ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಚ ಭೂಮೌ ಚ ತೇಽಸ್ತ್ಯವಿದಿತಂ ಕ್ವಚಿತ್। ಯಾನಿ ರಾಜವಿನಾಶಾಯ ಭೌಮಾನಿ ಚ ಖಗಾನಿ ಚ
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿಯೂ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆಯೂ ರಾಜರ ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು, ಪಶುಪಕ್ಷಿಗಳ ವರ್ತನೆಗಳು ನಿನಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಗೊತ್ತಿದೆ, ಏನೂ ಅಡಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ನಿಮಿತ್ತಾನೀಹ ಜಾಯನ್ತೇ ಉತ್ಪಾತಾಶ್ಚ ಪೃಥಗ್ವಿಧಾಃ। ಏತದಿತ್ಛಾಮಿ ಕಾರ್ತ್ಸ್ನ್ಯೇನ ಶ್ರೋತುಂ ತ್ವತ್ತೋ ಮಹಾಮುನೇ
ಇಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು, ಅಪಶಕುನಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಮಹರ್ಷೇ, ಅವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ವಿವರವಾಗಿ ನಿನ್ನಿಂದ ಕೇಳಲು ನಾನು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಇತ್ಯೇವಂ ಮಿತಮಾನ್ವಿಪ್ರಃ ಕುರುರಾಜಸ್ಯ ಧೀಮತಃ। ಪೃಚ್ಛತಃ ಸರ್ವಮವ್ಯಗ್ರಮಾಚಚಕ್ಷೇ ಮಹಾಯಶಾಃ
ಹೀಗೆ ಧೀಮಂತನಾದ ಕುರುರಾಜನು ಕೇಳಿದಾಗ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಹರ್ಷಿಯು ಯಾವುದು ಕೂಡ ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡದೆ ಶಾಂತವಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದನು.
ಪರಾಕ್ರಮಂ ಚ ಮಾರ್ಗಂ ಚ ಸಂನಿಪಾತಂ ಸಮುಚ್ಛ್ರಯಮ್। ಆರೋಹಣಂ ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠ ಅನ್ಯೋನ್ಯಂ ಪ್ರತಿಸರ್ಪಣಮ್
ಧೀರರು ಶೌರ್ಯ, ಚಲನೆ, ಮುಖಾಮುಖಿ, ಏರಿಕೆ, ಹಿಂಜರಿಕೆ, ಪರಸ್ಪರ ಹಿಂತಿರುಗುವುದು ಇವುಗಳನ್ನೂ ಗಮನಿಸಬೇಕು, ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠ.
ಪಶ್ಮೀನಾಂ ವ್ಯತಿಸಂಸರ್ಗಂ ವ್ಯಾಯಾಮಂ ವೃತ್ತಿಪೀಡನಮ್। ದರ್ಶನಾದರ್ಶನಂ ಚೈವ ಅದೃಶ್ಯಾನಾಂ ಚ ದರ್ಶನಮ್
ಮೃಗಗಳ ಒಟ್ಟುಗೂಡುವುದು, ಶ್ರಮ, ಜೀವನದ ಸಂಕಷ್ಟ, ಕಾಣುವುದು-ಕಾಣದಿರುವುದು, ಕಾಣದಿದ್ದನ್ನು ಕಾಣುವುದು ಇವುಗಳನ್ನೂ ಗಮನಿಸಬೇಕು.
ಹಾನಿಂ ವೃದ್ಧಿಂ ಚ ಹ್ರಾಸಂ ಚ ವರ್ಣಸ್ಥಾನಂ ಬಲಾಬಲಮ್। ಸರ್ವಮೇತತ್ಪರೀಕ್ಷೇತ ಗ್ರಹಾಣಾಂ ಗ್ರಹಕೋವಿದಃ
ನಷ್ಟ, ಲಾಭ, ಕುಗ್ಗುವುದು, ವರ್ಣಗಳ ಸ್ಥಿತಿ, ಬಲ-ದುರ್ಬಲತೆ ಇವುಗಳನ್ನೂ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.
ಭೌಮಾಃ ಪೂರ್ವಂ ಪ್ರವರ್ತನ್ತೇ ಖೇಚರಾಶ್ಚ ತತಃ ಪರಮ್। ಉತ್ಪದ್ಯನ್ತೇ ಚ ಲೋಕೇಽಸ್ಮಿನ್ನುತ್ಪಾತಾ ದೇವನಿರ್ಮಿತಾಃ
ಮೊದಲು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ನಂತರ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ. ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ದೇವರು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಅಪಶಕುನಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.
ಯದಾ ತು ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ಛಾಯಾ ನ ಪರಿವರ್ತತೇ। ಅಪರೇಣ ಗತೇ ಸೂರ್ಯೇ ತತ್ಪರಾಭವಲಕ್ಷಣಮ್
ಸೂರ್ಯನು ಮಗುಚಿದ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ನೆರಳು ಬದಲಾಗದೆ ಇದ್ದರೆ, ಅದು ನಾಶವಾಗುವ ಸಂಕೇತ.
ಅಚ್ಛಾಯೇ ವಿಮಲಚ್ಛಾಯಾ ಪ್ರತಿಚ್ಛಾಯೇವ ದೃಶ್ಯತೇ। ಯತ್ರ ಚೈತ್ಯಕವೃಕ್ಷಾಣಾಂ ತತ್ರ ವಿದ್ಯಾನ್ಮಹದ್ಭಯಮ್
ನೇರಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಶುದ್ಧ ನೆರಳು ಪ್ರತಿಬಿಂಬದಂತೆ ಕಾಣಿಸಿದರೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪವಿತ್ರ ಮರಗಳ ಕೆಳಗೆ, ಅಲ್ಲಿ ಭಯಂಕರ ಅಪಾಯವಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ಶೀರ್ಣಪರ್ಣಪ್ರವಾಲಾಶ್ಚ ಶುಷ್ಕಪರ್ಣಾಶ್ಚ ಚೈತ್ಯಕಾಃ। ಅಪಭ್ರಷ್ಟಪ್ರವಾಲಾಶ್ಚ ತತ್ರಾಭಾವಂ ವಿನಿರ್ದಿಶೇತ್
ಪವಿತ್ರ ಮರಗಳಿಗೆ ಒಣ ಎಲೆಗಳು, ಒಣ ಮೊಗ್ಗುಗಳು, ಅಥವಾ ಎಲೆ-ಮೊಗ್ಗುಗಳು ಬಿದ್ದಿದ್ದರೆ, ಅದು ನಾಶದ ಸೂಚನೆ.
ಸ್ನಿಗ್ಧಪರ್ಣಪ್ರವಾಲಾಶ್ಚ ದೃಶ್ಯನ್ತೇ ಯತ್ರ ಚೈತ್ಯಕಾಃ। ಈಹಮಾನಾಶ್ಚ ವೃಕ್ಷಾಶ್ಚ ಭಾವಸ್ತತ್ರ ನ ಸಂಶಯಟಃ
ಯಾವ ಕಡೆ ತಾಜಾ ಎಲೆಗಳು, ಮೊಗ್ಗುಗಳು ಇರುವ ಮರಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆಯೋ, ದೇವರ ವನಗಳು ಇದ್ದವೆಯೋ, ಮರಗಳು ಬೆಳೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವಂತಿದ್ದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಯಾವುದೋ ಸೂಚನೆ ಇದೆ.
ಪುಷ್ಪೇ ಪುಷ್ಪಂ ಪ್ರಜಾಯೇತ ಫಲೇ ವಾ ಫಲಮಾಶ್ರಿತಮ್। ರಾಜಾ ವಾ ರಾಜಮಾತ್ರೋ ವಾ ಮರಣಾಯೋಪಪದ್ಯತೇ
ಹೂವಿನ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೊಂದು ಹೂವು, ಹಣ್ಣಿನೊಳಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಹಣ್ಣು ಬೆಳೆಯುವಾಗ, ಅಥವಾ ರಾಜನೋ ಅಥವಾ ಅವನ ಸಚಿವನೋ ಸಾವು ಕಂಡಾಗ, ಅದು ಒಂದು ಸೂಚನೆ.
ಪ್ರಾವೃಟ್ಛರದಿ ಹೇಮನ್ತೇ ವಸನ್ತೇ ವಾಪಿ ಸರ್ವಶಃ। ಆಕಾಲಿಕಂ ಪುಷ್ಪಫಲಂ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಷೋಭಂ ವಿನಿರ್ದಿಶೇತ್
ಮಳೆಗಾಲ, ಶರದೃತು, ಹಿಮಕಾಲ, ವಸಂತಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬೇಸರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೂವುಗಳು ಹಣ್ಣುಗಳು ಬೆಳೆಯುವುದಾದರೆ, ಅದು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲವಾಗಲಿದೆ ಎಂಬ ಸೂಚನೆ.
ನದೀನಾಂ ಸ್ತ್ರೋತಸೋಽಕಾಲೇ ದ್ಯೋತಯನ್ತಿ ಮಹಾಭಯಮ್। ವನಸ್ಪತಿಃ ಪೂಜ್ಯಮಾನಃ ಪೂಜಿತೋಽಪೂಜಿತೋಽಪಿ ವಾ
ನದಿಗಳು ಸಮಯಕ್ಕಿಂತ ಬೇಗ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅದು ಭಯಂಕರ ಅಪಾಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಮರವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೂ, ಪೂಜಿಸದಿದ್ದರೂ, ಅದು ಕೂಡ ಒಂದು ಸೂಚನೆಯಾಗಿದೆ.
ಯದಾ ಭಜ್ಯೇತ ವಾತೇನ ಭಿದ್ಯತೇ ನಮಿತೋಽಪಿ ವಾ। ಅಗ್ನಿವಾಯುಭಯಂ ವಿದ್ಯಾಚ್ಛ್ರೇಷ್ಠೋ ವಾಪಿ ವಿನಶ್ಯತಿ
ಮರವು ಗಾಳಿಯಿಂದ ಮುರಿದುಹೋಗಿದರೆ, ಬಿರುಕಾದರೆ ಅಥವಾ ವಂಕರಾದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯಿಂದ ಅಪಾಯ ಇದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ದೊಡ್ಡವರೂ ಇಲ್ಲಿಯೇ ನಾಶವಾಗಬಹುದು.
ದಿಶಃ ಸರ್ವಾಶ್ಚ ದೀಪ್ಯನ್ತೇ ಜಾಯನ್ತೇ ರಾಜವಿಭ್ರಮಾಃ। ಭಿದ್ಯಮಾನೋ ಯದಾ ವೃಕ್ಷೋ ನಿನದೇಚ್ಚಾಪಿ ಪಾತಿತಃ। ಸಹ ರಾಷ್ಟ್ರಂ ಚ ಪತಿತಂ ನತಂ ವೃಕ್ಷಂ ಪ್ರಪಾತಯೇತ್
ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಹೊತ್ತಿಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ರಾಜಕೀಯ ಗೊಂದಲಗಳು ಉಂಟಾದರೆ, ಮರ ಮುರಿದು ಬಿದ್ದಾಗ ಅಥವಾ ಮರವನ್ನು ಕಡಿದಾಗ ಅದು ಶಬ್ದ ಮಾಡಿದರೆ, ಆ ಮರದ ಪತನದೊಂದಿಗೆ ರಾಜ್ಯವೂ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ.
ಅಥೈನಂ ಛೇದಯೇತ್ಕಶ್ಚಿತ್ಪ್ರತಿಕ್ರುದ್ಧೋ ವನಸ್ಪತಿಃ। ಛೇತ್ತಾ ಭೇತ್ತಾ ಪತಿಶ್ಚೈವ ಕ್ಷಿಪ್ರಮೇವ ನಶಿಷ್ಯತಿ
ಯಾರಾದರೂ ಕೋಪದಿಂದ ಮರವನ್ನು ಕಡಿದರೆ, ಕಡಿದವನು, ಮುರಿದವನು ಮತ್ತು ಮಾಲೀಕನೂ ಕೂಡ ಬೇಗನೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆ.
ದೇವತಾನಾಂ ಚ ಪತನಂ ಮಷ್ಟಪಾನಾಂ ಚ ಪಾತನಮ್। ಅಚಲಾನಾಂ ಪ್ರಕಮ್ಪಶ್ಚ ತತ್ಪರಾಭವಲಕ್ಷಣಮ್
ದೇವತೆಗಳು ಬಿದ್ದರೆ, ಎಂಟು ಕಂಬಗಳಿರುವ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಕುಸಿದರೆ, ಸ್ಥಿರವಾದ ವಸ್ತುಗಳು ನಡುಗಿದರೆ, ಅವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಸೋಲಿನ ಸೂಚನೆಗಳು.
ನಿಶಿ ಚೇನ್ದ್ರಧನುರ್ದೃಷ್ಟಂ ತತೋಪಿ ಚ ಮಹದ್ಭಯಮ್। ತದ್ದ್ರಷ್ಟರೇವ ಭೀತಿಃ ಸ್ಯಾನ್ನಾನ್ಯೇಷಾಂ ಭರತರ್ಷಭ
ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಧನುಸ್ಸು ಕಾಣಿಸಿದರೆ ಅದು ದೊಡ್ಡ ಅಪಾಯ. ಅದನ್ನು ನೋಡಿದವನು ಮಾತ್ರ ಭಯಪಡುವುದು ಬೇಕು, ಇತರರಿಗೆ ಅಲ್ಲ, ಭರತರ ಶ್ರೇಷ್ಠ.
ರಾತ್ರಾವಿನ್ದ್ರಧನುರ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತದ್ರಾಷ್ಟ್ರಂ ಪರಿವರ್ಜಯೇತ್
ರಾತ್ರಿ ಇಂದ್ರಧನುಸ್ಸನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ದೂರವಿಡಬೇಕು.
ಅರ್ಚಾ ಯತ್ರ ಪ್ರನೃತ್ಯನ್ತ ನದನ್ತಿ ಚ ಹಸನ್ತಿ ಚ। ಉನ್ಮೀಲನ್ತಿ ನಿಮೀಲನ್ತಿ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಷೋಭಂ ವಿನಿರ್ದಿಶೇತ್
ಯಾವ ಕಡೆ ವಿಗ್ರಹಗಳು ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತವೆಯೋ, ನಗುತ್ತವೆಯೋ, ಕೂಗುತ್ತವೆಯೋ, ಕಣ್ಣು ತೆರೆದು ಮುಚ್ಚುತ್ತವೆಯೋ, ಅಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲವಾಗಲಿದೆ ಎಂಬ ಸೂಚನೆ.
ಶಿಲಾ ಯದಿ ಪ್ರಸಿಞ್ಚನ್ತಿ ಸ್ನೇಹಾಂಶ್ಚೋದಕಸಮ್ಭವಾನ್। ಅನ್ಯದ್ವಾ ವಿಕೃತಂ ಕಿಞ್ಚಿತ್ತದ್ಭಯಸ್ಯ ನಿದರ್ಶನಮ್
ಕಲ್ಲುಗಳು ಎಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ನೀರನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿದರೆ, ಅಥವಾ ಇನ್ನಾವುದೇ ವಿಚಿತ್ರ ಘಟನೆ ನಡೆದರೆ, ಅದು ಅಪಾಯದ ಸೂಚನೆ.
ಮ್ರಿಯನ್ತೇ ವಾ ಮಹಾಮಾತ್ರಾ ರಾಜಾ ಸಪರಿವಾರಕಃ। ಪುರಸ್ಯ ಯಾ ಭವೇದ್ವ್ಯಾಧೀ ರಾಷ್ಟ್ರೇ ದೇಶೇ ಚ ವಿಭ್ರಮಾಃ
ಮಹಾಮಾತ್ಯರು ಸತ್ತರೆ, ರಾಜನು ಕುಟುಂಬದೊಡನೆ ಸತ್ತರೆ, ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ರೋಗ ಬಂದು, ರಾಜ್ಯ ಅಥವಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಉಂಟಾದರೆ.
ದೇವತಾನಾಂ ಯದಾಽಽವಾಸೇ ರಾಜ್ಞಾಂ ವಾ ಯತ್ರ ವೇಶ್ಮನಿ। ಭಾಣ್ಡಾಗಾರಾಯುಧಾಗಾರೇ ನಿವಿಶೇತ ಯದಾ ಮಧು
ದೇವತೆಗಳ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ, ರಾಜನ ಅರಮನೆ ಅಥವಾ ಭಂಡಾರ, ಆಯುಧಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಜೇನು ಕಾಣಿಸಿದರೆ,
ಸರ್ವಂ ತದಾ ಭವೇತ್ಸ್ಥಾನಂ ಹನ್ಯಮಾನಂ ಬಲೀಯಸಾ। ಆಗನ್ತುಕಂ ಭಯಂ ತತ್ರ ಭವೇದಿತ್ಯೇವ ನಿರ್ದಿಶೇತ್
ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಬಲವಾದ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಹೊಡೆದುಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಹೊರಗಿನ ಅಪಾಯ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸೂಚನೆ.
ಪಾದಪಶ್ಚೈವ ಯೋ ಯತ್ರ ರಕ್ತಂ ಸ್ರವತಿ ಶೋಣಿತಮ್। ದನ್ತಾಗ್ರಾತ್ಕುಞ್ಜರೋ ವಾಪಿ ಶೃಙ್ಗಾದ್ವಾ ವೃಷಭಸ್ತಥಾ
ಯಾವ ಕಡೆ ಮರ, ಆನೆ ಅಥವಾ ಎಮ್ಮೆ ತನ್ನ ದಿಂಡು, ಹಲ್ಲು ಅಥವಾ ಕೊಂಬಿನಿಂದ ರಕ್ತ ಹರಿಸುತ್ತದೋ,
ಪಾದಪಾದ್ರಾಷ್ಟ್ರಿವಿಭ್ರಂಶಃ ಕುಞ್ಜರಾದ್ರಾಜವಿಭ್ರಮಃ। ಗೋಬ್ರಾಹ್ಮಣವಿನಾಶಃ ಸ್ಯಾದ್ವೃವಭಸ್ಯೇತಿ ನಿರ್ದಿಶೇತ್
ಮರದಿಂದ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ, ಆನೆಯಿಂದ ರಾಜಕೀಯ ಗೊಂದಲ, ಎಮ್ಮೆಯಿಂದ ಹಸುಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ನಾಶವಾಗುವುದು ಎಂಬ ಸೂಚನೆ.
ಛತ್ರಂ ನರಪತೇರ್ಯತ್ರ ನಿಪತೇತ್ಪೃಥಿವೀತಲೇ। ಸರಾಷ್ಟ್ರೋ ನೃಪತೀ ರಾಜನ್ಕ್ಷಿಪ್ರಮೇವ ವಿನಶ್ಯತಿ
ಯಾವ ಕಡೆ ರಾಜನ ಛತ್ರ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದೀತೋ, ಅಲ್ಲಿ ಆ ರಾಜನು ಮತ್ತು ಅವನ ರಾಜ್ಯವು ಬೇಗನೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.
ದೇವಾಗಾರೇಷು ವಾ ಯತ್ರ ರಾಜ್ಞೋ ವಾ ಯತ್ರ ವೇಶ್ಮನಿ। ವಿಕೃತಂ ಯದಿ ದೃಶ್ಯೇತ ನಾಗಾವಾಸೇಷು ವಾ ಪುನಃ
ಯಾವಾಗ ದೇವರ ಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ, ರಾಜನ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಾ ಅಥವಾ ಆನೆಯ ವಾಸಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ವಿಚಿತ್ರವಾದುದು ಕಾಣಿಸಿದರೆ,
ತಸ್ಯ ದೇಶಸ್ಯ ಪೀಡಾ ಸ್ಯಾದ್ರಾಜ್ಞೋ ಜನಪದಸ್ಯ ವಾ। ಅನಾವೃಷ್ಟಿಭಯಂ ಘೋರಮತಿದುರ್ಭಿಕ್ಷಮಾದಿಶೇತ್
ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಆ ಜನರಲ್ಲಾ ಅಥವಾ ರಾಜನಿಗೆ ಸಂಕಟ ಬರುವದು. ಭಯಾನಕವಾದ ಬರ ಮತ್ತು ಭಾರೀ ಹಂಗು ಸಂಭವಿಸುವದು ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು.