ತತಸ್ತೇ ರಾಮಮರ್ಚ್ಛನ್ತೋ ಲಕ್ಷ್ಮಣಂ ಚ ಕ್ಷಪಾಚರಾಃ। ಅಭಿಪೇತುಸ್ತದಾ ರಾಮಂ ಪ್ರಗೃಹೀತಶರಾಸನಾಃ
ಅವರಿಬ್ಬರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ರಾತ್ರಿ ಸಂಚರಿಸುವ ರಾಕ್ಷಸರು ಬಿಲ್ಲು ಮತ್ತು ಅಂಬುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ರಾಮನ ಕಡೆಗೆ ದೌಡಾಯಿಸಿದರು.
ತಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಸ್ ಮಾಯಾಮಿಕ್ಷ್ವಾಕುನನ್ದನಃ। ಉವಾಚ ರಾಮಃ ಸೌಮಿತ್ರಿಮಸಂಭ್ರಾನ್ತೋ ಬೃಹದ್ವಚಃ
ಅವನು ರಾಕ್ಷಸರಾಜನ ಮಾಯೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಂಶದ ರಾಮನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ, ಏನು ಭಯವಿಲ್ಲದೆ, ಸೌಮಿತ್ರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
ಜಹೀಮಾನ್ರಾಕ್ಷಸಾನ್ಪಾಪಾನಾತ್ಮನಃ ಪ್ರತಿರೂಪಕಾನ್। ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾಽಭ್ಯಹನದ್ರಾಮೋ ಲಕ್ಷ್ಮಣಶ್ಚಾತ್ಮರೂಪಕಾನ್
"ಈ ದುಷ್ಟ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು, ನಮ್ಮಂತೆ ಕಾಣುವವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸು," ಎಂದು ಹೇಳಿ ರಾಮನು ಅವನಂತೆ ಕಾಣುವ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಹೊಡೆದನು, ಲಕ್ಷ್ಮಣನೂ ಅವನಂತೆ ಕಾಣುವವರನ್ನು ಹೊಡೆದನು.
ತತೋ ಹರ್ಯಶ್ವಯುಕ್ತೇನ ರಥೇನಾದಿತ್ಯವರ್ಚಸಾ। ಉಪತಸ್ಥೇ ರಣೇ ರಾಮಂ ಮಾತಲಿಃ ಶಕ್ರಸಾರಥಿಃ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಹಸಿರು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದ, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ರಥದಲ್ಲಿ, ಶಕ್ರನ ಸಾರಥಿಯಾದ ಮಾತಳಿ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರಾಮನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದನು.
ಅಯಂ ಹರ್ಯಶ್ವಯುಗ್ಜೈತ್ರೋ ಮಘೋನಃ ಸ್ಯನ್ದನೋತ್ತಮಃ। `ತ್ವದರ್ಥಮಿಹ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತಃ ಸಂದೇಶಾದ್ವೈ ಶತಕ್ರತೋಃ
ಈ ಹಸಿರು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದ ವಿಜಯಶಾಲಿ ರಥವು, ಮಘವನಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಶತಕ್ರತುನ ಆದೇಶದಿಂದ ನಿನ್ನಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆ.
ಅನೇನ ಶಕ್ರಃ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ ಸಮರೇ ದೈತ್ಯದಾನವಾನ್। ಶತಶಃ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರ ರಥೋದಾರೇಣ ಜಘ್ನಿವಾನ್
ಈ ರಥದ ಸಹಾಯದಿಂದ, ಕಕುತ್ಸ್ಥಕುಲದವನೇ, ಶಕ್ರನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ದೈತ್ಯರನ್ನು ಮತ್ತು ದಾನವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ್ದಾನೆ, ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.
ತದನನ ನರವ್ಯಾಘ್ರ ಮಯಾ ಯತ್ತೇನ ಸಂಯುಗೇ। ಸ್ಯನ್ದನೇನ ಜಹಿಕ್ಷಿಪ್ರಂ ರಾವಣಂ ಮಾ ಚಿರಂ ಕೃಥಾಃ
ಆದುದರಿಂದ, ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನನ್ನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಈ ರಥದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ರಾವಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸು, ವಿಳಂಬ ಮಾಡಬೇಡ.
ಇತ್ಯುಕ್ತೋ ರಾಘವಸ್ತಥ್ಯಂ ವಚೋಽಶಙ್ಕತ ಮಾತಲೇಃ। ಮಾಯೈಷಾರಾಕ್ಷಸಸ್ಯೇತಿ ತಮುವಾಚ ವಿಬೀಷಣಃ
ಹೀಗೆ ಮಾತಳಿ ಹೇಳಿದಾಗ, ರಾಘವನು ಅವನ ನಿಜವಾದ ಮಾತಿಗೆ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡನು. 'ಇದು ರಾಕ್ಷಸನ ಮಾಯೆ,' ಎಂದು ವಿಭೀಷಣನು ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು.
ನೇಯಂ ಮಾಯಾ ನರವ್ಯಾಘ್ರರಾವಣಸ್ ದುರಾತ್ಮನಃ। ತದಾತಿಷ್ಠ ರಥಂಶೀಘ್ರಮಿಮಸೈನ್ದ್ರಂ ಮಹಾದ್ಯುತೇ
ಇದು ದುಷ್ಟ ಮನಸ್ಸಿನ ರಾವಣನ ಮಾಯೆ ಅಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯೇ, ಈ ಇಂದ್ರನ ದಿವ್ಯ ರಥವನ್ನು ಬೇಗ ಏರಿ.
ತತಃ ಪ್ರಹೃಷ್ಟಃ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥಸ್ತಥೇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ವಿಭೀಷಣಮ್। ರಥೇನಾಭಿಪಪಾತಾಥ ದಶಗ್ರೀವಂ ರುಷಾಽನ್ವಿತಃ
ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕಕುತ್ಸ್ಥನು ಸಂತೋಷದಿಂದ 'ಹೌದು' ಎಂದು ವಿಭೀಷಣನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿ, ರಥದಲ್ಲಿ ಏರಿ, ಕೋಪದಿಂದ ಹತ್ತು ತಲೆಗಳ ರಾವಣನ ಕಡೆಗೆ ದೌಡಾಯಿಸಿದನು.
ಹಾಹಾಕುತಾನಿ ಭೂತಾನಿ ರಾವಣೇ ಸಮಭಿದ್ರುತೇ। ಸಿಂಹನಾದಾಃ ಸಪಟಹಾದಿತಿ ದಿವ್ಯಾಸ್ತಥಾಽನದನ್
ರಾಮನು ರಾವಣನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದಾಗ, ಭೂತಗಳು 'ಹಾ! ಹಾ!' ಎಂದು ಕೂಗಿ, ದಿವ್ಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಸಿಂಹದಂತೆ ಗರ್ಜಿಸಿ, ಮೃದಂಗಗಳೂ ಮೊಳಗಿದವು.
[ದಶಕನ್ಧರರಾಜಸೂನ್ವೋಸ್ತಥಾ ಯುದ್ಧಮಭೂನ್ಮಹತ್। ಅಲಬ್ಧೋಪಮಮನ್ಯತ್ರತಯೋರೇವ ತಥಾಽಭವತ್ ।।]
ಹತ್ತು ತಲೆಗಳ ರಾಜನೂ ರಾಜಕುಮಾರರೂ ನಡುವೆ ಭಾರೀ ಯುದ್ಧವಾಯಿತು; ಆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಯಾವುದು ಹೋಲಿಕೆ ಆಗಲಾರದು.
ಸರಾಮಾಯ ಮಹಾಘೋರಂ ವಿಸಸರ್ಜ ನಿಶಾಚರಃ। ಶೂಲಮಿನ್ದ್ರಾಶನಿಪ್ರಖ್ಯಂ ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡಭಿವೋದ್ಯತಮ್
ಆ ರಾತ್ರಿ ಸಂಚರಿಸುವ ರಾಕ್ಷಸನು ರಾಮನ ಮೇಲೆ ಭಯಾನಕವಾದ, ಇಂದ್ರನ ವಜ್ರದಂತೆ, ಬ್ರಹ್ಮದಂಡದಂತೆ ಎತ್ತಿದ ದೊಡ್ಡ ಶೂಲವನ್ನು ಎಸೆದನು.
ತಚ್ಛೂಲಂ ಸತ್ವರಂ ರಾಮಶ್ಚಚ್ಛೇದ ನಿಶಿತೈಃ ಶರೈಃ। ತದ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ದುಷ್ಕರಂ ಕರ್ಮ ರಾವಣಂ ಭಯಮಾವಿಶತ್
ಆ ಶೂಲವನ್ನು ರಾಮನು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಅಂಬುಗಳಿಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ತುಂಡುಮಾಡಿದನು; ಆ ದುಷ್ಕರ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ, ರಾವಣನಿಗೆ ಭಯವಾಯಿತು.
ತತಃ ಕ್ರುದ್ಧಃ ಸಸರ್ಜಾಶು ದಶಗ್ರೀವಃ ಶಿತಾಞ್ಛರಾನ್। ಸಹಸ್ರಾಯುತಶೋ ರಾಮೇ ಶಸ್ತ್ರಾಣಿ ವಿವಿಧಾನಿ ಚ
ಅದಾದಮೇಲೆ, ಕೋಪಗೊಂಡ ಹತ್ತು ತಲೆಗಳ ರಾವಣನು ಸಾವಿರಾರು, ಲಕ್ಷಾಂತರ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಅಂಬುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು色色 ಆಯುಧಗಳನ್ನು ರಾಮನ ಮೇಲೆ ಬಿಡಿದನು.
ತತೋ ಭುಶುಣ್ಡೀಃ ಶೂಲಾನಿ ಮುಸಲಾನಿ ಪರಶ್ವಥಾನ್। ಶಕ್ತೀಶ್ಚ ವಿವಿಧಾಕಾರಾಃ ಶತಘ್ನೀಶ್ಚ ಶಿತಾನ್ಕ್ಷುರಾನ್
ನಂತರ ಅವನು ಭುಶುಂಡಿ, ಶೂಲ, ಮೊತ್ತಗಳು, ಪರಶು, ವಿವಿಧ ಆಕಾರದ ಶಕ್ತಿಗಳು, ಶತಘ್ನಿಗಳು ಮತ್ತು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಕತ್ತಿಗಳನ್ನು ಎಸೆದನು.
ತಾಂ ಮಾಯಾಂವಿವಿಧಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ದಶಗ್ರೀವಸ್ಯ ರಕ್ಷಸಃ। ಭಯಾತ್ಪ್ರದುದ್ರುವುಃ ಸರ್ವೇ ವಾನರಾಃ ಸರ್ವತೋದಿಶಮ್
ಹತ್ತು ತಲೆಗಳ ರಾಕ್ಷಸ ರಾವಣನ ವಿವಿಧ ಮಾಯೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಎಲ್ಲಾ ವಾನರರು ಭಯದಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಓಡಿದರು.
ತತಃ ಸುಪತ್ರಂ ಸುಮುಖಂಹೇಮಪುಙ್ಗಂ ಶರೋತ್ತಮಮ್। ತೂಣಾದಾದಾಯ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥೋ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರೇಣ ಯುಯೋಜ ಹ
ನಂತರ ಕಕುತ್ಸ್ಥನು ತನ್ನ ಬಾಣಮಣಿಯಿಂದ ಸುಂದರ ರೆಕ್ಕೆ, ಚನ್ನಾಗಿ ತುದಿ, ಹಳದಿ ದಂಡವಿರುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬಾಣವನ್ನು ತೆಗೆದು, ಅದಕ್ಕೆ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದನು.
ತಂ ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯಬಾಣಂ ರಾಮೇಣ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರೇಣಾನುಮನ್ತ್ರಿತಮ್। ಜಹೃಷುರ್ದೇವಗನ್ಧರ್ವಾ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಶಕ್ರಪುರೋಗಮಾಃ
ರಾಮನು ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದ ಆ ಬಾಣವನ್ನು ನೋಡಿ, ಇಂದ್ರನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವರು ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರು.
ಅಲ್ಪಾವಶೇಷಮಾಯುಶ್ಚ ತತೋಽಮನ್ಯನ್ತ ರಕ್ಷಸಃ। ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರೋದೀರಣಾಚ್ಛತ್ರೋರ್ದೇವದಾನವಕಿಂನರಾಃ
ಆಗ ದೇವತೆಗಳು, ದಾನವರು ಮತ್ತು ಕಿನ್ನರರು ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತಿಗೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಅವನ ಆಯುಷ್ಯ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರು.
ತತಃ ಸಸರ್ಜ ತಂ ರಾಮಃ ಶರಮಪ್ರತಿಮೌಜಸಮ್। ರಾವಣಾನ್ತಕರಂ ಘೋರಂ ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡಮಿವೋದ್ಯತಮ್
ನಂತರ ರಾಮನು ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ, ರಾವಣನ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ, ಭಯಾನಕವಾದ ಆ ಬಾಣವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮದಂಡದಂತೆ ಎತ್ತಿ ಬಿಡಿಸಿದನು.
ಮುಕ್ತಮಾತ್ರೇಣ ರಾಮೇಣ ದೂರಾಕೃಷ್ಟೇನ ಭಾರತ। ಸ ತೇನ ರಾಕ್ಷಸಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಸರಥಃ ಸಾಶ್ವಸಾರಥಿಃ। ಪ್ರಜಜ್ವಾಲ ಮಹಾಜ್ವಾಲೇನಾಗ್ನಿನಾಭಿಪರಿಪ್ಲುತಃ
ರಾಮನು ಆ ಬಾಣವನ್ನು ದೂರದಿಂದ ಎಳೆದು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ, ಆ ರಾಕ್ಷಸರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನು ತನ್ನ ರಥ, ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರಥಿಯೊಡನೆ ಭಯಾನಕ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದನು.
ತತಃ ಪ್ರಹೃಷ್ಟಾಸ್ತ್ರಿದಶಾಃ ಸಹಗನ್ಧರ್ವಚಾರಣಾಃ। ನಿಹತಂ ರಾವಣಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ರಾಮೇಣಾಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮಣಾ
ನಂತರ ರಾಮನಿಂದ ರಾವಣನು ಹತರಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ ದೇವತೆಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಚಾರಣರು ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷಗೊಂಡರು.
ತತ್ಯಜುಸ್ತಂ ಮಹಾಭಾಗಂ ಪಞ್ಚಭೂತಾನಿ ರಾವಣಮ್। ಭ್ರಂಶಿತಃ ಸರ್ವಲೋಕೇಷು ಸ ಹಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರತೇಜಸಾ
ಆ ಮಹಾತ್ಮ ರಾವಣನನ್ನು ಐದು ಭೂತಗಳು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟವು; ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಅವನು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಕುಸಿದನು.
ಶರೀರಧಾತವೋ ಹ್ಯಸ್ ಮಾಸಂ ರುಧಿರಮೇವ ಚ। ನೇಶುರ್ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರನಿರ್ದಗ್ದಾ ನ ಚ ಭಸ್ಮಾಪ್ಯದೃಶ್ಯತ
ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಸುಟ್ಟ ಅವನ ದೇಹದ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ತ ಸಹ ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ; ಅಲ್ಲದೆ, ಬೂದಿಯೂ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ.
ಸ ಹತ್ವಾ ರಾವಯಣಂ ಕ್ಷುದ್ರಂ ರಾಕ್ಷಸೇನದ್ರಂ ಸುರದ್ವಿಷಮ್। ಬಭೂವ ಹೃಷ್ಟಃ ಸಸುಹೃದ್ರಾಮಃ ಸೌಮಿತ್ರಿಣಾ ಸಹ
ರಾವಣನನ್ನು, ದೇವತೆಗಳ ಶತ್ರುವಾದ ಆ ಚಿಕ್ಕ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತಿಯನ್ನು ಕೊಂದ ನಂತರ, ರಾಮನು ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಡನೆ ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು.
ತತೋ ಹತೇ ದಶಗ್ರೀವೇ ದೇವಾಃ ಸರ್ಷಿಪುರೋಗಮಾಃ। ಆಶೀರ್ಭಿರ್ಜಯಯುಕ್ತಾಭಿರಾನರ್ಚುಸ್ತಂ ಮಹಾಭುಜಮ್
ನಂತರ, ದಶಮುಖ ರಾವಣನು ಹತರಾದ ಮೇಲೆ, ಋಷಿಗಳ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ವಿಜಯಾಶೀರ್ವಾದಗಳೊಂದಿಗೆ ಆ ಬಲಶಾಲಿಯನ್ನನು ಗೌರವಿಸಿದರು.
ರಾಮಂ ಕಮಲಪತ್ರಾಕ್ಷಂ ತುಷ್ಟುವುಃ ಸರ್ವದೇವತಾಃ। ಗನ್ಧರ್ವಾಃ ಪುಷ್ಪವರ್ಷೈಶ್ಚ ವಾಗ್ಭಿಶ್ಚ ತ್ರಿದಶಾಲಯಾಃ
ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಕಮಲದ ಕಣ್ಣಿನ ರಾಮನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು; ಗಂಧರ್ವರು ಹೂವಿನ ಮಳೆ ಸುರಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗದ ನಿವಾಸಿಗಳು ಶ್ಲೋಕಗಳಿಂದ ಕೊಂಡಾಡಿದರು.
ಪೂಜಯಿತ್ವಾ ರಣೇ ರಾಮಂ ಪ್ರತಿಜಗ್ಮುರ್ಯಥಾಗತಮ್। ತನ್ಮಹೋತ್ಸವಸಂಕಾಶಮಾಸೀದಾಕಾಶಮಚ್ಯುತ
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾಮನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಅವರು ಬಂದಂತೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು; ಆಕಾಶವು ಮಹೋತ್ಸವದಂತೆ ತುಂಬಿತ್ತು, ಅಚ್ಯುತ.
ತತೋ ಹತ್ವಾ ದಶಗ್ರೀವಂ ಲಙ್ಕಾಂ ರಾಮೋ ಮಹಾಯಶಾಃ। ವಿಭೀಷಣಾಯ ಪ್ರದದೌ ಪ್ರಭುಃ ಪರಪುರಂಜಯಃ
ನಂತರ, ದಶಮುಖ ರಾವಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ರಾಮನು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೀರ್ತಿಯುಳ್ಳವನು, ಶತ್ರು ನಗರಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನು, ಲಂಕೆಯನ್ನು ವಿಭೀಷಣನಿಗೆ ನೀಡಿದನು.