ಅಥ ದುರ್ಯೋಧನೋ ರಾಜಾ ತತ್ರತತ್ರ ವನೇ ವಸನ್। ಜಗಾಮ ಘೋಷಾನಭಿತಸ್ತತ್ರ ಚಕ್ರೇ ನಿವೇಶನಮ್
ಮತ್ತೆ, ದುರ್ಯೋಧನನು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾ, ಗೋಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿ ನೋಡಿದನು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಯೇ ತನ್ನ ಶಿಬಿರವನ್ನು ಹಾಕಿದನು.
ರಮಣೀಯೇ ಸಮಾಜ್ಞಾತೇ ಸೋದಕೇ ಸಮಹೀರುಹೇ। ದೇಶೇ ಸರ್ವಗುಣೋಪೇತೇ ಚಕ್ರುರಾವಸಥಾನ್ನರಾಃ
ನೀರು ಮತ್ತು ಮರಗಳಿರುವ ಸುಂದರವಾದ, ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಆ ಜನರು ಆದೇಶದಂತೆ ತಮ್ಮ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.
ತಥೈವ ತತ್ಸಮೀಪಸ್ಥಾನ್ಪೃಥಗಾವಸಥಾನ್ಬಹೂನ್। ಕರ್ಣಸ್ಯ ಶಕುನೇಶ್ಚೈವ ಭ್ರಾತೄಣಾಂ ಚೈವ ಸರ್ವಶಃ
ಅದೇ ರೀತಿ, ಆ ಸ್ಥಳದ ಹತ್ತಿರವೇ ಕರ್ಣ, ಶಕುನಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಸಹೋದರರಿಗೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು.
ಪಶ್ಯನ್ತಸ್ತೇ ತದಾ ಗಾವಃ ಶತಶೋಽಥ ಸಹಸ್ರಶಃ। ಅಙ್ಕರ್ಲಕ್ಷೈಶ್ಚ ತಾಃ ಸರ್ವಾ ಲಕ್ಷಯಾಮಾಸ ಪಾರ್ಥಿವಃ
ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ನೂರಾರು, ಸಾವಿರಾರು ಹಸುಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರು; ರಾಜನು ಅವುಗಳನ್ನು ಲಕ್ಷಾಂತರದ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ಎಣಿಸಿದನು.
ಅಙ್ಕಯಾಮಾಸ ವತ್ಸಾಂಶ್ಚ ಜಜ್ಞೇ ಚೋಪಸೃತಾಂಸ್ತ್ವಪಿ। ಬಾಲವತ್ಸಾಶ್ಚ ಯಾಂ ಗಾವಃ ಕಾಲಯಾಮಾಸ ತಾ ಅಪಿ
ಅವನು ಕರುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಎಣಿಸಿದನು; ಹತ್ತಿರ ಬಂದ ಹಸುಗಳನ್ನೂ, ಕರುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತ ಹಸುಗಳನ್ನೂ ಎಣಿಸಿದನು.
ಅಥ ಸ ಸ್ಮಾರಣಂ ಕೃತ್ವಾ ಲಕ್ಷಯಿತ್ವಾ ತ್ರಿಹಾಯನಾನ್। ವೃತೋ ಗೋಪಾಲಕೈಃ ಪ್ರೀತೋ ವ್ಯಾಹರತ್ಕುರುನನ್ದನಃ
ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಹಸುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಎಣಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಗೋಪಾಲಕರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಕುರುಕುಲದವನಾದ ಅವನು ತನ್ನ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು ಮಾತನಾಡಿದನು.
ಸ ಚ ಪೌರಜನಃ ಸರ್ವಃ ಸರ್ವಃ ಸೈನಿಕಾಶ್ಚ ಸಹಸ್ರಶಃ। ಯಥೋಪಜೋಷಂ ಚಿಕ್ರೀಡುರ್ವನೇ ತಸ್ಮಿನ್ಯಥಾಽಮರಾಃ
ಆ ನಗರದ ಜನರೆಲ್ಲರೂ, ಸಾವಿರಾರು ಸೈನಿಕರೊಡಗೂಡಿ, ಆ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಇಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಆಡುವುದನ್ನು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟರು, ದೇವತೆಗಳಂತೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.
ತತೋಽಧ್ವಗಮನಾಚ್ಛ್ರಾನ್ತಂ ಕುಶಲಾ ನೃತ್ಯವಾದಿತೈಃ। ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರಮುಪಾತಿಷ್ಠನ್ಕನ್ಯಾಶ್ಚೈವ ಸ್ವಲಂಕೃತಾಃ
ಆ ಪ್ರಯಾಣದಿಂದ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಪುತ್ರನು ದಣಿದಾಗ, ನೃತ್ಯ-ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತರಾದವರು ಹಾಗೂ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಯುವತಿಯರು ಅವನ ಸೇವೆಗೆ ಹಾಜರಾಗಿದರು.
ಸ ಸ್ತ್ರೀಗಣವೃತೋ ರಾಜಾ ಪ್ರಹೃಷ್ಟಃ ಪ್ರದದೌ ವಸು। ತೇಭ್ಯೋ ಯಥಾರ್ಹಮನ್ನಾನಿ ಪಾನಾನಿ ವಿವಿಧಾನಿ ಚ
ಅವನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದ ಮಹಿಳಾ ಸಮೂಹದ ನಡುವೆ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ರಾಜನು, ಅವರಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಧನ, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು.
ತತಸ್ತೇ ಸಹಿತಾಃ ಸರ್ವೇ ತರಕ್ಷೂನ್ಮಹಿಷಾನ್ಮೃಗಾನ್। ಗವಯರ್ಕ್ಷವರಾಹಾಂಶ್ಚ ಸಮನ್ತಾತ್ಪರ್ಯವಾರಯನ್
ನಂತರ, ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ, ಕಾಡಿನ ಎತ್ತು, ಕಾಡು ಎಮ್ಮೆ, ಜಿಂಕೆ, ಗವಯ, ಕರಡಿ ಹಾಗೂ ಕಾಡು ಹಂದಿಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸುತ್ತುವರಿದರು.
ಸ ತಾಞ್ಛರೈರ್ವಿನಿರ್ಭಿದ್ಯ ಗಜಾಂಶ್ಚ ಸುಬಹೂನ್ವನೇ। ರಮಣೀಯೇಷು ದೇಶೇಷು ಗ್ರಾಹಯಾಮಾಸ ವೈ ಮೃಗಾನ್
ಅವನು ತನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಅನೇಕ ಆನೆಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದು ಬೀಳಿಸಿದನು; ಆ ಸುಂದರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಮೃಗಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಆದೇಶಿಸಿದನು.
ಗೋರಸಾನುಪಯುಞ್ಜಾನ ಉಪಭೋಗಾಂಶಚ್ ಭಾರತ। ಪಶ್ಯನ್ಸ ರಮಣೀಯಾನಿ ವನಾನ್ಯುಪವನಾನಿ ಚ
ಹಾಲು, ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಇತರ ರುಚಿಕರವಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸುತ್ತಾ, ಸುಂದರವಾದ ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನೂ ಉಪವನಗಳನ್ನೂ ನೋಡುತ್ತಾ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು, ಭಾರತ.
ಮತ್ತಭ್ರಮರಜುಷ್ಟಾನಿ ಬರ್ಹಿಣಾಭಿರುತಾನಿ ಚ। ಅಗಚ್ಛದಾನುಪೂರ್ವ್ಯೇಣ ಪುಣ್ಯಂ ದ್ವೈತವನಂ ಸರಃ
ಮಧುರ ಗಂಧದ ಹುಳಗಳು ಗುಂಪು ಗುಂಪಾಗಿ ಗೂಡಿರುವುದು, ನವಿಲುಗಳ ಕೂಗಿನಿಂದ ಗೋಜಿಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು—ಹೀಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಾ, ಅವನು ಪುಣ್ಯವಾದ ದ್ವೈತ ಸರೋವರವನ್ನು ತಲುಪಿದನು.
ಮತ್ತಭ್ರಮರಸಂಜುಷ್ಟಂ ನೀಲಕಣ್ಠರವಾಕುಲಮ್। ಸಪ್ತಚ್ಛದಸಮಾಕೀರ್ಣಂ ಪುನ್ನಾಗವಕುಲೈರ್ಯುತಮ್
ಆ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಮಧುರ ಗಂಧದ ಹುಳಗಳು ಹಾರಾಡುತ್ತಿದ್ದು, ನೀಲಕಂಠ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಕೂಗಿನಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು; ಸಪ್ತಚ್ಛದ ಮರಗಳು ಹಾಗೂ ಪುಣ್ಣಾಗ ಮರಗಳ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು.
ಋದ್ಧ್ಯಾ ಪರಮಯಾ ಯುಕ್ತೋ ಮಹೇನ್ದ್ರ ಇವ ವಜ್ರಭೃತ್। ಯದೃಚ್ಛಯಾ ಚ ತತ್ರಸ್ಥೋ ಧರ್ಮಪುತ್ರೋ ಯುಧಿಷ್ಠಿರಃ
ಅದ್ಭುತ ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದ ಧರ್ಮಪುತ್ರ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು, ವಜ್ರಧಾರಿ ಮಹೇಂದ್ರನಂತೆ, ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇದ್ದನು.
ಈಜೇ ರಾಜರ್ಷಿಯಜ್ಞೇನ ಸಾದ್ಯಸ್ಕೇನ ವಿಶಾಂಪತೇ। ದಿವ್ಯೇನ ವಿಧಿನಾ ಚೈವ ವನ್ಯೇನ ಕುರುಸತ್ತಮ
ಅವನು ರಾಜರ್ಷಿಯ ಯಜ್ಞವನ್ನು, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ಕಾಡಿನ ಫಲ-ಮೂಲಗಳಿಂದ, ನಿಯಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿದನು, ಕುರುವಂಶದ ಶ್ರೇಷ್ಠ.
ವಿದ್ವದ್ಭಿಃ ಸಹಿತೋ ಧೀಮಾನ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣೈರ್ವನವಾಸಿಭಿಃ'। ಕೃತ್ವಾ ನಿವೇಶಮಭಿತಃ ಸರಸಸ್ತಸ್ಯ ಕೌರವ। ದ್ರೌಪದ್ಯಾ ಸಹಿತೋ ಧೀಮಾನ್ಧರ್ಮಪತ್ನ್ಯಾ ನರಾಧಿಪಃ
ಅವನೊಡನೆ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಪಂಡಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಇದ್ದರು; ಆ ಧೀಮಂತ ರಾಜನು, ಧರ್ಮಪತ್ನಿಯಾದ ದ್ರೌಪದಿಯೊಡಗೂಡಿ, ಆ ಸರೋವರದ ಸುತ್ತಲೂ ತಾವಿರುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು.
ತತೋ ದುರ್ಯೋಧನಃ ಪ್ರೇಷ್ಯಾನಾದಿದೇಶ ಸಹಾನುಜಃ। ಆಕ್ರೀಡಾವಸಥಾಞ್ಶೀಘ್ರಂ ಕುರುಧ್ವಂ ಸರಸೋಽಭಿತಃ
ಆಮೇಲೆ ದುರ್ವಿನಯನಾದ ದುರ್ಯೋಧನನು ತನ್ನ ತಮ್ಮನೊಡನೆ, ಸೇವಕರಿಗೆ, 'ಈ ಸರೋವರದ ಸುತ್ತಲೇ ಆಟದ ಮನೆಗಳನ್ನು ಬೇಗ ನಿರ್ಮಿಸಿ,' ಎಂದು ಆದೇಶಿಸಿದನು.
ತೇ ತಥೇತ್ಯೇವ ಕೌರವ್ಯಮುಕ್ತ್ವಾ ವಚನಕಾರಿಣಃ। ಚಿಕೀರ್ಷನ್ತಸ್ತದಾಕ್ರೀಡಾಞ್ಜಗ್ಮುರ್ದ್ವೈತವನಂ ಸರಃ
'ಹಾಗೇ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಕೌರವನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದ ಆ ಸೇವಕರು, ಅವನ ಮಾತಿಗೆ ವಿಧೇಯರಾಗಿದ್ದು, ಆ ಆಟದ ಮನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ದ್ವೈತ ಸರೋವರದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟರು.
ಸೇನಾಗ್ರ್ಯಂ ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರಸ್ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ದ್ವೈತವನಂ ಸರಃ
ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಪುತ್ರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನು ತನ್ನ ಸೇನೆಯೊಡಗೂಡಿ ದ್ವೈತ ಸರೋವರವನ್ನು ತಲುಪಿದನು.
ಪ್ರವಿಶನ್ತಂ ವನದ್ವಾರಿ ಗನ್ಧರ್ವಾಃ ಸಮವಾರಯನ್। ತತ್ರ ಗನ್ಧಱ್ವರಾಜೋ ವೈ ಪೂರ್ವಮೇವ ವಿಶಾಂಪತೇ। ಕುಬೇರಭವನಾದ್ರಾಜನ್ನಾಜಗಾಮ ಗಣಾವೃತಃ
ಅವರು ಅರಣ್ಯದ ಪ್ರವೇಶದವರೆಗೆ ಬರುವಾಗ, ಗಂಧರ್ವರು ಅವರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತಡೆದರು; ಏಕೆಂದರೆ, ಗಂಧರ್ವರ ರಾಜನು ತನ್ನ ಗುಂಪಿನೊಡನೆ, ಕುಬೇರನ ಮನೆಯಿಂದ ಈಗಾಗಲೇ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದನು, ರಾಜನೇ.
ಗಣೈರಪ್ಸರಸಾಂ ಚೈವ ತ್ರಿದಶಾನಾಂ ತಥಾಽಽತ್ಮಜೈಃ। ವಿಹಾರಶೀಲೈಃ ಕ್ರೀಡಾರ್ಥಂ ತೇನ ತತ್ಸಂವೃತಂ ಸರಃ
ಅಪ್ಸರಸರು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ಪುತ್ರರು, ಆಟ-ವಿನೋದವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವವರು, ಗುಂಪು ಗುಂಪಾಗಿ ಅಲ್ಲಿದ್ದರಿಂದ, ಆ ಸರೋವರವನ್ನು ಅವರು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.
ತೇನ ತತ್ಸಂವೃತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತೇ ರಾಜಪರಿಚಾರಕಾಃ। ಪ್ರತಿಜಗ್ಮುಸ್ತತೋ ರಾಜನ್ಯತ್ರ ದುರ್ಯೋಧನೋ ನೃಪಃ
ಅಂತಹವರಿಂದ ಆ ಸರೋವರವನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ರಾಜನ ಸೇವಕರು ಹಿಂತಿರುಗಿ, ದುರ್ವಿನಯನಾದ ದುರ್ಯೋಧನನಿದ್ದ ಕಡೆಗೆ ಹೋದರು.
ಸ ತು ತೇಷಾಂ ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಸೈನಿಕಾನ್ಯುದ್ಧದುರ್ಮದಾನ್। ಪ್ರೇಷಯಾಮಾಸ ಕೌರವ್ಯ ಉತ್ಸಾರಯತ ತಾನಿತಿ
ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಉತ್ಸುಕನಾದ ದುರ್ವಿನಯನು, 'ಅವರನ್ನು ಓಡಿಸಿ ಬಿಡಿ' ಎಂದು ತನ್ನ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಕಳಿಸಿದನು.
ತಸ್ಯ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ರಾಜ್ಞಃ ಸೇನಾಗ್ರಯಾಯಿನಃ। ಸರೋ ದ್ವೈನವನಂ ಗತ್ವಾ ಗನ್ಧರ್ವಾನಿದಮಬ್ರುವನ್
ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ರಾಜನ ಸೇನೆಯ ನಾಯಕನು ದ್ವೈವನ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಗಂಧರ್ವರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
ರಾಜಾ ದುರ್ಯೋಧನೋ ನಾಮ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರಸುತೋ ಬಲೀ। ಚಿಕ್ರೀಡಿಷುರಿಹಾಯಾತಿ ತದರ್ಥಮಪಸರ್ಪತ
ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗನಾದ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ದುರ್ವ್ಯೋಧನನು ಇಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡಲು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ದಾರಿ ಬಿಡಿ.
ಏವಮುಕ್ತಾಸ್ತು ಗನ್ಧರ್ವಾಃ ರಪ್ರಹಸನ್ತೋ ವಿಶಾಂಮಪತೇ। ಪ್ರತ್ಯಬ್ರುವಂಸ್ತಾನ್ಪುರುಷಾನಿದಂ ಹಿ ಪರುಷಂ ವಚಃ
ಅಂತ ಹೇಳಿದಾಗ ಗಂಧರ್ವರು ನಗುತ್ತಾ ಆ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಕಠಿಣವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.
ನ ಚೇತಯತಿ ವೋ ರಾಜಾ ಮನ್ದಬುದ್ಧಿಃ ಸುಯೋಧನಃ। ಯೋಽಸ್ಮಾನಾಜ್ಞಾಪಯತ್ಯೇವಂ ವಶ್ಯಾನಿವ ದಿವೌಕಸಃ
ನಿಮ್ಮ ರಾಜನು, ಅಂದರೆ ಅಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಸುಯೋಧನನು, ನಮ್ಮನ್ನು ತನ್ನ ಆಜ್ಞೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟವರಂತೆ ದೇವತೆಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಯೋಚಿಸುವುದೇ ಇಲ್ಲ.
ಯೂಯಂ ಮುಮೂರ್ಷವಶ್ಚಾಪಿ ಮನ್ದಪ್ರಜ್ಞಾ ನ ಸಂಶಯಃ। ಯೇ ತಸ್ ವಚನಾದೇವಮಸ್ಮಾನ್ಬ್ರೂಥ ವಿಚೇತಸಃ
ನೀವು ಕೂಡ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಅಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿವೇಕವಿಲ್ಲದವರು; ಅವನ ಮಾತಿಗೆ ಕೇಳಿ ನಮಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿರುವಿರಿ.
ಗಚ್ಛಧ್ವಂ ತ್ವರಿತಾಃ ಸರ್ವೇ ಯತ್ರ ರಾಜಾ ಸ ಕೌರವಃ। ನ ಚೇದದ್ಯೈವ ಗಚ್ಛಧ್ವಂ ಧರ್ಮರಾಜನಿವೇಶನಮ್
ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಬೇಗ ಆ ಕೌರವ ರಾಜನಿರುವ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗಿ; ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಇಂದೇ ಧರ್ಮರಾಜನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ.