ನಿಪಾತಿತಾ ಯಕ್ಷವರೇಣ ತೇ ವನೇ ಮಹಾಹವೇ ವಜ್ರಭೃತೇವ ದಾನವಾಃ । ಮಯಾ ಚ ಗತ್ವಾ ವರದೋ ಹಿ ತೋಷಿತೋ ವಿವಕ್ಷತಾ ಪ್ರಶ್ನಸಮುಚ್ಚಯಂ ಗುರುಃ ।। 4
ಅವರು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ, ಭಾರೀ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, ಯಕ್ಷನಿಂದ ಬಿದ್ದರು, ಹೇಗೆ ವಜ್ರಾಯುಧದವನು ದಾನವರನ್ನು ಹೊಡೆಯುತ್ತಾನೋ ಹಾಗೆ. ನಾನು ಹೋದಾಗ, ವರ ನೀಡುವ ಗುರು ನನ್ನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಲು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರು.
ಸ ಮೇ ಪ್ರಸನ್ನೋ ಭಗವಾನ್ವರಂ ದದೌ ಪರಿಷ್ವಜಂಶ್ಚಾಹ ತಥೈವ ಸೌಹೃದಾತ್। ವೃಣೀಷ್ವ ಯದ್ವಾಞ್ಛಸಿ ಪಾಣ್ಡುನನ್ದನ ಸ್ಥಿತೋಽನ್ತರಿಕ್ಷೇ ವರದೋಽಸ್ಮಿ ಪಶ್ಯ ಮಾಮ್ ।। 5
ಆ ಭಗವಂತನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟು, ನನಗೆ ವರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: 'ಪಾಂಡುಪುತ್ರನೇ, ನೀನು ಏನು ಬೇಕೆಂದು ಕೇಳು. ನಾನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ವರ ನೀಡಲು ನಿಂತಿದ್ದೇನೆ, ನನ್ನನ್ನು ನೋಡು.'
ಸ ವೈ ಮಯೋಕ್ತೋ ವರದಃ ಪಿತಾ ಪ್ರಭುಃ ಸದೈವ ಮೇ ಧರ್ಮರತಾ ಮತಿರ್ಭವೇತ್। ಇಮೇ ಚ ಜೀವನ್ತು ಮಮಾನುಜಾಃ ಪ್ರಭೋ ವಯಂ ಸ್ವರೂಪಂ ಚ ಜಯಂ ತಥಾಽಽಪ್ನುಮಃ ।। 6
ನಾನು ಆ ವರ ನೀಡುವ ತಂದೆಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದೆ: 'ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಸದಾ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರಲಿ. ನನ್ನ ತಮ್ಮರು ಜೀವಂತವಾಗಿರಲಿ. ನಾವು ನಮ್ಮ ನಿಜವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಮತ್ತು ಜಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ.'
ಕ್ಷಮಾ ಚ ಕೀರ್ತಿಶ್ಚ ಯಥೇಪ್ಸಿತಂ ಭವೇದ್ವ್ರತಂ ತು ಸತ್ಯಂ ಚ ಸಮಾಪ್ತಿರೇವ ಚ। ವರೋ ಮಮೈಷೋಸ್ತು ಯಥಾಽನುಕೀರ್ತಿತೋ ನ ತನ್ಮೃಷಾ ದೇವವೃಷೋ ಯಥಾಽಬ್ರವೀತ್ ।। 7
ನನಗೆ ಬೇಕಾದಂತೆ ಕ್ಷಮೆ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿ ಸಿಗಲಿ. ನನ್ನ ವ್ರತ ಮತ್ತು ಸತ್ಯವಚನಗಳು ಪೂರ್ಣವಾಗಲಿ. ನಾನು ಹೇಳಿದಂತೆ ಈ ವರ ನನಗೆ ಸಿಗಲಿ. ದೇವತೆಗಳ ನಾಯಕನು ಹೇಳಿದಂತೆ ಅದು ಸುಳ್ಳಾಗದಿರಲಿ.
ಇತ್ಯೇವಮುಕ್ತ್ವಾ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಧರ್ಮಮೇವಾನುಚಿನ್ತಯನ್। ತದೈವ ತತ್ಪ್ರಸಾದೇನ ರೂಪಮೇವಾಭವತ್ಸ್ವಯಮ್ ।। 8
ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿ, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನು ಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಆ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ ಆ ದೇವರ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದಲೇ ಅವನು ತಾನೇ ಆ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು.
ಸ ವೈ ದ್ವಿಜಾತಿಸ್ತರುಣಸ್ತ್ರಿದಣ್ಡಭೃತ್ಕಮಣ್ಡಲೂಷ್ಣೀಷಧರೋ ವ್ಯಜಾಯತ। ಸುರಕ್ತಮಾಞ್ಜಿಷ್ಠವರಾಮ್ಬರಃ ಶಿಖೀ ಪವಿತ್ರಪಾಣಿರ್ದದೃಶೇ ತದಾಽದ್ಭುತಮ್ ।। 9
ಆ ಯುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು, ಮೂರು ದಂಡ ಹಿಡಿದು, ಕಮಂಡಲುವು, ಉಷ್ಣೀಷ ಧರಿಸಿ, ಗಾಢ ಕೆಂಪು ಬಟ್ಟೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು, ಜಟೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮದ ಕುಸುರಿ ಹಿಡಿದು, ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು.
ತಥೈವ ತೇಷಾಮಪಿ ಧರ್ಮಚಾರಿಣಾಂ ಯಥೋಚಿತಾರ್ಹಾಭರಣಾಮ್ಬರಸ್ರಜಃ। ಕ್ಷಣೇನ ರಾಜನ್ನಭವನ್ಮಹಾತ್ಮನಾಂ ಪ್ರಶಸ್ತಧರ್ಮಾಗ್ರ್ಯಫಲಾಭಿಕಾಙ್ಕ್ಷಿಣಾಮ್ ।। 10
ಅದೇ ರೀತಿ, ಧರ್ಮಪಥದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಇತರ ಮಹಾತ್ಮರೂ ಕೂಡ, ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ತಕ್ಕ ಆಭರಣ, ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತರಾಗಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಧರ್ಮದ ಫಲವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ನವೇನ ರೂಪೇಣ ವಿಶಾಂಪತಿರ್ಯುತಸ್ತ್ವಥರ್ವರೂಪೇಣ ಬಭೌ ಪ್ರತಾಪವಾನ್। ನಿಬದ್ಧವೈಡೂರ್ಯಸಿತಾನ್ಸಕಾಞ್ಚನಾನ್ನೃಪಸ್ತಥಾಽಕ್ಷಾನ್ಪರಿವೇಷ್ಟ್ಯ ವಾಸಸಃ ।। 11
ಆಮೇಲೆ ಆ ಜನರಾಧಿಪತಿ ಹೊಸ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನ ಬಟ್ಟೆಗೆ ವೈಡೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಪಟ್ಟಿಗಳು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದವು; ಅವನ ತೇಜಸ್ಸು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು.
ತತೋ ವಿರಾಟಂ ಪ್ರಥಮಂ ಯುಧಿಷ್ಠಿರೋ ದದರ್ಶ ದೂರಾತ್ಸುಸಮೃದ್ಧತೇಜಸಮ್। ಅನನ್ತತೇಜೋಜ್ವಲಿತಂ ಹುತಾಶನಂ ದುರಾಸದಂ ತೀಕ್ಷ್ಣವಿಷಂ ಯಥೋರಗಮ್ ।। 12
ನಂತರ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ದೂರದಿಂದ ವಿರಾಟನನ್ನು ನೋಡಿದನು. ಅವನು ಅಪಾರ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದನು, ಅನಂತ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಹೊತ್ತಿದ್ದನು, ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿದ್ದನು, ತೀವ್ರ ವಿಷವಿರುವ ಹಾವಿನಂತೆ ಭಯಾನಕನಾಗಿದ್ದನು.
ಸಭಾಸದಂ ಪ್ರಾಞ್ಜಲಿಭಿರ್ಜನೈರ್ವೃತಂ ವಿಚಿತ್ರನಾನಾವಿಧಶಸ್ತ್ರಪಾಣಿಭಿಃ । ಉಪಾಯನೌಘೈಃ ಪ್ರವಿಶದ್ಭಿರಾಚಿತಂ ದ್ವಿಜೈಶ್ಚ ಶಿಕ್ಷಾಕ್ಷರಮನ್ತ್ರಧಾರಿಭಿಃ ।। 13
ಅವನ ಸುತ್ತಲೂ ಕೈಕೂಡಿ ನಿಂತ ಸಭಾಸದರು, ವಿವಿಧ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದ ಪುರುಷರು, ಬಹಳ ಬಡಾವಣೆಗಳೊಡನೆ ಒಳಬರುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಮತ್ತು ವೇದ-ಮಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಿರುವವರು ಕೂಡಿದ್ದರು.
ಗಜೈರುದೀರ್ಮಂ ತುರಗೈಶ್ಚ ಸಙ್ಕುಲಂ ಮೃಗದ್ವಿಪೈಃ ಕುಬ್ಜಗಣೈಃ ಸಮಾವೃತಮ್ । ಸಿತೋಚ್ಛ್ರಿತೋಷ್ಣೀಷನಿರುದ್ಧಮೂರ್ಧಜಂ ವಿಚಿತ್ರವೈಡೂರ್ಯವಿಕಾರಕುಣ್ಡಲಮ್ । ವಿರಾಟಮಾಯಾಚ್ಚ ಯುಧಿಷ್ಠಿರಸ್ತದಾ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ ಶಕ್ರಮಿವ ತ್ರಿವಿಷ್ಟಪೇ ।। 14
ಆ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು, ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಕುಬ್ಜರು, ಜನಸಮೂಹದಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು. ಶ್ವೇತ ಉಷ್ಣೀಷಗಳಿಂದ ತಲೆ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡವರು, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವೈಡೂರ್ಯ ಕುಂಡಲಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತರು ಇದ್ದರು. ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ವಿರಾಟನ ಬಳಿಗೆ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಇಂದ್ರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
ತಮಾವ್ರಜನ್ತಂ ಪ್ರಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ಪಾಣ್ಡವಂ ವಿರಾಟರಾಜೋ ಮುದಿತೇನ ಚಕ್ಷುಷಾ । ಪಪ್ರಚ್ಛ ಚೈನಂ ಸ ನರಾಧಿಪೋ ಮುಹುರ್ದ್ವಿಜಾಶ್ಚ ಯೇ ಚಾಸ್ಯ ಸಭಾಸದಸ್ತದಾ ।। 15
ಪಾಂಡವನನ್ನು ಹತ್ತಿರ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ವಿರಾಟರಾಜನು ಸಂತೋಷಭರಿತ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂ ಹಾಗೂ ಸಭೆಯ ಎಲ್ಲರೂ ಕೂಡ ಕೇಳಿದರು.
ಕೋ ವಾ ವಿಜಾನಾತಿ ಪುರಾಽಸ್ಯ ದರ್ಶನಂ ಯುವಾ ಸಭಾಂ ಯೋಽಯಮುಪೈತಿ ಮಾಮಿಕಾಮ್। ರೂಪೇಣ ಸಾರೇಣ ವಿರಾಜಯನ್ಮಹೀಂ ಶ್ರಿಯಾ ಹ್ಯಯಂ ವೈಶ್ರವಣೋ ದ್ವಿಜೋ ಯಥಾ ।। 16
ಈ ಯುವಕನು ಹಿಂದೆ ಎಲ್ಲಿಯಲ್ಲಾದರೂ ಯಾರಾದರೂ ನೋಡಿದ್ದಾರೆಯೇ? ಈಗ ನನ್ನ ಸಭೆಗೆ ಬಂದು, ತನ್ನ ರೂಪದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಈತನ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ, ಈತನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಕುಬೇರನಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಮೃಗೇನ್ದ್ರರಾಡ್ವಾರಣಯೂಥಪೋಪಮಃ ಪ್ರಭಾತ್ಯಯಂ ಕಾಞ್ಚನಪರ್ವತೋ ಯಥಾ। ವಿರಾಜತೇ ಪಾವಕಸೂರ್ಯಸನ್ನಿಭಂ ಸಚನ್ದ್ರನಕ್ಷತ್ರ ಇವಾಂಶುಮಾನ್ಗ್ರಹಃ ।। 17
ಈತನು ರಾಜರಲ್ಲಿ ಸಿಂಹನಂತೆ, ಬಂಗಾರದ ಪರ್ವತದಂತೆ, ಅಗ್ನಿ ಅಥವಾ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಗ್ರಹದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾನೆ.
ನ ದೃಶ್ಯತೇಽಸ್ಯಾನುಚರೋ ನ ಕುಞ್ಜರೋ ನ ಚೋಷ್ಣರಶ್ಮ್ಯಾವರಣಂ ಸಮುಚ್ಛ್ರಿತಮ್ । ನ ಕುಣ್ಡಲಂ ನಾಙ್ಗದಮಸ್ಯ ನ ಸ್ರಜೋ ವಿಚಿತ್ರಿತಾಙ್ಗಶ್ಚ ರಥಶ್ರತುರ್ಯುಜಃ ।। 38
ಈತನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಅನುಚರನು ಇಲ್ಲ, ಆನೆ ಇಲ್ಲ, ಎತ್ತರದ ಛತ್ರವಿಲ್ಲ; ಕಿವಿಯೋಲೆ, ವಾಳು, ಹಾರವೂ ಇಲ್ಲ. ಆದರೂ ಅವನ ಅಂಗಗಳು ರಥದ ಯೋಧನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಕ್ಷಾತ್ರಂ ಚ ರೂಪಂ ಹಿ ಬಿಭರ್ತ್ಯಯಂ ಭೃಶಂ ಗಜೇನ್ದ್ರಶಾರ್ದೂಲಮಹರ್ಷಭೋಪಮಃ । ಅಭ್ಯಾಗತೋಽಸ್ಮಾನನಲಂಕೃತೋಪಿ ಸನ್ ವಿರೋಚತೇ ಭಾನುರಿವಾಚಿರೋದಿತಃ ।। 19
ಈತನ ರೂಪವು ನಿಜವಾದ ಕ್ಷತ್ರಿಯನಂತಿದೆ. ಗಜೇಂದ್ರ, ಸಿಂಹ, ಮಹಾರಿಷಭನಿಗೆ ಸಮಾನನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅಲಂಕರಿಸದೆ ಬಂದರೂ, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಉದಯವಾದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
ವಿಭಾತ್ಯಯಂ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಏವ ಸರ್ವಥಾ ವಿರಾಟ ಇತ್ಯೇವಮುವಾಚ ತಂ ಪ್ರತಿ। ಸಸಾಗರಾನ್ತಾಮಯಮದ್ಯ ಮೇದಿನೀಂ ಪ್ರಶಾಸಿತುಂ ಚಾರ್ಹತಿ ವಾಸವೋಪಮಃ ।। 20
ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಈತನು ಕ್ಷತ್ರಿಯನೇ ಎಂದು ವಿರಾಟನು ಹೇಳಿದನು. ಇವನು ಇಂದು ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಸುತ್ತಿರುವ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಇಂದ್ರನಂತೆ ಆಳಲು ಯೋಗ್ಯನು.
ನಾಕ್ಷತ್ರಿಯೋ ನೂನಮಯಂ ಭವಿಷ್ಯತಿ ಮೂರ್ಧಾಭಿಷಿಕ್ತಃ ಪ್ರತಿಭಾತಿ ಮಾಂ ಪ್ರತಿ । ತುಲ್ಯಂ ಹಿ ರೂಪಂ ಪ್ರತಿದೃಶ್ಯತೇಽಸ್ಯ ಗಜಸ್ಯ ಸಿಂಹಸ್ಯ ತಥರ್ಷಭಸ್ಯ ।। 21
ಈತನು ಕ್ಷತ್ರಿಯನಲ್ಲದವನು ಎಂದೆನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನು ತಲೆಗೆ ಅಭಿಷೇಕವಾದವನಂತೆ ನನಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ರೂಪವು ಗಜ, ಸಿಂಹ, ಮಹಾರಿಷಭನಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.
ಯಮೇಷ ಕಾಮಂ ಪರಿಮಾರ್ಗತೇ ದ್ವಿಜಃ ಸ ಚಾಸ್ಯ ಸರ್ವಃ ಕ್ರಿಯತಾಮಸಂಶಯಮ್ । ಪ್ರಿಯಂ ಚ ಮೇ ದರ್ಶನಮೀದೃಶೇ ಜನೇ ದ್ವಿಜೇಷು ಮುಖ್ಯೇಷು ತಥಾಽತಿಥಿಷ್ವಪಿ ।। 22
ಈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಏನು ಬೇಕೆಂದರೂ, ಎಲ್ಲವೂ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ಅವನಿಗೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಇಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನೋಡುವುದು ನನಗೆ ಬಹಳ ಹರ್ಷದಾಯಕ, whether ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ.
ಧನೇಷು ರತ್ನೇಷ್ವಥ ಗೋಷು ವೇಶ್ಮಸು ಪ್ರಕಾಮತೋ ಮೇ ವಿಚರತ್ವವಾರಿತಃ ।। 23
ಅವನು ನನ್ನ ಧನ, ರತ್ನ, ಹಸುಗಳು ಮತ್ತು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಅವನಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದಂತೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಲಿ, ಯಾರೂ ತಡೆಯಬಾರದು.
ಏವಂ ಬ್ರುವಾಣಸ್ತಮನನ್ತತೇಜಸಂ ವಿರಾಜಮಾನಂ ಸಹಸೋತ್ಥಿತೋ ನೃಪಃ। ಅನ್ಯೇನ ರೂಪೇಣ ಸಮೀಪಮಾಗತಂ ತ್ರಿದಣ್ಡಕುಣ್ಡ್ಯಙ್ಕುಶಶಿಕ್ಯಪಾಣಿನಮ್ ।। 24
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ರಾಜನು, ಆ ಅನಂತ ತೇಜಸ್ಸಿನವನನ್ನು ನೋಡಿ, ತಕ್ಷಣ ಎದ್ದು ನಿಂತನು. ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಬೇರೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿರ ಬಂದಿದ್ದನು, ಮೂರು ದಂಡ, ಕಮಂಡಲು, ಅಂಕುಶ ಮತ್ತು ಚೀಲವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದನು.
ಸಮುತ್ಥಿತಾ ಸಾ ಹಿ ಸಭಾ ಸಪಾರ್ಥಿವಾ ಸವಿಪ್ರರಾಜನ್ಯವಿಶಾ ಸಶೂದ್ರಕಾ । ಸಭಾಗತ ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ತಪನ್ತಮರ್ಚಿಷಾಂ ವಿನಿಃಸೃತಂ ರಾಹುಮುಖಾದ್ಯಥಾ ರವಿಮ್ ।। 25
ಅಂದಿನಂತೆಯೇ, ಆ ಸಭೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಜರು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಕ್ಷತ್ರಿಯರು, ಶೂದ್ರರು ಎಲ್ಲರೂ, ಆತನನ್ನು ರಾಹುವಿನ ಬಾಯಿಯಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಎದ್ದು ನಿಂತರು.
ಸ ತೇನ ಪೂರ್ವಂ ಜಯತಾಂ ಭವಾನಿಹ ದ್ವಿಜಾತಿನೋಕ್ತೋಽಭಿಮುಖಃ ಕೃತಾಞ್ಜಲಿಃ । ಜಯಂ ಜಯಾರ್ಹೇಣ ಸಮೇತ್ಯ ವರ್ಧಿತೋ ವಿರಾಟರಾಜೋ ಹ್ಯಭಿವಾದಯಚ್ಚ ತಮ್ ।। 26
ಜಯಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಅವನು ಮೊದಲು ಇಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಲ್ಪಟ್ಟನು. ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ವಿರಾಟ ಮಹಾರಾಜನು ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ಜಯಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನಾದ ಆತನಿಗೆ ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಕೋರುವಂತೆ ಕೇಳಿದನು.
ತಮಬ್ರವೀತ್ಪ್ರಾಞ್ಜಲಿರೇಷ ಪಾರ್ಥಿವೋ ವಿರಾಟರಾಜೋ ಮಧುರಾಕ್ಷರಂ ವಚಃ। ಪ್ರಾಪ್ತಃ ಕುತಸ್ತ್ವಂ ಭಗವನ್ಕಿಮಿಚ್ಛಸಿ ಕ್ವ ಯಾಸ್ಯಸೇ ಕಿಂ ಕರವಾಣಿ ತೇ ದ್ವಿಜ ।। 27
ಅವನಿಗೆ ವಿರಾಟ ಮಹಾರಾಜನು ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಮಧುರವಾದ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: "ಭವಂತು ಎಲ್ಲಿ ಬಂದಿರಿ? ನಿಮಗೆ ಏನು ಬೇಕು? ನೀವು ಎಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತೀರಿ? ನಾನು ನಿಮಗಾಗಿ ಏನು ಮಾಡಲಿ, ಮಹಾನ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ?"
ಶ್ರುತಂ ಚ ಶೀಲಂ ಚ ಕುಲಂ ಚ ಶಂಸ ಮೇ ಗೋತ್ರಂ ತಥಾ ನಾಮ ಚ ದೇಶಮೇವ ತೇ। ಸತ್ಯಪ್ರತಿಜ್ಞಾ ಹಿ ಭವನ್ತಿ ಸಾಧವೋ ವಿಶೇಷತಃ ಪ್ರವ್ರಜಿತಾ ದ್ವಿಜಾತಯಃ ।। 28
ನಿಮ್ಮ ವಿದ್ಯೆ, ನಡತೆ, ಕುಲ, ಗೋತ್ರ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ದೇಶವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಿ. ಸತ್ಪುರುಷರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಸದಾ ಸತ್ಯವಂತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
ಯಥಾಽನುರೂಪಂ ಪ್ರಚರಾಮಿ ತೇ ತ್ವಹಂ ನ ಚಾವಮನ್ತಾ ನ ತವಾಭಿಭಾಷಿತಮ್ । ಅಪೂಜಿತಾ ಹ್ಯಗ್ನಿಸಮಾ ದ್ವಿಜಾತಯಃ ಕುಲಂ ದಹೇಯುಃ ಸವಿಷಾ ಇವೋರಗಾಃ ।। 29
ನಿಮಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ವರ್ತಿಸುತ್ತೇನೆ; ನಿಮ್ಮನ್ನು ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮ ಮಾತನ್ನು ನಾನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಗೌರವವಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಅಗ್ನಿಯಂತೆ, ಕುಟುಂಬವನ್ನು ವಿಷಪೂರಿತ ಹಾವುಗಳಂತೆ ಸುಡುವರು.
ಸರ್ವಾಂ ಚ ಭೂಮಿಂ ತವ ದಾತುಮುತ್ಸಹೇ ಸದಣ್ಡಕೋಶಾಂ ವಿಸೃಜಾಮಿ ತೇ ಪುರಮ್ । ಕಸ್ಯಾಸಿ ರಾಜ್ಞೋ ವಿಷಯಾದಿಹಾಗತಃ ಕಿಂ ಕರ್ಮ ಚಾತ್ರಾಚರಸಿ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ ।। 30
ನಾನು ನಿಮಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭೂಮಿಯನ್ನು, ಧನವನ್ನೂ, ಸೇನೆಯನ್ನು ಸಹ ಕೊಡಲು ಸಿದ್ಧನಿದ್ದೇನೆ; ನನ್ನ ಪಟ್ಟಣವನ್ನೂ ಬಿಡುತ್ತೇನೆ. ನೀವು ಯಾವ ರಾಜನ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ? ಇಲ್ಲಿ ನೀವು ಯಾವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತೀರಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರೆ?
ಏವಂ ಬ್ರುವಾಣಂ ತಮುವಾಚ ಪಾರ್ಥಿವಂ ಯುಧಿಷ್ಠಿರೋ ಧರ್ಮಮವೇಕ್ಷ್ಯ ಚಾಸಕೃತ್ । ಸತ್ಯಂ ವಚಃ ಕೋ ನ್ವಿಹ ವಕ್ತುಮುತ್ಸಹೇದ್ಯಥಾಪ್ರತಿಜ್ಞಂ ತು ಶೃಣುಷ್ವ ಪಾರ್ಥಿವ ।। 31
ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ ರಾಜನಿಗೆ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: "ಇಲ್ಲಿ ಯಾರು ನಿಜವಾದ ಮಾತನ್ನು, ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯಂತೆ, ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯ? ಆದರೆ ರಾಜನೇ, ನನ್ನ ಸತ್ಯವಾದ ಮಾತನ್ನು ನೀವು ಕೇಳಿ."
ಶ್ರುತಂ ಚ ಶೀಲಂ ಚ ಕುಲಂ ಚ ಕರ್ಮ ಚ ಶೃಣುಷ್ವ ಮೇ ಜನ್ಮ ಚ ದೇಶಮೇವ ಚ । ಗುರೂಪದೇಶಾನ್ನಿಯಮಾಚ್ಚ ಮೇ ವ್ರತಂ ಕುಲಕ್ರಮಾರ್ಥಂ ಪಿತೃಭಿರ್ನಿಯೋಜಿತಮ್ ।। 32
ನನ್ನ ವಿದ್ಯೆ, ನಡತೆ, ಕುಲ, ಕೆಲಸ, ಜನ್ಮ ಮತ್ತು ದೇಶವನ್ನು ನೀವು ಕೇಳಿ. ನನ್ನ ವ್ರತವು ಗುರುಗಳ ಉಪದೇಶದಿಂದ ಹಾಗೂ ಪಿತೃಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ಕುಟುಂಬದ ಪರಂಪರೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದೆ.
ದ್ವಿಜೋ ವ್ರತೇನಾಸ್ಮಿ ನ ಚ ಸ್ವತಃ ಪ್ರಭೋ ಸಂಮುಣ್ಡಿತಃ ಪ್ರವ್ರಜಿತಸ್ತ್ರಿದಣ್ಡಭೃತ್ । ಇದಂ ಶರೀರಂ ಮಮ ಪಶ್ಯ ಮಾನುಷಂ ಸಮಾವೃತಂ ಪಞ್ಚಭಿರೇವ ಧಾತುಭಿಃ ।। 33
ನಾನು ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು, ಸ್ವಂತ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಅಲ್ಲ, ರಾಜನೇ; ತಲೆ ಮುಂಡಿಸಿಕೊಂಡು, ತ್ರಿಡಂಡವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಸಂಚರಿಸುವ ವ್ರತಸ್ಥನು. ಈ ನನ್ನ ಮಾನವ ದೇಹವನ್ನು ನೋಡಿ, ಅದು ಐದು ಮೂಲಭೂತಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.