ಪುರಾ ಹಿ ಮನ್ತ್ರಾಹುತಿಪೂಜಿತಾಯಾಂ ಹುತಾಗ್ನಿವೇದ್ಯಾಂ ಬಲಿಭುಙ್ಗಿಲೀಯತೇ। ಶ್ರುತಿಂ ಚ ಸಮ್ಯಕ್ಪ್ರಸೃತಾಂ ಮಹಾಧ್ವರೇ ಗ್ರಾಮ್ಯೋ ಜನೋ ಯದ್ವದಸೌ ನ ನಾಶಯೇತ್
ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಗ್ನಿಗೆ ಗೌರವದಿಂದ ಹೋಮ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅರ್ಪಿಸಿದ ಭೋಜನವನ್ನು ಯೋಗ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಮಹಾಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧವಾದ ವೇದಪಾಠ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ಅದನ್ನು ವ್ಯತ್ಯಯಗೊಳಿಸಬಾರದು ಎಂಬ ನಿಯಮ ಇದೆ.
ಮಾ ವಃ ಪ್ರಿಯಾಯಾಃ ಸುನಸಂ ಸುಲೋಚನಂ ಚನ್ದ್ರಪ್ರಭಾಚ್ಛಂ ವದನಂ ಪ್ರಸನ್ನಮ್। ಸ್ಪೃಶ್ಯಾಚ್ಛುಭಂ ಕಶ್ಚಿದಕೃತ್ಯಕಾರೀ ಶ್ವಾ ವೈ ಪುರೋಡಾಶಮಿವಾಧ್ವರಸ್ಥಮ್
ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಿಯೆಯ ಸುಂದರ ಮೂಗು, ಮನಮೋಹಕ ಕಣ್ಣುಗಳು, ಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಮುಖ ಮತ್ತು ಹರ್ಷಭರಿತವಾದ ಮುಖವನ್ನು ಯಾರೂ ತಪ್ಪಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಾರದು; ಯಜ್ಞದ ವೇದಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿರುವ ಹವನವನ್ನು ನಾಯಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಾರದು ಎಂಬಂತೆ.
ಏತಾನಿ ವರ್ತ್ಮಾನ್ಯನುಯಾತ ಶೀಘ್ರಂ ಮಾ ವಃ ಕಾಲಃ ಕ್ಷಿಪ್ರಮಿಹಾತ್ಯಗಾದ್ವೈ
ಈ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಿ, ಇಲ್ಲಿಯೇ ಸಮಯವನ್ನು ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ.
ಶೀಘ್ರಂ ಪ್ರಧಾವಧ್ವಮಿತೋ ನರೇನ್ದ್ರಾ ಯಾವನ್ನ ದೂರಂ ವ್ರಜತೀತಿ ಪಾಪಃ। ಪ್ರತ್ಯಾಹರಧ್ವಂ ದ್ವಿಷತಾಂ ಸಕಾಶಾ- ಲ್ಲಕ್ಷ್ಮೀಮಿವ ಸ್ವಾಂ ದಯಿತಾಂ ನೃಸಿಂಹಾಃ
ರಾಜರೆ, ಪಾಪಿ ದೂರ ಹೋಗುವ ಮೊದಲು ನೀವು ಬೇಗನೆ ಇಲ್ಲಿ ನಿಂದ ಓಡಿ ಹೋಗಿ; ಶತ್ರುಗಳ ಬಳಿಯಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಿಯ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವಂತೆ ಪಿಂಚಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ.
ಭದ್ರೇ ಪ್ರತಿಕ್ರಾಮ ನಿಯಚ್ಛ ವಾಚಂ ಮಾಽಸ್ಮತ್ಸಕಾಶೇ ಪರುಷಾಣ್ಯವೋಚಃ। ರಾಜಾನೋ ವಾ ಯದಿ ವಾ ರಾಜಪುತ್ರಾ ಬಲೇನ ಮತ್ತಾಃ ಪಞ್ಚತಾಂ ಪ್ರಾಪ್ನುವನ್ತಿ
ಮೆಚ್ಚಿನವಳೇ, ಹಿಂತಿರುಗು ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಮಾತನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸು; ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಕಠಿಣವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಬೇಡ. ರಾಜರಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ರಾಜಕುಮಾರರಾಗಿರಲಿ, ಅಧಿಕಾರದ ಗರ್ವದಿಂದ ಮತ್ತಾದವರು ಕೊನೆಗೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಏತಾವದುಕ್ತ್ವಾ ಪ್ರಯಯುರ್ಹಿ ಶೀಘ್ರಂ ತಾನ್ಯೇವ ವರ್ತ್ಮಾನ್ಯನುವರ್ತಮಾನಾಃ। ಮುಹುರ್ಮುಹುರ್ವ್ಯಾಲವದುಚ್ಛ್ವಸನ್ತೋ ಜ್ಯಾಂ ವಿಕ್ಷಿಪನ್ತಶ್ಚ ಮಹಾಧನುರ್ಭ್ಯಃ
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಅವರು ಬೇಗನೆ ಹೊರಟರು, ಅದೇ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು; ಪುನಃ ಪುನಃ ಹಾವುಗಳಂತೆ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ಮಹಾ ಧನುಷ್ಯಗಳಿಂದ ಜ್ಯೆಯನ್ನು ಎಳೆದರು.
ತತೋಽಪಶ್ಯಂಸ್ತಸ್ಯ ಸೈನ್ಯಸ್ಯ ರೇಣು- ಮುದ್ಧೂತಂ ವೈ ವಾಜಿಸ್ವುರಪ್ರಣುನ್ನಮ್। ಪದಾತೀನಾಂ ಮಧ್ಯಗತಂ ಚ ಧೌಮ್ಯಂ ವಿಕ್ರೋಶನ್ತಂ ಭೀಮ ಪಾರ್ಥೇತ್ಯಭೀಕ್ಷ್ಣಮ್
ಆಮೇಲೆ ಅವರು ಆ ಸೇನೆಯ ಧೂಳನ್ನು, ಕುದುರೆಗಳು ಓಡಿದಾಗ ಎದ್ದಿದ್ದನ್ನು ನೋಡಿದರು; ಪಾದಾತಿಗಳ ನಡುವೆ ಧೌಮ್ಯನು ಇದ್ದನು, ಅವನು 'ಭೀಮ! ಪಾರ್ಥ!' ಎಂದು ಪುನಃ ಪುನಃ ಕೂಗುತ್ತಿದ್ದನು.
ತೇ ಸಾನ್ತ್ವ್ಯ ಧೌಮ್ಯಂ ಪರಿದೀನಸತ್ವಾಃ ಸುಖಂ ಭವಾನೇತ್ವಿತಿ ರಾಜಪುತ್ರಾಃ। ಶ್ಯೇನಾ ಯಥೈವಾಮಿಷಸಂಪ್ರಯುಕ್ತಾ ಜವೇನ ತತ್ಸೈನ್ಯಮಥಾಭ್ಯಧಾವನ್
ರಾಜಕುಮಾರರು ದುಃಖಿತನಾದ ಧೌಮ್ಯನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ, 'ನೀನು ಸುಖವಾಗಿರು' ಎಂದರು. ನಂತರ ಗಿಡುಗಗಳು ಮಾಂಸವನ್ನು ನೋಡಿದಂತೆ, ಅವರು ವೇಗವಾಗಿ ಆ ಸೇನೆಯತ್ತ ದೌಡಾಯಿಸಿದರು.
ತೇಷಾಂ ಮಹೇನ್ದ್ರೋಪಮವಿಕ್ರಮಾಣಾಂ ಸಂರಬ್ಧಾನಾಂ ಧರ್ಷಣಾದ್ಯಾಜ್ಞಸೇನ್ಯಾಃ। ಕ್ರೋಧಃ ಪ್ರಜಜ್ವಾಲ ಜಯದ್ರಥಂ ಚ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪ್ರಿಯಾಂ ತಸ್ಯ ರಥೇ ಸ್ಥಿತಾಂ ಚ
ಇಂದ್ರನಂತೆ ಶೌರ್ಯವಿದ್ದ, ಕೋಪದಿಂದ ಉರಿದ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯವಂತರಾದ ಅವರಲ್ಲಿ, ಜಯದ್ರಥನು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯತಮೆಯೊಂದಿಗೆ ರಥದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಕೋಪವು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು.
ಪ್ರಚುಕ್ರುಶುಶ್ಚಾಪ್ಯಥ ಸಿನ್ಧುರಾಜಂ ವೃಕೋದರಶ್ಚೈವ ಧನಂಜಯಶ್ಚ। ಯಮೌ ಚ ರಾಜಾ ಚ ಮಹಾಧನುರ್ಧರಾ- ಸ್ತತೋ ದಿಶಃ ಸಂಮುಮುಹುಃ ಪರೇಷಾಮ್
ಆಗ ಭೀಮಸೇನ, ಧನಂಜಯ, ಯಮಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ರಾಜನು, ಎಲ್ಲರೂ ಮಹಾ ಧನುಷ್ಯಧಾರಿಗಳು, ಸಿಂಧುರಾಜನ ಮೇಲೆ ಕೂಗಿದರು; ಶತ್ರುಗಳ ದಂಡುಗಳು ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವು.
ತತೋ ಘೋರತರಃ ಶಬ್ದೋ ವನೇ ಸಮಭವತ್ತದಾ। ಭೀಮಸೇನಾರ್ಜುನೌ ದೃಷ್ಟ್ವಾಕ್ಷತ್ರಿಯಣಾಮಮರ್ಷಿಣಾಮ್
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕೋಪಗೊಂಡ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಭೀಮಸೇನ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನರನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಭಯಾನಕವಾದ ಶಬ್ದವು ಕೇಳಿಬಂದಿತು.
ತೇಷಾಂ ಧ್ವಜಾಗ್ರಾಣ್ಯಭಿವೀಕ್ಷ್ಯ ರಾಜಾ ಸ್ವಯಂದುರಾತ್ಮಾ ಕುರುಪುಙ್ಗವಾನಾಮ್। ಜಯದ್ರಥೋ ಯಾಜ್ಞಸೇನೀಮುವಾಚ ರಥೇ ಸ್ಥಿತಾಂ ಭಾನುಮತೀಂ ಹತೌಜಾಃ
ಕೌರವರ ಪ್ರಮುಖರ ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಸ್ವಚ್ಛಂದವಾದ ರಾಜ ಜಯದ್ರಥನು, ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ರಥದಲ್ಲಿ ನಿಂತ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಯಾಜ್ಞಸೇನಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೀಗೆಂದನು.
ಆಯಾನ್ತೀಮೇ ಪಞ್ಚರಥಾ ಮಹಾನ್ತೋ ಮನ್ಯೇ ಚ ಕೃಷ್ಣೇ ಪತಯಸ್ತವೈತೇ। ಸಾ ಜಾನತೀ ಖ್ಯಾಪಯ ನಃ ಸುಕೇಶಿ ಪರಂಪರಂ ಪಾಣ್ಡವಾನಾಂ ರಥಸ್ಥಮ್
ಈ ಐದು ದೊಡ್ಡ ರಥಗಳು ಬರುತ್ತಿವೆ, ಕೃಷ್ಣೆ, ಅವರೆಲ್ಲಾ ನಿನ್ನ ಪತಿಗಳೆಂದು ನನಗೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಸುಕೇಶಿಯೇ, ನೀನು ತಿಳಿದಿರುವುದರಿಂದ, ಆ ಪಾಂಡವರ ವಂಶವನ್ನು ನಮಗೆ ವಿವರಿಸು.
ಕಿಂ ತೇ ಜ್ಞಾತೈರ್ಮೂಢ ಮಹಾಧನುರ್ಧರೈ- ರನಾಯುಷ್ಯಂ ಕರ್ಮ ಕುತ್ವಾಽತಿಘೋರಮ್। ಏತೇ ವೀರಾಃ ಪತಯೋ ಮೇ ಸಮೇತಾ ನ ವಃ ಶೇಷಃ ಕಶ್ಚಿದಿಹಾಸ್ತಿ ಯುದ್ಧೇ
ಮೂಢನೇ, ಆ ಮಹಾ ಧನುಷ್ಯಧಾರಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದು ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ನೀನು ಜೀವವನ್ನು ಪಣಕ್ಕಿಟ್ಟು ಈ ಭಯಾನಕ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವೆ. ನನ್ನ ಪತಿಗಳು, ಈ ವೀರರು ಇಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ; ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿಮಗ್ಯಾರೂ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
ಆಖ್ಯಾತವ್ಯಂ ತ್ವೇವ ಸರ್ವಂ ಮುಮೂರ್ಷೋ- ರ್ಮಯಾ ತುಭ್ಯಂ ಪೃಷ್ಟಯಾ ಧರ್ಮ ಏಷಃ। ನ ಮೇ ವ್ಯಥಾ ವಿದ್ಯತೇ ತ್ವದ್ಭಯಂ ವಾ ಸಂಪಶ್ಯನ್ತ್ಯಾಃ ಸಾನುಜಂ ಧರ್ಮರಾಜಮ್
ಆದರೂ, ನೀನು ಕೇಳಿದ್ದರಿಂದ, ಸಾಯಲು ಹೊರಟವನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸುವುದು ಧರ್ಮ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳಬೇಕು. ನಾನು ನಿನ್ನಿಂದ ಭಯವನ್ನೂ, ವ್ಯಾಕುಲತೆಯನ್ನೂ ಅನುಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಯಾಕಂದರೆ ನಾನು ಧರ್ಮರಾಜನನ್ನು ಅವನ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
ಯಸ್ ಧ್ವಜಾಗ್ರೇ ನದತೋ ಮೃದಙ್ಗೌ ನನ್ದೋಪನನ್ದೌ ಮಧುರೌ ಸುಯುಕ್ತೌ। ಏನಂ ಸ್ವಧರ್ಮಾರ್ಥವಿನಿಶ್ಚಯಜ್ಞಂ ಸದಾ ಜನಾಃ ಕೃತ್ಯವನ್ತೋಽನುಯಾನ್ತಿ
ಯಾರ ಧ್ವಜದ ಮೇಲೆ ನಂದ ಮತ್ತು ಉಪನಂದ ಎಂಬ ಮೃದಂಗಗಳು ಮೃದುವಾಗಿ, ಸರಿ ಹೊಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೊಳಗುತ್ತವೆಯೋ, ಅವನು ಸದಾ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಧನದ ತಾತ್ಪರ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದಿರುವ, ಕರ್ತವ್ಯಪರ ಜನರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿರುವನು.
ಯ ಏಷ ಜಾಮ್ಬೂನದಶುದ್ಧಗೌರಃ। ಪ್ರಚಣ್ಡಘೋಣಸ್ತನುರಾಯತಾಕ್ಷಃ। ಏತಂ ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠತಮಂ ವದನ್ತಿ ಯುಧಿಷ್ಠಿರಂ ಧರ್ಮಸುತಂ ಪತಿಂ ಮೇ
ಯಾರು ಜಾಂಬೂನದದಂತೆ ಶುದ್ಧ ಚಿನ್ನದ ವರ್ಣ ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ, ಕಠಿಣ ಮುಖ, ಸೊಗಸಾದ ದೇಹ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳಿದ್ದಾನೆ, ಅವನನ್ನು ಕುರುಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಧರ್ಮಪುತ್ರ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ನನ್ನ ಪತಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಅಪ್ಯೇಷ ಶತ್ರೋಃ ಶರಣಾಗತಸ್ಯ ದದ್ಯಾತ್ಪ್ರಾಣಾನ್ಧರ್ಮಚಾರೀ ನೃವೀರಃ। ಪರೈಹ್ಯೇನಂ ಮೂಢ ಜವೇನ ಭೂತಯೇ ತ್ವಮಾತ್ಮನಃ ಪ್ರಾಞ್ಜಲಿರ್ನ್ಯಸ್ಶಸ್ತ್ರಃ
ಶತ್ರುವೇ ಆಗಿರಲಿ, ಅವನು ಶರಣಾಗತನಾದರೆ, ಈ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ರಾಜನು ತನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನೂ ಕೊಡುವನು; ಮೂಢನೇ, ನೀನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗು, ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಇಟ್ಟು, ನಿನ್ನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ.
ಅಥಾಪ್ಯೇನಂ ಪಶ್ಯಸಿ ಯಂ ರಥಸ್ಯಂ ಮಹಾಭುಜಂ ಸಾಲಮಿವ ಪ್ರವೃದ್ಧಮ್। ಸಂದಷ್ಟೌಷ್ಠಂ ಭ್ರುಕುಟೀಸಂಹತಭ್ರುವಂ ವೃಕೋದರೋ ನಾಮ ಪತಿರ್ಮಮೈಷಃ
ನೀನು ನೋಡುತ್ತಿರುವೆ, ಆ ರಥದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ, ಬಲಿಷ್ಠ ಭುಜಗಳಿರುವ, ದೊಡ್ಡ ಸಾಲ ಮರದಂತೆ ಎತ್ತರವಾದ, ತುಟಿಗಳನ್ನು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಕಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಭ್ರೂಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವವನನ್ನು? ಅವನು ವೃಕೋದರ, ನನ್ನ ಗಂಡನು.
ಆಜಾನೇಯಾ ಬಲಿನಃ ಸಾಧುದಾನ್ತಾ ಮಹಾಬಲಾಃ ಶೂರಮುದಾವಹನ್ತಿ। ಏತಸ್ಯ ಕರ್ಮಾಣ್ಯತಿಮಾನುಷಾಣಿ ಭೀಮೇತಿ ಶಬ್ದೋಽಸ್ಯ ತತಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಮ್
ಮಹಾ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ, ಸುಶಿಕ್ಷಿತವಾದ, ಧೈರ್ಯವಂತಾದ ಅಶ್ವಗಳು ಈ ಶೂರನನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿವೆ. ಅವನ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮಾನವರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಭೀಮ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ.
ನಾಸ್ಯಾಪರಾದ್ಧಾಃ ಶೇಷಮವಾಪ್ನುವನ್ತಿ ನಾಯಂ ವೈರಂ ವಿಸ್ಮರತೇ ಕದಾಚಿತ್। ವೈರಸ್ಯಾನ್ತಂ ಸಂವಿಧಾಯೋಪಯಾತಿ ಪಶ್ಚಾಚ್ಛಾನ್ತಿಂ ನ ಚ ತತ್ತಪ್ಯತೀವ
ಯಾರು ಅವನಿಗೆ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದರೂ, ಜೀವಂತ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ಅವನು ಶತ್ರುತ್ವವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಮರೆವುದಿಲ್ಲ. ಶತ್ರುತ್ವಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯವನ್ನಿಟ್ಟ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಶಾಂತಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ನಂತರ ಅದನ್ನು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಧನುರ್ಧರಾಗ್ರ್ಯೋ ಧೃತಿಮಾನ್ಯಶಸ್ವೀ ಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯೋ ವೃದ್ಧಸೇವೀ ನೃವೀರಃ। ಭ್ರಾತಾ ಚ ಶಿಷ್ಯಶ್ಚ ಯುಧಿಷ್ಠಿರಸ್ಯ ಧನಂಜಯೋ ನಾಮ ಪತಿರ್ಮಮೈಷಃ
ಅವನು ಧನುರ್ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಸ್ಥಿರ ಮನಸ್ಸಿನವನು, ಖ್ಯಾತಿಯುಳ್ಳವನು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನು, ಹಿರಿಯರ ಸೇವೆ ಮಾಡುವವನು, ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ವೀರನು. ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಸಹೋದರನೂ, ಶಿಷ್ಯನೂ ಆಗಿರುವ ಧನಂಜಯ, ನನ್ನ ಗಂಡನು.
ಯೋ ವೈ ನ ಕಾಮಾನ್ನ ಭಯಾನ್ನ ಲೋಭಾ- ತ್ತ್ಯಜೇದ್ಧರ್ಮಂ ನ ನೃಶಂಸಂ ಚ ಕುರ್ಯಾತ್। ಸ ಏಷ ವೈಶ್ವಾನರತುಲ್ಯತೇಜಾಃ ಕುನ್ತೀಸುತಃ ಶತ್ರುಸಹಃ ಪ್ರಮಾಥೀ
ಅವನು ಇಚ್ಛೆ, ಭಯ ಅಥವಾ ಲೋಭದಿಂದ ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ; ಕ್ರೂರತೆ ಮಾಡುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಕುಂತಿಯ ಮಗ, ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯು ಅವನೇ.
ಯಃ ಸರ್ವಧರ್ಮಾರ್ತವಿನಿಶ್ಚಯಜ್ಞೋ ಭಯಾರ್ತಾನಾಂ ಭಯಹರ್ತಾ ಮನೀಷೀ। `ಬನ್ಧುಪ್ರಿಯಃ ಶಸ್ತ್ರಭೃತಾಂ ವರಿಷ್ಠೋ ಮಹಾಹವೇಷ್ವಪ್ರತಿವಾರ್ಯವೀರ್ಯಃ
ಅವನು ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿದವನು, ಭಯಪಡುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ಧೈರ್ಯ ನೀಡುವವನು, ಬುದ್ಧಿವಂತನು, ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯನು, ಯೋಧರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಮಹಾ ಸಮರದಲ್ಲಿ ಅವನ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ಯಾರೂ ತಡೆಯಲಾಗದು.
ಯಸ್ಯೋತ್ತಮಂ ರೂಪಮಾಹುಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಯಂ ಪಾಣ್ಡವಾಃ ಪರಿರಕ್ಷನ್ತಿ ಸರ್ವೇ। ಪ್ರಾಣೈರ್ಗರೀಯಾಂಸಮನುವ್ರತಂ ವೈ ಸ ಏಷ ವೀರೋ ನಕುಲಃ ಪತಿರ್ಮೇ
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅವನ ರೂಪಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮವಾದದ್ದು ಇಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅವನನ್ನು ಪಾಂಡವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಿಷ್ಠಾವಂತನಾದ ಈ ವೀರನು ನಕುಲ, ನನ್ನ ಗಂಡನು.
ಯಃ ಖಙ್ಗಯೋಧೀ ಲಘುಚಿತ್ರಹಸ್ತೋ ಮಹಾಂಶ್ಚ ಧೀಮಾನ್ಸಹದೇವೋಽದ್ವಿತೀಯಃ। ಯಸ್ಯಾದ್ಯಕರ್ಮ ದ್ರಕ್ಷ್ಯಸೇ ಮೂಢಸತ್ವ ಶತಕ್ರತೋರ್ವಾ ದೈತ್ಯಸೇನಾಸು ಸಙ್ಖ್ಯೇ
ಖಡ್ಗಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣ, ತ್ವರಿತ ಮತ್ತು ಚಾತುರ್ಯದಿಂದ ಕೈಯನ್ನು ಚಲಿಸುವ, ಮಹಾನ್ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತನಾದ ಸಹದೇವನು ಅನನ್ಯನು. ಇಂದು ಅವನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೀನು ನೋಡಲಿದ್ದೀಯೆ, ಹೇಗೆ ಇಂದ್ರನು ದೈತ್ಯರ ಸೇನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದನೋ ಹಾಗೆ.
ಶೂರಃ ಕೃತಾಸ್ತ್ರೋ ಮತಿಮಾನ್ಮನಸ್ವೀ ಪ್ರಿಯಂಕರೋ ಧರ್ಮಸುತಸ್ಯ ರಾಜ್ಞಃ। ಹುತಾಶಚನ್ದ್ರಾರ್ಕಸಮಾನತೇಜಾ ಜಘನ್ಯಜಃ ಪಾಣ್ಡವಾನಾಂ ಪ್ರಿಯಶ್ಚ
ಶೂರ, ಅಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಂತ, ಬುದ್ಧಿವಂತ, ದೃಢ ಮನಸ್ಸಿನವನು, ಧರ್ಮರಾಜನಿಗೆ ಪ್ರಿಯನು, ಅವನ ಪ್ರಕಾಶ ಅಗ್ನಿ, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನಂತೆ, ಪಾಂಡವರಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯವನು ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯನು.
ಬುದ್ಧ್ಯಾ ಸಮೋ ಯಸ್ ನರೋ ನ ವಿದ್ಯತೇ ವಕ್ತಾ ತಥಾ ಸತ್ಸು ವಿನಿಶ್ಚಯಜ್ಞಃ। ಸಏಷ ಶೂರೋ ನಿತ್ಯಮಮರ್ಷಣಶ್ಚ ಧೀಮಾನ್ಪ್ರಾಜ್ಞಃ ಸಹದೇವಃ ಪತಿರ್ಮೇ
ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಸಮಾನನಾದವನಿಲ್ಲ, ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಅವನು ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಸದ್ಗುಣಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿವೇಕವಂತನು. ಸದಾ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಯೂ, ಸಹನಶೀಲನೂ, ಜ್ಞಾನಿಯೂ ಆದ ಸಹದೇವನು ನನ್ನ ಗಂಡನು.
ತ್ಯಜೇತ್ಪ್ರಾಣಾನ್ಪ್ರವಿಶೇದ್ಧವ್ಯವಾಹಂ ನ ತ್ವೇವೈಷ ವ್ಯಾಹರೇದ್ಧರ್ಮಬಾಹ್ಯಮ್। ಸದಾ ಮನಸ್ವೀ ಕ್ಷತ್ರಧರ್ಮೇ ರತಶ್ಚ ಕುನ್ತ್ಯಾಃ ಪ್ರಾಣೈರಿಷ್ಟತಮೋ ನೃವೀರಃ
ಅವನು ಪ್ರಾಣವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾನೆ ಅಥವಾ ಬೆಂಕಿಗೆ ಹಾರುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಮಾತನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಆಡುವುದಿಲ್ಲ. ಸದಾ ದೃಢ ಮನಸ್ಸಿನವನು, ಕ್ಷತ್ರಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನೂ, ಕುಂತಿಗೆ ಪ್ರಾಣಕ್ಕಿಂತ ಪ್ರಿಯನೂ, ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ವೀರನು.
ವಿಶೀರ್ಯನತೀಂ ನಾವಮಿವಾರ್ಣವಾನ್ತೇ ರತ್ನಾಭಿಪೂರ್ಣಾಂ ಮಕರಸ್ಯ ಪೃಷ್ಠೇ। ಸೇನಾಂ ತವೇಮಾಂ ಹತಸರ್ವಯೋಧಾಂ ವಿಕ್ಷೋಭಿತಾಂ ದ್ರಕ್ಷ್ಯಸಿ ಪಾಣ್ಡುಪುತ್ರೈಃ
ಸಮುದ್ರದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ರತ್ನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಹಾಳಾದ ಹಡಗಿನಂತೆ, ನೀನು ನಿನ್ನ ಸೇನೆಯನ್ನು ಪಾಂಡುಪುತ್ರರು ಎಲ್ಲ ಯೋಧರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಚದುರಿಸಿದಂತೆ ನೋಡುತ್ತೀಯೆ.