ದ್ರೌಪದ್ಯಾ ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಾಕ್ಷರಪದಂ ಶುಭಮ್। ಉವಾಚ ದ್ರೌಪದೀಂ ರಾಜಾ ಸ್ಮಯಮಾನೋ ಯುಧಿಷ್ಠಿರಃ
ದ್ರೌಪದಿಯ ಮಾತುಗಳು ಮೃದು, ಸುಂದರ ಹಾಗೂ ಶುಭವಾಗಿದ್ದವು. ಅವುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ನಗುತ್ತಾ ದ್ರೌಪದಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
ಕಾರಣೇ ಭವತೀ ಕ್ರುದ್ಧಾ ಧಾರ್ತರಾಷ್ಟ್ರಸ್ಯ ದುರ್ಮತೇಃ। ಯೇನ ಕ್ರೋಧಂ ಮಹಾಪ್ರಜ್ಞೇ ಬಹುಧಾ ಬಹುಮನ್ಯಸೇ। ಕ್ರೋಧಮೂಲಂ ಹರಂ ಶತ್ರುಂ ಕಾರಣೈಃ ಶೃಣು ತಂ ಮಮ
ನೀನು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ದುರ್ಮತಿಯಾದ ಮಗನಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡಿದ್ದೀಯೆ, ಮಹಾಜ್ಞಾನವತಿಯೇ. ನೀನು ಅನೇಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಕೋಪವನ್ನು ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದೀಯೆ. ಆ ಕೋಪದ ಮೂಲ ಕಾರಣವನ್ನು, ಅದು ಶತ್ರುವೆಂಬುದನ್ನು ನನಗೆ ಕೇಳು.
ಕ್ರೋಧೋ ಹನ್ತಾ ಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ ಕ್ರೋಧೋ ಭಾವಯಿತಾ ಪುನಃ। ಇತಿ ವಿದ್ಧಿ ಮಹಾಪ್ರಾತ್ರೇ ಕ್ರೋಧಮೂಲೌ ಭವಾಭವೌ
ಕೋಪವು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತೆ ಕೋಪವೇ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಮಹಾತ್ಮೆಯೇ, ಜನ್ಮ ಮತ್ತು ಅಜನ್ಮ ಎರಡಕ್ಕೂ ಕೋಪವೇ ಮೂಲ ಎಂದು ತಿಳಿ.
ಯೋ ಹಿ ಸಂಹರತೇ ಕ್ರೋಧಂ ಭಾವಸ್ತಸ್ಯ ಸುಶೋಭನೇ। `ಯೋ ನ ಸಂಹರತೇ ಕ್ರೋಧಂ ತಸ್ಯಾಭಾವೋ ಭವತ್ಯುತ। ಅಭಾವಕಾರಣಂ ತಸ್ಮಾತ್ಕ್ರೋಧೋ ಭವತಿ ಶೋಭನೇ
ಯಾರು ತಮ್ಮ ಕೋಪವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಬದುಕು ಸುಂದರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಯಾರು ಕೋಪವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸದೆ ಬಿಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಬದುಕು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಸುಂದರಿಯೇ, ಕೋಪವೇ ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣ.
ಯಃ ಪುನಃ ಪುರುಷಃ ಕ್ರೋಧಂ ನಿತ್ಯಂ ವಿಸೃಜತೇ ಶುಭೇ। ತಸ್ಯಾಭಾವಾಯ ಭವತಿ ಕ್ರೋಧಃ ಪರಮದಾರುಣಃ
ಯಾರು ಸದಾ ಕೋಪಕ್ಕೆ ವಶರಾಗುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಆ ಕೋಪವೇ ಭಯಾನಕವಾದ ನಾಶವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ, ಶುಭಳೇ.
ಕ್ರೋಧಮೂಲೋ ವಿನಾಶೋ ಹಿ ಪ್ರಜಾನಾಮಿಹ ದೃಶ್ಯತೇ। ತತ್ಕಥಂ ಮಾದೃಶಃ ಕ್ರೋಧಮುತ್ಸೃಜೇಲ್ಲೋಕನಾಶನಮ್
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಜನರ ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದೇ ಕೋಪ ಎಂದು ಕಾಣಬಹುದು. ಹಾಗಿದ್ದರೆ, ಲೋಕವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಆ ಕೋಪಕ್ಕೆ ನಾನು ಹೇಗೆ ವಶವಾಗಲಿ?
ಕ್ರುದ್ಧಃ ಪಾಪಂ ನರಃ ಕುರ್ಯಾತ್ಕ್ರುದ್ಧೋ ಹನ್ಯಾದ್ಗುರೂನಪಿ। ಕ್ರುದ್ಧಃ ಪರುಷಯಾ ವಾಚಾ ಶ್ರೇಯಸೋಽಪ್ಯವಮನ್ಯತೇ
ಕೋಪಗೊಂಡ ಮನುಷ್ಯನು ಪಾಪ ಮಾಡಬಹುದು, ಕೋಪದಿಂದ ಹಿರಿಯರನ್ನೂ ಕೊಲ್ಲಬಹುದು. ಕೋಪದಲ್ಲಿ ಕಠಿಣವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಉತ್ತಮವಾದುದನ್ನೂ ಅವಮಾನಿಸಬಹುದು.
ವಾಚ್ಯಾವಾಚ್ಯೇ ಹಿ ಕುಪಿತೋ ನ ಪ್ರಜಾನಾತಿ ಕರ್ಹಿಚಿತ್। ನಾಕಾರ್ಯಮಸ್ತಿ ಕ್ರುದ್ಧಸ್ಯ ನಾವಾಚ್ಯಂ ವಿದ್ಯತೇ ತಥಾ
ಕೋಪಗೊಂಡವನು ಯಾವಾಗಲೂ ಯಾವುದು ಹೇಳಬೇಕು, ಯಾವುದು ಹೇಳಬಾರದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ಅವನಿಗೆ ಮಾಡಬಾರದ ಕೆಲಸವೂ ಇಲ್ಲ, ಹೇಳಬಾರದ ಮಾತೂ ಇಲ್ಲ.
ಹಿಂಸ್ಯಾತ್ಕ್ರೋಧಾದವಧ್ಯಾಂಸ್ತು ವಧ್ಯಾನ್ಸಂಪೂಜಯೀತ ಚ। ಆತ್ಮಾನಮಪಿ ಚ ಕ್ರುದ್ಧಃ ಪ್ರೇಷಯೇದ್ಯಮಸಾದನಮ್
ಕೋಪದಿಂದ ಕೊಲ್ಲಬಾರದವರನ್ನೂ ಹಾನಿಪಡಿಸಬಹುದು, ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಯೋಗ್ಯರನ್ನೂ ಗೌರವಿಸಬಹುದು; ಕೋಪದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನು ತಾನೇ ತನ್ನನ್ನು ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಬಹುದು.
ಏತಾನ್ದೋಷಾನ್ಪ್ರಪಶ್ಯದ್ಭಿರ್ಜಿತಃ ಕ್ರೋಧೋ ಮನೀಷಿಭಿಃ। ಇಚ್ಛದ್ಭಿಃ ಪರಮಂ ಶ್ರೇಯ ಇಹ ಚಾಮುತ್ರ ಚೋತ್ತಮಮ್
ಈ ದೋಷಗಳನ್ನು ಕಂಡು, ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿ, ಕೋಪವನ್ನು ಜಯಿಸುತ್ತಾರೆ.
ತಂ ಕ್ರೋಧಂ ವರ್ಜಿತಂ ಧೀರೈಃ ಕಥಮಸ್ಮದ್ವಿಧಶ್ರರೇತ್। ಏತದ್ದ್ರೌಪದಿ ಸಂಸ್ಮೃತ್ಯನ ಮೇ ಮನ್ಯುಃ ಪ್ರವರ್ಧತೇ
ದ್ರೌಪದಿ, ನಮ್ಮಂಥವರು ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ದೇಹ ಹೊಂದಿರುವವರು. ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಗೆ ಕೋಪವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ನನಗೆ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಂಡಾಗ ನನ್ನ ಕೋಪವು ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಆತ್ಮಾನಂ ಚ ಪರಾಂಶ್ಚೈವ ತ್ರಾಯತೇ ಮಹತೋ ಭಯಾತ್। ಕ್ರುಧ್ಯನ್ತಮಪ್ರತಿಕ್ರುಧ್ಯನ್ದೂಯೋರೇಷ ಚಿಕಿತ್ಸಕಃ
ಯಾರಾದರೂ ಕೋಪಗೊಂಡವರ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತೋರದೆ ಇದ್ದರೆ, ಅವನು ತನ್ನನ್ನೂ ಇತರರನ್ನೂ ದೊಡ್ಡ ಅಪಾಯದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದುವೇ ದುಃಖಪಡುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ಪರಿಹಾರವಾಗಿದೆ.
ಮೂಢೋ ಯದಿ ಕ್ಲಿಶ್ಯಮಾನಃ ಕ್ರುಧ್ಯತೇಽಶಕ್ತಿಮಾನ್ನರಃ। ಬಲೀಯಸಾಂ ಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ ತ್ಯಜತ್ಯಾತ್ಮಾನಮನ್ತತಃ
ಯಾರಾದರೂ ಮೂಢನು, ದುಃಖಪಟ್ಟು, ಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಕೋಪಗೊಂಡರೆ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅವನು ತನ್ನನ್ನು ಬಲವಂತರ ಕೈಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ.
ತಸ್ಯಾತ್ಮಾನಂ ಸಂತ್ಯಜತೋ ಲೋಕಾ ನಶ್ಯನ್ತ್ಯನಾತ್ಮನಃ। ತಸ್ಮಾದ್ದ್ರೌಪದ್ಯಶಕ್ತಸ್ ಮನ್ಯೋರ್ನಿಯಮನಂ ಸ್ಮೃತಮ್
ಹೀಗೆ ತನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟವನಿಗೆ ಲೋಕವೂ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ಅವನು ತನ್ನನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ದ್ರೌಪದಿ, ಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಕೋಪವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದೇ ಶ್ರೇಯಸ್ಕರ.
ವಿದ್ವಾಂಸ್ತಥೈವ ಯಃ ಶಕ್ತಃ ಕ್ಲಿಶ್ಯಮಾನಃ ಪ್ರಕುಪ್ಯತಿ। ಸ ನಾಶಯಿತ್ವಾ ದ್ವೇಷ್ಟಾರಂ ಪರಲೋಕೇ ನ ನನ್ದತಿ
ಜ್ಞಾನಿಯೂ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನೂ ದುಃಖಪಟ್ಟು ಕೋಪಗೊಂಡರೆ, ಶತ್ರುವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದರೂ ಅವನು ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷ ಪಡುವುದಿಲ್ಲ.
ತಸ್ಮಾದ್ಬಲವತಾ ಚೈವ ದುರ್ಬಲೇನ ಚ ನಿತ್ಯದಾ। ಕ್ಷನ್ತವ್ಯಂ ಪುರುಷೇಣಾಹುರಾಪತ್ಸ್ವಪಿ ವಿಜಾನತಾ
ಆದ್ದರಿಂದ, ಬಲಿಷ್ಠನಾಗಲಿ ದುರ್ಬಲನಾಗಲಿ, ಜ್ಞಾನವಿರುವವನು ಯಾವಾಗಲೂ ಕ್ಷಮಿಸಬೇಕು, ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ.
ಮನ್ಯೋರ್ಹಿ ವಿಜಯಂ ಕೃಷ್ಣೇ ಪ್ರಶಂಸನ್ತೀಹ ಸಾಧವಃ। ಕ್ಷಮಾವತೋ ಜಯೋ ನಿತ್ಯಂ ಸಾಧೋರಿಹ ಸತಾಂ ಮತಮ್
ಕೃಷ್ಣೆ, ಸದ್ಗುಣಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕೋಪವನ್ನು ಜಯಿಸುವುದನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕ್ಷಮೆಯ ಜಯವನ್ನು ಸದಾ ಸಜ್ಜನರು ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಎಣಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸತ್ಯಂಚಾನೃತತಃ ಶ್ರೇಯೋ ನೃಶಂಸಾಚ್ಚಾನೃಶಂಸತಾ। ತಮೇವಂ ಬಹುದೋಷಂ ತ ಕ್ರೋಧಂ ಸದ್ಭಿರ್ವಿವರ್ಜಿತಮ್। ಮಾದೃಶೋ ವಿಸೃಜೇತ್ತಸ್ಮಾತ್ಸರ್ವಲೋಕವಿನಾಶನಮ್
ಸತ್ಯವು ಸುಳ್ಳಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮ, ದಯೆ ಕ್ರೂರತೆಯಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಹೀಗಾಗಿ, ಅನೇಕ ದೋಷಗಳಿರುವ ಕೋಪವನ್ನು ಸಜ್ಜನರು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ನನ್ನಂಥವನು ಅದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ.
ತೇಜಸ್ವೀತಿ ಯಮಾಹುರ್ವೈ ಪಣ್ಡಿತಾ ದೀರ್ಗದರ್ಶಿನಃ। ನ ಕ್ರೋಧೋಽಭ್ಯನ್ತರಸ್ತಸ್ ಭವತೀತಿ ವಿನಿಶ್ಚೇತಮ್
ಪಂಡಿತರು ಮತ್ತು ದೂರದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳವರು 'ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ' ಎಂದು ಯಾರನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆಂದರೆ, ಅವರೊಳಗೆ ಕೋಪವಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಖಚಿತವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ವಸ್ತು ಕ್ರೋಧಂ ಸಮುತ್ಪನ್ನಂ ಪ್ರಜ್ಞಯಾ ಪರಿಬಾಧತೇ। ತೇಜಸ್ವಿನಂ ತಂ ವಿದುಷೋ ಮನ್ಯನ್ತೇ ತತ್ತ್ವದರ್ಶಿನಃ
ಯಾವಾಗ ಕೋಪವು ಉದಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಅವನು ವಿವೇಕದಿಂದ ಅದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿತವರು ಇಂತಹವನನ್ನು ನಿಜವಾದ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕ್ರುದ್ಧೋ ಹಿ ಕಾರ್ಯಂ ಸುಶ್ರೋಣಿ ನ ಯಥಾವತ್ಪ್ರಪಶ್ಯತಿ। ನಾಕಾರ್ಯಂ ನ ಚ ಮರ್ಯಾದಾಂ ನರಃ ಕ್ರುದ್ಧೋಽನುಪಶ್ಯತಿ
ಸುಂದರಿ, ಮಾನವನಿಗೆ ಕೋಪ ಬಂದಾಗ ಅವನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ; ಏನು ಮಾಡಬಾರದು ಎಂಬುದೂ, ಮಿತಿಯೂ ಅವನಿಗೆ ಗೋಚರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಹನ್ತ್ಯವಧ್ಯಾನಪಿ ಕ್ರುದ್ಧೋ ಗುರೂನ್ರೂಕ್ಷೈಸ್ತುದತ್ಯಪಿ। ತಸ್ಮಾತ್ತೇಜಸಿ ಕರ್ತವ್ಯೇ ಕ್ರೋಧೋ ದೂರಾತ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಃ
ಕೋಪಗೊಂಡವನಿಗೆ ಕೊಲ್ಲಬಾರದೆಂದಿರುವವರನ್ನೂ ಕೊಲ್ಲಬಹುದು, ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಸಹ ಕಠಿಣವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಶಕ್ತಿಯುತ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಪವನ್ನು ದೂರವಿಡಬೇಕು.
ದಾಕ್ಷ್ಯಂ ಹ್ಯಮರ್ಷಃ ಶೌರ್ಯಂ ಚ ಶೀಘ್ರತ್ವಮಿತಿ ತೇಜಸಃ। ಗುಣಾಃ ಕ್ರೋಧಾಭಿಭೂತೇನ ನ ಶಕ್ಯಾಃ ಪ್ರಾಪ್ತುಮಞ್ಜಸಾ
ಚಾತುರ್ಯ, ಸಹನೆ, ಧೈರ್ಯ, ವೇಗ ಇವು ಶಕ್ತಿಯ ಗುಣಗಳು. ಆದರೆ ಕೋಪವು ಹಿಡಿದಿದ್ದರೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಕ್ರೋಧಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ತು ಪುರುಷಃ ಸಮ್ಯಕ್ತೇಜೋಽಭಿಪದ್ಯತೇ। ಕಾಲಯುಕ್ತಂ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞೈಃ ಕ್ರುದ್ಧೈಸ್ತೇಜಃ ಸುದುರ್ಲಭಮ್
ಕೋಪವನ್ನು ಬಿಟ್ಟವನು ನಿಜವಾದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಕೋಪಗೊಂಡವರಿಗೆ, ದೊಡ್ಡ ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೂ, ಶಕ್ತಿಯು ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವುದು ಕಷ್ಟ.
ಕ್ರೋಧಸ್ತ್ವಪಣ್ಡಿತೈಃ ಶಶ್ವತ್ತೇಜ ಇತ್ಯಭಿನಿಶ್ಚಿತಮ್। ರಜಸ್ತು ಲೋಕನಾಶಾಯ ವಿಹಿತಂ ಮಾನುಷಾನ್ಪ್ರತಿ
ಪಂಡಿತರು ಯಾವಾಗಲೂ ಕೋಪವನ್ನು ಶಕ್ತಿ ಎಂದು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ರಜೋಗುಣವು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಲೋಕನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಉಂಟಾಗಿದೆ.
ತಸ್ಮಾಚ್ಛಶ್ವತ್ತ್ಯಜೇತ್ಕ್ರೋಧಂ ಪುರುಷಃ ಸಮ್ಯಗಾಚರನ್। ಶ್ರೇಯಾನ್ಸ್ವಧರ್ಮಾನಪಗೋ ನ ಕ್ರುದ್ಧ ಇತಿ ನಿಶ್ಚಿತಮ್
ಆದ್ದರಿಂದ, ಸರಿ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವವನು ಸದಾ ಕೋಪವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬೇಕು. ಸ್ವಧರ್ಮವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕೋಪದಿಂದ ನಡೆಯುವುದು ಉತ್ತಮವಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಖಚಿತ.
ಯದಿ ಸರ್ವಮಬುದ್ಧೀನಾಮತಿಕ್ರಾನ್ತಮಚೇತಸಾಮ್। ಅತಿಕ್ರಮೋ ಮದ್ವಿಧಸ್ಯ ಕಥಂ ಸ್ವಿತ್ಸ್ಯಾದನಿನ್ದಿತೇ
ಅಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲದವರು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮೀರಿ ನಡೆದುದಾದರೆ, ನನ್ನಂಥ ನಿರ್ದೋಷಿಗೆ ಆ ರೀತಿಯ ನಡೆ ಯೋಗ್ಯವೇ?
ಯದಿ ನ ಸ್ಯುರ್ಮಾನುಷೇಷು ಕ್ಷಮಿಣಃ ಪೃಥಿವೀಸಮಾಃ। ನ ಸ್ಯಾತ್ಸನ್ಧಿರ್ಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ ಕ್ರೋಧಮೂಲೋ ಹಿ ವಿಗ್ರಹಃ
ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯಂತೆ ಕ್ಷಮಿಸುವವರು ಇರದಿದ್ದರೆ, ಜನರಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಇರದು. ಏಕೆಂದರೆ, ಕಲಹಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇ ಕೋಪ.
ಅಭಿಷಕ್ತೋ ಹ್ಯಭಿಷಜೇದಾಹನ್ಯಾದ್ಗುರುಣಾ ಹತಃ। ಏವಂ ವಿನಾಶೋ ಭೂತಾನಾಮಮಧರ್ಮಃ ಪ್ರಥಿತೋ ಭವೇತ್
ಒಬ್ಬನು ಶಾಪಿತನಾದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ಶಾಪ ನೀಡಿದರೆ, ಅಥವಾ ಗುರುನಿಂದ ಹತರಾದವನು ಗುರುನನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಾಶವೂ, ಅಕ್ರಮವೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡುತ್ತದೆ.
ಆಕ್ರುಷ್ಟ ಪುರುಷಃ ಸರ್ವಂ ಪ್ರತ್ಯಾಕ್ರೋಶೇದನನ್ತರಮ್। ಪ್ರತಿಹನ್ಯಾದ್ಧತಶ್ಚೈವ ತಥಾ ಹಿಂಸ್ಯಾಚ್ಚ ಹಿಂಸಿತಃ
ಯಾರಾದರೂ ಅವಮಾನಿಸಿದರೆ, ಅವನು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಅವಮಾನದಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರೆ, ಹೊಡೆದವರಿಗೆ ಹೊಡೆಯಲು ಹೋದರೆ, ಹಾನಿಗೊಳಗಾದವನು ಹಾನಿ ಮಾಡುವುದಾದರೆ—