ಏವಮುಕ್ತಃ ಸ ಭೀಮಸ್ತು ಭ್ರಾತ್ರಾ ಚೈವ ಚ ಕೃಷ್ಣಯಾ। ಮುಮೋಚ ತಂ ಮಹಾಪಾಪಂ ಜಯದ್ರಥಮಚೇತನಮ್
ಹೀಗೆ ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣೆಯಿಂದ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಭೀಮನು, ಮಹಾಪಾಪಿ ಜಯದ್ರಥನನ್ನು ಪ್ರಜ್ಞೆಹೀನನಾಗಿದ್ದಾಗ ಬಿಡಿದನು.
ಸ ಮುಕ್ತೋಽಭ್ಯೇತ್ಯರಾಜಾನಮಭಿವಾದ್ಯ ಯುಧಿಷ್ಠಿರಮ್। ವವನ್ದೇ ವಿಹ್ವಲೋರಾಜಾತಾಂಶ್ಚ ವೃದ್ಧಾನ್ಮುನೀಂಸ್ತದಾ
ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟ ಜಯದ್ರಥನು ರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ನಡುಕದಿಂದ ಹಿರಿಯರು ಮತ್ತು ಮುನಿಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.
ತಮುವಾಚ ಧೃಣೀ ರಾಜಾ ಧರ್ಮಪುತ್ರೋ ಯುಧಿಷ್ಠಿರಃ। ತಥಾಜಯದ್ರಥಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಗೃಹೀತಂ ಸವ್ಯಸಾಚಿನಾ
ದಯಾಳು ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು, ಸವ್ಯಾಸಾಚಿಯು ಜಯದ್ರಥನನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.
ಅದಾಸೋ ಗಚ್ಛ ಮುಕ್ತೋಸಿ ಮೈವಂ ಕಾರ್ಷೀಃ ಪುನಃ ಕ್ವಚಿತ್। ಸ್ತ್ರೀಕಾಮುಕ ಧಿಗಸ್ತು ತ್ವಾಂ ಕ್ಷುದ್ರಃ ಕ್ಷತ್ರಸಹಾಯವಾನ್
ನೀನು ಈಗ ದಾಸನಲ್ಲ, ಹೋಗು, ನೀನು ಮುಕ್ತನು. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಹೀಗೆ ಮಾಡಬೇಡ. ಹೆಂಗಸಿಗಾಗಿ ಆಸೆಪಡುವ ನೀನು, ನೀಚನು, ಕೆಟ್ಟ ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಸಂಗದವನು, ನಿನ್ನನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಏವಂವಿಧಂ ಹಿ ಕ ಕುರ್ಯಾತ್ತ್ವದನಯಃ ಪುರುಷಾಧಮಃ। `ಕರ್ಮ ಧರ್ಮವಿರುದ್ಧಂ ವೈ ಲೋಕದುಷ್ಟಂ ಚ ದುರ್ಮತೇ
ನಿನ್ನಂಥ ಪುರುಷಾಧಮನಾದವನು ಇಂತಹ ದುಷ್ಕರ್ಮವನ್ನು ಯಾರು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ? ಇದು ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಲೋಕವನ್ನು ಭ್ರಷ್ಟಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ದುರ್ಮತಿಯಾದವನೆ.
ಗತಸತ್ತ್ವಮಿವ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಕರ್ತಾರಮಶುಭಸ್ಯ ತಮ್। ಸಂಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯಭರತಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಕೃಪಾಂ ಚಕ್ರೇ ನರಾಧಿಪಃ
ಅವನು ಪ್ರಾಣವಿಲ್ಲದವನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ದುಷ್ಕರ್ಮಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಭರತವಂಶದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜನು ಅವನಿಗೆ ಕರುಣೆ ತೋರಿದನು.
ಧರ್ಮೇ ತೇ ವರ್ಧತಾಂ ವುದ್ಧಿರ್ಮಾ ಚಾಧರ್ಮೇ ಮನಃ ಕೃಥಾಃ। ಸಾಶ್ಚ ಸಾಥಪಾದಾತಃ ಸ್ವಸ್ತಿ ಗಚ್ಛ ಜಯದ್ರಥ
ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ಸದಾ ಧರ್ಮದ ಕಡೆಗೆ ಬೆಳೆಯಲಿ; ಅಧರ್ಮದ ಕಡೆಗೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹಾಕಬೇಡ. ಈ ಮಾತುಗಳಿಂದ, ಜಯದ್ರಥ, ನೀನು ಸುಖವಾಗಿ ಹೋಗು.
ಏವಮುಕ್ತಸ್ತು ಸವ್ರೀಜಂ ತೂಷ್ಣೀಂ ಕಿಂಚಿದವಾಙ್ಯುಖಃ। ಜಗಾಮ ರಾಜಾ ದುಃಖಾರ್ತೋ ಗಙ್ಗಾದ್ವಾರಾಯ ಭಾರತ
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಆ ರಾಜನು ತನ್ನ ಜೊತೆಗಿದ್ದವರೊಂದಿಗೆ, ಮೌನವಾಗಿ, ತಲೆ ಕೆಳಗಿಟ್ಟು, ದುಃಖದಿಂದ ಗಂಗಾದ್ವಾರದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು, ಭಾರತ.
ಸ ದೇವಂ ಶರಣಂ ಗತ್ವಾ ವಿರೂಪಾಕ್ಷಮುಮಾಪತಿಮ್। ತಪಶ್ಚಚಾರ ವಿಪುಲಂ ತಸ್ಯ ಪ್ರೀತೋ ವೃಷಧ್ವಜಃ
ಅವನು ವಿರೂಪಾಕ್ಷನೆಂಬ ದೇವರ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆದು, ಉಮಾದೇವಿಯ ಪತಿಯಾದ ಅವನಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು. ವೃಷಧ್ವಜನು ಅವನಿಂದ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು.
ಬಲಿಂ ಸ್ವಯಂ ಪ್ರತ್ಯಗೃಹ್ಣಾತ್ಪ್ರೀಯಮಾಣಸ್ತ್ರಿಲೋಚನಃ। ವರಂ ಚಾಸ್ಮೈ ದದೌ ದೇವಃ ಸ ಜಗ್ರಾಹ ಚ ತಚ್ಛೃಣು
ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ದೇವರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅವನ ಬಲಿಯನ್ನು ಸ್ವತಃ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ವರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು. ಅವನು ಯಾವ ವರವನ್ನು ಪಡೆದನೆಂದು ಕೇಳು.
ಸಮಸ್ತಾನ್ಸರಥಾನ್ಪಞ್ಚಜಯೇಯಂ ಯುಧಿ ಪಾಣ್ಡವಾನ್। ಇತಿ ರಾಜಾಽಬ್ರವೀದ್ದೇವಂ ನೇತಿ ದೇವಸ್ತಮಬ್ರವೀತ್
ರಾಜನು ದೇವರಿಗೆ, 'ನಾನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರು ಮತ್ತು ಅವರ ರಥಸಾರಥಿಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಜಯಿಸಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ದೇವರು, 'ಅದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
ಅಜಯ್ಯಾಂಶ್ಚಾಪ್ಯವಧ್ಯಾಂಶ್ಚ ವಾರಯಿಷ್ಯಸಿ ತಾನ್ಯುಧಿ। ಋತೇಽರ್ಜುನಂ ಮಹಾಬಾಹುಂ ನರಂ ನಾಮ ಸುರೇಶ್ವರಮ್
'ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ, ಉಳಿದ ಪಾಂಡವರನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯಿಸಲಾಗದು, ಅವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಗದು; ಅವರು ಅಜೇಯರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ,' ಎಂದು ದೇವರು ಹೇಳಿದರು.
ಬದರ್ಯಾಂ ತಪ್ತತಪಸಂ ನಾರಾಯಣಸಹಾಯಕಮ್। ಅಜಿತಂ ಸರ್ವಲೋಕಾನಾಂ ದೇವೈರಪಿ ದುರಾಸದಮ್
'ಬದರಿಯಲ್ಲಿ, ನರಾಯಣನ ಸಹಾಯದಿಂದ, ಅವನು ತೀವ್ರ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಿಗೂ ಅಜೇಯನು, ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಲು ಅಸಾಧ್ಯನು.'
ಮಯಾ ದತ್ತಂ ಪಾಶುಪತಂ ದಿವ್ಯಮಪ್ರತಿಮಂ ಶರಮ್। ಅವಾಪ ಲೋಕಪಾಲೇಭ್ಯೋ ವಜ್ರಾದೀನ್ಸ ಮಹಾಶರಾನ್
'ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಅಪೂರ್ವವಾದ ದೈವಿಕ ಪಾಶುಪತಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ; ಲೋಕಪಾಲರಿಂದ ಅವನು ವಜ್ರಾದಿ ಮಹಾಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ.'
ದೇವದೇವೋ ಹ್ಯನನ್ತಾತ್ಮಾ ವಿಷ್ಣುಃ ಸುರಗುರುಃ ಪ್ರಭುಃ। ಪ್ರಧಾನಪುರುಷೋಽವ್ಯಕ್ತೋವಿಶ್ವಾತ್ಮಾವಿಶ್ವಮೂರ್ತಿಮಾನ್
'ದೇವತೆಗಳ ದೇವರು, ಅನಂತಾತ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ದೇವತೆಗಳ ಗುರು, ಪ್ರಭು, ಮೂಲಪುರುಷ, ಅವ್ಯಕ್ತ, ವಿಶ್ವದ ಆತ್ಮ, ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವವನು.'
ಯುಗಾನ್ತಕಾಲೇ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತೇ ಕಾಲಾಗ್ನಿರ್ದಹತೇ ಜಗತ್। ಸಪರ್ವತಾರ್ಣವದ್ವೀಪಂ ಸಶೈಲವನಕಾನನಮ್। ನಿರ್ದಹನ್ನಾಗಲೋಕಾಂಶ್ಚಪಾತಾಲತಲಚಾರಿಣಃ
'ಯುಗಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಲಾಗ್ನಿ ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಬೆಚ್ಚಿಬಿಡುತ್ತದೆ—ಪರ್ವತಗಳು, ಸಮುದ್ರಗಳು, ದ್ವೀಪಗಳು, ಕಾಡುಗಳು, ವನಗಳು, ನಾಗಲೋಕಗಳು ಮತ್ತು ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿರುವವರನ್ನೂ ಸಹ.'
ಅಥಾನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಸುಮಹನ್ನಾನಾವರ್ಣಾಃ ಪಯೋಧರಾಃ। ಘೋರಸ್ವರಾ ವಿನದಿನಸ್ತಟಿನ್ಮಾಲಾವಲಮ್ಬಿನಃ। ಸಮುತ್ತಿಷ್ಠನ್ದಿಶಃ ಸರ್ವಾವಿವರ್ಷನ್ತಃ ಸಮನ್ತತಃ
'ಆಮೇಲೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ತಾದ, ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಮೋಡಗಳು, ಭಯಾನಕ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ, ಮಿಂಚಿನ ಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡು, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಏಳುತ್ತಾ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮಳೆಯನ್ನೂ ಸುರಿಸುತ್ತವೆ.'
ತತೋಽಗ್ನೀಂ ಶಮಯಾಮಾಸುಃ ಸಂವರ್ತಾಗ್ನಿನಿಯಾಮಕಾಃ। ಅಕ್ಷಮಾತ್ರೈಶ್ಚ ಧಾರಾಭಿಸ್ತಿಷ್ಠನ್ತ್ಯಾಪೂರ್ಯ ಸರ್ವಶಃ
'ಆ ಮೋಡಗಳು ಸಂಹಾರಾಗ್ನಿಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತವೆ; ಎಲ್ಲೆಡೆ ನಿಂತು, ಬಲವಾದ ನೀರಿನ ಹರಿವಿನಿಂದ ಜಗತ್ತನ್ನು ತುಂಬುತ್ತವೆ.'
ಏಕಾರ್ಣವೇ ತದಾತಸ್ಮಿನ್ನುಪಶಾನ್ತಚರಾಚರೇ। ನಷ್ಟಚನ್ದ್ರಾರ್ಕಪವನೇ ಗ್ರಹನಕ್ಷತ್ರವರ್ಜಿತೇ। ಚತುರ್ಯುಗಸಹಸ್ರಾನ್ತೇ ಸಲಿಲೇನಾಪ್ಲುತಾ ಮಹೀ
'ಆಗ, ಆ ಒಬ್ಬೇ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ, ಚಲಿಸುವುದೂ ನಿಲ್ಲುವುದೂ ಎಲ್ಲವೂ ಶಾಂತವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಚಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯ, ಗಾಳಿ, ಗ್ರಹ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಲ್ಲದೆ, ನಾಲ್ಕು ಯುಗಗಳ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ, ಭೂಮಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತದೆ.'
ತತೋ ನಾರಾಯಣಾಖ್ಯಸ್ತು ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷಃ ಸಹಸ್ರಪಾತ್। ಸಹಸ್ರಶೀರ್ಪಾ ಪುರುಷಃ ಸ್ವಪ್ನುಕಾಮಸ್ತ್ವತೀನ್ದ್ರಿಯಃ
'ಆಮೇಲೆ ನಾರಾಯಣನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, ಸಾವಿರ ಕಣ್ಣು, ಸಾವಿರ ಕಾಲು, ಸಾವಿರ ತಲೆಗಳಿರುವ ಪುರುಷನು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಅತೀತನಾದ, ನಿದ್ರೆಗೆ ಮನಸ್ಸು ಹಾಕಿರುವವನು ಉಳಿಯುತ್ತಾನೆ.'
ಫಣಾಸಹಸ್ರವಿಕಟಂ ಶೇಷಂ ಪರ್ಯಙ್ಕಭೋಗಿನಮ್। ಸಹಸ್ರಮಿವ ತಿಗ್ಮಾಂಶುಸಂಘಾತಮಮಿತದ್ಯುತಿಮ್। ಕುನ್ದೇನ್ದುಹಾರಗೋಕ್ಷೀರಮೃಣಾಲಕುಮುದಪ್ರಭಮ್
'ಸಾವಿರ ಫಣಗಳಿರುವ ಭಯಾನಕ ಶೇಷನ ಮೇಲೆ, ಅವನ ಭುಜಂಗದ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ, ಸಾವಿರ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಅತಿ ದೀಪ್ತಿಯುಳ್ಳ, ಕುಂದ, ಚಂದ್ರ, ಹಾಲು, ಬೆಳ್ಳಿ, ಕಮಲದ ದಂಡದಂತೆ ಶ್ವೇತವರ್ಣದ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ.'
ತತ್ರಾಸೌ ಭಗವಾನ್ದೇವಃ ಸ್ವಪಞ್ಜಲನಿಧೌ ತದಾ। ನೈಶೇನ ತಮಸಾ ವ್ಯಾಪ್ತಾಂ ಸ್ವಾಂ ರಾತ್ರಿಂಕುರುತೇ ವಿಭುಃ
'ಅಲ್ಲಿ, ಆ ಭಗವಂತನು, ಆ ನೀರಿನ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ, ರಾತ್ರಿ ಎಂಬ ಕತ್ತಲಿನಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು, ತನ್ನ ರಾತ್ರಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.'
ಸತ್ವೋದ್ರೇಕಾತ್ಪ್ರಬುದ್ಧಸ್ತು ಶೂನ್ಯಂ ಲೋಕಮಪಶ್ಯತ। ಇಮಂ ಚೋದಾಹರನ್ತ್ಯತ್ರಶ್ಲೋಕಂ ನಾರಾಯಣಂ ಪ್ರತಿ
'ಸತ್ತ್ವಗುಣದ ಹೆಚ್ಚಿನಿಂದ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡು, ಅವನು ಜಗತ್ತನ್ನು ಖಾಲಿಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ; ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣನ ಕುರಿತು ಒಂದು ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.'
ಆಪೋ ನಾರಾಸ್ತತ್ತನವ ಇತ್ಯಪಾಂ ನಾಮ ಶುಶ್ರುಮಃ। ಅಯನಂ ತೇನ ಚೈವಾಸ್ತೇ ತೇನ ನಾರಾಯಣಃ ಸ್ಮೃತಃ
'ನೀರನ್ನು ನಾರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಅವನ ಮೂಲರೂಪ. ನೀರಿಗೆ ಆ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ; ಅವನು ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುವುದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ನಾರಾಯಣ ಎಂದು ನೆನಪಿಸುತ್ತಾರೆ.'
ಪ್ರಧ್ಯಾನಸಮಕಾಲಂ ತುಪ್ರಜಾಹೇತೋಃ ಸನಾತನಃ। ಧ್ಯಾತಮಾತ್ರೇ ತು ಭಗವನ್ನಾಭ್ಯಾಂ ಪದ್ಮಃ ಸಮುತ್ಥಿತಃ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸೃಷ್ಟಿಗಾಗಿ ಭಗವಂತನು ಆಳವಾದ ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಮನುಷ್ಯನು ಬಿದ್ದಾಗ, ನಿನ್ನ ನಾಭಿಯಿಂದ ಒಂದು ಕಮಲವು ಹುಟ್ಟಿಬಂದಿತು.
ತತಶ್ಚತುರ್ಮುಖೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ನಾಭಿಪದ್ಮಾದ್ವಿನಿಃಸೃತಃ। ತತ್ರೋಪವಿಷ್ಟಃ ಸಹಸಾ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಲೋಕಪಿತಾಮಹಃ
ಆ ಕಮಲದಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳಿರುವ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೊರಬಂದನು; ಅಲ್ಲೇ, ಲೋಕಪಿತಾಮಹನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹಠಾತ್ ಕುಳಿತುಕೊಂಡನು.
ಶೂನ್ಯಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಜಗತ್ಕೃತ್ಸ್ನಂ ಮಾನಸಾನಾತ್ಮನಃ ಸಮಾನ್। ತತೋ ಮರೀಚಿಪ್ರಮುಖಾನ್ಮಹರ್ಷೀನಸೃಜನ್ನವ
ಅವನು ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಖಾಲಿಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮಾರೀಚಿಯವರನ್ನು ಮೊದಲಾಗಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
ತೇಽಸೃಜನ್ಸರ್ವಭೂತಾನಿ ತ್ರಸಾನಿ ಸ್ಥಾವರಾಣಿ ಚ। ಯಕ್ಷರಾಕ್ಷಸಭೂತಾನಿ ಪಿಶಾಚೋರಗಮಾನುಷಾನ್
ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳನ್ನು—ಚಲಿಸುವವುಗಳನ್ನೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವವುಗಳನ್ನೂ, ಯಕ್ಷ, ರಾಕ್ಷಸ, ಭೂತ, ಪಿಶಾಚ, ಹಾವು, ಮಾನವರನ್ನೂ—ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು.
ಸೃಜತೇ ಬ್ರಹ್ಮಮೂರ್ತಿಸ್ತು ರಕ್ಷತೇ ಪೌರುಷೀ ತನುಃ। ರೌದ್ರೀ ಭಾವೇನ ಶಮಯೇತ್ತಿಸ್ರೋಽವಸ್ಥಾಃ ಪ್ರಜಾಪತೇಃ
ಬ್ರಹ್ಮನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಪುರುಷ ರೂಪದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸಿ, ಉಗ್ರ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಲಯಗೊಳಿಸುವುದು—ಇವು ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಮೂರು ಸ್ಥಿತಿಗಳಾಗಿವೆ.
ನ ಶ್ರುತಂ ತೇ ಸಿನ್ಧುಪತೇ ವಿಷ್ಣೋರದ್ಭುತಕರ್ಮಣಃ। ಕಥ್ಯಮಾನಾನಿ ಮುನಿಭಿರ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣೈರ್ವೇದಪಾರಗೈಃ
ಸಿಂಧುಪತಿ, ನೀನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅದ್ಭುತ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ವೇದಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ಮುನಿಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೇಳಿದಂತೆ ಕೇಳಿಲ್ಲವಲ್ಲ.