ತ್ವರಯಾಽಥ ಸ ಕೌನ್ತೇಯ ಬಲದೇವಂ ಮಹಾಬಲಮ್। ಪ್ರಾದುಮ್ನಿಂ ಚ ಮಹಾವೀರ್ಯಮನಿರುದ್ಧಂ ಮಹಾದ್ಯುತಿಮ್
ಆಗ ಆತುರದಿಂದ ಕುಂತೀಪುತ್ರನು, ಬಲವಂತನು ಬಲರಾಮನು, ಮಹಾಶೂರನಾದ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನು ಮತ್ತು ಅಪಾರ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳ ಅನಿರುದ್ಧನು,
ಉಷಾಂ ಚ ಸುನ್ದರೀಂ ರಾಜನ್ಭೃತ್ಯದಾರಗಣೈಃ ಸಹ। ಸರ್ವಾನೇತಾನ್ಸಮಾರೋಪ್ಯ ಗರುಡೋಪರಿ ವೀರ್ಯವಾನ್
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಸುಂದರಿಯಾದ ಉಷೆಯನ್ನು, ಭೃತ್ಯರು ಮತ್ತು ಪತ್ನಿಯರೊಡನೆ, ಆ ಶೂರನು ಎಲ್ಲರನ್ನು ಗರುಡನ ಮೇಲೆ ಹತ್ತಿಸಿದನು.
ಮುದಾ ಯುಕ್ತೋ ಮಹಾತೇಜಾಃ ಪೀತಾಮ್ಬರಧರೋ ಬಲೀ। ದಿವ್ಯಾಭರಮಚಿತ್ರಾಙ್ಗಃ ಶಙ್ಕಚಕ್ರಗದಾಸಿಭೃತ್। ಆರುರೋಹ ಗರುತ್ಮನ್ತಮುದಯಂ ಭಾಸ್ಕರೋ ಯಥಾ
ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಮಹಾ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳ, ಪೀತಾಂಬರ ಧಾರಿಯೂ, ಬಲಶಾಲಿಯೂ, ದಿವ್ಯಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದನು, ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಗದಾ, ಖಡ್ಗಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದವನು, ಪೂರ್ವದ ಕಡೆಗೆ ಭಾನು ಉದಯಿಸುವಂತೆ ಗರುಡನ ಮೇಲೆ ಹತ್ತಿದನು.
ಸೂದಿತಾ ದ್ವಾರಪಾಲಾಶ್ಚ ನಿಶುಮ್ಭನರಕೌ ಹತೌ। ಕೃತಕ್ಷೇಮಃ ಪುನಃ ಪನ್ಥಾಃ ಪುರಂ ಪ್ರಾಗ್ಜ್ಯೋತಿಷಂ ಪ್ರತಿ
ಗೋಪುರುದ್ವಾರಪಾಲಕರು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು, ನಿಶುಂಬ ಮತ್ತು ನರಕನು ಹತರಾದರು; ಪುನಃ ಪಥವು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಪ್ರಾಗ್ಜ್ಯೋತಿಷಪುರದ ಕಡೆಗೆ ಆಯಿತು.
ಶೌರಿಣಾ ಪೃಥಿವೀಪಾಲಾಸ್ತ್ರಾಸಿತಾ ಭರತರ್ಷಭ। ಧನುಷಶ್ಚ ಪ್ರಣಾದೇನ ಪಾಞ್ಚಜನ್ಯಸ್ವನೇನ ಚ
ಶೌರಿಯು, ಭರತಕುಲದ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆ, ತನ್ನ ಧನುಸ್ಸಿನ ಶಬ್ದದಿಂದ ಮತ್ತು ಪಂಚಜನ್ಯ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಭೂಪಾಲಕರಿಗೆ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸಿದನು.
ಮೇಘಪ್ರಖ್ಯೈರನೇಕೈಶ್ಚ ದಾಕ್ಷಿಣಾತ್ಯಾಭಿಸಂವೃತಮ್। ರುಕ್ಮಿಣಂ ತ್ರಾಸಯಾಮಾಸ ಕೇಶವೋ ಭರತರ್ಷಭ
ಮೆಘದಂತೆ ಕಾಣುವ ದಕ್ಷಿಣದ ಅನೇಕ ಯೋಧರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದರೂ, ಕೇಶವನು ರುಕ್ಮಿಯನ್ನು ಭಯಪಡಿಸಿದನು, ಭರತಕುಲದ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆ.
ತತಃ ಪರ್ಜನ್ಯಘೋಷೇಣ ರಥೇನಾದಿತ್ಯವರ್ಚಸಾ। ಉವಾಹ ಮಹಿಷೀಂ ಭೋಜ್ಯಾಮೇಷ ಚಕ್ರಗದಾಧರಃ
ನಂತರ, ಮಿಂಚಿನ ಗರ್ಜನೆಯಂತೆ ಧ್ವನಿಸುವ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ರಥದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಗದಾ ಹಿಡಿದವನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ಭೋಜ್ಯೆಯನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ದನು.
ಜಾರೂಥ್ಯ ಆಹೃತಕ್ರೋಧಃ ಶಿಶುಪಾಲಶ್ಚ ನಿರ್ಜಿತಃ। ವಕ್ರಶ್ಚ ಸ ಹತಃ ಸಙ್ಖ್ಯೇ ಶತಧನ್ವಾ ಚ ಕ್ಷತ್ರಿಯಃ
ಜರಾಸಂಧನು ಕೋಪದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದರೂ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು, ಶಿಶುಪಾಲನು ಕೂಡ ಜಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು; ವಕ್ರನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹತರಾದನು, ಶತಧನು ಎಂಬ ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ಕೂಡ ಹತರಾದನು.
ಇನ್ದ್ರದ್ಯುಮ್ನೋ ಹತಃ ಕೋಪಾದ್ಯವನಶ್ಚ ಕಶೇರುಕಃ। ಹತಃ ಸೌಭಪತಿಶ್ಚೈವ ಸಾಲ್ವಶ್ಚ ಕೃತಧನ್ವನಾ
ಇಂದ್ರದ್ಯೂಮ್ನನು ಕೋಪದಿಂದ ಹತರಾದನು, ಯವನನೂ ಕಾಶೇರುಕನೂ ಸಹ. ಸೌಭನಾಥನಾದ ಸಾಲ್ವನನ್ನು ಕೂಡ ಕೃತಧನ್ವನು ಕೊಂದನು.
ಪರ್ವತಾನಾಂ ಸಹಸ್ರಂ ಚ ಚಕ್ರೇಣ ಪುರುಷೋತ್ತಮಃ। ವಿಭಜ್ಯ ಪುಣ್ಡರೀಕಾಕ್ಷೋ ದ್ಯುಮತ್ಸೇನಮಪೋಥಯತ್
ಪಂಡರಿಕಾಕ್ಷನಾದ ಪರಮಾತ್ಮನು ತನ್ನ ಚಕ್ರದಿಂದ ಸಾವಿರ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ, ದ್ಯುಮತ್ಸೇನನನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದನು.
ಮಹೇನ್ದ್ರಶಿಖರೇ ಚೈವ ನಿಮೇಷಾನ್ತರಚಾರಿಣೌ। ಜಗ್ರಾಹ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾನರಾವಭಿತಶ್ಚರೌ
ಮಹೇಂದ್ರ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ, ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೆ, ಕ್ಷಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಎರಡು ವಾನರರನ್ನು ಅವನು ಹಿಡಿದನು.
ಇರಾವತ್ಯಾಂ ಮಹಾಭೋಜೋ ವಹ್ನಿಸೂರ್ಯಸಮೋ ಬಲೇ। ಗೋಪತಿಸ್ತಾಲಕೇತುಶ್ಚ ನಿಹತೌ ಶಾರ್ಙ್ಗಧನ್ವನಾ
ಇರಾವತಿ ನದಿಯ ಬಳಿ ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಗೊಪತಿ ಮತ್ತು ತಾಳಕೇತು ಎಂಬವರನ್ನು ಶಾರಂಗಧನು ಹತ್ಯೆಮಾಡಿದನು.
ಅಕ್ಷಪ್ರಪತ್ತನೇ ರಾಜನ್ನವಹೇಲನತತ್ಪರೌ। ಉಭೌ ತಾವಪಿ ಕೃಷ್ಣೇನ ಸ್ವರಾಷ್ಟ್ರೇ ವಿನಿಪಾತಿತೌ
ಅಕ್ಷಪ್ರಪತ್ತನ ಎಂಬ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ, ರಾಜನೇ, ಅವಹೇಳನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ಆ ಇಬ್ಬರನ್ನು ಕೃಷ್ಣನು ಸ್ವರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಂತೆ ಮಾಡಿದನು.
ದಗ್ಧಾ ವಾರಾಣಸೀ ತಾತ ಕೇಶವೇನ ಮಹಾತ್ಮನಾ। ಪಾಣ್ಡ್ಯಂ ಪೌಣ್ಡ್ರಂ ಚ ಮಾತ್ಸ್ಯಂ ಚ ಕಲಿಙ್ಗಂ ಚ ಜನಾರ್ದನಃ
ತಂದೆ, ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಕೇಶವನು ವಾರಾಣಸಿಯನ್ನು ಸುಟ್ಟನು; ಜನಾರ್ದನನು ಪಾಂಡ್ಯ, ಪೌಂಡ್ರ, ಮಾಥ್ಸ್ಯ ಮತ್ತು ಕಲಿಂಗರನ್ನು ಕೂಡ ಸೋಲಿಸಿದನು.
ಜಘಾನ ಸಹಿತಾನ್ಸರ್ವಾನಙ್ಗರಾಜಂ ಚ ಮಾಧವಃ
ಮಾಧವನು ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ, ಅಂಗರಾಜನನ್ನು ಸಹ, ಸಂಹರಿಸಿದನು.
ಏಷ ಚೈವ ಶತಂ ಹತ್ವಾ ರಥೇನ ಕ್ಷತ್ರಪುಙ್ಗವಾನ್। ಗಾನ್ಧಾರೀಮವಹತ್ಕೃಷ್ಣೋ ಮಹಿಷೀಂ ಯಾದವರ್ಷಭಃ
ಯಾದವರ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ರಥದಿಂದ ನೂರು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷತ್ರರನ್ನು ಕೊಂದು, ಗಾಂಧಾರಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು.
ಅಥ ಗಾಣ್ಡೀವಧನ್ವಾನಂ ಕ್ರೀಡಾರ್ಥಂ ಮಧುಸೂದನಃ। ಜಿಗಾಯ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠ ಕುನ್ತ್ಯಾಶ್ಚ ಪ್ರಮುಖೇ ವಿಭುಃ
ಮಧುಸೂದನನು ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿ ಗಾಂಡೀವಧಾರಿಯನ್ನು, ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೆ, ಕುಂತಿಯ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲೇ ಸೋಲಿಸಿದನು.
ದ್ರೌಣಿಂ ಕೃಪಂ ಚ ಕರ್ಣಂ ಚ ಭೀಮಸೇನಂ ಸುಯೋಧನಮ್। ಯುದ್ಧಾಯ ಸಹಿತಾನ್ತ್ರಾಜಞ್ಜಿಗಾಯ ಭರತರ್ಷಭ
ಭರತರಷಭ, ದ್ರೋಣನ ಮಗನನ್ನು, ಕೃಪನನ್ನು, ಕರ್ಣನನ್ನು, ಭೀಮಸೇನನನ್ನು, ಸುಯೋಧನನನ್ನು ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಸೇರಿದ್ದಾಗ ಅವನು ಜಯಿಸಿದನು.
ಬಭ್ರೋಶ್ಚ ಪ್ರಿಯಮನ್ವಿಚ್ಛನ್ನೇಷ ಚಕ್ರಗದಾಧರಃ। ವೇಣುದಾರಿವೃತಾಂ ಭಾರ್ಯಾಂ ಪ್ರಮಮಾಥ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ
ಯುಧಿಷ್ಠಿರಾ, ಬಭ್ರುವಿಗೆ ಹರ್ಷ ಉಂಟುಮಾಡಲು ಚಕ್ರಗದಾಧಾರಿಯಾದ ಈವನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವೇಣುದಾರಿಯಿಂದ ಸುತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಹೆಂಗಸನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನು.
ಪರ್ಯಾಪ್ತಾಂ ಪೃಥಿವೀಂ ಸರ್ವಾಂ ಸಾಶ್ವಾಂ ಸರಥಕುಞ್ಜರಾಮ್। ವೇಣುದಾರಿವಶೇ ಯುಕ್ತಾಂ ಜಿಗಾಯ ಮಧುಸೂದನಃ
ಮಧುಸೂದನನು, ಕುದುರೆ, ರಥ ಮತ್ತು ಆನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವೇಣುದಾರಿಯ ವಶಕ್ಕೆ ತಂದನು.
ಅವಾಪ್ಯ ತಪಸಾ ವೀರ್ಯಂ ಬಲಮೋಜಶ್ಚ ಭಾರತ। ತ್ರಾಸಿತಾಃ ಸಗಣಾಃ ಸರ್ವೇ ಬಾಣೇನ ವಿಬುಧಾಧಿಪಾಃ
ಭಾರತ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಶಕ್ತಿ, ಬಲ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ಬಾಣನಿಂದ ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲಾ ತಮ್ಮ ಸಹಚರರೊಡನೆ ಭಯಗೊಂಡರು.
ವಜ್ರಾಶನಿಗದಾಬಾಮೈಸ್ತಾಡಯದ್ಭಿರನೇಕಶಃ। ತಸ್ಯ ನಾಸೀದ್ರಣೇ ಮೃತ್ಯುರ್ದೇವೈರಪಿ ಸವಾಸವೈಃ
ಅವನನ್ನು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ವಜ್ರ, ಗದೆ ಮತ್ತು ಮುತ್ತಿಗೆಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದರೂ, ದೇವತೆಗಳು ಇಂದ್ರನೊಡನೆ ಕೂಡ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಮರಣವನ್ನು ತರಲಾಗಲಿಲ್ಲ.
ಸೋಽಭಿಭೂತಶ್ಚ ಕೃಷ್ಣೇನ ನ ಹತಶ್ಚ ಮಗಾತ್ಮನಾ। ಛಿತ್ವಾ ಬಾಹುಸಹಸ್ರಂ ತು ಗೋವಿನ್ದೇನ ಮಹಾತ್ಮನಾ
ಅವನನ್ನು ಕೃಷ್ಣನು ಸೋಲಿಸಿದರೂ, ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಗೋವಿಂದನು ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಅವನ ಸಾವಿರ ಕೈಗಳನ್ನು ಕಡಿದನು.
ಏಷೋಽಪೀಡನ್ಮಹಾಬಾಹುಃ ಕಂಸಂ ಚ ಮಧುಸೂದನಃ। ಅವಾಪ್ತಂ ತಪಸಾ ವೀರ್ಯಂ ಬಲಮೋಜಶ್ಚ ಭಾರತ। ಕೈಟಭಂ ಚಾತಿಲೋಮಾನಿ ನಿಜಘಾನ ಜನಾರ್ದನಃ
ಈ ಮಹಾಬಾಹುವಾದ ಮಧುಸೂದನನು ಕಂಸನನ್ನು ಕೊಂದನು; ಭಾರತ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಬಲ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಗಳಿಸಿ ಜನಾರ್ದನನು ಕೈಟಭ ಮತ್ತು ಅತಿಲೋಮಿಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು.
ಜಮ್ಬುಮೈರಾವತಂ ಚೈವ ವಿರೂಪಂ ಚ ಮಹಾಯಶಾಃ। ಘಾನ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠ ಶಮ್ಬರಂ ಚಾರಿಮರ್ದನಮ್
ಮಹಾ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಅವನು ಜಂಬುಮೈರಾವತ, ವಿರೂಪ ಮತ್ತು ಶಮ್ಬರ ಎಂಬ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು, ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠ.
ಏಷ ಭೋಗವತೀಂ ಗತ್ವಾ ವಾಸುಕಿಂ ಭರತರ್ಷಭ। ನಿರ್ಜಿತ್ಯ ಪುಣ್ಡರೀಕಾಕ್ಷೋ ರೌಕ್ಮಿಣೇಯಮಮೋಚಯತ್
ಭರತರಷಭ, ಪಂಡರಿಕಾಕ್ಷನು ಭೋಗವತಿಗೆ ಹೋಗಿ ವಾಸುಕಿಯನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಮಗನನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದನು.
ಏವಂ ಬಹೂನಿ ಕರ್ಮಾಣಿ ಶಿಶುರೇವ ಜನಾರ್ದನಃ। ಕೃತವಾನ್ಪುಣ್ಡರೀಕಾಕ್ಷಃ ಸಙ್ಕರ್ಷಣಸಹಾಯವಾನ್
ಹೀಗೆ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಜನಾರ್ದನನು, ಕಮಲದ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವವನು, ಸಂಕರ್ಷಣನ ಜೊತೆಗೆ ಅನೇಕ ಮಹತ್ವದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.
ಏವಮೇಷೋಽಸುರಾಣಾಂ ಚಸುರಾಣಾಮಪಿ ಸರ್ವಶಃ। ಭಯಾಮಯಕರಃ ಕೃಷ್ಣಃ ಸರ್ವಲೋಕೇಶ್ವರಃ ಪ್ರಭುಃ
ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಮಾಡಿ, ಕೃಷ್ಣನು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಒಡೆಯನಾಗಿ, ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಮತ್ತು ಅಸುರರಿಗೂ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸಿದನು.
ಏವಮೇವ ಮಹಾಬಾಹುಃ ಶಾಸ್ತಾ ಸರ್ವದುರಾತ್ಮನಾಮ್। ಕೃತ್ವಾ ದೇವಾರ್ಥಮಮಿತಂ ಸ್ವಸ್ಥಾನಂ ಪ್ರಾಪ್ಸ್ಯತೇ ಪುನಃ
ಹೀಗೆಯೇ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಅವನು, ದುಷ್ಟರನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸಿ, ದೇವತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿ, ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗುವನು.
ಏಷ ಭೋಗವತೀಂ ಪುಣ್ಯಾಂ ರವಿಕಾನ್ತಿಂ ಮಹಾಯಶಾಃ। ದ್ವಾರಕಾಮಾತ್ಮಸಾತ್ಕೃತ್ವಾ ಸಾಗರಂ ಪ್ಲಾವಯಿಷ್ಯತಿ
ಮಹಾ ಯಶಸ್ಸುಳ್ಳ ಅವನು, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಪುಣ್ಯವಾದ ದ್ವಾರಕಾಪುರವನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಅದನ್ನು ಮುಚ್ಚುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.