ಮಯಾಽಭಿಪನ್ನಃ ಪೂರ್ವಂ ಹಿ ರಾಕ್ಷಸೋಽಯಮಿಹಾಗತಃ। ಕಾಮಾತ್ಪರಿಭವಾದ್ವಾಽಪಿ ನ ಮೇ ಜೀವನ್ವಿಮೋಕ್ಷ್ಯಸೇ
'ಈ ರಾಕ್ಷಸನು ಮೊದಲು ನನ್ನಿಂದ ಹಿಂಬಾಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು; ಆಸೆ ಅಥವಾ ಅವಮಾನದಿಂದ ಆಗಲಿ, ನೀನು ನನ್ನಿಂದ ಜೀವಂತ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾರೆ.'
ನ ಹ್ಯೇಷ ಮೃಗಯಾಧರ್ಮೋ ಯಸ್ತ್ವಯಾಽದ್ಯ ಕೃತೋ ಮಯಿ। ತೇನ ತ್ವಾಂ ಭ್ರಂಶಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಜೀವಿತಾತ್ಪರ್ವತಾಶ್ರಯಮ್
'ಈ ದಿನ ನೀನು ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸ ಬೇಟೆಯ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಸರಿಯಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ನೀನು ನನ್ನ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ, ಪರ್ವತವಾಸಿಯೇ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಜೀವದಿಂದ ವಂಚಿಸುವೆ.'
ಇತ್ಯುಕ್ತಃ ಪಾಣ್ಡವೇಯೇನ ಕಿರಾತಃ ಪ್ರಹಸನ್ನಿವ। ಉವಾಚ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಯಾ ವಾಚಾ ಪಾಣ್ಡವಂ ಸವ್ಯಸಾಚಿನಂ
ಅರ್ಜುನನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಕಿರಾತನು ನಗುತ್ತಾ, ಮೃದುವಾಗಿ ಬಲಗೈಯಿಂದ ಬಾಣ ಹಾರಿಸುವ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
ನ ಮತ್ಕೃತೇ ತ್ವಯಾ ವೀರಃ ಭೀಃ ಕಾರ್ಯಾ ವನಮನ್ತಿಕಾತ್। ಇಯಂ ಭೂಮಿಃ ಸದಾಽಸ್ಮಾಕಮುಚಿತಾ ವಸತಾಂ ವನೇ
'ವೀರನೇ, ನನ್ನಿಂದ ಭಯಪಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಇಲ್ಲಿಯ ಕಾಡನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಈ ಭೂಮಿ ಯಾವಾಗಲೂ ನಮಗೆ ವಾಸಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ.'
ತ್ವಯಾ ತು ದುಷ್ಕರಃ ಕಸ್ಮಾದಿಹ ವಾಸಃ ಪ್ರರೋಚಿತಃ। ವಯಂ ತು ಬಹುಸತ್ತ್ವೇಽಸ್ಮಿನ್ನಿವಸಾಮಸ್ತಪೋಧನ
'ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಹೇಗೆ ಇಚ್ಛಿಸಿದ್ದೆ? ಇದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟದ ಸ್ಥಳ. ಆದರೆ ತಪಸ್ವಿಯೇ, ನಾವು ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಡುವೆ ವಾಸಿಸುತ್ತೇವೆ.'
ಭವಾಂಸ್ತು ಕೃಷ್ಣವತ್ಮಾರ್ಭಃ ಸುಕುಮಾರಃ ಸುಖೋಚಿತಃ। ಕಥಂ ಶೂನ್ಯಮಿಮಂ ದೇಶಮೇಕಾಕೀ ವಿಚರಿಷ್ಯತಿ
'ನೀನು ಕೃಷ್ಣನ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳ, ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿರುವ, ಮೃದು, ಸುಖಕ್ಕೆ ಅಭ್ಯಾಸವಿರುವವನು; ಹೀಗಿರುವಾಗ ಈ ಖಾಲಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಹೇಗೆ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತೀಯ?'
ಗಾಣ್ಡೀವಮಾಶ್ರಯಂ ಕೃತ್ವಾ ನಾರಾಜಾಂಶ್ಚಾಗ್ನಿಸನ್ನಿಭಾನ್। ನಿವಸಾಮಿ ಮಹಾರಣ್ಯೇ ದ್ವಿತೀಯ ಇವ ಪಾವಕಃ
'ಗಾಂಡೀವ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಆಧಾರವಿಟ್ಟು, ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಭಯಂಕರರಾದ ರಾಜರನ್ನು ನಾನು ಭಯಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಮಹಾಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ನಾನು ಎರಡನೇ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ವಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ.'
ಏಷ ಚಾಪಿ ಮಯಾ ಜನ್ತುರ್ಮೃಗರೂಪಂ ಸಮಾಶ್ರಿತಃ। ರಾಕ್ಷಸೋ ನಿಹತೋ ಘೋರೋ ಹನ್ತುಂ ಮಾಮಿಹ ಚಾಗತಃ
'ಈ ಜೀವಿ ಹರಣ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದ ಭಯಾನಕ ರಾಕ್ಷಸನು ನನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಬಂದಿದ್ದನು; ಅವನನ್ನು ನಾನು ಸಂಹರಿಸಿದ್ದೇನೆ.'
ಮಯೈಷ ಧನ್ವನಿರ್ಮುಕ್ತೈಸ್ತಾಡಿತಃ ಪೂರ್ವಮೇವ ಹಿ। ಬಾಣೈರಭಿಹತಃ ಶೇತೇ ನೀತಶ್ಚ ಯಮಸಾದನಮ್
'ನನ್ನ ಧನುಸ್ಸಿನಿಂದ ಬಿಡಿಸಿದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನು ಮೊದಲು ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದನು; ನನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಅವನು ಈಗ ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದಾನೆ.'
ಮಮೈವಾಯಂ ಲಕ್ಷ್ಯಭೂತಃ ಪೂರ್ವಮೇವ ಪರಿಗ್ರಹಃ। ಮಮೈವ ಚ ಪ್ರಹಾರೇಣ ಜೀವಿತಾದ್ವ್ಯಪರಿಪಿತಃ
'ಅವನು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ನನ್ನ ಗುರಿಯಾಗಿದ್ದನು, ನನ್ನ ಬೇಟಿಯಾಗಿದ್ದನು; ನನ್ನ ಹೋರಾಟದಿಂದ ಅವನು ಜೀವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡನು.'
ದೋಷಾನ್ಸ್ವಾನ್ನಾರ್ಹಸೇಽನ್ಯಸ್ಮೈ ವಕ್ತುಂ ಸ್ವಬಲದರ್ಪಿತಃ। ಅಭಿಷಕ್ತೋಸ್ಮಿ ಮನ್ದಾತ್ಮನ್ನ ಮೇ ಜೀವನ್ವಿಮೋಕ್ಷ್ಯಸೇ
ನೀನು ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಗರ್ವಪಟ್ಟು, ಇತರರ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಹೇಳಬಾರದು. ನೀನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ್ದೀಯೆ, ಮೂರ್ಖನೆ, ಈಗ ನೀನು ಜೀವಂತ ಉಳಿಯಲಾರೆ.
ಸ್ಥಿರೋ ಭವ ವಿಮೋಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಸಾಯಕಾನಶನೀನಿವ। ಘಟಸ್ವ ಪರಯಾ ಶಕ್ತ್ಯಾ ಮುಞ್ಚ ತ್ವಮಪಿ ಸಾಯಕಾನ್
ನೀನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರು; ನಾನು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಮಳೆಹಾಕುತ್ತೇನೆ. ನೀನು ಕೂಡಾ ನಿನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಡು.
ತಸ್ಯ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಕಿರಾತಸ್ಯಾರ್ಜುನಸ್ತದಾ। ರೋಷಮಾಹಾರಯಾಮಾಸ ತಾಡಯಾಮಾಸ ಚೇಷುಭಿಃ
ಆ ಕಿರಾತನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಅರ್ಜುನನು ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಅವನ ಮೇಲೆ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದನು.
ತತೋ ಹೃಷ್ಟೇನ ಮನಸಾ ಪ್ರತಿಜಗ್ರಾಹ ಸಾಯಕಾನ್। ಭೂಯೋಭೂಯ ಇತಿ ಪ್ರಾಹ ಮನ್ದಮನ್ದೇತ್ಯುವಾಚ ಹ
ಆಮೇಲೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅವನು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, 'ಮೇಲ್ಮೇಲೆ, ನಿಧಾನವಾಗಿ' ಎಂದು ಮೃದುವಾಗಿ ಹೇಳಿದನು.
ಪ್ರಹರಸ್ವ ಶರಾನೇತಾನ್ನಾರಾಚಾನ್ಮರ್ಮಭೇದಿನಃ। ಇತ್ಯುಕ್ತೋ ಬಾಣವರ್ಷಂ ಸ ಮುಮೋಚ ಸಹಸಾಽರ್ಜುನಃ
ಬಾಣಗಳಿಂದ, ಜೀವದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ತಗಲುವ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆ ಎಂದು ಅವನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದಾಗ ಅರ್ಜುನನು ತಕ್ಷಣವೇ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯನ್ನೆರೆಗಿದನು.
ತತಸ್ತೌ ತತ್ರಸಂರಬ್ಧೌ ಗರ್ಜಮಾನೌ ಮುಹುರ್ಮುಹುಃ। ಶರೈರಾಶೀವಿಷಾಕಾರೈಸ್ತತಕ್ಷಾತೇ ಪರಸ್ಪರಮ್
ಆಗ ಇಬ್ಬರೂ ಕೋಪದಿಂದ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ, ವಿಷಪೂರಿತ ಹಾವಿನಂತೆ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಪರಸ್ಪರವನ್ನು ಗಾಯಗೊಳಿಸಿದರು.
ತತೋಽರ್ಜುನಃ ಶರವರ್ಷಂ ಕಿರಾತೇ ಸಮವಾಸೃಜತ್। ತತ್ಪ್ರಸನ್ನೇನ ಮನಸಾ ಪ್ರತಿಜಗ್ರಾಹ ಶಂಕರಃ
ನಂತರ ಅರ್ಜುನನು ಕಿರಾತನ ಮೇಲೆ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯನ್ನೆರೆಗಿದನು; ಶಿವನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು.
ಮುಹೂರ್ತಂ ಶರವರ್ಷಂ ತು ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಯ ಪಿನಾಕಧೃಕ್। ಅಕ್ಷತೇನ ಶರೀರೇಣ ತಸ್ಥೌ ಗಿರಿವಾಚಲಃ
ಅಲ್ಪ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಿನಾಕಧಾರಿ ಆ ದೇವರು ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯನ್ನೆದುರಿಸಿ, ಅವನ ದೇಹಕ್ಕೆ ಏನೂ ಆಗದೆ, ಪರ್ವತದಂತೆ ಅಚಲವಾಗಿ ನಿಂತನು.
ಸ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಬಾಣವರ್ಷಂ ತು ಮಘೀಭೂತಂ ಧನಂಜಯಃ। ಪರಮಂ ವಿಸ್ಮಯಂ ಚಕ್ರೇ ಸಾಧುಸಾಧ್ವಿತಿ ಚಾಬ್ರವೀತ್
ತಾನೆರೆಗಿಸಿದ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಧನಂಜಯನು ನೋಡಿ, ಅತ್ಯಂತ ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡು, 'ಅದ್ಭುತ! ಅದ್ಭುತ!' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಅಹೋಽಯಂ ಸುಕುಮಾರಾಙ್ಗೋ ಹಿಮವಚ್ಛಿಖರಾಶ್ರಯಃ। ಗಾಣ್ಡೀವಮುಕ್ತಾನ್ನಾರಾಚಾನ್ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾತ್ಯವಿಹ್ವಲಃ
ಅಯ್ಯೋ, ಈ ಸುಕುಮಾರ ಅಂಗಗಳಿರುವವನೂ, ಹಿಮಪರ್ವತದ ಮೇಲಿರುವವನೂ, ಗಾಂಡೀವದಿಂದ ಬಿಡುವ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಅಚಲವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಕೋಽಯಂ ದೇವೋ ಭವೇತ್ಸಾಕ್ಷಾದ್ರುದ್ರೋ ಯಕ್ಷಃ ಸುರೋಽಸುರಃ। ವಿದ್ಯತೇ ಹಿ ಗಿರಿಶ್ರೇಷ್ಠೇ ತ್ರಿದಶಾನಾಂ ಸಮಾಗಮಃ
ಈವನು ಯಾರು? ಈವನು ದೇವರೋ, ರುದ್ರನೋ, ಯಕ್ಷನೋ, ದೇವತೆಯೋ, ಅಥವಾ ದಾನವನೋ? ಈ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ಸಮಾಗಮವಿದೆ.
ನ ಹಿ ಮದ್ವಾಣಜಾಲಾನಾಮುತ್ಸೃಷ್ಟಾನಾಂ ಸಹಸ್ರಶಃ। ಶಕ್ತೋಽನ್ಯಃ ಸಹಿತುಂ ವೇಗಮೃತೇ ದೇವಂ ಪಿನಾಕಿನಮ್
ನಾನು ಬಿಡುವ ಸಾವಿರಾರು ಬಾಣಗಳ ವೇಗವನ್ನು ಪಿನಾಕಧಾರಿ ದೇವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ಯಾರೂ ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ದೇವೋ ವಾ ಯದಿ ವಾ ಯಕ್ಷೋ ರುದ್ರಾದನ್ಯೋ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ। ಅಹಮೇನಂ ಶರೈಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣೈರ್ನಯಾಮಿ ಯಮಸಾದನಮ್
ಈವನು ದೇವರಾಗಿರಲಿ, ಯಕ್ಷನಾಗಿರಲಿ, ಅಥವಾ ರುದ್ರನಲ್ಲದ ಮತ್ತಾರಾದರೂ ಇರಲಿ, ನಾನು ನನ್ನ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತೇನೆ.
ತತೋ ಹೃಷ್ಟಮನಾ ಜಿಷ್ಣುರ್ನಾರಾಚಾನ್ಮರ್ಮಭೇದಿನಃ। ವ್ಯಸೃಜಚ್ಛತಧಾ ರಾಜನ್ಮಯೂಖಾನಿವ ಭಾಸ್ಕರಃ
ನಂತರ ವಿಜಯಿಯಾದ ಅರ್ಜುನನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ನೂರಾರು ಜೀವಭಾಗವನ್ನು ತಗಲುವ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳಂತೆ ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದನು.
ತಾನ್ಪ್ರಸನ್ನೇನ ಮನಸಾ ಭಗವಾಁಲ್ಲೋಕಭಾವನಃ। ಶೂಲಪಾಣಿಃ ಪ್ರತ್ಯಗೃಹ್ಣಾಚ್ಛಿಲಾವರ್ಷಮಿವಾಚಲಃ
ಆ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಲೋಕಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಾದ ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿ ಭಗವಂತನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಪರ್ವತವು ಕಲ್ಲಿನ ಮಳೆಯನ್ನೆದುರಿಸುವಂತೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು.
ಕ್ಷಣೇನ ಕ್ಷೀಣಬಾಣೋಽಥ ಸಂವೃತ್ತಃ ಫಲ್ಗುನಸ್ತದಾ। ವಿತ್ರಾಸಂ ಚ ಜಗಾಮಾಥ ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಶರಸಂಕ್ಷಯಮ್
ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅರ್ಜುನನ ಬಾಣಗಳು ಮುಗಿದುಹೋಯಿತು; ಬಾಣಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ಭಯಪಟ್ಟನು.
ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ ಜಿಷ್ಣುಸ್ತು ಭಗವನ್ತಂ ಹುತಾಶನಮ್। ಪುರಸ್ತಾದಕ್ಷಯೌ ದತ್ತೌ ತೂಣೌ ಯೇನಾಸ್ಯ ಖಾಣ್ಡವೇ
ವಿಜಯಿಯಾದ ಅರ್ಜುನನು ಆಗ ಅಗ್ನಿದೇವನನ್ನು ನೆನೆಸಿ, ಖಾಂಡವವನದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ದೊರಕಿದ ಅವಿನಾಶಿ ಬಾಣಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದನು.
ಕಿಂ ನು ಮೋಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಧನುಷಾ ಯನ್ಮೇ ಬಾಣಾಃ ಕ್ಷಯಂ ಗತಾಃ। ಅಯಂ ಚ ಪುರುಷಃ ಕೋಪಿ ಬಾಣಾನ್ಗ್ರಸತಿ ಸರ್ವಶಃ
ನನ್ನ ಬಾಣಗಳು ಮುಗಿದಾಗ ನಾನು ಧನುಸ್ಸಿನಿಂದ ಏನು ಬಿಡಲಿ? ಮತ್ತು ಈವನು ಯಾರು, ನನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವವನು?
ಅಹಮೇನಂ ಧನುಷ್ಕೋಟ್ಯಾ ರಶೂಲಾಗ್ರೇಣೇವ ಕುಞ್ಜರಮ್। ನಯಾಮಿ ದಣ್ಡಧಾರಸ್ಯ ಯಮಸ್ಯ ಸದನಂ ಪ್ರತಿ
ನಾನು ಧನುಸ್ಸಿನ ತುದಿಯಿಂದ, ಗದೆಯ ತುದಿಯಿಂದ ಆನೆಗೆ ಹೊಡೆಯುವಂತೆ, ಅವನನ್ನು ಯಮಧರ್ಮರಾಜನ ಮನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಪ್ರಗೃಹ್ಯಾಥ ಧನುಷ್ಕೋಟ್ಯಾ ಜ್ಯಾಪಾಶೇನಾವಕೃಷ್ಯ ಚ। ಮುಷ್ಟಿಭಿಶ್ಚಾಪಿ ಹತವಾನ್ವಜ್ರಕಲ್ಪೈರ್ಮಹಾದ್ಯುತಿಃ
ಆಮೇಲೆ ಧನುಸ್ಸಿನ ತುದಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಬಿಲ್ಲಿನ ಹಾರದನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಎಳೆದನು; ಆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನು, ವಜ್ರದಂತೆ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಮುಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊಡೆದನು.