ಸಾ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ತು ತಾನ್ದೇವಾನ್ಪುಣ್ಯಶ್ಲೋಕಂ ಚ ಭಾರತ। ನೈಷಧಂ ವರಯಾಮಾಸ ಭೈಮೀ ಧರ್ಮೇಣ ಪಾಣ್ಡವ
ಆ ದೇವರುಗಳನ್ನೂ, ಪುಣ್ಯವಂತನಾದ ನೈಷಧನನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ, ಭೀಮಿಯ ಮಗಳು ಧರ್ಮದಂತೆ ನೈಷಧನನ್ನು ವರನಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡಳು, ಪಾಂಡವ.
ವಿಲಜ್ಜಮಾನಾ ವಸ್ತ್ರಾನ್ತಂ ಜಗ್ರಾಹಾಯತಲೋಚನಾ। ಸ್ಕನ್ಧದೇಶೇಽಸೃಜತ್ತಸ್ಯ ಸ್ರಜಂ ಪರಮಶೋಭನಾಮ್
ಅವಳು ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಕಣ್ಣು ಕೆಳಗಿಡುತ್ತಾ, ತನ್ನ ಉಡುಪು ತುದಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಆ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ಹೂಮಾಲೆಯನ್ನು ಅವನ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟಳು.
ವರಯಾಮಾಸ ಚೈವೈನಂ ಪತಿತ್ವೇ ವರವರ್ಣಿನೀ। ತತೋ ಹಾಹೇತಿ ಸಹಸಾ ಮುಕ್ತಃ ಶಬ್ದೋ ನರಾಧಿಪೈಃ
ಆ ಸುಂದರ ವರ್ಣವತಿಯು ಅವನನ್ನು ಪತಿಯಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡಳು; ಆಗ ಅಲ್ಲಿ ಕೂತಿದ್ದ ರಾಜರಿಂದ 'ಅಯ್ಯೋ!' ಎಂಬ ಕೂಗು ಏಕಾಏಕಿ ಕೇಳಿಬಂತು.
ದೇವೈರ್ಮಹರ್ಷಿಭಿಸ್ತತ್ರ ಸಾಧುಸಾಧ್ವಿತಿ ಭಾರತ। ವಿಸ್ಮಿತೈರೀರಿತಃ ಶಬ್ದಃ ಪ್ರಶಂಸದ್ಭಿರ್ನಲಂ ನೃಪಮ್
ಅಲ್ಲಿದ್ದ ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ಮಹರ್ಷಿಗಳು, ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ 'ಶಬಾಶ್! ಶಬಾಶ್!' ಎಂದು ನಳನನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತಾ ಧ್ವನಿ ಮಾಡಿದರು, ಭಾರತ.
ದಮಯನ್ತೀಂ ತು ಕೌರವ್ಯ ವೀರಸೇನಸುತೋ ನೃಪಃ। ಆಶ್ವಾಸಯದ್ವರಾರೋಹಾಂ ಪ್ರಹೃಷ್ಟೇನಾನ್ತರಾತ್ಮನಾ
ವೀರಸೇನನ ಮಗನಾದ ರಾಜನು, ಹರ್ಷಭರಿತ ಹೃದಯದಿಂದ, ಸುಂದರ ರೂಪವಳಾದ ದಮಯಂತಿಯನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿದನು.
ಯತ್ತ್ವಂ ಭಜಸಿ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಪುಮಾಂಸಂ ದೇವಸನ್ನಿಧೌ। ತಸ್ಮಾನ್ಮಾಂ ವಿದ್ಧಿ ಭರ್ತಾರಮೇತತ್ತೇ ವಚನೇ ರತಮ್
ನೀನು ದೇವತೆಗಳ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೀಯೆ, ಅದರಿಂದ ನನನ್ನು ನಿನ್ನ ಪತಿಯಾಗಿ ತಿಳಿ; ನಾನು ನಿನ್ನ ಮಾತಿಗೆ ಸದಾ ಬದ್ಧನಾಗಿರುವೆನು.
ಯಾವಚ್ಚ ಮೇ ಧರಿಷ್ಯನ್ತಿ ಪ್ರಾಣಾ ದೇಹೇ ಶುಚಿಸ್ಮಿತೇ। ತಾವತ್ತ್ವಯಿ ಭವಿಷ್ಯಾಮಿ ಸತ್ಯಮೇತದ್ಬ್ರವೀಮಿ ತೇ
ನನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ ಇರುವವರೆಗೆ, ಸುಂದರ ನಗುವಳೇ, ನಾನು ನಿನ್ನವನೇ ಆಗಿರುವೆನು; ಇದನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
ದಮಯನ್ತೀ ತಥಾ ವಾಗ್ಭಿರಭಿನನ್ದ್ಯ ಕೃತಾಞ್ಜಲಿಃ
ದಮಯಂತಿಯು ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಧನ್ಯವಾದದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಳು.
ತೌ ಪರಸ್ಪರತಃ ಪ್ರೀತೌ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತ್ವಗ್ನಿಪುರೋಗಮಾನ್। ತಾನೇವ ಶರಣಂ ದೇವಾಞ್ಜಗ್ಮತುರ್ಮನಸಾ ತದಾ
ಅವರಿಬ್ಬರ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ನೋಡಿದಾಗ, ಅವರು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆ ದೇವತೆಗಳನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸಿದರು.
ವೃತೇ ತು ನೈಷಧೇ ಭೈಮ್ಯಾ ಲೋಕಪಾಲಾ ಮಹೌಜಸಃ। ಪ್ರಹೃಷ್ಟಮನಸಃ ಸರ್ವೇ ನಲಾಯಾಷ್ಟೌ ವರಾನ್ದದುಃ
ಭೀಮಿಯ ಮಗಳು ನೈಷಧನನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಪಾಲಕರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ನಳನಿಗೆ ಎಂಟು ವರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು.
ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷದರ್ಶನಂ ಯಜ್ಞೇ ಗತಿಂ ಚಾನುತ್ತಮಾಂ ಶುಭಾಮ್। ನೈಷಧಾಯ ದದೌ ಶಕ್ರಃ ಪ್ರೀಯಮಾಣಃ ಶಚೀಪತಿಃ
ಇಂದ್ರನು, ಶಚೀಪತಿಯು, ಸಂತೋಷದಿಂದ ನೈಷಧನಿಗೆ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ, ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಶುಭಮಾರ್ಗವನ್ನೂ ನೀಡಿದನು.
ಅಗ್ನಿರಾತ್ಮಭವಂ ಪ್ರಾದಾದ್ಯತ್ರ ವಾಞ್ಛತಿ ನೈಷಧಃ। ಲೋಕಾನಾತ್ಮಪ್ರಭಾಂಶ್ಚೈವ ದದೌ ತಸ್ಮೈ ಹುತಾಶನಃ
ಅಗ್ನಿದೇವನು, ನೈಷಧನು ಎಲ್ಲಿ ಬಯಸಿದರೂ ಸ್ವಂತ ಸಂತಾನ ಉಂಟಾಗುವ ವರವನ್ನೂ, ತನ್ನ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಹೊಳೆಯುವ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಅವನಿಗೆ ನೀಡಿದನು.
ಯಮಸ್ತ್ವನ್ನರಸಂ ಪ್ರಾದಾದ್ಧರ್ಮೇ ಚ ಪರಮಾಂ ಸ್ಥಿತಿಮ್। ಅಪಾಂಪತಿರಪಾಂ ಭಾವಂ ಯತ್ರವಾಞ್ಛತಿ ನೈಪಧಃ ।। ಸ್ರಜಶ್ಚೋತ್ತಮಗನ್ಧಾಢ್ಯಾಃ ಸರ್ವೇಚ ಮಿಥುನಂ ದದುಃ
ಯಮನು ಆಹಾರದ ರುಚಿಯನ್ನೂ, ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನೂ ನೀಡಿದನು; ನೀರಿನ ದೇವರು, ನೈಷಧನು ಬಯಸಿದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟನು. ಎಲ್ಲರೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸುಗಂಧದ ಹೂಮಾಲೆಗಳನ್ನೂ, ಪ್ರತಿ ಜೋಡಿಗೆ ಹೂಮಾಲೆಯನ್ನೂ ನೀಡಿದರು.
ವರಾನೇವಂ ಪ್ರದಾಯಾಸ್ಯ ದೇವಾಸ್ತೇ ತ್ರಿದಿವಂ ಗತಾಃ। `ಏತತ್ಸರ್ವಂ ನಲೋಽಪಶ್ಯದ್ದಮಯನ್ತೀ ಚ ಭಾರತ। ಯಥಾ ಸ್ವಪ್ನಂ ಮಹಾರಾಜ ತಥೈವ ದದೃಶುರ್ಜನಾಃ
ಈ ರೀತಿ ವರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ ಮೇಲೆ ಆ ದೇವತೆಗಳು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ನಳ ಮತ್ತು ದಮಯಂತಿ ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ನೋಡಿದರು; ಜನರು ಇದನ್ನು ಕನಸಿನಂತೆ ಅನುಭವಿಸಿದರು, ಮಹಾರಾಜ.
ತತಃ ಸ್ವಯವರಂ ಚಕ್ರೇ ಭೀಮೋ ರಾಜಾಽತಿಮಾನುಷಮ್। ಸಮಾಗತೇಷು ಸರ್ವೇಷು ಭೂಪಾಲೇಸು ವಿಶಾಂಪತೇ
ಆಮೇಲೆ ಭೀಮನು, ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರು ಸೇರಿದ್ದಾಗ, ಮಾನವನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಾಗಿರುವ ಸ್ವಯಂವರವನ್ನು ನಡೆಸಿದನು, ಜನಾಧಿಪ.
ದಮಯನ್ತ್ಯಪಿ ತದ್ದೃಷ್ಟ್ವಾರಾಜಮಣ್ಡಲಮೃದ್ಧಿಮತ್। ಅನ್ವೀಕ್ಷ್ಯನೈಷಧಂ ವವ್ರೇ ಭೈಮೀ ಧರ್ಮೇಣ ಭಾರತ
ದಮಯಂತಿಯು ಆ ರಾಜಮಂಡಲದ ವೈಭವವನ್ನು ನೋಡಿ, ನೈಷಧನನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಧರ್ಮದಂತೆ ಅವನನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡಳು, ಭಾರತ.
ವೃತೇ ಚ ನೈಷಧೇ ಭೈಮ್ಯಾ ನಿವೃತ್ತೇ ಚ ಸ್ವಯಂವರೇ। ಸರ್ವ ಏವ ಮಹೀಪಾಲಾಃ ಪ್ರತಿಜಗ್ಮುರ್ಯಥಾಗತಮ್
ವಿದರ್ಭದ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಭೈಮ್ಯೆಯವರು ನಿಷಧರಾಜನನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡು ಸ್ವಯಂವರವೂ ಮುಗಿದಾಗ, ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಊರುಗಳಿಗೆ ಹೋದರು.
ಪಾರ್ಥಿವಾಶ್ಚಾನುಭೂಯಾಸ್ಯ ವಿವಾಹಂ ವಿಸ್ಮಯಾನ್ವಿತಾಃ। ದಮಯನ್ತ್ಯಾಶ್ಚ ಮುದಿತಾಃ ಪ್ರತಿಜಗ್ಮುರ್ಯಥಾಗತಮ್
ಆ ರಾಜರು ಆ ಅದ್ಭುತವಾದ ವಿವಾಹವನ್ನು ನೋಡಿ, ದಮಯಂತಿಗೆ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಬಂದಂತೆ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು.
ಗತೇಷು ಪಾರ್ಥಿವೇನ್ದ್ರೇಷು ಭೀಮಃ ಪ್ರೀತೋ ಮಹಾಮನಾಃ। ವಿವಾಹಂ ಕಾರಯಾಮಾಸ ದಮಯನ್ತ್ಯಾ ನಲಸ್ಯ ಚ
ರಾಜರು ಹೋದ ಮೇಲೆ, ಭೀಮನು ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ ದಮಯಂತಿ ಮತ್ತು ನಳನ ವಿವಾಹವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು.
ಉಷ್ಯ ತತ್ರ ತಥಾಕಾಮಂ ನೈಷಧೋ ದ್ವಿಪದಾಂವರಃ। ಭೀಮೇನ ಸಮನುಜ್ಞಾತೋ ಜಗಾಮ ನಗರಂ ಸ್ವಕಮ್। ಅವಾಪ್ಯ ನಾರೀರತ್ನಂ ತು ಪುಣ್ಯಶ್ಲೋಕೋಪಿ ಪಾರ್ಥಿವಃ
ನಿಷಧರಾಜನು ಅಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟವಾದಷ್ಟು ಕಾಲ ಉಳಿದು, ಭೀಮನ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಆ ಹೆಣ್ಣುಮಣಿಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ತನ್ನ ನಗರಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು.
ರೇಮೇ ಸಹ ತಯಾ ರಾಜಞ್ಛಚ್ಯೇವ ಬಲವೃತ್ರಹಾ। ಅತೀವ ಮುದಿತೋ ರಾಜಾ ಭ್ರಾಜಮಾನೋಂಶುಮಾನಿವ
ಅವಳ ಜೊತೆಗೆ ನಳನು ಇಂದ್ರನು ಶಚಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿಟ್ರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿದಂತೆ, ಬಹಳ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶವಾಗಿ ಆನಂದದಿಂದ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದನು.
ಅರಞ್ಜಯತ್ಪ್ರಜಾ ವೀರೋ ಧರ್ಮೇಣ ಪರಿಪಾಲಯನ್। ಈಜೇ ಚಾಪ್ಯಶ್ವಮೇಧೇನ ಯಯಾತಿರಿವ ನಾಹುಷಃ। ಅನ್ಯೈಶ್ಚ ಬಹುಭಿರ್ಧೀಮಾನ್ಕ್ರತುಭಿಶ್ಚಾಪ್ತದಕ್ಷಿಣೈಃ
ಆ ವೀರ ರಾಜನು ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಧರ್ಮದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿ ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದನು; ಯಯಾತಿಯಂತೆ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗವನ್ನು ಹಾಗೂ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ದೊಡ್ಡ ಯಾಗಗಳನ್ನು ದಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿದನು.
ಪುಗಶ್ಚ ರಮಣೀಯೇಷು ವನೇಷೂಪವನೇಷು ಚ। ದಮಯನ್ತ್ಯಾ ಸಹ ನಲೋ ವಿಜಹಾರಾಮರೋಪಮಃ
ಸುಂದರವಾದ ಕಾನನಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಳನು ದಮಯಂತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ದೇವತೆಗಳಂತೆ ವಿಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
ಜನಯಾಮಾಸ ಚ ತತೋ ದಮಯನ್ತ್ಯಾಂ ಮಹಾಮನಾಃ। ಇನ್ದ್ರಸೇನಂ ಸುತಂ ಚಾಪಿ ಇನ್ದ್ರಸೇನಾಂ ಚಕನ್ಯಕಾಮ್
ನಳನು ದಮಯಂತಿಯಿಂದ ಇಂದ್ರಸೇನ ಎಂಬ ಮಗನನ್ನೂ, ಇಂದ್ರಸೇನಾ ಎಂಬ ಮಗಳನ್ನೂ ಪಡೆದನು.
ಏವಂ ಸ ಯಜಮಾನಶ್ಚ ವಿಹರಂಶ್ಚ ನರಾಧಿಪಃ। ರರಕ್ಷ ವಸುಸಂಪೂರ್ಣಾಂ ವಸುಧಾಂ ವಸುಧಾಧಿಪಃ
ಹೀಗೆ ಆ ರಾಜನು ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿ, ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
ವೃತೇ ತು ನೈಷಧೇ ಭೈಮ್ಯಾ ಲೋಕಪಾಲಾ ಮಹೌಜಸಃ। ಯಾನ್ತೋ ದದೃಶುರಾಯಾನ್ತಂ ದ್ವಾಪರಂ ಕಲಿನಾ ಸಹ
ನಿಷಧರಾಜನನ್ನು ದಮಯಂತಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ಲೋಕಪಾಲರು ಹೋದಾಗ, ಅವರು ದ್ವಾಪರನನ್ನು ಕಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದರು.
ಅಥಾಬ್ರವೀತ್ಕಲಿಂ ಶಕ್ರಃ ಸಂಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ಬಲವೃತ್ರಹಾ। ದ್ವಾಪರೇಣ ಸಹಾಯೇನ ಕಲೇ ಬ್ರೂಹಿ ಕ್ವ ಯಾಸ್ಯಸಿ
ಆಗ ಇಂದ್ರನು, ವಿಟ್ರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದವನು, ಕಳಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಹೇಳಿದನು: 'ಕಳಿ, ನೀನು ದ್ವಾಪರನೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೀಯೆಂದು ಹೇಳು.'
ತತೋಽಬ್ರವೀತ್ಕಲಿಃ ಶಕ್ರಂ ದಮಯನ್ತ್ಯಾಃ ಸ್ವಯಂವರಮ್। ಗತ್ವಾ ಹಿ ವರಯಿಷ್ಯೇ ತಾಂ ಮನೋ ಹಿ ಮಮ ತಾಂ ಗತಮ್
ಕಳಿ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು: 'ನಾನು ದಮಯಂತಿಯ ಸ್ವಯಂವರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಅವಳನ್ನು ಆರಿಸಬೇಕೆಂದು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಹೋದಿದೆ.'
ತಮಬ್ರವೀತ್ಪ್ರಹಸ್ಯೇನ್ದ್ರೋ ನಿರ್ವೃತ್ತಃ ಸ ಸ್ವಯಂವರಃ। ವೃತಸ್ತಯಾ ನಲೋ ರಾಜಾ ಪತಿರಸ್ಮತ್ಸಮೀಪತಃ
ಇಂದ್ರನು ನಗುತ್ತಾ ಹೇಳಿದನು: 'ಸ್ವಯಂವರ ಮುಗಿದಿದೆ; ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ದಮಯಂತಿಯವರು ನಳನನ್ನು ಪತಿಯಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು.'
ಏವಮುಕ್ತಸ್ತು ಶಕ್ರೇಣ ಕಲಿಃ ಕೋಪಸಮನ್ವಿತಃ। ದೇವಾನಾಮನ್ತ್ರ್ಯ ತಾನ್ಸರ್ವಾನುವಾಚೇದಂ ವಚಸ್ತದಾ
ಇಂದ್ರನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಕಳಿ ಕೋಪದಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ವಂದಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.