ಭ್ರಷ್ಟೈಶ್ವರ್ಯಾ ಸ್ವದೋಷೇಣ ಪತಸಿ ತ್ವಂ ಶುಚಿಸ್ಮಿತೇ। ಯೈರಾರಭನ್ತೇ ಕರ್ಮಾಣಿ ಶರೀರೈರಿಹ ದೇವತಾಃ
'ನಿನ್ನ ತಪ್ಪಿನಿಂದ ಐಶ್ವರ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ನೀನು ಬಿದ್ದಿದ್ದೀಯೆ, ಓ ಸುಂದರನಗುವಳೇ. ಇಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ದೇಹದಿಂದಲೇ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.'
ತೈರೇವ ತತ್ಕರ್ಮಫಲಂ ಪ್ರಾಪ್ನುವನ್ತಿ ಸ್ಮ ದೇವತಾಃ। ಮನುಷ್ಯಾಸ್ತ್ವನ್ಯದೇಹೇನ ಶುಭಾಶುಭಮಿತಿ ಸ್ಥಿತಿಃ
'ಅದೇ ದೇಹದಿಂದ ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಮಾನವರು ಮತ್ತೊಂದು ದೇಹದಿಂದ ಶುಭ-ಅಶುಭ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ—ಹೀಗೆ ಇದು ನಡೆಯುತ್ತದೆ.'
ಸದ್ಯಃ ಫಲನ್ತಿ ಕರ್ಮಾಣಿ ದೇವತ್ವೇ ಪ್ರೇತ್ಯ ಮಾನುಷೇ। ತಸ್ಮಾತ್ತ್ವಂ ಪತಸೇ ಪುತ್ರಿ ಪ್ರೇತ್ಯತ್ವಂ ಪ್ರಾಪ್ಸ್ಯಸೇ ಫಲಮ್
ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸಗಳು ಕೂಡಲೇ ಫಲ ಕೊಡುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಅದು ಸತ್ತಮೇಲೆ ಫಲಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಮಗಳು, ನೀನು ಬಿದ್ದು, ಸತ್ತಮೇಲೆ ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೀಯೆ.
ಪಿತೃಹೀನಾ ತು ಕನ್ಯಾ ತ್ವಂ ವಸೋರ್ಹಿ ತ್ವಂ ಸುತಾ ಮತಾ। ಮತ್ಸ್ಯಯೋನೌ ಸಮುತ್ಪನ್ನಾ ಸುತಾರಾಜ್ಞೋ ಭವಿಷ್ಯಸಿ
ನೀನು ತಂದೆಯಿಲ್ಲದ ಹುಡುಗಿ, ವಸು ಎಂಬವನ ಮಗಳು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೀಯೆ. ಮೀನುಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ನೀನು, ರಾಜನ ಮಗಳು ಆಗುತ್ತೀಯೆ.
ಅದ್ರಿಕಾ ಮತ್ಸ್ಯರೂಪಾಽಭೂದ್ಗಙ್ಗಾಯಮನುಸಙ್ಗಮೇ। ಪರಾಶರಸ್ಯ ದಾಯಾದಂ ತ್ವಂ ಪುತ್ರಂ ಜನಯಿಷ್ಯಸಿ
ಅದ್ರಿಕಾ ಎಂಬವಳು ಮೀನು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯ ಜೊತೆ ಸೇರಿದ್ದಳು. ನೀನು ಪರಾಶರನಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಮಗನನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿ, ಅವನಿಗೆ ವಾರಸುದಾರಿಯಾಗುತ್ತೀಯೆ.
ಯೋ ವೇದಮೇಕಂ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಶ್ಚತುರ್ಧಾ ವಿಬಜಿಷ್ಯತಿ। ಮಹಾಭಿಷಕ್ಸುತಸ್ಯೈವ ಶನ್ತನೋಃ ಕೀರ್ತಿವರ್ಧನಮ್
ಒಬ್ಬ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿ ವೇದವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುವನು. ಮಹಾಬಿಷಕ್ ಎಂಬ ರಾಜನ ಮಗನಾಗಿ, ಶಂತನುವಿನ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವನು.
ಜ್ಯೇಷ್ಠಂ ಚಿತ್ರಾಙ್ಗದಂ ವೀರಂ ಚಿತ್ರವೀರಂ ಚ ವಿಶ್ರುತಮ್। ಏತಾನ್ಸೂತ್ವಾ ಸುಪುತ್ರಾಂಸ್ತ್ವಂ ಪುನರೇವ ಗಮಿಷ್ಯಸಿ
ನೀನು ಹಿರಿಯನಾದ ಶೂರನಾದ ಚಿತ್ರಾಂಗದನನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಚಿತ್ರವೀರ್ಯನನ್ನು ಹೆತ್ತ ಮೇಲೆ, ಆ ಸುಪುತ್ರರನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿ ಮತ್ತೆ ಹೋದೆಯೆ.
ವ್ಯತಿಕ್ರಮಾತ್ಪಿತೄಣಾಂ ಚ ಪ್ರಾಪ್ಸ್ಯಸೇ ಜನ್ಮ ಕುತ್ಸಿತಮ್। ಅಸ್ಯೈವ ರಾಜ್ಞಸ್ತ್ವಂ ಕನ್ಯಾ ಹ್ಯದ್ರಿಕಾಯಾಂ ಭವಿಷ್ಯಸಿ
ಪಿತೃಗಳ ನಿಯಮವನ್ನು ಮೀರಿ ನೀನು ಹೀನವಾದ ಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೀಯೆ. ಈ ರಾಜನ ಮಗಳಾಗಿ, ಅದ್ರಿಕೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತೀಯೆ.
ಅಷ್ಟಾವಿಂಶೇ ಭವಿತ್ರೀ ತ್ವಂ ದ್ವಾಪರೇ ಮತ್ಸ್ಯಯೋನಿಜಾ। ಏವಮುಕ್ತಾ ಪುರಾ ತೈಸ್ತ್ವಂ ಜಾತಾ ಸತ್ಯವತೀ ಶುಭಾ
ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟನೇ ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ನೀನು ಮೀನುಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತೀಯೆ. ಹೀಗೆ ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ, ನೀನು ಶುಭವಾದ ಸತ್ಯವತಿಯಾಗಿ ಜನಿಸಿದ್ದೀಯೆ.
ಅದ್ರಿಕೇತ್ಯಭಿವಿಖ್ಯಾತಾ ಬ್ರಹ್ಮಶಾಪಾದ್ವರಾಪ್ಸರಾ। ಮೀನಭಾವಮನುಪ್ರಾಪ್ತಾ ತ್ವಂ ಜನಿತ್ವಾ ಗತಾ ದಿವಮ್
ಅದ್ರಿಕಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದ ಅವಳು ಬ್ರಹ್ಮನ ಶಾಪದಿಂದ ಸ್ವರ್ಗದ ಅಪ್ಸರೆಯಾಗಿದ್ದಳು. ಮೀನು ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದು, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದಳು.
ತಸ್ಯಾಂ ಜಾತಾಸಿ ಸಾ ಕನ್ಯಾ ರಾಜ್ಞೋ ವೀರ್ಯೇಣ ಚೈವಹಿ। ತಸ್ಮಾದ್ವಾಸವಿ ಭದ್ರಂ ತೇ ಯಾಚೇ ವಂಶಕರಂ ಸುತಮ್
ಅದ್ರಿಕೆಯಿಂದ ನೀನು ಆ ಹುಡುಗಿಯಾಗಿ, ರಾಜನ ವೀರ್ಯದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ್ದೀಯೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ವಸು ನಿನ್ನನ್ನು ಅವನ ವಂಶವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಮಗನಿಗಾಗಿ ಬೇಡಿಕೊಂಡನು.
ಸಂಗಮಂ ಮಮ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಕುರುಷ್ವೇತ್ಯಭ್ಯಭಾಷತ
ಅವನು ಹೇಳಿದನು: 'ಓ ಶುಭಳೇ, ನನಗೆ ಒಡನಾಟವನ್ನು ಒದಗಿಸು.'
ವಿಸ್ಮಯಾವಿಷ್ಟಸರ್ವಾಙ್ಗೀ ಜಾತಿಸ್ಮರಣತಾಂ ಗತಾ। ಸಾಬ್ರವೀತ್ಪಶ್ಯ ಭಗವನ್ಪರಪಾರೇ ಸ್ಥಿತಾನೃಷೀನ್
ಅವಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಹಳೆಯ ಜನ್ಮವನ್ನು ನೆನೆಸಿ, ಹೇಳಿದಳು: 'ಭಗವನೆ, ಆ ಪಾರದಲ್ಲಿರುವ ಋಷಿಗಳನ್ನು ನೋಡು.'
ಆವಯೋರ್ದೃಷ್ಟಯೋರೇಭಿಃ ಕಥಂ ನು ಸ್ಯಾತ್ಸಮಾಗಮಃ। ಏವಂ ತಯೋಕ್ತೋ ಭಗವಾನ್ನೀಹಾರಮಸೃಜತ್ಪ್ರಭುಃ
'ನಾವು ಇಬ್ಬರನ್ನು ಇವರು ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಹೇಗೆ ಒಡನಾಟ ಸಾಧ್ಯ?' ಎಂದು ಅವಳು ಹೇಳಿದಾಗ, ಭಗವಂತನು ಹೊಗೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
ಯೇನ ದೇಶಃ ಸ ಸರ್ವಸ್ತು ತಮೋಭೂತ ಇವಾಭವತ್। ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸೃಷ್ಟಂ ತು ನೀಹಾರಂ ತತಸ್ತಂ ಪರಮರ್ಷಿಣಾ
ಆ ಹೊಗೆಯಿಂದ ಆ ಪ್ರದೇಶವೆಲ್ಲಾ ಕತ್ತಲೆಯಾದಂತೆ ಕಂಡಿತು. ಮಹರ್ಷಿಯು ಆ ಹೊಗೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದುದನ್ನು ನೋಡಿ,
ವಿಸ್ಮಿತಾ ಸಾಭವತ್ಕನ್ಯಾ ವ್ರೀಡಿತಾ ಚ ತಪಸ್ವಿನೀ
ಆ ಹುಡುಗಿ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದಳು ಮತ್ತು ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ತಲೆಬಾಗಿದಳು, ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದಳು.
ತ್ವತ್ಸಂಯೋಗಾಚ್ಚ ದುಷ್ಯೇತ ಕನ್ಯಾಭಾವೋ ಮಮಾಽನಘ। ಕನ್ಯಾತ್ವೇ ದೂಷಿತೇ ವಾಪಿ ಕಥಂ ಶಕ್ಷ್ಯೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ
ನಿನ್ನೊಡನೆ ಒಡನಾಟವಾದರೆ ನನ್ನ ಕನ್ಯತ್ವ ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ, ಪಾಪವಿಲ್ಲದವನೇ. ಕನ್ಯತ್ವ ಹಾಳಾದ ಮೇಲೆ ನಾನು ಮನೆಗೆ ಹೇಗೆ ಹೋಗಬಹುದು, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ?
ಗೃಹ ಗನ್ತುಮುಷೇ ಚಾಹಂ ಧೀಮನ್ನ ಸ್ಥಾತುಮುತ್ಸಹೇ। ಏತತ್ಸಂಚಿನ್ತ್ಯ ಭಗವನ್ವಿಧತ್ಸ್ವ ಯದನನ್ತರಮ್
ಮನುಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ನಾನು ಮನೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂದು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ಇಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಲು ನನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಯೋಚಿಸಿ, ಭಗವನೆ, ಮುಂದೇನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ನೀನು ನಿರ್ಧರಿಸು.
ಏವಮುಕ್ತವತೀಂ ತೀಂ ತು ಪ್ರೀತಿಮಾನುಷಿಸತ್ತಮಃ। ಉವಾಚ ಮತ್ಪ್ರಿಯಂ ಕೃತ್ವಾ ಕನ್ಯೈವ ತ್ವಂ ಭವಿಷ್ಯತಿ
ಅವಳು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಮಾನವರಲ್ಲಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಪ್ರೀತಿ ತೋರಿಸಿ ಉತ್ತರಿಸಿದನು: 'ನನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ಮೇಲೆ ನೀನು ಮತ್ತೆ ಕನ್ಯೆಯಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತೀಯೆ.'
ವೃಣೀಷ್ವ ಚ ವರಂ ಭೀರುಂ ಯಂ ತ್ವಮಿಚ್ಛಸಿ ಭಾಮಿನಿ। ವೃಥಾ ಹಿ ನ ಪ್ರಸಾದೋ ಮೇ ಭೂತಪೂರ್ವಃ ಶುಚಿಸ್ಮಿತೇ
'ಭಯಪಡುವೆ, ನೀನು ಯಾವ ವರವನ್ನು ಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳು, ಸುಂದರಿಯೇ. ನನ್ನ ಅನುಗ್ರಹವು ಎಂದಿಗೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿಲ್ಲ, ಶುಚಿಸ್ಮಿತೆಯೇ.'
ಏವಮುಕ್ತಾ ವರಂ ವವ್ರೇ ಗಾತ್ರಸೌಗನ್ಧ್ಯಮುತ್ತಮಮ್। ಸಚಾಸ್ಯೈ ಭಗವಾನ್ಪ್ರಾದಾನ್ಮನಃ ಕಾಙ್ಕ್ಷಿತಂ ಪ್ರಭುಃ
ಅವಳು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ತನ್ನ ದೇಹದಿಂದ ಸುಗಂಧ ಹರಡುವ ವರವನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿದಳು. ಭಗವಂತನು ಅವಳ ಮನಸ್ಸಿನ ಆಶಯವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದನು.
ತತೋ ಲಬ್ಧವರಾ ಪ್ರೀತಾ ಸ್ತ್ರೀಭಾವಗುಣಭೂಷಿತಾ। ಜಗಾಮ ಸಹ ಸಂಸರ್ಗಮೃಷಿಣಾಽದ್ಭುತಕರ್ಮಣಾ
ಆ ವರವನ್ನು ಪಡೆದ ಸಂತೋಷದಲ್ಲಿ, ಸ್ತ್ರೀಸ್ವಭಾವದ ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತಳಾಗಿ, ಆ ಅದ್ಭುತ ಕಾರ್ಯಗಳ ಋಷಿಯೊಡನೆ ಸಂಸರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದಳು.
ತಸ್ಯಾಸ್ತು ಯೋಜನಾದ್ಗನ್ಧಮಾಜಿಘ್ರನ್ತ ನರಾ ಭುವಿ
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ಅವಳ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಒಂದು ಯೋಜನ ದೂರದಲ್ಲಿಯೇ ಅನುಭವಿಸಿದರು.
ತಸ್ಯಾ ಯೋಜನಗನ್ಧೇತಿ ತತೋ ನಾಮಾಪರಂ ಸ್ಮೃತಮ್। ಇತಿ ಸತ್ಯವತೀ ಹೃಷ್ಟಾ ಲಬ್ಧ್ವಾ ವರಮನುತ್ತಮಮ್
ಅವಳ ದೇಹದ ಸುಗಂಧ ಒಂದು ಯೋಜನ ದೂರವರೆಗೆ ಹರಡಿದ ಕಾರಣ, ಅವಳಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರು ಬಂದಿತು. ಹೀಗೆ ಸತ್ಯವತಿ ಆ ಅನನ್ಯವಾದ ವರವನ್ನು ಪಡೆದು ಸಂತೋಷಗೊಂಡಳು.
ಪರಾಶರೇಣ ಸಂಯುಕ್ತಾ ಸದ್ಯೋ ಗರ್ಭಂ ಸುಷಾವ ಸಾ। ಜಜ್ಞೇ ಚ ಯಮುನಾದ್ವೀಪೇ ಪಾರಾಶರ್ಯಃ ಸ ವೀರ್ಯವಾನ್
ಪರಾಶರನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡ ತಕ್ಷಣವೇ ಅವಳು ಗರ್ಭವತಿ ಆಯಿತು. ಯಮುನಾನದ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಪರಾಶರನ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದರು.
ಸ ಮಾತರಮನುಜ್ಞಾಪ್ಯ ತಪಸ್ಯೇವ ಮನೋ ದಧೇ। ಸ್ಮೃತೋಽಹಂ ದರ್ಶಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಕೃತ್ಯೇಷ್ವಿತಿ ಚ ಸೋಽಬ್ರವೀತ್
ಆ ಮಗನು ತಾಯಿಯಿಂದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದನು. ಅವನು ಹೇಳಿದನು: 'ನನ್ನನ್ನು ನೆನೆಸಿದಾಗ ಯಾವ ಕೆಲಸಕ್ಕೂ ನಾನು ಬರುವೆನು.'
ಏವಂ ದ್ವೈಪಾಯನೋ ಜಜ್ಞೇ ಸತ್ಯವತ್ಯಾಂ ಪರಾಶರಾತ್। ನ್ಯಸ್ತೋದ್ವೀಪೇ ಯದ್ಬಾಲಸ್ತಸ್ಮಾದ್ದ್ವೈಪಾಯನಃಸ್ಮೃತಃ
ಹೀಗೆ ಪರಾಶರನಿಂದ ಸತ್ಯವತಿಯಿಗೆ ದ್ವೈಪಾಯನನು ಜನಿಸಿದನು. ಅವನು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ದ್ವೈಪಾಯನ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಪಾದಾಪಸಾರಿಣಂ ಧರ್ಮಂ ಸ ತು ವಿದ್ವಾನ್ಯುಗೇ ಯುಗೇ। ಆಯುಃ ಶಕ್ತಿಂ ಚ ಮರ್ತ್ಯಾನಾಂ ಯುಗಾವಸ್ಥಾಮವೇಕ್ಷ್ಯಚ
ಆ ಜ್ಞಾನಿ, ಪ್ರತಿ ಯುಗಕ್ಕೂ ತಕ್ಕಂತೆ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು; ಮನುಷ್ಯರ ಆಯುಷ್ಯ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಯುಗದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡನು.
ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಂ ಚ ತಥಾನುಗ್ರಹಕಾಙ್ಕ್ಷಯಾ। ವಿವ್ಯಾಸ ವೇದಾನ್ಯಸ್ಮತ್ಸ ತಸ್ಮಾದ್ವ್ಯಾಸ ಇತಿ ಸ್ಮೃತಃ
ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೂ ಅನುಗ್ರಹವಾಗಲೆಂದು, ಅವನು ವೇದಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ನಮಗೆ ನೀಡಿದನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ವ್ಯಾಸ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ವೇದಾನಧ್ಯಾಪಯಾಮಾಸ ಮಹಾಭಾರತಪಞ್ಚಮಾನ್। ಸುಮನ್ತುಂ ಜೈಮಿನಿಂ ಪೈಲಂ ಶುಕಂ ಚೈವ ಸ್ವಮಾತ್ಮಜಮ್
ಅವನು ವೇದಗಳನ್ನೂ, ಐದನೆಯದಾಗಿ ಮಹಾಭಾರತವನ್ನೂ ಸುಮಂತು, ಜೈಮಿನಿ, ಪೈಲ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮಗ ಶುಕನಿಗೆ ಬೋಧಿಸಿದನು.