ಸಲಿಲಾವರ್ತಸಂಜಾತೈಃ ಪುಷ್ಪಿತೈಶ್ಚ ಮಹೀರುಹೈಃ। ಸಮಾವೃತಂ ಪುಣ್ಯತಮಮಾಶ್ರಮಂ ವೃಷಪರ್ವಣಃ
ಅವರು ಹೂವಿನಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಜಲವಲಯಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ವೃಷಪರ್ವನ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಕಂಡರು.
ತಮುಪಕ್ರಮ್ಯ ರಾಜರ್ಷಿಂ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾನಮರಿಂದಮಾಃ। ಪಾಣ್ಡವಾ ವೃಷಪರ್ವಾಣಮವದನ್ತ ಗತಕ್ಲಮಾಃ
ಅವರಲ್ಲಿ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರಾದ ಪಾಂಡವರು ಆ ರಾಜರ್ಷಿ ವೃಷಪರ್ವನ ಬಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ, ತಮ್ಮ ದೌರ್ಬಲ್ಯವನ್ನು ಮರೆತು, ಅವನೊಡನೆ ಮಾತಾಡಿದರು.
ಅಭ್ಯನನ್ದತ್ಸ ರಾಜರ್ಷಿಃ ಪುತ್ರವದ್ಭರತರ್ಷಭಾನ್। ಪೂಜಿತಾಶ್ಚಾವಸಂಸ್ತತ್ರಸಪ್ತರಾತ್ರಮರಿಂದಮಾಃ
ಆ ರಾಜರ್ಷಿ ಪಾಂಡವರನ್ನು ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಆತ್ಮೀಯವಾಗಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದರು. ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪಾಂಡವರು ಅಲ್ಲಿ ಏಳು ರಾತ್ರಿ ಉಳಿದರು.
ಅಷ್ಟಮೇಽಹನಿ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತೇ ತಮೃಷಿಂ ಲೋಕವಿಶ್ರುತಮ್। ಆಮನ್ತ್ರ್ಯ ವೃಷಪರ್ವಾಣಂ ಪ್ರಸ್ಥಾನಂ ಪ್ರತ್ಯರೋಚಯನ್
ಎಂಟನೇ ದಿನ ಬಂದಾಗ, ಪಾಂಡವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವೃಷಪರ್ವನಿಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ ಹೊರಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧರಾದರು.
ಏಕೈಕಶಶ್ಚ ತಾನ್ವಿಪ್ರಾನ್ನಿವೇದ್ಯ ವೃಷಪರ್ವಣಿ। ನ್ಯಾಸಭೂತಾನ್ಯಥಾಕಾಲಂ ಬನ್ಧೂನಿವ ಸುಸತ್ಕೃತಾನ್। ಪಾರಿಬರ್ಹಂ ಚತಂ ಶೇಷಂ ಪರಿದಾಯ ಮಹಾತ್ಮನೇ
ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪಾಂಡವನು ತನ್ನ ಜೊತೆಗಿದ್ದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ವೃಷಪರ್ವನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಆತಿಥ್ಯ ಸಿಗುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡರು. ಉಳಿದ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ಆ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ ನೀಡಿದರು.
ತತಸ್ತೇ ಯಜ್ಞಪಾತ್ರಾಣಿ ರತ್ನಾನ್ಯಾಭರಣಾನಿ ಚ। ನ್ಯದಧುಃಪಾಣ್ಡವಾ ರಾಜನ್ನಾಶ್ರಮೇ ವೃಷಪರ್ವಣಃ
ನಂತರ, ರಾಜನೇ, ಪಾಂಡವರು ತಮ್ಮ ಯಜ್ಞಪಾತ್ರೆಗಳು, ರತ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳನ್ನು ವೃಷಪರ್ವನ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟರು.
ಅತೀತಾನಾಗತೇ ವಿದ್ವಾನ್ಕುಶಲಃ ಸರ್ವಧರ್ಮವಿತ್। ಅನ್ವಶಾಸತ್ಸ ಧರ್ಮಜ್ಞಃ ಪುತ್ರವದ್ಭರತರ್ಷಭಾನ್
ಹಿಂದೂ ಮುಂದಿನ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಿರುವ, ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲ ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಪಾಂಡವರನ್ನು ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದರು.
ತೇಽನುಜ್ಞಾತಾ ಮಹಾತ್ಮಾನಃ ಪ್ರಯಯುರ್ದಿಶಮುತ್ತರಾಮ್। `ಕುಷ್ಣಯಾ ಸಹಿತಾ ವೀರಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೈಶ್ಚ ಮಹಾತ್ಮಭಿಃ
ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದ ಪಾಂಡವರು, ದ್ರೌಪದಿಯವರ ಜೊತೆಗೆ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೊರಟರು.
ತಾನ್ಪ್ರಸ್ಥಿತಾನನ್ವಗಚ್ಛದ್ವೃಷಪರ್ವಾ ಮಹೀಪತೀನ್। ಉಪನ್ಯಸ್ ಮಹಾತೇಜಾ ವಿಪ್ರೇಭ್ಯಃ ಪಾಣ್ಡವಾಂಸ್ತದಾ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ವೃಷಪರ್ವನು ಹೊರಟ ರಾಜರನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ, ಪಾಂಡವರನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿ ಹೇಳಿದರು.
ಅನುಸಂಸಾರ್ಯ ಕೌನ್ತೇಯಾನಾಶೀರ್ಭಿರಭಿನನ್ದ್ಯ ಚ। ವೃಷಪರ್ವಾ ನಿವವೃತೇಪನ್ಥಾನಮುಪದಿಶ್ಯ ಚ
ವೃಷಪರ್ವನು ಕುಂತಿಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆಶೀರ್ವಾದ ನೀಡಿ, ಹರ್ಷದಿಂದ ಬೀಳ್ಕೊಟ್ಟು, ಅವರಿಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸಿ ತಾನೇ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು.
ನಾನಾಮೃಗಗಣೈರ್ಜುಷ್ಟಂ ಕೌನ್ತೇಯಃ ಸತ್ಯವಿಕ್ರಮಃ। ಪದಾತಿರ್ಭ್ರಾತೃಭಿಃ ಸಾರ್ಧಂ ಪ್ರಾತಿಷ್ಠತ ಯುಧಿಷ್ಠಿರಃ
ಸತ್ಯವೀರ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ತಮ್ಮ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನಾನಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಇರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿದರು.
ನಾನಾದ್ರುಮನಿರೋಧೇಷು ವಸನ್ತಃ ಶೈಲಸಾನುಷು। ಪರ್ವತಂ ವಿವಿಶುಸ್ತೇ ತಂ ಚತುರ್ಥೇಽಹನಿ ಪಾಣ್ಡವಾಃ
ಪಾಂಡವರು ನಾನಾ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಬಿದಿರುಗಳ ಗುಡ್ಡಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ, ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನ ಆ ಪರ್ವತವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.
ಮಹಾಭ್ರಘನಸಂಕಾಶಂ ಸಲಿಲೋಪಹಿತಂ ಶುಭಮ್। ಮಣಿಕಾಞ್ಚನರಮ್ಯಂ ಚ ಶೈಲಂ ನಾನಾಸಮುಚ್ಛ್ರಯಮ್
ಅವರು ದೊಡ್ಡ ಮೋಡಗಳ ಗುಂಪಿನಂತೆ ಕಾಣುವ, ನೀರಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾದ, ರತ್ನ ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದಿಂದ ಸುಂದರವಾದ, ನಾನಾ ಶಿಖರಗಳಿರುವ ಪರ್ವತವನ್ನು ನೋಡಿದರು.
ರಮ್ಯಂ ಹಿಮವತಃ ಪ್ರಸ್ಥಂ ಬಹುಕನ್ದರನಿರ್ಝರಮ್। ಶಿಲಾವಿಭಙ್ಗವಿಕಟಂ ಲತಾಪಾದಪಸಙ್ಕುಲಮ್
ಅವರು ಹಿಮವಂತನ ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಸಮತಟ್ಟನ್ನು, ಅನೇಕ ಗುಹೆಗಳು ಮತ್ತು ಜರೆಯುಳ್ಳ, ಬಂಡೆಗಳ ತೊಡೆಯಿಂದ ಕಠಿಣವಾದ, ಬಳ್ಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಮರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದರು.
ತೇ ಸಮಾಸಾದ್ಯಪನ್ಥಾನಂ ಯತೋಕ್ತಂ ವೃಷಪರ್ವಣಾ। ಅನುಸಸ್ರುರ್ಯಥೋದ್ದೇಶಂ ಪಶ್ಯನ್ತೋ ವಿವಿಧಾನ್ನಗಾನ್
ವೃಷಪರ್ವನು ತೋರಿಸಿದ ದಾರಿಯನ್ನು ತಲುಪಿ, ಪಾಂಡವರು ಅವನು ಹೇಳಿದಂತೆ ಸಾಗುತ್ತಾ, ವಿಭಿನ್ನ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಹೋದರು.
ಉಪರ್ಯುಪರಿ ಶೈಲಸ್ಯ ಗುಹಾಃ ಪರಮದುರ್ಗಮಾಃ। ಸುದುರ್ಗಮಾಂಸ್ತೇ ಸುಬಹೂನ್ಸುಖೇನೈವಾಭಿಚಕ್ರಮುಃ
ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಮೇಲ್ಮೇಲೆ ಬಹಳ ಕಷ್ಟದಿಂದ ತಲುಪಬಹುದಾದ ಅನೇಕ ಗುಹೆಗಳಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಪಾಂಡವರು ಆ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಗಮವಾದ ಗುಹೆಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ದಾಟಿದರು.
ಧೌಮ್ಯಃ ಕೃಷ್ಣಾ ಚ ಪಾರ್ತಾಶ್ಚ ಲೋಮಶಶ್ಚ ಮಹಾನೃಷಿಃ। ಆಗಚ್ಛನ್ಸಹಿತಾಸ್ತತ್ರನ ಕಶ್ಚಿದಪಿ ಹೀಯತೇ
ಧೌಮ್ಯ, ಕೃಷ್ಣಾ, ಪಾರ್ಥರು ಮತ್ತು ಮಹರ್ಷಿ ಲೋಮಶ—allರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರು, ಯಾರೂ ಹಿಂದೆ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ.
ತೇ ಮೃಗದ್ವಿಜಸಂಘುಷ್ಟಂ ನಾನಾದ್ರುಮಲತಾಯುತಮ್। ಶಾಖಾಮೃಗಗಣೈಶ್ಚೈವ ಸೇವಿತಂ ಸುಮನೋರಮಮ್
ಅವರು ಹಿರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೂಗುಗಳಿಂದ ಗೋಜುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ,色色 ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಳೆಗಳು ತುಂಬಿದ್ದ, ಶಾಖಾಮೃಗಗಳ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದ, ತುಂಬಾ ಸುಂದರವಾದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತಲುಪಿದರು.
ಪುಣ್ಯಂ ಪದ್ಮಸರೋಪೇತಂ ಸಪಲ್ವಲಮಹಾವನಮ್। ಉಪತಸ್ಥುರ್ಮಹಾಭಾಗಾ ಮಾಲ್ಯವತಂ ಮಹಾಗಿರಿಮ್
ಪದ್ಮಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ಪಲ್ವಲಗಳಿರುವ ಪವಿತ್ರವಾದ ಆ ಮಹಾ ಅರಣ್ಯವನ್ನು, ಆ ಮಹಾಭಾಗರು ಮಾಲ್ಯವಂತ ಪರ್ವತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತಲುಪಿದರು.
ತತಃ ಕಿಂಪುರುಷಾವಾಸಂ ಸಿದ್ಧಚಾರಣಸೇವಿತಮ್। ದದೃಶುರ್ಹೃಷರೋಮಾಣಾಃ ಪರ್ವತಂ ಗನ್ಧಮಾದನಮ್
ಆಮೇಲೆ, ಅವರ ರೋಮಾಂಚನವಾಗಿದ್ದ, ಅವರು ಕಿಂಪುರುಷರು ವಾಸಿಸುವ, ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಚಾರಣರು ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತವನ್ನು ನೋಡಿದರು.
ವಿದ್ಯಾಧರಾನುಚರಿತಂ ಕಿನ್ನರೀಭಿಸ್ತಥೈವ ಚ। ಗಜಸಙ್ಘಸಮಾವಾಸಂ ಸಿಂಹವ್ಯಾಘ್ರಗಣಾಯುತಮ್
ಅಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಧರರು, ಕಿನ್ನರರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಗಾತಿಯರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳು, ಸಿಂಹ ಮತ್ತು ಹುಲಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಕೂಡ ತುಂಬಿದ್ದವು.
ಶರಭೋನ್ನಾದಸಂಘುಷ್ಟಂ ನಾನಮೃಗನಿಷೇವಿತಮ್
ಆ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಶರಭಗಳ ಗರ್ಜನೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಜಾತಿಯ ಕಾಡುಮೃಗಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
ತೇ ಗನ್ಧಮಾದನವನಂ ತನ್ನನ್ದನವನೋಪಮಮ್। ಮುದಿತಾಃ ಪಾಣ್ಡುತನಯಾ ಮನೋನಯನನನ್ದನಮ್
ಪಾಂಡವರ ಪುತ್ರರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಗಂಧಮಾದನ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಅದು ನಂದನವನದಂತೆಯೇ ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಕಣ್ಗಳಿಗೂ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು.
ವಿವಿಶುಃ ಕ್ರಮಶೋ ವೀರಾ ಅರಣ್ಯಂ ಶುಭಕಾನನಮ್। ದ್ರೌಪದೀಸಹಿತಾ ವೀರಾಸ್ತೈಶ್ಚ ವಿಪ್ರೈರ್ಮಹಾತ್ಮಭಿಃ
ಆ ವೀರರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ದ್ರೌಪದಿಯವರ ಜೊತೆಗೆ ಮತ್ತು ಆ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಋಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಆ ಶುಭಕರವಾದ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.
ಶೃಣ್ವನ್ತಃ ಪ್ರೀತಿಜನನಾನ್ವಲ್ಗೂನ್ಮನ್ದಕಲಾಞ್ಶುಭಾನ್। ಶ್ರೋತ್ರರಮ್ಯಾನ್ಸುಮಧುರಾಞ್ಶಬ್ದಾನ್ಖಗಮುಖೇರಿತಾನ್
ಅವರು ಹಕ್ಕಿಗಳಿಂದ ಹೊರಡುವ ಮೃದುವಾದ, ಸುಂದರವಾದ, ಕಿವಿಗೆ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುವ, ಶುಭಕರವಾದ ಸಿಹಿ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಆನಂದದಿಂದ ಕೇಳಿದರು.
ಸರ್ವರ್ತುಫಲಭಾರಾಞ್ಯಾನ್ಸರ್ವರ್ತುಕುಸುಮೋಜ್ಜ್ವಲಾಮ್। ಪಶ್ಯನ್ತಃ ಪಾದಪಾಂಸ್ಚಾಪಿ ಫಲಭಾರಾವನಾಮಿತಾನ್
ಅವರು ಎಲ್ಲ ಋತುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಹೂಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುವ, ಹಣ್ಣುಗಳ ಭಾರದಿಂದ ಶಾಖೆಗಳು ನೆಗೆಯುವ ಮರಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರು.
ಆಮ್ರಾನಾಮ್ರಾತಕಾನ್ಫುಲ್ಲಾನ್ನಾರಿಕೇಲಾನ್ಸತಿನ್ದುಕಾನ್। ಮುಞ್ಜಾತಕಾಂಸ್ತಥಾಞ್ಜೀರಾನ್ದಾಡಿಮಾನ್ಬೀಜಪೂರಕಾನ್
ಅವರು ಮಾವು, ಕಾಡುಮಾವು, ಹೂವಿರುವ ಮಾವು, ತೆಂಗು, ತಿಂದುಕ, ಮುಂಜಾತಕ ಹಣ್ಣು, ಅಂಜೂರ, ದಾಳಿಂಬೆ ಮತ್ತು ಬೀಜಪೂರ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರು.
ಪನಸಾಁಲ್ಲಿಕುಚಾನ್ಮೋಚಾಃ ಖರ್ಜೂರಾನಮ್ಲವೇತಸಾನ್। ಪರಾವತಾಂಸ್ತಥಾ ಕ್ಷೌದ್ರಾನೀಪಾಂಶ್ಚಾಪಿ ಮನೋರಮಾನ್
ಅವರು ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣು, ಲಿಚ್ಚಿ, ಬಾಳೆಹಣ್ಣು, ಈಚಲು, ಆಮ್ಲವೇಟಸ, ಪರಾವತ ಹಣ್ಣು, ಜೇನುಗೂಡು ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಕವಾದ ನೀಪ ಮರಗಳನ್ನು ಕೂಡ ನೋಡಿದರು.
ಬೇಲ್ವಾನ್ಕಪಿತ್ಥಾಞ್ಜಮ್ಬೂಶ್ಚ ಕಾಶ್ಮರೀರ್ಬ್ರದರೀಸ್ತಥಾ। ಪುಕ್ಷಾನುದುಮ್ಬರವಟಾನಶ್ವತ್ಥಾನ್ಕ್ಷೀರಿಕಾಸ್ತಥಾ
ಅವರು ಬಿಲ್ವ, ಕಪಿತ್ತ, ಜಾಂಬು, ಕಾಶ್ಮರ, ಬಡರಿ, ಪುಕ್ಷ, ಉದುಂಬರ, ಆಲದ ಮರ, ಅಶ್ವತ್ಥ ಮತ್ತು ಹಾಲು ಹಣ್ಣುಗಳ ಮರಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರು.
ಮಲ್ಲಾತಕಾನಾಮಲಕೀರ್ಹರೀತಕಬಿಭೀತಕಾನ್। ಇಙ್ಗುದಾನ್ಕರಮರ್ದಾಂಶ್ಚ ತಿನ್ದುಕಾಂಶ್ ಮಹಾಫಲಾನ್
ಅಲ್ಲೆ ಮಲ್ಲಾತಕ, ಆಮಲಕ, ಹರಿತಕಿ, ಬಿಭೀತಕ, ಇಂಗುಡ, ಕರಮರ್ದ, ತಿಂಡುಕ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಹಣ್ಣುಗಳ ಮರಗಳೂ ಇದ್ದವು.