ಅಚಿನ್ತ್ಯ ಶರವರ್ಷಂ ತು ಗನ್ಧರ್ವಾಸ್ತಸ್ಯ ತಂ ರಥಮ್। ದುರ್ಯೋಧನಂ ಜಿಘಾಂಸನ್ತಃ ಸಮನ್ತಾತ್ಪರ್ಯವಾರಯನ್
ಆದರೆ ಗಂಧರ್ವರು, ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯೊಂದಿಗೆ ದುರ್ವೋಧನನ ರಥವನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಸುತ್ತಿ, ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು.
ಯುಗಮೀಷಾಂ ವರೂಥಂ ಚ ತಥೈವ ಧ್ವಜಸಾರಥೀ। ಅಶ್ವಾಂಸ್ತ್ರಿವೇಣುಮಕ್ಷಂ ಚ ತಿಲಶೋ ವ್ಯಧಮಞ್ಛರೈಃ
ಅವರು ಅವನ ರಥದ ಜೂತ, ಬಾಣ, ಕವಚ, ಧ್ವಜ, ರಥಚಾಲಕ, ಕುದುರೆಗಳು, ಮೂರುಪಟ್ಟು ರಥದ ಅಕ್ಷ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಎಳ್ಳಿನಂತೆ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಚೂರುಚೂರಾಗಿ ಮಾಡಿದರು.
ದುರ್ಯೋಧನಂ ಚಿತ್ರಸನೋ ವಿರಥಂ ಪತಿತಂ ಭುವಿ। ಅಭಿದ್ರುಸ್ಯ ಮಹಾಬಾಹುರ್ಜೀವಗ್ರಾಹಮಥಾಗ್ರಹೀತ್
ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗ ದುರ್ವೋಧನನು ರಥವಿಲ್ಲದೆ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಚಿತ್ರಸೇನು ಅವನನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡನು.
ತಸ್ಯ ಬಾಹೂ ಮಹಾರಾಜ ಬದ್ಧ್ವಾ ರಜ್ಜ್ವಾ ಮಹಾರಥಮ್। ಆರೋಪ್ಯಸ ಮಹಾಬಾಹುಶ್ಚಿತ್ರಸೇನೋ ನನಾದ ಹ
ಅವನ ಕೈಗಳನ್ನು ಕಯಿರಿನಿಂದ ಕಟ್ಟಿದ ಚಿತ್ರಸೇನು, ಆ ಮಹಾರಥಿಯನ್ನು ತನ್ನ ರಥದ ಮೇಲೆ ಏರಿಸಿ, ದೊಡ್ಡ ಶಬ್ದದಲ್ಲಿ ಘರ್ಜಿಸಿದನು.
ತಸ್ಮಿನ್ಗೃಹೀತೇ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ಸ್ಥಿತಂ ದುಃಶಾಸನಂ ರಥೇ। ಪರ್ಯಗೃಹ್ಣನ್ತ ಗನ್ಧರ್ವಾಃ ಪರಿವಾರ್ಯ ಸಮನ್ತತಃ
ಅವನನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದಾಗ, ರಾಜನೇ, ರಥದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದ್ದ ದುಃಶಾಸನನನ್ನು ಗಂಧರ್ವರು ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಸುತ್ತಿ ಹಿಡಿದರು.
ವಿಧಿಶತಿಂ ಚಿತ್ರಸೇನಮಾದಾಯಾನ್ಯೇ ವಿದುದ್ರುವುಃ। ವಿನ್ದಾನುವಿನ್ದಾವಪರೇ ರಾಜದಾರಾಂಶ್ಚ ಸರ್ವಶಃ
ಕೆಲವರು ಚಿತ್ರಸೇನನನ್ನು ಹಿಡಿದು ಓಡಿದರು, ಮತ್ತವರು ವಿಂದ, ಅನುವಿಂದ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ರಾಜಪತ್ನಿಯರನ್ನು ಹಿಡಿದರು.
ಸೇನಾಸ್ತು ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರಸ್ಯ ಗನ್ಧರ್ವೈಃ ಸಮಭಿದ್ರುತಾಃ। ಪೂರ್ವಂ ಪ್ರಭಗ್ನೈಃ ಸಹಿತಾಃ ಪಾಣ್ಡವಾನಭ್ಯಯುಸ್ತದಾ
ಗಂಧರ್ವರು ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಸೇನೆ, ಈಗಾಗಲೇ ಸೋತುಹೋಗಿದ್ದವರು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರ ಬಳಿಗೆ ಸೇರಿದರು.
ಶಕಟಾಪಣವೇಶಾಶ್ಚ ಯಾನಯುಗ್ಯಂ ಚ ಸರ್ವಶಃ। ಶರಣಂ ಪಾಣ್ಡವಾಞ್ಜಗ್ಮುರ್ಹಿಯಮಾಣೇ ಮಹೀಪತೌ
ಆಗ ಶಿಬಿರದ ಜನರು, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಎಲ್ಲ ವಾಹನಗಳು ಮತ್ತು ಜೂತದವರು, ರಾಜನನ್ನು ಎಳೆದೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಪಾಂಡವರನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದರು.
ಪ್ರಿಯದರ್ಶೀ ಮಹಾಬಾಹೋ ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರೋ ಮಹಾಬಲಃ। ಗನ್ಧರ್ವೈರ್ಹ್ರಿಯತೇ ರಾಜಾ ಪಾರ್ಥಾಸ್ತಮನುಧಾವತ
ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪ್ರಿಯವಾದ, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಮಗನನ್ನು ಗಂಧರ್ವರು ಕೊಂಡೊಯ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಪಾರ್ಥರು, ನೀವೀಗ ರಾಜನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ಹೋಗಿ.
ದುಃಶಾಸನೋ ದುರ್ವಿಷಹೋ ದುರ್ಮುಖೋ ದುರ್ಮುಖೋ ದುರ್ಜಯಸ್ತಥಾ। ಬದ್ಧ್ವಾ ಹ್ರಿಯನ್ತೇ ಗನ್ಧರ್ವೈ ರಾಜದಾರಾಶ್ಚ ಸರ್ವಶಃ
ದುಃಶಾಸನ, ದುರ್ವಿಷಹ, ದುರ್ಮುಖ ಮತ್ತು ದುರ್ಜಯ—ಇವರನ್ನೂ ಗಂಧರ್ವರು ಬಂಧಿಸಿ, ರಾಜನ ಹೆಂಡತಿಯರೊಡನೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದಿದ್ದಾರೆ.
ಇತಿದುರ್ಯೋಧನಾಮಾತ್ಯಾಃ ಕ್ರೋಶನ್ತೋ ರಾಜಗೃದ್ಧಿನಃ। ಆರ್ತಾ ದೀನಾಸ್ತತಃ ಸರ್ವೇ ಯುಧಿಷ್ಠಿರಮುಪಾಗಮನ್
ಇಂತಿ ದುರ್ವ್ಯೋಧನನ ಸಚಿವರು, ಸಿಂಹಾಸನದ ಆಸೆಯಿಂದ, ದುಃಖದಿಂದ ಕೂಗಿ, ದುಃಖಿತರೂ ನಿರಾಶರೂ ಆಗಿ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದರು.
ತಾಂಸ್ತಥಾ ವ್ಯಥಿತಾನ್ದೀನಾನ್ಭಿಕ್ಷಮಾಣಾನ್ಯುಧಿಷ್ಠಿರಮ್। ವೃದ್ಧಾನ್ದುರ್ಯೋಧನಾಮಾತ್ಯಾನ್ಭೀಮಸೇನೋಽಭ್ಯಭಾಷತ
ದುಃಖದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ, ವಯಸ್ಸಾದ ದುರ್ವ್ಯೋಧನನ ಸಚಿವರು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಬಳಿ ಬೇಡಿಕೆ ಇಟ್ಟಾಗ, ಭೀಮಸೇನನು ಅವರೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
ಮಹತಾ ಹಿ ಪ್ರಯತ್ನೇನ ಸಂನಹ್ಯ ಗಜವಾಜಿಭಿಃ। ಅನ್ಯಥಾ ವರ್ತಮಾನಾನಾಮರ್ಥೋ ಜಾತೋಽಯಮನ್ಯಥಾ
ನೀವು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿ ಆನೆ-ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಿ, ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದುಕೊಂಡಿರಿ. ಈಗ ಫಲವೂ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆ.
ಅಸ್ಮಾಭಿರ್ಯದನುಷ್ಠೇಯಂ ಗನ್ಧರ್ವೈಸ್ತದನುಷ್ಠಿತಮ್
ನಾವು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಈಗ ಗಂಧರ್ವರು ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ದುರ್ಮನ್ತ್ರಿತಮಿದಂ ತಾವದ್ರಾಜ್ಞೋ ದುರ್ದ್ಯೂತದೇವಿನಃ। `ದೀನಾನ್ದುರ್ಯೋಧನಸ್ಯಾಸ್ಮಾನ್ದ್ರಷ್ಟುಕಾಮಸ್ಯ ದುರ್ಮತೇಃ
ಅವನ ದುಷ್ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ, ಕೆಟ್ಟ ಜೂಜಿನ ಆಸೆಯಿಂದ, ದುಃಖದಲ್ಲಿರುವ ನಮ್ಮನ್ನು ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ದುರ್ವ್ಯೋಧನ ಇಚ್ಛಿಸಿದನು. ಇದಕ್ಕೆ ಇಂತಹ ಫಲ ಬಂದಿದೆ.
ದ್ವೇಷ್ಟಾರಮನ್ಯೇ ಕ್ಲೀವಸ್ಯ ಘಾತಯನ್ತೀತಿ ನಃ ಶ್ರುತಮ್। ಇದಂ ಕೃತಂ ನಃ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಂ ಗನ್ಧರ್ವೈರತಿಮಾನುಷಮ್
ಈ ದುರ್ಬಲನ ಶತ್ರುಗಳು ಅವನನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣೆದುರೇ ಗಂಧರ್ವರು ಮಾಡಿದದು ಮಾನವನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲು.
ದಿಷ್ಟ್ಯಾ ಲೋಕೇ ಪುಮಾನಸ್ತಿ ಕಶ್ಚಿದಸ್ಮನ್ಪ್ರಿಯೇ ಸ್ಥಿತಃ। ಯೇನಾಸ್ಮಾಕಂ ಹೃತೋ ಭಾರ ಆಸೀನಾನಾಂ ಸುಖಾವಹಃ
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಪರವಾಗಿ ನಿಂತು, ನಾವು ಏನು ಮಾಡದೆ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಗಲೇ ನಮ್ಮ ಭಾರವನ್ನು ತೊಡೆಯುವವನು ಇದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದು ನಮ್ಮ ಭಾಗ್ಯ.
ಶೀತವಾತಾತಪಸಹಾಂಸ್ತಪಸಾ ಚೈವ ಕರ್ಶಿತಾನ್। ಸಮಸ್ಥೋ ವಿಷಮಸ್ಥಾನ್ಹಿ ದ್ರಷ್ಟುಮಿಚ್ಛತಿ ದುರ್ಮತಿಃ
ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ದೇಹ ಕ್ಷೀಣಗೊಂಡು, ಚಳಿ, ಗಾಳಿ, ಬಿಸಿಲು ಸಹಿಸಿಕೊಂಡು ದುಃಖದಲ್ಲಿರುವ ನಮ್ಮನ್ನು ನೋಡುವ ಆಸೆ ಅವನದು. ಅವನು ಸುಖದಲ್ಲಿ ಇದ್ದು, ನಮ್ಮ ದುಃಖವನ್ನು ನೋಡಲು ಬಯಸಿದನು.
ಅಧರ್ಮಚಾರಿಣಸ್ತಸ್ಯ ಕೌರವ್ಯಸ್ಯ ದುರಾತ್ಮನಃ। ಯೇ ಶೀಲಮನುವರ್ತನ್ತಿ ತೇ ಪಶ್ಯನ್ತಿ ಪರಾಭವಮ್
ಅಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಆ ದುಷ್ಟ ಕೌರವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದವರು ಈಗ ಅವನ ಅಪಮಾನದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಅಧರ್ಮೋ ಹಿ ಕೃತಸ್ತೇನ ಯೇನೈತದುಪಲಕ್ಷಿತಮ್। ಅನೃಶಂಸಾಸ್ತು ಕೌನ್ತೇಯಾಸ್ತತ್ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಂ ಬ್ರವೀಮಿ ವಃ
ಅವನಿಂದ ಅಧರ್ಮ ನಡೆದಿದ್ದು ಈ ಘಟನೆಯಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಕುಂತಿಯ ಮಕ್ಕಳೇ, ಅವನಿಗೆ ದಯೆ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ಏವಂ ಬ್ರುವಾಣಂ ಕೌನ್ತೇಯಂ ಭೀಮಸೇನಮಪಸ್ವರಮ್। ನ ಕಾಲಃ ಪರುಷಸ್ಯಾಯಮಿತಿ ರಾಜಾಽಭ್ಯಭಾಷತ
ಭೀಮಸೇನನು ಹೀಗೆ ಕಠಿಣವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ರಾಜನು ಅವನಿಗೆ, 'ಈಗ ಕಠಿಣ ಮಾತುಗಳ ಸಮಯವಲ್ಲ' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.
ಅಸ್ಮಾನಭಿಗತಾಂಸ್ತಾತ ಭಯಾರ್ತಾಞ್ಛರಣೈಷಿಣಃ। ಕೌರವಾನ್ವಿಷಮಪ್ರಾಪ್ತಾನ್ಕಥಂ ಬ್ರೂಯಾಸ್ತ್ವಮೀದೃಶಮ್
ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಭಯದಿಂದ ಆಶ್ರಯಕ್ಕೆ ಬಂದ, ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಕೌರವರಿಗೆ ನೀನು ಹೀಗೆ ಹೇಗೆ ಮಾತನಾಡಬಹುದು ಮಗನೇ?
ಭವನ್ತಿ ಭೇದಾ ಜ್ಞಾತೀನಾಂ ಕಲಹಾಶ್ಚ ವೃಕೋದರ। ಪ್ರಸಕ್ತಾನಿ ಚ ವೈರಾಣಿ ಜ್ಞಾತಿಧರ್ಮೋ ನ ನಶ್ಯತಿ
ವೃಕೋದರ, ಬಂಧುಗಳ ನಡುವೆ ಕಲಹ, ಜಗಳ, ವೈರಾಗ್ಯಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಬಂಧುತ್ವದ ಧರ್ಮವು ಎಂದಿಗೂ ನಾಶವಾಗದು.
ಯದಾ ತು ಕಶ್ಚಿಜ್ಜ್ಞಾತೀನಾಂ ಬಾಹ್ಯಃ ಪ್ರಾರ್ಥಯತೇ ಕುಲಮ್। ನ ಮರ್ಷಯನ್ತಿ ತತ್ಸನ್ತೋ ಬಾಹ್ಯೇನಾಭಿಪ್ರಧರ್ಷಣಮ್
ಆದರೆ ಯಾರಾದರೂ ಹೊರಗಿನವನು ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಅಪಮಾನಿಸಿದರೆ, ಒಳ್ಳೆಯವರು ಆ ಬಾಹ್ಯರ ಅವಮಾನವನ್ನು ಸಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಜಾನಾತ್ಯೇಷ ಹಿ ದುರ್ಬುದ್ಧಿರಸ್ಮಾನಿಹ ಚಿರೋಷಿತಾನ್। ಸ ಏವಂ ಪರಿಭೂಯಾಸ್ಮಾನಕಾರ್ಷೀದಿದಮಪ್ರಿಯಮ್
ಈ ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯವನು ನಾವು ಇಲ್ಲಿ ಬಹುಕಾಲ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿ, ಈ ಕೆಟ್ಟ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಿದನು.
ದುರ್ಯೋಧನಸ್ಯ ಗ್ರಹಣಾದ್ಗನ್ಧರ್ವೇಣ ಬಲಾದ್ರಣೇ। ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಬಾಹ್ಯಾಭಿಮರ್ಶಾಚ್ಚ ಹತಂ ಭವತಿ ನಃ ಕುಲಮ್
ಗಂಧರ್ವನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದುರ್ವ್ಯೋಧನನನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಬಂಧಿಸಿದನು, ಹೆಂಗಸರು ಹೊರಗಿನವರಿಂದ ಅವಮಾನಗೊಂಡರು. ಇದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ನಾಶವಾಗಿದೆ.
ಶ್ಚರಣಂ ಚ ಪ್ರಪನ್ನಾನಾಂ ತ್ರಾಣಾರ್ಥಂ ಚ ಕುಲಸ್ಯ ಚ। ಉತ್ತಿಷ್ಠಧ್ವಂ ನರವ್ಯಾಘ್ರಾಃ ಸಜ್ಜೀಭವತ ಮಾ ಚಿರಮ್
ನರಸಿಂಹರೇ, ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದವರ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ವಂಶದ ಗೌರವಕ್ಕಾಗಿ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲಿ, ತಕ್ಷಣ ಸಿದ್ಧರಾಗಿ ಸಮಯ ಹಾಳುಮಾಡದೆ ಸಜ್ಜರಾಗಿರಿ.
ಅರ್ಜುನಶ್ಚ ಯಮೌ ಚೈವ ತ್ವಂ ಚ ಭೀಮಾಪರಾಜಿತಃ। ಮೋಕ್ಷಯಧ್ವಂ ನರವ್ಯಾಘ್ರಾ ಹ್ರಿಯಮಾಣಂ ಸುಯೋಧನಮ್
ಅರ್ಜುನ, ಮಾದ್ರಿಯ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ನೀನು, ಜಯಶಾಲಿ ಭೀಮ, ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ, ನರಸಿಂಹರೇ, ಈಗ ಸುಯೋಧನನನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿರುವವರಿಂದ ಬಿಡಿಸಿ ರಕ್ಷಿಸಿರಿ.
ಏತೇ ರಥಾ ನರವ್ಯಾಘ್ರಾಃ ಸರ್ವಶಸ್ತ್ರಸಮನ್ವಿತಾಃ। ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರಸ್ಯ ಪುತ್ರಾಣಾಂ ವಿಮಲಾ ಕಾಞ್ಚನಧ್ವಜಾಃ
ನರಸಿಂಹರೇ, ಈ ರಥಗಳು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಮತ್ತು ಶುದ್ಧವಾದ ಬಂಗಾರದ ಧ್ವಜಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿವೆ.
ಸಸ್ವನಾನಧಿರೋಹಧ್ವಂ ನಿತ್ಯಸಜ್ಜಾನಿಮಾನ್ರಥಾನ್। ಇನ್ದ್ರಸೇನಾದಿಭಿಃ ಸೂತೈಃ ಕೃತಶಸ್ತ್ರೈರಧಿಷ್ಠಿತಾನ್
ಇಂದ್ರಸೇನ ಮತ್ತು ಇತರ ಸೂತರು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ, ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಸಜ್ಜುಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಸದಾ ಸಿದ್ಧವಾದ ರಥಗಳ ಮೇಲೆ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಏರಿ, ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಸಜ್ಜರಾಗಿ.