ಚಷಾಲಯೂಪಚಮಸಾಃ ಸ್ಥಾಲ್ಯಃ ಪಾತ್ರ್ಯಃ ಸ್ರುಚಃ ಸ್ರುವಾಃ। ತೇಷ್ವೇವ ಚಾಸ್ಯ ಯಜ್ಞೇಷು ಪ್ರಯೋಗಾಃ ಸಪ್ತ ವಿಶ್ರುತಾಃ
ಯಜ್ಞಶಾಲೆಗಳು, ಯೂಪಗಳು, ಹೋಮದ ಪಾತ್ರೆಗಳು, ಪಾತ್ರೆಗಳು, ಹೋಮದ ಚಮಚುಗಳು, ಎಲ್ಲವೂ ಅವನ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದವು.
ಸಪ್ತೈಕೈಕಸ್ಯಯೂಪಸ್ಯ ಚಷಾಲಾಶ್ಚೋಪರಿಶ್ಥಿತಾಃ। ತಸ್ಯ ಸ್ಮ ಯೂಪಾನ್ಯಜ್ಞೇಷು ಭ್ರಾಜಮಾನಾನ್ಹಿರಣ್ಮಯಾನ್। ಸ್ವಯಮುತ್ಥಾಪಯಾಮಾಸುರ್ದೇವಾಃ ಸೇನ್ದ್ರಾ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ
ಪ್ರತಿ ಏಳು ಯೂಪಗಳ ಮೇಲೂ ಯಜ್ಞಶಾಲೆಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದ್ದವು. ಆ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವ ಬಂಗಾರದ ಯೂಪಗಳನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರನು ಸ್ವತಃ ಎತ್ತಿದರು, ಯುಧಿಷ್ಠಿರ.
ತೇಷು ತಸ್ಯ ಮಖಾಗ್ರ್ಯೇಷು ಗಯಸ್ಯ ಪೃಥಿವೀಪತೇಃ। ಅಮಾದ್ಯದಿನ್ದ್ರಃ ಸೋಮೇನ ದಕ್ಷಿಣಾಭಿರ್ದ್ವಿಜಾತಯಃ
ಆ ಗಾಯನ ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿಯ ರಾಜನಾದ ಅವನ ಬಳಿ, ಇಂದ್ರನು ಸೋಮದೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ದಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರು.
ಪ್ರಸಙ್ಖ್ಯಾನಾನಸಙ್ಖ್ಯೇಯಾನ್ಪ್ರತ್ಯಗೃಹ್ಣನ್ದ್ವಿಜಾತಯಃ
ಆ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಎಣಿಸಬಹುದಾದ ಮತ್ತು ಎಣಿಸಲಾಗದ ಅನೇಕ ದಾನಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.
ಸಿಕತಾ ವಾ ಯಥಾ ಲೋಕೇ ಯಥಾವಾ ದಿವಿ ತಾರಕಾಃ। ಯಥಾ ವಾ ವರ್ಷತೋ ಧಾರಾ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯಾಃ ಸ್ಮ ಕೇನಚಿತ್
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಮರಳು, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಇರುವ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು, ಅಥವಾ ಸುರಿಯುವ ಮಳೆಯ ಹನಿಗಳು ಎಷ್ಟು ಎಣಿಸಿದರೂ ಎಣಿಸಲಾಗದು.
ತಥೈವ ತದಸಙ್ಖ್ಯೇಯಂ ಧನಂ ಯತ್ಪ್ರದದೌ ಗಯಃ। ಸದಸ್ಯೇಭ್ಯೋ ಮಹಾರಾಜ ತೇಷು ಯಜ್ಞೇಷು ಸಪ್ತಸು
ಅದೇ ರೀತಿ, ಮಹಾರಾಜನೇ, ಗಯನು ಆ ಏಳು ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಸಭಿಕರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಧನವೂ ಎಣಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ಅಪಾರವಾಗಿತ್ತು.
ಭವೇತ್ಸಙ್ಖ್ಯೇಯಮೇತದ್ಧಿ ಯದೇತತ್ಪರಿಕೀರ್ತಿತಮ್। ನ ತಸ್ಯ ಶಕ್ಯಾಃ ಸಙ್ಖ್ಯಾತುಂ ದಕ್ಷಿಣಾದಕ್ಷಿಣಾವತಃ
ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದುದನ್ನು ಎಣಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಆ ದಾನಿಯು ಮಾಡಿದ ದಾನಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಎಣಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಹಿರಣ್ಮಯೀಭಿರ್ಗೋಭಿಶ್ಚ ಕೃತಾಭಿರ್ವಿಶ್ವಕರ್ಮಣಾ। ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಂಸ್ತರ್ಪಯಾಮಾಸ ನಾನಾದಿಗ್ಭ್ಯಃ ಸಮಾಗತಾನ್
ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ಮಾಡಿದ ಬಂಗಾರದ ಹಸುಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಬಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಗಯನು ಸಮರ್ಪಿಸಿ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದನು.
ಅಲ್ಪಾವಶೇಷಾ ಪೃಥಿವೀ ಚೈತ್ಯೈರಾಸೀತ್ಸಮಾಚಿತಾ। ಗಯಸ್ಯ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ತತ್ರತತ್ರ ವಿಶಾಂಪತೇ
ಗಯನು ಯಜಮಾನನಾಗಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಚೈತ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಜಾಗ ಮಾತ್ರ ಖಾಲಿಯಾಗಿತ್ತು.
ಸ ಲೋಕಾನ್ಪ್ರಾಪ್ತವೈನೈನ್ದ್ರಾನ್ಕರ್ಮಣಾ ತೇನ ಭರತ। ಸಲೋಕತಾಂ ತಸ್ಯ ಗಚ್ಛೇತ್ಪಯೋಷ್ಣ್ಯಾಂ ಯ ಉಪಸ್ಪೃಶೇತ್
ಆ ಮಹತ್ತಾದ ಕಾರ್ಯದಿಂದ, ಭರತನಂದನ, ಗಯನು ಇಂದ್ರನ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆದನು; ಪಯೋಷ್ಣಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು ಅವನ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ತರಸ್ಮಾತ್ತ್ವಮತ್ರ ರಾಜೇನದ್ರ ಭ್ರಾತೃಭಿಃ ಸಹಿತೋಚ್ಯುತ। ಉಪಸ್ಪೃಶ್ಯ ಮಹೀಪಾಲ ಧೂತಪಾಪ್ಮಾ ಭವಿಷ್ಯಸಿ
ಆದುದರಿಂದ, ರಾಜನೇ, ನೀನು ಸಹ ತಮ್ಮ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಆಗ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತೀಯೆ.
ಸ ಪಯೋಷ್ಣ್ಯಾಂ ನರಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಸ್ನಾತ್ವಾ ವೈ ಭ್ರಾತೃಭಿಃ ಸಹ। ವೈದೂರ್ಯಪರ್ವತಂ ಚೈವ ನರ್ಮದಾಂ ಚ ಮಹಾನದೀಮ್
ಅನಂತರ, ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ತಮ್ಮ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ಪಯೋಷ್ಣಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ವೈದುರ್ಯ ಪರ್ವತಕ್ಕೂ ಮಹಾನದಿ ನರ್ಮದೆಯ ಕಡೆಗೂ ಹೋದನು.
ಉದ್ದಿಶ್ಯ ಪಾಣ್ಡವಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಸ ಪ್ರತಸ್ಥೇ ಮಹೀಪತಿಃ'। ಸಮಾಗಮತ ತೇಜಸ್ವೀ ಭ್ರಾತೃಭಿಃ ಸಹಿತೋ ನಘ
ಅವುಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಪಾಂಡವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ರಾಜನು ತಮ್ಮ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ ಹೊರಟನು.
ತತ್ರಾಸ್ಯ ಸರ್ವಾಣ್ಯಾಚಖ್ಯೌ ಲೋಮಶೋ ಭಗವಾನೃಷಿಃ। ತೀರ್ಥಾನಿ ರಮಣೀಯಾನಿ ಪುಣ್ಯಾನ್ಯಾಯತನಾನಿ ಚ
ಅಲ್ಲಿ, ಭಗವಂತನಾದ ಲೋಮಶ ಋಷಿಯವರು ಅವನಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಪುಣ್ಯ ತೀರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಪರಿಚಯವನ್ನು ಮಾಡಿದರು.
ಯಥಾಯೋಗಂ ಯಥಾಪ್ರೀತಿ ಪ್ರಯಯೌ ಭ್ರಾತೃಭಿಃ ಸಹ। ತತ್ರತತ್ರಾದದದ್ವಿತ್ತಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಭ್ಯಃ ಸಹಸ್ರಶಃ
ಅವನಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿಯೂ ಇಷ್ಟವಾದಂತೆ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ, ಸಾವಿರಾರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಧನವನ್ನು ದಾನಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.
ದೇವಾನಾಮೇತಿ ಕೌನ್ತೇಯ ತಥಾ ರಾಜ್ಞಾಂ ಸಲೋಕತಾಮ್। ವೇದೂರ್ಯಪರ್ವತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ನರ್ಮದಾಮವತೀರ್ಯ ಚ
ಕುಂತೀಪುತ್ರನೇ, ವೈದುರ್ಯ ಪರ್ವತವನ್ನು ನೋಡಿ, ನರ್ಮದೆಗೆ ಇಳಿದವನು ದೇವತೆಗಳ ಮತ್ತು ರಾಜರ ಸಂಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಸನ್ಧಿರೇಷ ನರಶ್ರೇಷ್ಠ ತ್ರೇತಾಯಾ ದ್ವಾಪರಸ್ಯ ಚ। ಏನಮಾಸಾದ್ಯ ಕೌನ್ತೇಯ ಸರ್ವಪಾಪೈಃ ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ
ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಇದು ತ್ರೇತಾ ಮತ್ತು ದ್ವಾಪರ ಯುಗಗಳ ಸಂಗಮಸ್ಥಳ; ಕುಂತೀಪುತ್ರನೇ, ಇದನ್ನು ತಲುಪಿದವನು ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಏಷ ಶರ್ಯಾತಿಯಜ್ಞಸ್ಯ ದೇಶಸ್ತಾತ ಪ್ರಕಾಶತೇ। ಸಾಕ್ಷಾದ್ಯತ್ರಾಪಿಬತ್ಸೋಮಮಶ್ವಿಭ್ಯಾಂ ಸಹ ವಾಸವಃ
ಇದು ಶರ್ಯಾತಿಯ ಯಜ್ಞದ ಸ್ಥಳ, ಪ್ರಿಯನೇ, ಇಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನು ಅಶ್ವಿನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೋಮವನ್ನು ಪಾನಮಾಡಿದನು.
ಚುಕೋಪ ಭಾರ್ಗವಶ್ಚಾಪಿ ಮಹೇನ್ದ್ರಸ್ ಮಹಾತಪಾಃ। ಸಂಸ್ತಮ್ಭಯಾಮಾಸ ಚ ತಂ ವಾಸವಂ ಚ್ಯವನಃ ಪ್ರಭುಃ
ಅಲ್ಲಿ ಭಾರ್ಗವ ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯು ಕೋಪಗೊಂಡನು, ಚ್ಯವನ ಮಹಾತ್ಮನು ಇಂದ್ರನನ್ನು ತಡೆಯಲು ಶಕ್ತನಾದನು.
ಸುಕನ್ಯಾಂ ಚಾಪಿ ಭಾರ್ಯಾಂ ಸ ರಾಜಪುತ್ರೀಮವಾಪ್ತವಾನ್। `ನಾಸತ್ಯೌ ಚ ಮಹಾಭಾಗ ಕೃತವಾನ್ಸೋಮಪೀಥಿವೌ
ಅವನು ರಾಜಕುಮಾರಿಯಾದ ಸುಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಪಡೆದನು; ಮಹಾಭಾಗರಾದ ಅಶ್ವಿನಿಗಳು ಸೋಮಪಾನದಲ್ಲಿ ಪಾಲು ಪಡೆದರು.
ಕಥಂ ವಿಷ್ಟಮ್ಭಿತಸ್ತೇನ ಭಗವಾನ್ಪಾಕಶಾಸನಃ। ಕಿಮರ್ಥಂ ಭಾರ್ಗವಶ್ಚಾಪಿ ಕೋಪಂ ಚಕ್ರೇ ಮಹಾತಪಾಃ
ಅವನು ದೇವರಾಜನನ್ನು ಹೇಗೆ ತಡೆದನು? ಭಾರ್ಗವ ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯು ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕೋಪಗೊಂಡನು?
ನಾಸತ್ಯೌ ಚ ಕಥಂ ಬ್ರಹ್ಮನ್ಕೃತವಾನ್ಸೋಮಪೀಥಿನೌ। ಏತತ್ಸರ್ವಂ ಯಥಾವೃತ್ತಮಾಖ್ಯಾತು ಭಗವಾನ್ಮಮ
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಅಶ್ವಿನಿಗಳು ಹೇಗೆ ಸೋಮಪಾನದಲ್ಲಿ ಪಾಲು ಪಡೆದರು? ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ನನಗೆ ವಿವರಿಸು ಭಗವಂತನೇ.
ಭೃಗೋರ್ಮಹರ್ಷೇಃ ಪುತ್ರೋಽಭೂಚ್ಚಯವನೋ ನಾಮ ಭಾರತ। ಸಮೀಪೇ ಸರಸಸ್ತಸ್ಯ ತಪಸ್ತೇಪೇ ಮಹಾದ್ಯುತಿಃ
ಭೃಗು ಎಂಬ ಮಹರ್ಷಿಯ ಪುತ್ರನಾದ ಚ್ಯವನನು ಅಪಾರ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು. ಅವನು ಒಂದು ಸುಂದರ ಸರೋವರದ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.
ಸ್ಥಾಣುಭೂತೋ ಮಹಾತೇಜಾ ವೀರಸ್ಥಾನೇನ ಪಾಣ್ಡವ। ಅತಿಷ್ಠತ ಚಿರಂ ಕಾಲಮೇಕದೇಶೇ ವಿಶಾಂಪತೇ
ಆ ಮಹಾತ್ಮನು, ಪಾಂಡವ, ವೀರಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಚಲನೆ ಇಲ್ಲದೆ ಬಹುಕಾಲ ನಿಂತಿದ್ದನು.
ಸವಲ್ಮೀಕೋಽಭವದೃಷಿರ್ಲತಾಭಿರಿವ ಸಂವೃತಃ। ಕಾಲೇನ ಮಹತಾ ರಾಜನ್ಸಮಾಕೀರ್ಣಃ ಪಿಪೀಲಿಕೈಃ
ಅವನು ಹತ್ತಿರದ ಬೆಲ್ಲದಂತೆ ಲತೆಗಳಲಿ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು, ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಚಿಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವನಾಗಿದ್ದನು, ರಾಜನೇ.
ತಥಾ ಸ ಸಂವೃತೋ ಧೀಮಾನ್ಮೃತ್ಪಿಣ್ಡ ಇವ ಸರ್ವಶಃ। ತಪ್ಯತೇ ಸ್ಮ ತಪೋ ಘೋರಂ ವಲ್ಮೀಕೇನ ಸಮಾವೃತಃ
ಹೀಗೆ, ಆ ಜ್ಞಾನಿಯು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಡ್ಡೆಯಂತೆ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಆ ಬೆಲ್ಲದೊಳಗೆ ಭಯಾನಕ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದನು.
ಅಥ ದೀರ್ಘಸ್ಯ ಕಾಲಸ್ಯ ಶರ್ಯಾತಿರ್ನಾಮ ಪಾರ್ಥಿವಃ। ಆಜಗಾಮ ಸರೋ ರಮ್ಯಂ ವಿಹರ್ತುಮಿದಮುತ್ತಮಮ್
ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಶರ್ಯಾತಿ ಎಂಬ ರಾಜನು ಆ ಸುಂದರ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ವಿಹರಿಸಲು ಬಂದನು.
ತಸ್ಯ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಚತ್ವಾರ್ಯಾಸನ್ಪರಿಗ್ರಹಃ। ಏಕೈವ ಚ ಸುತಾ ಸುಭ್ರೂಃ ಸುಕನ್ಯಾ ನಾಮ ಭಾರತ
ಅವನಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಹೆಂಡತಿಯರು ಇದ್ದರು, ಭಾರತ, ಆದರೆ ಅವನಿಗೆ ಸುಕನ್ಯೆ ಎಂಬ ಒಬ್ಬ ಸುಂದರ眉ಗಳ ಮಗಳು ಮಾತ್ರ ಇದ್ದಳು.
ಸಾ ಸಖೀಭಿಃ ಪರಿವೃತಾ ದಿವ್ಯಾಭರಣಭೂಷಿತಾ। ಚಙ್ಕ್ರಮ್ಯಮಾಣಾ ವಲ್ಮೀಕಂ ಭಾರ್ಗವಸ್ಯ ಸಮಾಸದತ್
ಅವಳು ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರುಗಳೊಂದಿಗೆ ದೇವಮಣಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡು, ಭೃಗುಕುಲದವರ ಬೆಲ್ಲದ ಬಳಿಗೆ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಾ ಹತ್ತಿರ ಬಂದಳು.
ಸಾ ವೈ ವಸುಮತೀಂ ತತ್ರ ಪಶ್ಯನ್ತೀ ಸುಮನೋರಮಾಮ್। ವನಸ್ಪತೀನ್ಪ್ರಚಿನ್ವನ್ತೀ ವಿಜಹಾರ ಸಖೀವೃತಾ
ಅಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೋಡುವಾಗ ಆಕೆಗೆ ಬಹಳ ಆನಂದವಾಯಿತು. ಅರಣ್ಯದ ಹೂಗಳನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಸ್ನೇಹಿತೆಯರೊಂದಿಗೆ ಆಕೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.