ತತಸ್ತೀರೇ ಸಮುದ್ರಸ್ಯ ಕನ್ಯಾತೀರ್ಥಮುಪಸ್ಪೃಶೇತ್। ತತ್ತೋಯಂ ಸ್ಪೃಶ್ಯ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ಸರ್ವಪಾಪೈಃ ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ
ಅನಂತರ ಸಮುದ್ರದ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಕನ್ಯಾತೀರ್ಥದ ನೀರನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದರೆ, ರಾಜಾಧಿರಾಜನೇ, ಆ ನೀರನ್ನು ತೊಟ್ಟವನು ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಅಥ ಗೋಕರ್ಣಮಾಸಾದ್ಯ ತ್ರಿಷು ಲೋಕೇಷು ವಿಶ್ರುತಮ್। ಸಮುದ್ರಮಧ್ಯೇ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ಸರ್ವಲೋಕನಮಸ್ಕೃತಮ್
ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ, ಸಮುದ್ರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಪಂಚದವರು ಪೂಜಿಸುವ ಗೋಕರಣವನ್ನು ತಲುಪಿದನು.
ರಯತ್ರ ಬ್ರಹ್ಮಾದಯೋ ದೇವಾ ಋಷಯಶ್ಚ ತಪೋಧನಾಃ। ಭೂತಯಕ್ಷಪಿಶಾಚಾಶ್ಚ ಕಿನ್ನರಾಃ ಸಮಹೋರಗಾಃ
ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವತೆಗಳು, ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದ ಋಷಿಗಳು, ಭೂತ, ಯಕ್ಷ, ಪಿಶಾಚ, ಕಿನ್ನರರು ಹಾಗೂ ಮಹಾ ನಾಗರು ಕೂಡಾ ಇದ್ದಾರೆ.
ಸಿದ್ಧಚಾರಣಗನ್ಧರ್ವಮಾನುಷಾಃ ಪನ್ನಗಾಸ್ತಥಾ। ಸರಿತಃ ಸಾಗರಾಃ ಶೈಲಾ ಉಪಾಸನ್ತ ಉಮಾಪತಿಮ್
ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸಿದ್ಧರು, ಚಾರಣರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಮನುಷ್ಯರು, ನಾಗರು, ನದಿಗಳು, ಸಮುದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳು ಉಮಾಪತಿಯನ್ನೆಲ್ಲರೂ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
ತತ್ರೇಶಾನಂ ಸಮಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ತ್ರಿರಾತ್ರೋಪೋಷಿತೋ ನರಃ। ಅಶ್ವಮೇಧಮವಾಪ್ನೋತಿ ಗಾಣಪತ್ಯಂ ಚ ವಿನ್ದತಿ
ಅಲ್ಲಿ ಈಶ್ವರನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ, ಮೂರು ರಾತ್ರಿ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿದವನು, ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆದು ಗಣಪತಿಯ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಉಷ್ಯ ದ್ವಾದಶರಾತ್ರಂ ತು ಪೂತಾತ್ಮಾ ಚ ಭವೇನ್ನರಃ
ಅಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ರಾತ್ರಿ ವಾಸ ಮಾಡಿದವನು, ಅವನ ಆತ್ಮ ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.
ತತ ಏವ ಚ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾಃ ಸ್ಥಾನಂ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಪೂಜಿತಮ್। ತ್ರಿರಾತ್ರಮುಷಿತಸ್ತತ್ರ ಗೋಸಹಸ್ರಫಲಂ ಲಭೇತ್। ನಿದರ್ಶನಂ ಚ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಂ ನರಾಧಿಪ
ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುವ ಗಾಯತ್ರಿಯ ಸ್ಥಳವಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಮೂರು ರಾತ್ರಿ ವಾಸ ಮಾಡಿದವನು ಸಾವಿರ ಹಸುವಿನ ಸಮಾನ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಒಂದು ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.
ಗಾಯತ್ರೀಂ ಪಠತೇ ಯಸ್ತು ಯೋನಿಸಂಕರಜಸ್ತಥಾ। ಗಾಥಾ ಚ ಗಾಥಿಕಾ ಚಾಪಿ ತಸ್ಯ ಸಂಪದ್ಯತೇ ನೃಪ
ಅಲ್ಲಿ ಗಾಯತ್ರಿಯನ್ನು ಪಠಿಸಿದವನು, ಅವನು ಯಾವ ವರ್ಣದವನಾದರೂ, ಗಾಯತ್ರಿ ಗಾಥೆ ಮತ್ತು ಗಾಥಿಕೆಯನ್ನು ಪಠಿಸಿದರೆ, ಅವನಿಗೆ ಅದರ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ರಾಜನೇ.
ಅಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯ ಸಾವಿತ್ರೀಂ ಪಠತಸ್ತು ಪ್ರಣಶ್ಯತಿ
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಲ್ಲದವನು ಸಾವಿತ್ರಿಯನ್ನು ಪಠಿಸಿದರೆ, ಅದು ಫಲ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಂವರ್ತಸ್ಯ ತು ವಿಪ್ರರ್ಷೇರ್ವಾಪೀಮಾಸಾದ್ಯ ದುರ್ಲಭಾಮ್। ರೂಪಸ್ಯ ಭಾಗೀ ಭವತಿ ಸುಭಗಶ್ಚ ಪ್ರಜಾಯತೇ
ಅದುಲಾಗಿ, ಅಪರೂಪದ ಸಂವರ್ತ ಋಷಿಯ ಕೆರೆಯನ್ನು ತಲುಪಿದವನು ಸುಂದರ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದು, ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.
ತತೋ ವೇಣಾಂ ಸಮಾಸಾದ್ಯ ತ್ರಿರಾತ್ರೋಪೋಷಿತೋ ನರಃ। ಮಯೂರಹಂಸಸಂಯುಕ್ತಂ ವಿಮಾನಂ ಲಭತೇ ನರಃ
ನಂತರ ವೇಣಾ ನದಿಯನ್ನು ತಲುಪಿಸಿ, ಮೂರು ರಾತ್ರಿ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿದವನು, ನವಿಲು ಮತ್ತು ಹಂಸಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾದ ದೇವಚರಿಯನ್ನನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ತತೋ ಗೋದಾವರೀಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ನಿತ್ಯಂ ಸಿದ್ಧನಿಷೇವಿತಾಮ್। ಗವಾಂ ಮೇಧಮವಾಪ್ನೋತಿ ವಾಸುಕೇರ್ಲೋಕಮುತ್ತಮಮ್
ನಂತರ ಸದಾ ಸಿದ್ಧರು ಪೂಜಿಸುವ ಗೋದಾವರಿ ನದಿಗೆ ತಲುಪಿದವನು, ಗವಾಮೇಧ ಯಾಗದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆದು, ವಾಸುಕಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ವೇಣಾಯಾಃ ಸಂಗಮೇ ಸ್ನಾತ್ವಾ ವಾಜಿಮೇಧಫಲಂ ಲಭೇತ್। ವರದಾಸಂಗಮೇ ಸ್ನಾತ್ವಾ ಗೋಸಹಸ್ರಫಲಂ ಲಭೇತ್
ವೇಣಾ ನದಿಯ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು ವಾಜಿಮೇಧ ಯಾಗದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ವರದಾ ನದಿಯ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು ಸಾವಿರ ಹಸುವಿನ ಸಮಾನ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಬ್ರಹ್ಮಸ್ಥಾನಂ ಸಮಾಸಾದ್ಯ ತ್ರಿರಾತ್ರೋಪೋಷಿತೋ ನರಃ। ಗೋಸಹಸ್ರಫಲಂ ವಿನ್ದ್ಯಾತ್ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಂ ಚ ಗಚ್ಛತಿ
ಬ್ರಹ್ಮಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಲುಪಿಸಿ, ಮೂರು ರಾತ್ರಿ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿದವನು, ಸಾವಿರ ಹಸುವಿನ ಸಮಾನ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು ಸ್ವರ್ಗ ಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.
ಕುಶಪ್ಲವನಮಾಸಾದ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಸಮಾಹಿತಃ। ತ್ರಿರಾತ್ರಮುಷಿತಃ ಸ್ನಾತ್ವಾ ಅಶ್ವಮೇಧಫಲಂ ಲಭೇತ್
ಕುಶಪ್ಲವವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ, ಮೂರು ರಾತ್ರಿ ವಾಸ ಮಾಡಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ, ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ತತೋ ದೇವಹ್ರದೇಽರಣ್ಯೇ ಕೃಷ್ಣವೇಣಾಜಲೋದ್ಭವೇ। ಜಾತಿಸ್ಮರಹ್ರದೇ ಸ್ನಾತ್ವಾ ಭವೇಜ್ಜಾತಿಸ್ಮರೋ ನರಃ। ಯತ್ರ ಕ್ರತುಶತೈರಿಷ್ಟ್ವಾ ದೇವರಾಜೋ ದಿವಂ ಗತಃ
ನಂತರ ಕೃಷ್ಣವೇಣಾ ನದಿಯ ನೀರಿನಿಂದ ಉಂಟಾದ ಅರಣ್ಯದ ದೈವಿಕ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ, ಜಾತಿಸ್ಮರ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು, ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮಗಳನ್ನು ನೆನಪಾಗಿಸುವವನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲಿ ನೂರು ಯಾಗಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ದೇವೇಂದ್ರನು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದನು.
ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಫಲಂ ವಿನ್ದ್ಯಾದ್ಗಮನಾದೇವ ಭಾರತ। ತತಃ ಸರ್ವಹ್ರದೇ ಸ್ನಾತ್ವಾ ಗೋಸಹಸ್ರಫಲಂ ಲಭೇತ್
ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗುವುದರಿಂದಲೇ ಅಗ್ನಿಷ್ಠೋಮ ಯಜ್ಞದ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಭಾರತ. ಆಮೇಲೆ ಎಲ್ಲಾ ಹೃದಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಸಾವಿರ ಹಸುಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದಷ್ಟು ಪುಣ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ತತೋ ವಾಪೀಂ ಮಹಾಪುಣ್ಯಾಂ ಪಯೋಷ್ಣೀಂ ಸರಿತಾಂ ವರಾಮ್। ಪಿತೃದೇವಾರ್ಚನರತೋ ಗೋಸಹಸ್ರಫಲಂ ಲಭೇತ್
ಆಮೇಲೆ ಬಹಳ ಪವಿತ್ರವಾದ ಪಯೋಷ್ಣೀ ಎಂಬ ನದಿಯ ತೀರದ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದರೆ ಸಾವಿರ ಹಸುಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದಷ್ಟು ಪುಣ್ಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ದಣ್ಡಕಾರಣ್ಯಮಾಸಾದ್ಯ ಪುಣ್ಯಂ ರಾಜನ್ನುಪಸ್ಪೃಶೇತ್। ಗೋಸಹಸ್ರಫಲಂ ತಸ್ಯ ಸ್ನಾತಮಾತ್ರಸ್ಯ ಭಾರತ
ದಂಡಕಾರಣ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ, ರಾಜನೇ, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು ಕೂಡಲೇ ಸಾವಿರ ಹಸುಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದಷ್ಟು ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಶರಭಙ್ಗಾಶ್ರಮಂ ಗತ್ವಾ ಶುಕಸ್ಯ ಚ ಮಹಾತ್ಮನಃ। ನ ದುರ್ಗತಿಮವಾಪ್ನೋತಿ ಪುನಾತಿ ಚ ಕುಲಂ ನರಃ
ಶರಭಂಗ ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮ ಶುಕನ ಆಶ್ರಮಗಳಿಗೆ ಹೋದವನು ದುಃಖವನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅವನು ತನ್ನ ಕುಲವನ್ನೂ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.
ತತಃ ಶೂರ್ಪಾರಕಂ ಗಚ್ಛೇಜ್ಜಾಮದಗ್ನ್ಯನಿಷೇವಿತಮ್। ರಾಮತೀರ್ಥೇ ನರಃ ಸ್ನಾತ್ವಾ ವಿನ್ದ್ಯಾದ್ಬಹು ಸುವರ್ಣಕಮ್
ಆಮೇಲೆ ಜಾಮದಗ್ನ್ಯನು ಪೂಜಿಸಿದ ಶೂರ್ಪಾರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ರಾಮತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ, ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಚಿನ್ನ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಸಪ್ತಗೋದಾವರೇ ಸ್ನಾತ್ವಾ ನಿಯತೋ ನಿಯತಾಶನಃ। ಮಹತ್ಪುಣ್ಯಮವಾಪ್ನೋತಿ ದೇವಲೋಕಂ ಚ ಗಚ್ಛತಿ
ಏಳು ಗೋದಾವರಿ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ, ನಿಯಮಿತ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ, ಮಹಾಪುಣ್ಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ಲೋಕವನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು.
ತತೋ ದೇವಪಥಂ ಗತ್ವಾ ನಿಯತೋ ನಿಯತಾಶನಃ। ದೇವಸತ್ರಸ್ಯ ಯತ್ಪುಣ್ಯಂ ತದೇವಾಪ್ನೋತಿ ಮಾನವಃ
ಆಮೇಲೆ ದೇವಪಥವನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ, ನಿಯಮ ಮತ್ತು ನಿಯಮಿತ ಆಹಾರದಿಂದ, ದೇವಸತ್ರದಷ್ಟು ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಮಾನವನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ತುಙ್ಗಕಾರಣ್ಯಮಾಸಾದ್ಯ ಬ್ರ್ಹಮಚಾರೀ ಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯಃ। ವೇದಾನಧ್ಯಾಪಯತ್ತತ್ರ ಋಷಿಃ ಸಾರಸ್ವತಃ ಪುರಾ
ತುಂಗಾರಣ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನು, ಅಲ್ಲಿ ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾರಸ್ವತ ಋಷಿ ವೇದಗಳನ್ನು ಬೋಧಿಸಿದ್ದನು.
ತತ್ರ ವೇದೇಷು ನಷ್ಟೇಷು ಮುನೇರಙ್ಗಿರಸಃ ಸುತಃ। ಋಷೀಣಆಮುತ್ತರೀಯೇಷು ಸೂಪವಿಷ್ಟೋ ಯಥಾಸುಖಮ್
ಅಲ್ಲಿ ವೇದಗಳು ನಾಶವಾದಾಗ, ಅಂಘಿರಸ ಋಷಿಯ ಪುತ್ರನು ಉತ್ತರದ ಋಷಿಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿದ್ದನು.
ಓಂಕಾರೇಣ ಯಥಾನ್ಯಾಯಂ ಸಮ್ಯಗುಚ್ಚಾರಿತೇನ ಹ। ಯೇನ ಯತ್ಪೂರ್ವಮಭ್ಯಸ್ತಂ ತತ್ಸರ್ವಂ ಸಮುಪಸ್ಥಿತಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಯಥಾನಿಯಮವಾಗಿ ಓಂಕಾರವನ್ನು ಶುದ್ಧವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಿದಾಗ, ಹಿಂದೆ ಕಲಿತ ಎಲ್ಲವೂ ಪುನಃ ಸ್ಮರಣೆಗೆ ಬಂತು.
ಋಷಯಸ್ತತ್ರ ದೇವಾಶ್ಚ ವರುಣೋಽಗ್ನಿಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ। ಹರಿರ್ನಾರಾಯಣಸ್ತತ್ರ ಮಹಾದೇವಸ್ತಥೈವ ಚ
ಅಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳು, ದೇವತೆಗಳು, ವರुण, ಅಗ್ನಿ, ಪ್ರಜಾಪತಿ, ಹರಿನಾರಾಯಣ ಮತ್ತು ಮಹಾದೇವ ಕೂಡ ಹಾಜರಿದ್ದರು.
ಪಿತಾಮಹಶ್ಚ ಭಗವಾನ್ದೇವೈಃ ಸಹ ಮಹಾದ್ಯುತಿಃ। ಭೃಗುಂ ನಿಯೋಜಯಾಮಾಸ ಯಾಜನಾರ್ಥೇ ಮಹಾದ್ಯುತಿಮ್
ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ಜೊತೆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಪಿತಾಮಹನು, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಭೃಗುನ್ನು ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದನು.
ತತಃ ಸ ಚಕ್ರೇ ಭಗವಾನೃಷೀಣಾಂ ವಿಧಿವತ್ತದಾ। ಸರ್ವೇಷಾಂ ಪುನರಾಧಾನಂ ವಿಧಿದೃಷ್ಟೇನ ಕರ್ಮಣಾ
ಆಮೇಲೆ ಭಗವಾನ್ ಭೃಗು, ಋಷಿಗಳಿಗೆ ವಿಧಿಯಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ವಿಧಿಗಳ ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದನು.
ಆಜ್ಯಭಾಗೇನ ತತ್ರಾಗ್ನೀಂ ತರ್ಪಯಿತ್ವಾ ಯಥಾವಿಧಿ। ದೇವಾಃ ಸ್ವಭವನಂ ಯಾತಾ ಋಷಯಶ್ಚ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಹವನದ ಭಾಗವನ್ನು ಅಗ್ನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿ ತೃಪ್ತಿ ಪಡಿಸಿದ ನಂತರ, ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ನಿವಾಸಗಳಿಗೆ ಹೋದರು, ಋಷಿಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೊರಟರು.