ಯಥಾ ಕುನ್ತೀ ಚ ಮಾದ್ರೀ ಚ ಶಚೀ ಚೈವ ಸಮಾ ಇಹ। ತಥಾ ಚ ವಂಶಜನನೀ ತ್ವಂ ಹಿ ಮೇಽದ್ಯ ಗರೀಯಸೀ
ಇಲ್ಲಿ ಕುಂತಿಯೂ, ಮಾದ್ರಿಯೂ, ಶಚಿಯೂ ನನಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದ್ದಂತೆ, ನೀನು ನನ್ನ ವಂಶದ ತಾಯಿಯಾಗಿ ಇಂದು ನನಗೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರವಳಾಗಿದ್ದೀಯೆ.
ಗಚ್ಛ ಮೂರ್ಧ್ನಾ ಪ್ರಪನ್ನೋಸ್ಮಿ ಪಾದೌ ತೇ ವರವರ್ಣಿನಿ। ತ್ವಂ ಹಿ ಮೇ ಮಾತೃವತ್ಪೂಜ್ಯಾ ರಕ್ಷ್ಯೋಽಹಂ ಪುತ್ರವತ್ತ್ವಯಾ
ಸುಂದರಿಯೇ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಶರಣಾಗಿದ್ದೇನೆ. ನೀನು ನನಗೆ ತಾಯಿಯಂತೆ ಪೂಜ್ಯಳಾಗಿದ್ದೀಯೆ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಮಗನಂತೆ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಬೇಕಾಗಿದೆ.
ತತೋಽವಧೂತಾ ಪಾರ್ಥೇನ ಉರ್ವಶೀ ಕ್ರೋಧಮೂರ್ಚ್ಛಿತಾ। ವೇಪನ್ತೀ ಭ್ರುಕುಟೀಕಕ್ರಾ ಶಶಾಪಾಥ ಧನಂಜಯಮ್
ಅದಾದ ಮೇಲೆ ಪಾರ್ಥನು ಅವಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದಾಗ, ಉರ್ವಶಿ ಕೋಪದಿಂದ ನಡುಗುತ್ತಾ, ಭ್ರೂಭಂಗ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಧನಂಜಯನಿಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಿದಳು.
ತವ ಪಿತ್ರಾಽಭ್ಯನುಜ್ಞಾತಾಂ ಸ್ವಯಂ ಚ ಗೃಹಮಾಗತಾಮ್। ಯಸ್ಮಾನ್ಮಾಂ ನಾಭಿನನ್ದೇಥಾಃ ಕಾಮಬಾಣವಶಂಗತಾಮ್
ನಿನ್ನ ತಂದೆಯ ಅನುಮತಿಯೊಂದಿಗೆ, ನಾನು ಸ್ವಯಂ ನಿನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದರೂ, ಕಾಮಬಾಣಗಳಿಂದ ಬಾಧಿತಳಾದ ನನ್ನನ್ನು ನೀನು ಸ್ವಾಗತಿಸಲಿಲ್ಲ.
ತಸ್ಮಾತ್ತ್ವಂ ನರ್ತಕಃ ಪಾರ್ಥ ಸ್ತ್ರೀಮಧ್ಯೇ ಮಾನವರ್ಜಿತಃ। ಅಪುಂಸ್ತ್ವೇನ ಚ ವಿಖ್ಯಾತಃ ಪಣ್ಢವದ್ವಿಚರಿಷ್ಯಸಿ
ಆದುದರಿಂದ ಪಾರ್ಥನೇ, ನೀನು ಹೆಂಗಸರ ನಡುವೆ ನೃತ್ಯಗಾರನಾಗಿ, ಪುರುಷರಿಂದ ದೂರವಿಟ್ಟು, ಪಾಂಡವರಂತೆ ಪುರುಷತ್ವವಿಲ್ಲದವನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವೆ.
ಏವಂ ದತ್ತ್ವಾಽರ್ಜುನೇ ಶಾಪಂ ಸ್ಫುರಿತೋಷ್ಠೀ ಶ್ವಸನ್ತ್ಯಥ। ಪುನಃ ಪ್ರತ್ಯಾಗತಾ ಕ್ಷಿಪ್ರಮುರ್ವಶೀ ಸ್ವಂ ನಿವೇಶನಮ್
ಹೀಗೆ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಿದ ಉರ್ವಶಿಯ ತುಟಿಗಳು ನಡುಗುತ್ತಾ, ಉಸಿರಾಡುತ್ತಾ, ತಕ್ಷಣವೇ ತನ್ನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದಳು.
ಪಾರ್ಥೋಪಿ ಲಬ್ಧ್ವಾ ಶಾಪಂ ತಂ ತಾಂ ನಿಶಾಂ ದುಃಖಿತೋಽವಸಮ್। ವಿವಕ್ಷುಶ್ಚಿತ್ರಸೇನಾಯ ಪ್ರಾತಃ ಸರ್ವಮಹೃಷ್ಟವತ್
ಆ ಶಾಪವನ್ನು ಪಡೆದ ಪಾರ್ಥನು ಆ ರಾತ್ರಿ ದುಃಖದಿಂದ ಕಳೆಯುತ್ತಾ, ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಚಿತ್ಸೇನನಿಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು.
ತತಃ ಪ್ರಭಾತೇ ವಿಮಲೇ ಗನ್ಧರ್ವಾಯ ಯಥಾತಥಮ್। ನಿವೇದಯಾಮಾಸ ತದಾ ಚಿತ್ರಸೇನಾಯ ಪಾಣ್ಡವಃ
ನಂತರ ಬೆಳಗಿನ ಸ್ಪಷ್ಟ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವನು ಗಂಧರ್ವ ಚಿತ್ಸೇನನಿಗೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದನು.
ತಚ್ಚ ಸರ್ವಂ ಯಥಾವೃತ್ತಂ ಶಾಪಂ ಚೈವ ಯಥಾತಥಮ್। ಅವೇದಯಚ್ಚ ಶಕ್ರಸ್ಯ ಚಿತ್ರಸೇನೋಽಪಿ ಸರ್ವಶಃ
ಆಗ ನಡೆದ ಎಲ್ಲ ಘಟನೆಗಳನ್ನೂ, ಮತ್ತು ಶಾಪದ ವಿಷಯವನ್ನೂ, ಚಿತ್ರಸೇನನು ಶಕ್ರನಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದನು.
ತದಾ ತ್ವಾನಾಯ್ಯ ತನಯಂ ವಿವಿಕ್ತೇ ಹರಿವಾಹನಃ। ಸಾನ್ತ್ವಯಿತ್ವಾ ಶುಭೈರ್ವಾಕ್ಯೈಃ ಸ್ಮಯಮಾನೋಽಭ್ಯಭಾಷತ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹರಿವಾಹನನು ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಒಂಟಿಯಾದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ, ಮೃದುವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ, ನಗುತ್ತಾ ಮಾತನಾಡಿದನು.
ಸುಪುತ್ರಾದ್ಯಪೃಥಾ ತಾತ ತ್ವಯಾ ಪುತ್ರೇಣ ಸತ್ತಮ। ಋಷಯೋಪಿ ಹಿ ಧೈರ್ಯೇಣ ಜಿತಾ ವೈ ತೇ ಮಹಾಭುಜ
ಮಗನೆ, ಕುಂತಿಯವರಿಗೆ ನೀನು ಮಗನಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವರು ಭಾಗ್ಯವಂತರು. ಮಹಾಬಾಹುವಾದ ನೀನು ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಋಷಿಗಳನ್ನೂ ಗೆದ್ದಿದ್ದೀಯೆ.
ಯಂ ಚ ದತ್ತವತೀ ಶಾಪಮುರ್ವಶೀ ತವ ಮಾನದ। ಸ ಚಾಪಿ ತೇಽರ್ಥಕೃತ್ತಾತ ಸಾಧಕಶ್ಚ ಭವಿಷ್ಯತಿ
ಮಾನ್ಯನೇ, ಊರ್ವಶಿಯವರು ನಿನಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಶಾಪವು ನಿನಗೆ ಬೇಕಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ನೆರವாக ತೀರಲಿದೆ.
ಅಜ್ಞಾತವಾಸೋ ವಸ್ತವ್ಯೋ ಭವದ್ಭಿರ್ಭೂತಲೇಽನಘ। ವರ್ಪೇ ತ್ರಯೋದಶೇ ವೀರ ತತ್ರ ತ್ವಂ ಗಮಯಿಷ್ಯಸಿ
ಪಾಪವಿಲ್ಲದವನೇ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹದಿಮೂರನೇ ವರ್ಷ ನೀನು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ವಾಸಿಸಬೇಕು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೀನು ಆ ಶಾಪವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ತೇನ ನರ್ತಕವೇಪೇಣ ಅಪುಂಸ್ತ್ವೇನ ತಥೈವ ಚ। ವರ್ಷಮೇಕಂ ವಿಹೃತ್ಯೈವ ತತಃ ಪುಂಸ್ತ್ವಮವಾಪ್ಸ್ಯಸಿ
ಆ ನೃತ್ಯಗಾರನ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಪುರುಷತ್ವವಿಲ್ಲದೆ, ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಾಲ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ, ನೀನು ಮತ್ತೆ ಪುರುಷತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.
ಏವಮುಕ್ತಸ್ತು ಶಕ್ರೇಣ ಫಲ್ಗುನಃ ಪರವೀರಹಾ। ಮುದಂ ಪರಮಿಕಾಂ ಲೇಭೇ ನ ಚ ಶಾಪಂ ವ್ಯಚಿನ್ತಯತ್
ಶಕ್ರನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಅರ್ಜುನನು ಅಪಾರ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಹೊಂದಿದನು ಮತ್ತು ಶಾಪದ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸಲೇ ಇಲ್ಲ.
ಚಿತ್ರಸೇನೇನ ಸಹಿತೋ ಗನ್ಧರ್ವೇಣ ಯಶಸ್ವಿನಾ। ರೇಮೇ ಸ ಸ್ವರ್ಗಭವನೇ ಪಾಣ್ಡುಪುತ್ರೋ ಧನಂಜಯಃ
ಚಿತ್ರಸೇನ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಂಧರ್ವನ ಜೊತೆಗೆ ಪಾಂಡುಪುತ್ರ ಧನಂಜಯನು ಸ್ವರ್ಗದ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಆನಂದದಿಂದ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದನು.
ಯ ಇಮಾಂ ಶೃಣುಯಾನ್ನಿತ್ಯಂ ಧೃತಿಂ ಪಾಣ್ಡುಸುತಸ್ಯ ವೈ। ನ ತಸ್ಯ ಕಾಮಃ ಕಾಮೇಷು ಪಾಪಕೇಷು ಪ್ರವರ್ತತೇ
ಯಾರು ಪಾಂಡುಪುತ್ರನ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಕೇಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಪಾಪಕರವಾದ ಕಾಮಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಇದಮಮರವರಾತ್ಮಜಸ್ಯ ಘೋರಂ ಸುಚಿ ಚರಿತಂ ವಿನಿಶಾಮ್ಯ ಫಲ್ಗುನಸ್ಯ। ವ್ಯಪಗತಮದದಮ್ಭರಾಗದೋಷಾ- ಸ್ತ್ರಿದಿವಗತಾಽಭಿರಮನ್ತಿ ಮಾನವೇನ್ದ್ರಾಃ
ಅಮರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಪಾರ್ಥನ ಶುದ್ಧವಾದ ಭಯಾನಕ ನಡತೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದ ರಾಜರು, ಅಹಂಕಾರ, ದ್ವೇಷ, ಕ್ರೋಧವಿಲ್ಲದೆ ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾರೆ.
ತತೋ ದೇವಾಃ ಸಗನ್ಧರ್ವಾಃ ಸಮಾದಾಯಾರ್ಘ್ಯಮುತ್ತಮಮ್। ಶಕ್ರಸ್ಯ ಮತಮಾಜ್ಞಾಯ ಪಾರ್ಥಮಾನರ್ಚುರ್ಜಸಾ
ಅನಂತರ ದೇವತೆಗಳು ಗಂಧರ್ವರೊಡನೆ ಸೇರಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಶಕ್ರನ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಅರಿತು, ಪಾರ್ಥನನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಸನ್ಮಾನಿಸಿದರು.
ಪಾದ್ಯಮಾಚಮನೀಯಂ ಚ ಪ್ರತಿಗ್ರಾಹ್ಯ ನೃಪಾತ್ಮಜಮ್। ಪ್ರವೇಶಯಾಮಾಸುರಥೋ ಪುರನ್ದರನಿವೇಶನಮ್
ಅವರು ಪಾದ್ಯ ಹಾಗೂ ಆಚಮನೀಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ರಾಜಕುಮಾರನನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿ, ಪುರಂದರನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಒಳಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು.
ಏವಂ ಸಂಪೂಜಿತೋ ಜಿಷ್ಣುರುವಾಸ ಭವನೇ ಪಿತುಃ। ಉಪಶಿಕ್ಷನ್ಮಹಾಸ್ತ್ರಾಣಿ ಸಸಂಹಾರಾಣಿ ಪಾಣ್ಡವಃ
ಹೀಗೆ ಸನ್ಮಾನ ಪಡೆದ ಅರ್ಜುನನು ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ, ಮಹಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ ಅವುಗಳ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ವಿಧಾನವನ್ನೂ ಕಲಿತನು.
ಸ ಶಕ್ರಹಸ್ತಾದ್ದಯಿತಂ ವಜ್ರಮಸ್ತ್ರಂ ದುರುತ್ಸಹಮ್। ಅಶನಿಂ ಚ ಮಹಾನಾದಾಂ ಮೇಘಬೃಂಹಿತಲಕ್ಷಣಾಮ್
ಅವನು ಶಕ್ರನ ಕೈಯಿಂದ ಪ್ರಿಯವಾದ, ಎದುರಿಸಲಾಗದ ವಜ್ರಾಸ್ತ್ರವನ್ನೂ, ಮೇಘಗಳ ಗರ್ಜನೆಯಂತೆ ಧ್ವನಿಸುವ ಅಶನಿಯನ್ನು ಕೂಡ ಪಡೆದನು.
ಗೃಹೀತಾಸ್ತ್ರಸ್ತು ಕೌನ್ತೇಯೋ ಭ್ರಾತೄನ್ಸಸ್ಮಾರ ಪಾಣ್ಡವಃ। ಪುರನ್ದರನಿಯೋಗಾಚ್ಚ ಪಞ್ಚಾಬ್ದಮವಸತ್ಸುಖಮ್
ಆಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ಕುಂತೀಪುತ್ರನು ತನ್ನ ಸಹೋದರರನ್ನು ನೆನೆಸಿದನು. ಪುರಂದರನ ಆದೇಶದಿಂದ ಐದು ವರ್ಷಗಳು ಸುಖವಾಗಿ ಕಳೆದವು.
ತತಃ ಶಕ್ರೋಽಬ್ರವೀತ್ಪಾರ್ಥಂ ಕೃತಾಸ್ತ್ರಂ ಕಾಲ ಆಗತೇ। ನೃತ್ತಂ ಗೀತಂ ಚ ಕೌನ್ತೇಯ ಚಿತ್ರಸೇನಾದವಾಪ್ನುಹಿ
ಆಮೇಲೆ ಶಕ್ರನು, ಶಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತನಾದ ಪಾರ್ಥನಿಗೆ ಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಹೀಗೆಂದನು: 'ಕುಂತೀಪುತ್ರನೇ, ಚಿತ್ರಸೇನನಿಂದ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಹಾಡು ಕಲಿಯು.'
ವಾದಿತ್ರಂ ದೈವವಿಹಿತಂ ನೃಲಕೇ ಯನ್ನ ವಿದ್ತೇ। ಮದಾಜ್ಞಯಾ ಚ ಕೌನ್ತೇಯ ಶ್ರೇಯೋ ವೈ ತೇ ಭವಿಷ್ತಿ
'ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ತಿಳಿಯದ ದೇವತೆಗಳು ರೂಪಿಸಿದ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಕೂಡ, ನನ್ನ ಆದೇಶದಿಂದ ನೀನು ಕಲಿಯು. ಇದರಿಂದ ನಿನಗೆ ಒಳ್ಳೆಯದು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.'
ಸಖಾಯಂ ಪ್ರದದೌ ಚಾಸ್ಯ ಚಿತ್ರಸೇನಂ ಪುರನ್ದರಃ। ಸ ತೇನ ಸಹ ಸಂಗಮ್ಯ ರೇಮೇ ಪಾರ್ಥೋ ನಿರಾಮಯಃ
ಪುರಂದರನು ಅವನಿಗೆ ಚಿತ್ರಸೇನನನ್ನು ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿ ಕೊಟ್ಟನು. ಅವನ ಜೊತೆಗೆ ಸೇರಿ, ಪಾರ್ಥನು ಯಾವುದೇ ಕಷ್ಟವಿಲ್ಲದೆ ಆನಂದಿಸಿದನು.
ಕದಾಚಿದಟಮಾನಸ್ತು ಮಹರ್ಷಿರಥ ಲೋಮಶಃ। ಜಗಾಮ ಶಕ್ರಭವನಂ ಪುರಂದರದಿದೃಕ್ಷಯಾ
ಒಂದು ಬಾರಿ ಮಹರ್ಷಿ ಲೋಮಶನು ತಿರುಗಾಡುತ್ತಾ, ದೇವೇಂದ್ರನನ್ನು ನೋಡಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ಇಂದ್ರನ ಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
ಸ ಸಮೇತ್ಯ ನಮಸ್ಕೃತ್ಯ ದೇವರಾಜಂ ಮಹಾಮುನಿಃ। ದದರ್ಶಾರ್ಧಾಸನಗತಂ ಪಾಣ್ಡವಂ ವಾಸವಸ್ಯ ಹಿ
ಅಲ್ಲಿ ಹೋದ ಮಹಾಮುನಿ ಲೋಮಶನು ದೇವರಾಜನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಇಂದ್ರನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಕಂಡನು.
ತತಃ ಶಕ್ರಾಭ್ಯನುಜ್ಞಾತ ಆಸನೇ ವಿಷ್ಟರೋತ್ತರೇ। ನಿಷಸಾದ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಪೂಜ್ಯಮಾನೋ ಮಹರ್ಷಿಭಿಃ
ಮತ್ತೆ ಇಂದ್ರನು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದ ಮೇಲೆ, ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಗೌರವದಿಂದ ಗೌರವಿಸಿದ ಆ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನು ವಿಶಾಲವಾದ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತನು.
ತಸ್ಯ ದೃಷ್ಟ್ವಾಽಭವದ್ಬುದ್ಧಿಃ ಪಾರ್ಥಮಿನ್ದ್ರಾಸನೇ ಸ್ಥಿತಮ್। ಕಥಂ ನು ಕ್ಷತ್ರಿಯಃ ಪಾರ್ಥಃ ಶಕ್ರಾಸನಮವಾಪ್ತವಾನ್
ಅರ್ಜುನನು ಇಂದ್ರನ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಲೋಮಶನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ—'ಈ ಪಾರ್ಥನು ಹೇಗೆ ಇಂದ್ರನ ಆಸನವನ್ನು ಪಡೆದನು?' ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉದಯವಾಯಿತು.