ಅರ್ಥಕೃಚ್ಛ್ರೇಷು ದುರ್ಗೇಷು ವ್ಯಾಪತ್ಸು ಸ್ವಜನೇಷ್ವಪಿ। ಶಾರೀರಮಾನಸೈರ್ದುಃಖೈರ್ನ ಸೀದನ್ತಿ ಭವದ್ವಿಧಾಃ
ಹಣದ ಕಷ್ಟ, ಅಪಾಯ, ಬಂಧುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಪತ್ತು, ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ದುಃಖಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಿಮ್ಮಂತಹವರು ಕುಗ್ಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಶ್ರೂಯತಾಂ ಚಾಭಿಧಾಸ್ಯಾಮಿ ಜನಕೇನ ಯಥಾ ಪುರಾ। ಆತ್ಮವ್ಯವಸ್ಥಾನಕರಾಗೀತಾಃ ಶ್ಲೋಕಾ ಮಹಾತ್ಮನಾ
ಈಗ ನಾನು ಮಹಾತ್ಮ ಜನಕನು ಹಿಂದೆ ಹಾಡಿದ ಆತ್ಮಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಕೇಳಿ.
ಮನೋದೇಹಸಮುತ್ಥಾಭ್ಯಾಂ ದುಃಖಾಭ್ಯಾಮರ್ದಿತಂ ಜಗತ್। ತಯೋರ್ವ್ಯಾಸಸಮಾಸಾಭ್ಯಾಂಶಮೋಪಾಯಮಿಮಂ ಶೃಣು
ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ದೇಹದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ದುಃಖಗಳಿಂದ ಜಗತ್ತು ಪೀಡಿತವಾಗಿದೆ; ಅವುಗಳಿಗೆ ಭಾಗಶಃ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಿಹಾರದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕೇಳಿ.
ವ್ಯಾಧೇರನಿಷ್ಟಸಂಸ್ಪರ್ಶಾಚ್ಛ್ರಮಾದಿಷ್ಟವಿವರ್ಜನಾತ್। ದುಃಖಂ ಚತುರ್ಭಿಃ ಶಾರೀರಂ ಕಾರಣೈಃ ಸಂಪ್ರವರ್ತತೇ
ರೋಗ, ಅಸಹ್ಯವಾದ ಸಂಗ, ದಣಿವು ಮತ್ತು ಕೊರತೆ — ಈ ನಾಲ್ಕು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ದೇಹದ ದುಃಖ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ತದಾ ತತ್ಪ್ರತಿಕಾರಾಚ್ಚ ಸತತಂ ಚಾವಿಚಿನ್ತನಾತ್। ಆಧಿವ್ಯಾಧಿಪ್ರಶಮನಂ ಕ್ರಿಯಾಯೋಗಬಲೇನ ತು
ಅವುಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕಾರ ಮಾಡುವುದು, ಸದಾ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ ಹಾಗೂ ನಿಯಮದ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಆದುಃಖಗಳನ್ನು ಶಮನ ಮಾಡಬಹುದು.
ಮತಿಮನ್ತೋ ವ್ಯಥೋಪೇತಾಃ ಶಮಂ ಪ್ರಾಗೇವ ಕುರ್ವತೇ। ಮಾನಸಸ್ಯ ಪ್ರಿಯಾಖ್ಯಾನೈಃ ಸಂಭೋಗೋಪನಯೈರ್ನೃಣಾಮ್
ಮೆಚ್ಚಿನ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೌಖ್ಯದ ಉಪಾಯಗಳ ಮೂಲಕ ಜ್ಞಾನಿಗಳು, ದುಃಖ ಬಂದರೂ ಕೂಡ, ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶಾಂತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಮಾನಸೇನ ಹಿ ದುಃಖೇನ ಶರೀರಮುಪತಪ್ಯತೇ। ಅಯಃಪಿಣ್ಡೇನ ತಪ್ತೇನ ಕುಮ್ಭಸಂಸ್ಥಮಿವೋದಕಮ್
ಮನಸ್ಸಿನ ದುಃಖ ದೇಹವನ್ನು ಪೀಡಿಸುತ್ತದೆ; ಅದು ಬಿಸಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ತುಂಡಿನಿಂದ ಹೂಡಿದ ನೀರನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಿಸಿ ಮಾಡುತ್ತದೆಯೋ ಹಾಗೆ.
ಮಾನಸಂ ಶಮಯೇತ್ತಸ್ಮಾಜ್ಜ್ಞಾನೇನಾಗ್ನಿಮಿವಾಮ್ಬುನಾ। ಪ್ರಶನ್ತೇ ಮಾನಸೇ ದುಃಖೇ ಶಾರೀರಮುಪಶಾಮ್ಯತಿ
ಆದುದರಿಂದ, ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶಮನ ಮಾಡಬೇಕು, ನೀರಿನಿಂದ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಶಮನ ಮಾಡುವಂತೆ; ಮನಸ್ಸಿನ ದುಃಖ ಶಾಂತವಾದಾಗ ದೇಹದ ಪೀಡೆ ಕೂಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಮನಸೋ ದುಃಖಮೂಲಂ ತು ಸ್ನೇಹ ಇತ್ಯುಪಲಭ್ಯತೇ। ಸ್ನೇಹಾತ್ತು ಸಜ್ಜತೇ ಜನ್ತುರ್ದುಃಖಯೋಗಮುಪೈತಿ ಚ
ಮನಸ್ಸಿಗೆ ದುಃಖದ ಮೂಲವು ಸ್ನೇಹವೆಂದು ಕಾಣಬಹುದು. ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಜೀವಿಗಳು ಆಸಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ದುಃಖದ ಜೊತೆಗೆ ಬೆರೆದು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ.
ಸ್ನೇಹಮೂಲಾನಿ ದುಃಖಾನಿ ಸ್ನೇಹಜಾನಿ ಭಯಾನಿ ಚ। ಶೋಕಹರ್ಷೌ ತಥಾಯಾಸಃ ಸರ್ವಂ ಸ್ನೇಹಾತ್ಪ್ರವರ್ತತೇ
ಸ್ನೇಹವೇ ದುಃಖಗಳ ಮೂಲ, ಸ್ನೇಹದಿಂದಲೇ ಭಯಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಶೋಕ, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಆಯಾಸವೂ ಕೂಡ ಸ್ನೇಹದಿಂದಲೇ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.
ಸ್ನೇಹಾತ್ಕಾರುಣ್ಯರಾಗೌ ಚ ಪ್ರಜಾಸ್ವೀರ್ಷ್ಯಾದಯಸ್ತಥಾ। ಅಶ್ರೇಯಸ್ಕಾವುಭಾವೇತೌ ಪೂರ್ವಸ್ತತ್ರ ಗುರುಃ ಸ್ಮೃತಃ
ಸ್ನೇಹದಿಂದಲೇ ಪ್ರಜೆಗಳ ಮೇಲೆ ದಯೆ, ಆಸಕ್ತಿ, ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಇತರ ದುಷ್ಟಭಾವನೆಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಇವು ಎರಡೂ ಒಳ್ಳೆಯದಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಅದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ಹೆಚ್ಚು ಭಾರವಾದದು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಕೋಟರಾಗ್ನಿರ್ಯಥಾಽಶೇಷಂ ಸಮೂಲಂ ಪಾದಪಂ ದಹೇತ್। ಧರ್ಮಾರ್ಥಿನಂ ತಥಾಽಲ್ಪೋಪಿ ರಾಗದೋಷೋ ವಿನಾಶಯೇತ್
ಒಂದು ಮರದ ಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿ ಹೊತ್ತಾಗ ಅದು ಬೇರುಸಹಿತವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸುಟ್ಟುಹೋಗುವಂತೆ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಹಂಬಲಿಸುವವನಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ವಲ್ಪವಾದ ಆಸೆಯ ದೋಷ ಇದ್ದರೂ ಅದು ಅವನನ್ನು ನಾಶಮಾಡಬಹುದು.
ವಿಪ್ರಯೋಗೇ ನ ತು ತ್ಯಾಗೀ ದೋಷದರ್ಶೀ ಸಮಾಗಮೇ। ವಿರಾಗಂ ಭಜತೇ ಜನ್ತುರ್ನಿರ್ವೈರೋ ನಿಷ್ಪರಿಗ್ರಹಃ
ವಿಯೋಗದಲ್ಲಲ್ಲ, ಸಂಗದಲ್ಲಿಯೇ ದೋಷವನ್ನು ನೋಡುವ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗಮಾಡುವವನು ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಶತ್ರುತ್ವವಿಲ್ಲದೆ, ಸ್ವಾರ್ಥವಿಲ್ಲದೆ ಇರುತ್ತಾನೆ.
ತಸ್ಮಾತ್ಸ್ನೇಹಂ ಸ್ವಪಕ್ಷೇಭ್ಯೋ ಮಿತ್ರೇಭ್ಯೋ ಧನಸಂಚಯಾತ್। ಸ್ವಶರೀರಸಮುತ್ಥಂ ಚ ಜ್ಞಾನೇನ ವಿನಿವರ್ತಯೇತ್
ಆದಕಾರಣ, ತನ್ನವರ ಮೇಲೆ, ಸ್ನೇಹಿತರ ಮೇಲೆ, ಸಂಪತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಸ್ವ ದೇಹದ ಮೇಲಿರುವ ಸ್ನೇಹವನ್ನೂ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ದೂರಮಾಡಬೇಕು.
ಜ್ಞಾನಾನ್ವಿತೇಷು ಯುಕ್ತೇಷು ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೇಷು ಕೃತಾತ್ಮಸು। ನ ತೇಷು ಸಜ್ಜತೇ ಸ್ನೇಹಃ ಪದ್ಮಪತ್ರೇಷ್ವಿವೋದಕಮ್
ಜ್ಞಾನ, ನಿಯಮ, ಶಾಸ್ತ್ರಪಾಂಡಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹ ಹೊಂದಿರುವವರಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹವು ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ; ಅದು ತಾವರೆಯ ಎಲೆ ಮೇಲೆ ನೀರು ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳದಂತೆ.
ರಾಗಾಭಿಭೂತಃ ಪುರುಷಃ ಕಾಮೇನ ಪರಿಕೃಷ್ಯತೇ। ಇಚ್ಛಾ ಸಂಜಾಯತೇ ತಸ್ಯ ತತಸ್ತೃಷ್ಣಾ ವಿವರ್ಧತೇ
ಆಸೆಯಿಂದ ತುಂಬಿರುವವನು ಕಾಮದಿಂದ ಎಳೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಅವನಲ್ಲಿ ಬಯಕೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ನಂತರ ಆ ಬಯಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
ತೃಷ್ಣಾ ಹಿ ಸರ್ವಪಾಪಿಷ್ಠಾ ನಿತ್ಯೋದ್ದೇಗಕರೀ ನೃಣಾಮ್। ಅಧರ್ಮಬಹುಲಾ ಚೈವ ಘೋರಾ ಪಾಪಾನುಬನ್ಧಿನೀ
ಬಯಕೆ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಟ್ಟದು, ಸದಾ ಮಾನವರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಚಂಚಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ; ಅದು ಅಧರ್ಮದಿಂದ ತುಂಬಿದೆ, ಭಯಾನಕವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪಾಪವನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಯಾ ದುಸ್ತ್ಯಜಾ ದುರ್ಮತಿಭಿರ್ಯಾ ನ ಜೀರ್ಯತಿ ಜೀರ್ಯತಃ। ಯೋಸೌ ಪ್ರಾಣಾನ್ತಿಕೋ ರೋಗಸ್ತಾಂ ತೃಷ್ಣಾಂತ್ಯಜತಃ ಸುಖಮ್
ಯಾವ ಬಯಕೆ ಮೂಢರಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವುದು ಕಷ್ಟ, ವಯಸ್ಸಾದರೂ ಅದು ಹಳೆಯದಾಗದು, ಅದು ಪ್ರಾಣಾಂತಿಕ ರೋಗದಂತಿದೆ—ಆ ಬಯಕೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟವನು ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಅನಾದ್ಯನ್ತಾ ತು ಸಾ ತೃಷ್ಣಾ ಅನ್ತರ್ದೇಹಗತಾ ನೃಣಾಮ್। ವಿನಾಶಯತಿ ಭೂತಾನಿ ಅಯೋನಿಜ ಇವಾನಲಃ
ಆ ಬಯಕೆ ಆರಂಭವೂ ಇಲ್ಲ, ಅಂತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ, ಅದು ಮಾನವರ ದೇಹದೊಳಗೆ ನೆಲೆಸಿದೆ; ಅದು ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಗರ್ಭದಿಂದ ಹುಟ್ಟದ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಯಥೈಧಃ ಸ್ವಸಮುತ್ಥೇನ ವಹ್ನಿನಾ ನಾಶಮೃಚ್ಛತಿ। ತಥಾಽಕೃತಾತ್ಮಾ ಲೋಭೇನ ಸಹಜೇನ ವಿನಶ್ಯತಿ
ಹಾಗೆ, ಹತ್ತಿಯನ್ನು ತನ್ನೊಳಗಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟಿದ ಬೆಂಕಿ ಸುಟ್ಟುಹಾಕುವಂತೆ, ಆತ್ಮಸಿದ್ಧಿಯಿಲ್ಲದವನು ಸಹಜವಾದ ಲೋಭದಿಂದ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ.
ರಾಜತಃ ಸಲಿಲಾದಗ್ನೇಶ್ಚೋರತಃ ಸ್ವಜನಾದಪಿ। `ಅರ್ಥಿಭ್ಯಃ ಕಾಲತಸ್ತಸ್ಮಾನ್ನಿತ್ಯಮರ್ಥವತಾಂ ಭಯಮ್'। ಭಯಮರ್ಥವತಾಂ ನಿತ್ಯಂ ಮೃತ್ಯೋಃ ಪ್ರಾಣಭೃತಾಮಿವ
ರಾಜರಿಂದ, ನೀರಿನಿಂದ, ಬೆಂಕಿಯಿಂದ, ಕಳ್ಳರಿಂದ, ಸ್ವಜನರಿಂದ, ಬೇಡಿಕಾರರಿಂದ ಮತ್ತು ಕಾಲದಿಂದ—ಸಂಪತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಭಯವಿರುತ್ತದೆ; ಅವರ ಭಯ ಸದಾ, ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಮರಣದ ಭಯ ಇರುವಂತೆ.
ಯಥಾ ಹ್ಯಾಭಿಷಮಾಕಾಶೇ ಪಕ್ಷಿಭಿಃ ಶ್ವಾಪದೈರ್ಭುವಿ। ಭಕ್ಷ್ಯತೇ ಸಲಿಲೇ ಮತ್ಸ್ಯೈಸ್ತಥಾ ಸರ್ವೇಣ ವಿತ್ತವಾನ್
ಹಾಗೆ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಂದ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮೃಗಗಳಿಂದ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಳಿಂದ ಹಾವು ತಿನ್ನಲ್ಪಡುವಂತೆ, ಸಂಪತ್ತಿರುವವನು ಎಲ್ಲರಿಂದಲೂ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಅರ್ಥ ಏವ ಹಿ ಕೇಷಾಂಚಿದನರ್ಥಂ ಭಜತೇ ನೃಣಾಮ್। ಅರ್ಥಶ್ರೇಯಸಿ ಚಾಸಕ್ತೋ ನ ಶ್ರೇಯೋ ವಿನ್ದತೇ ನರಃ। ತಸ್ಮಾದರ್ಥಾಗಮಾಃ ಸರ್ವೇ ಮನೋಮೋಹವಿವರ್ಧನಾಃ
ಕೆಲವರಿಗೆ ಸಂಪತ್ತೇ ಅನರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ; ಸಂಪತ್ತಿನ ಸುಖದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾದವನು ನಿಜವಾದ ಹಿತವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾರನು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಎಲ್ಲ ಸಂಪತ್ತಿನ ಗಳಿಕೆಗಳು ಮನಸ್ಸಿನ ಮೋಹವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಕಾರ್ಪಣ್ಯಂ ದರ್ಪಮಾನೌ ಚ ಭಯಮುದ್ವೇಗ ಏವ ಚ। ಅರ್ಥಜಾನಿ ವಿದುಃ ಪ್ರಾಜ್ಞಾ ದುಃಖಾನ್ಯೇತಾನಿ ದೇಹಿನಾಮ್
ದುಃಖ, ಗರ್ವ, ಅಹಂಕಾರ, ಭಯ ಮತ್ತು ಚಿಂತೆ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ; ಇವು ದೇಹಧಾರಿಗಳಿಗೆ ದುಃಖಗಳಾಗಿವೆ.
ಅರ್ಥಸ್ಯೋಪಾರ್ಜನೇ ದುಃಖಮಾರ್ಜಿತಾನಾಂ ಚ ರಕ್ಷಣೇ। ನಾಶೇ ದುಃಖಂ ವ್ಯಯೇ ದುಃಖಂ ಘ್ನನ್ತಿ ಚೈವಾರ್ಥಕಾರಣಾತ್
ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಗಳಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ದುಃಖ, ಗಳಿಸಿದುದನ್ನು ಕಾಯುವದಲ್ಲಿಯೂ ದುಃಖ, ಅದು ನಾಶವಾದರೆ ದುಃಖ, ಖರ್ಚಾದರೂ ದುಃಖ; ಎಲ್ಲವೂ ಸಂಪತ್ತಿನ ಕಾರಣದಿಂದ ತೊಂದರೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಅರ್ಥಾ ದುಃಖಂ ಪರಿತ್ಯಕ್ತುಂ ಪಾಲಿತಾಶ್ಚೈವ ಶತ್ರವಃ। ದುಃಖೇನ ಚಾಧಿಗಮ್ಯನ್ತೇ ತೇಷಾಂ ನಾಶಂ ನ ಚಿನ್ತಯೇತ್
ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವುದು ಕಷ್ಟ, ಕಾಯುವಾಗ ಅದು ಶತ್ರುವಾಗುತ್ತದೆ; ಅದನ್ನು ಪಡೆಯುವುದೂ ದುಃಖಕರ, ಅದರ ನಾಶವನ್ನು ಚಿಂತಿಸಬಾರದು.
ಅಸನ್ತೋಷಪರಾ ಮೂಢಾಃ ಸಂತೋಷಂ ಯಾನ್ತಿ ಪಣ್ಡಿತಾಃ। ಅನ್ತೋ ನಾಸ್ತಿ ಪಿಪಾಸಾಯಾಃ ಸಂತೋಷಃ ಪರಮಂ ಸುಖಮ್। ತಸ್ಮಾತ್ಸಂತೋಷಮೇವೇಹ ಪರಂ ಪಶ್ಯನ್ತಿ ಪಣ್ಡಿತಃ
ತೃಪ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಸದಾ ಅಸಂತೋಷದಲ್ಲಿರುವವರು ಮೂಢರು; ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮಾತ್ರ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ. ಆಸೆಗೇನು ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ತೃಪ್ತಿಯೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಸಂತೋಷ. ಆದ್ದರಿಂದ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ನೋಡುತ್ತಾರೆ.
ಅನಿತ್ಯಂ ಯೌವನಂ ರೂಪಂ ಜೀವಿತಂ ರತ್ನಸಂಚಯಃ। ಐಶ್ವರ್ಯಂ ಪ್ರಿಯಸಂವಾಸೋ ಗೃದ್ಧ್ಯೇತ್ತತ್ರ ನ ಪಣ್ಡಿತಃ
ಯೌವನ, ಸೌಂದರ್ಯ, ಜೀವ, ರತ್ನಗಳ ಸಂಗ್ರಹ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಪ್ರಿಯಜನರ ಸಂಗ—ಇವು ಎಲ್ಲವೂ ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ. ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇವುಗಳಿಗೆ ಆಸಕ್ತರಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ತ್ಯಜೇತ ಸ ಚ ಯಾಂಸ್ತಸ್ಮಾತ್ತಜ್ಜಾನ್ಕ್ಲೇಶಾನ್ಸಹೇತ ಚ। ನ ಹಿ ಸಂಚಯವಾನ್ಕಶ್ಚಿದ್ದೃಶ್ಯತೇ ನಿರುಪದ್ರವಃ। ಅತಶ್ಚ ಧಾರ್ಮಿಕೈಃ ಪುಮ್ಭಿರನೀಹಾರ್ಥಃ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ
ಈ ಎಲ್ಲವುಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವವನು ಯಾವತ್ತೂ ಸಂಕಟವಿಲ್ಲದೆ ಇರಲಾರನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವರು ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಟವಿಲ್ಲದ ಜೀವನವನ್ನು ಮೆಚ್ಚುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮಾರ್ಥಂ ಯಸ್ಯ ವಿತ್ತೇಹಾ ವರಂ ತಸ್ಯ ನರೀಹತಾ। ಪ್ರಕ್ಷಾಲನಾದ್ಧಿ ಪಙ್ಕಸ್ಯ ಶ್ರೇಯೋ ಹ್ಯಸ್ಪರ್ಶನಂ ನೃಣಾಮ್
ಯಾರಿಗೆ ಧರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಪತ್ತಿನ ಆಸೆಯಿದೆಯೋ, ಅವನು ಸಂಪತ್ತಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಟವಿಲ್ಲದೆ ಇರೋದು ಉತ್ತಮ. ಹೇಗೆ ಮಣ್ಣನ್ನು ತೊಳೆಯುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುಟ್ಟದೆ ಇರುವುದೇ ಒಳ್ಳೆಯದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಸಂಪತ್ತಿನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ.