃ ಏಳಿಗೆಯನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
ಚಕ್ರವತ್ಪರಿವರ್ತನ್ತೇ ಹ್ಯರ್ಥಾಶ್ಚ ವ್ಯಸನಾನಿ ಚ । ಇತಿ ಕೃತ್ವಾ ಪ್ರತೀಕ್ಷಾಮಿ ಭರ್ತೄಣಾಮುದಯಂ ಪುನಃ ।। 4
ಧನವೂ ದುಃಖವೂ ಚಕ್ರದಂತೆ ಸುತ್ತುತ್ತವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ನನ್ನ ಪತಿಯರ ಪುನಃ ಉದಯವನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
ಯ ಏವ ಹೇತುರ್ಭವತಿ ಪುರುಷಸ್ಯ ಜಯಾವಹಃ। ಪರಾಜಯೇ ಚ ಹೇತುಃ ಸ ಇತಿ ಚ ಪ್ರತಿಪಾಲಯೇ ।। 5
ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ಜಯ ಸಿಗುತ್ತದೋ, ಅದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ಸೋಲು ಕೂಡ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
ದತ್ತ್ವಾ ಯಾಚನ್ತಿ ಪುರುಷಾ ಹತ್ವಾ ಹನ್ಯನ್ತ ಏವ ತೇ। ಪಾತಯಿತ್ವಾ ಚ ಪಾತ್ಯನ್ತೇ ಪರೈರಿತಿ ಚ ಮೇ ಶ್ರುತಮ್ ।। 6
ಕೊಟ್ಟವರು ಮತ್ತೆ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಕೊಂದವರು ತಾವೂ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ, ಇತರರನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಹಾಕಿದವರು ತಾವೂ ಇತರರಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ.