શાસનાત્પુરુષેન્દ્રસ્ય બલેન મહતા બલી। ગિરૌ રૈવતકે નિત્યં બભૂવ વિપૃથુશ્રવાઃ
પુરુષશ્રેષ્ઠના આદેશથી અને મોટી સેના સાથે વિપૃથુશ્રવા હંમેશા રૈવત પર્વત પર રહેતો.
પ્રવાસે વાસુદેવસ્ય તસ્મિન્હલધરોપમઃ। સંબભૂવ તદા ગોપ્તા પુરસ્ય પુરવર્ધનઃ
વાસુદેવના વિદેશમાં રહેતા, એ હલધર જેવી શક્તિ ધરાવતો, શહેરનો રક્ષક અને વિકાસકર્તા બન્યો.
પ્રાપ્ય પાણ્ડવનિર્યાણં નિર્યયૌ વિપૃથુશ્રવાઃ। નિશમ્ય પુરનિર્ઘોષં સ્વમનીકમચોદયત્
પાંડવના બહાર નીકળવાની ખબર મળતાં વિપૃથુશ્રવા પણ નીકળી પડ્યો. શહેરના ગુંજાટ સાંભળીને એણે પોતાની સેનાને આગળ વધારવા કહ્યું.
સોઽભિપત્ય તદાધ્વાનં દદર્શ પુરુષર્ષભમ્। નિઃસૃતં દ્વારકાદ્વારાદંશુમન્તમિવામ્બિરાત્
એ રસ્તે આગળ વધીને એણે પુરુષશ્રેષ્ઠને દ્વારકાના દ્વારમાંથી બહાર આવતાં જોયો, જાણે અમ્બુથી સૂર્ય નીકળે.
સવિદ્યુતમિવામ્ભોદં પ્રેક્ષતાં તં ધનુર્ધરમ્। પાર્થમાનર્તયોધાનાં વિસ્મયઃ સમપદ્યત
એ ધનુર્ધારીને વીજળીવાળા મેઘ જેવો જોઈને અનર્ત દેશના યોદ્ધાઓને આશ્ચર્ય થયું.
ઉદીર્ણરથનાગાશ્વમનીકમભિવીક્ષ્ય તત્। ઉવાચ પરમપ્રીતા સુભદ્રા ભદ્રભાષિણી
રથ, હાથી અને ઘોડાવાળી મોટી સેનાને જોઈને શુભ વાણીવાળી સુભદ્રા ખૂબ આનંદથી બોલી.
સંગ્રહીતુમભિપ્રાયો દીર્ઘકાલકૃતો મમ। યુધ્યમાનસ્ય સઙ્ગ્રામે રથં તવ નરર્ષભ
હે પુરુષશ્રેષ્ઠ, મારી બહુ જૂની ઈચ્છા છે કે યુદ્ધમાં તું રથ ચલાવતો હોય ત્યારે હું તારા ઘોડાંની વાઘા સંભાળું.
ઓજસ્તેજોદ્યુતિબલૈરન્વિતસ્ય મહાત્મનઃ। પાર્થ તે સારથિત્વેન ભવિતા શિક્ષિતાસ્મ્યહમ્
હે પાર્થ, તારી જેમ શક્તિ, તેજ, કાંતિ અને બળ ધરાવતી વ્યક્તિ માટે હું રથ ચલાવવાની તાલીમ મેળવી છે.
એવમુક્તઃ પ્રિયાં પ્રીતઃ પ્રત્યુવાચ નરર્ષભઃ। ચોદયાશ્વાનસંસક્તાન્વિશ્તુ વિપૃથોર્બલમ્
પ્રિયાએ આવું કહ્યાની ખુશીથી પુરુષશ્રેષ્ઠે ઉત્તર આપ્યો: 'આ અશ્વોને દોડાવ, ચાલ, આપણે વિપૃથુની સેના વચ્ચે જઈએ.'
બહુભિર્યુધ્યમાનસ્ય તાવકાન્વિજિઘાંસતઃ। પશ્ય બાહુબલં ભદ્રે શરાન્વિક્ષિપતો મમ
હે સુભદ્રે, જુઓ તો ખરા, કેટલાય લોકો તારા સગાંને હરાવવાની કોશિશ કરે છે ત્યારે હું કેટલું બળ બતાવીને બાણ છોડું છું.
એવમુક્તા તદા ભદ્રા પાર્થેન ભરતર્ષભ। ચુચોદ સાશ્વાન્સંહૃષ્ટા તે તતો વિવિશુર્બલમ્
પાર્થના આવાં શબ્દો સાંભળીને સુભદ્રા આનંદથી ઘોડાં દોડાવ્યા અને બંને વિપૃથુની સેના વચ્ચે પ્રવેશ્યા.
તદાહતમહાવાદ્યં સમુદગ્રધ્વજાયુતમ્। અનીકં વિપૃથોર્હૃષ્ટં પાર્થમેવાન્વવર્તત
પછી વિપૃથુની ધ્વજાવાળી અને મોટા વાદ્યોથી ગુંજતી ખુશ સેનાએ પાર્થનો પીછો કર્યો.
રથૈર્બહુવિધાકારૈઃ સદશ્વૈશ્ચ મહાજવૈઃ। કિરન્તઃ શરવર્ષાણિ પરિવવ્રુર્ધનઞ્જયમ્
વિવિધ પ્રકારના રથો પર ઝડપથી દોડતા ઉત્તમ ઘોડાઓ સાથે, તેઓ ધનંજયને ચારેય બાજુથી ઘેરીને તીરોની વરસાદ વરસાવતી હતી.
તેષામસ્ત્રાણિ સંવાર્ય દિવ્યાસ્ત્રેણ મહાસ્ત્રવિત્। આવૃણોન્મહદાકાશં શરૈઃ પરપુરઞ્જયઃ
શત્રુઓના શહેરો જીતનારા અને દિવ્ય શસ્ત્રોમાં નિપુણ એવા અર્જુને, તેમના શસ્ત્રોને દિવ્ય અસ્ત્રથી રોકી લીધા અને પોતાના તીરો વડે આખું આકાશ ઢાંકી દીધું.
તેષાં બાણાન્મહાબાહુર્મુકુટાન્યઙ્ગદાનિ ચ। ચિચ્છેદ નિશિતૈર્બાણૈઃ શરાંશ્ચૈવ ધનૂંષિ ચ
મજબૂત ભુજાવાળા અર્જુને, તીક્ષ્ણ તીરો વડે તેમના તીરો, મુગટ, કંકણ, ધનુષ્ય અને બાણ બધાને કાપી નાખ્યા.
યુગાનીષાન્વરૂથાનિ યન્ત્રાણિ વિવિધાનિ ચ। અજિઘાંસન્પરાન્પાર્થશ્ચિચ્છેદ નિશિતૈઃ શરૈઃ
પાર્થએ પોતાના શત્રુઓને હરાવવા ઇચ્છી, તીક્ષ્ણ તીરો વડે તેમના રથના જૂઆ, ધુરા, ધ્વજ અને વિવિધ યંત્રો બધાને તોડી નાખ્યા.
વિધનુષ્કાન્વિકવચાન્વિરથાંશ્ચ મહારથાન્। કૃત્વા પાર્થઃ પ્રિયાં પ્રીતઃ પ્રેક્ષ્યતામિત્યદર્શયત્
પાર્થએ મહારથીઓને ધનુષ્ય વિનાના, કવચ વિનાના અને રથ વિનાના બનાવી દીધા અને આનંદથી પોતાના પ્રિયને બધાના દર્શન માટે રજૂ કર્યા.
સા દૃષ્ટ્વા મહદાશ્ચર્યં સુભદ્રા પાર્થમબ્રવીત્। અવાપ્તાર્થાઽસ્મિ ભદ્રં તે યાહિ પાર્થ યથાસુખમ્
આ મહાન અદ્ભુત દૃશ્ય જોઈને સુભદ્રાએ પાર્થને કહ્યું: 'હું મારી ઈચ્છા પ્રાપ્ત કરી લીધી છે. તને શુભકામનાઓ—પાર્થ, હવે તું મનગમતાં જઈ શકીશ.'
સ સક્તં પાણ્ડુપુત્રેણ સમીક્ષ્ય વિપૃથુર્બલમ્। ત્વરમાણોઽભિસંક્રમ્ય સ્થીયતામિત્યભાષત
પાંડુપુત્ર દ્વારા પોતાની સેના અટકાવી છે તે જોઈ, વિપૃથુ ઝડપથી આગળ વધ્યો અને બોલ્યો: 'અહીં જ ઊભા રહો!'
તતઃ સેનાપતેર્વાક્યં નાત્યવર્તન્ત યાદવાઃ। સાગરે મારુતોદ્ધૂતા વેલામિવ મહોર્મયઃ
પછી, પોતાના સેનાપતિના આદેશથી યાદવો આગળ વધ્યા નહીં; તેઓ સમુદ્રની મોટી લહેરો જેમ કે કિનારે અટકી જાય છે તેમ, પવનથી ઉઠી પણ અટકી ગયા.
તતો રથવરાત્તૂર્ણમવરુહ્ય નરર્ષભઃ। અભિગમ્ય નરવ્યાઘ્રં પ્રહૃષ્ટઃ પરિષસ્વજે
પછી, શ્રેષ્ઠ પુરુષે ઝડપથી પોતાના ઉત્તમ રથમાંથી ઊતર્યું, પુરુષસિંહ પાસે ગયો અને આનંદપૂર્વક તેને ભેટી લીધો.
સોઽબ્રવીત્પાર્થમાસાદ્ય દીર્ઘકાલમિદં તવ। નિવાસમભિજાનામિ શઙ્ખચક્રગદાધરાત્
તેને પાર્થને મળીને કહ્યું: 'હું જાણું છું કે તું લાંબા સમયથી શંખ, ચક્ર અને ગદા ધારણ કરનાર ભગવાન સાથે રહ્યો છે.'
ન મેઽસ્ત્યવિદિતં કિંચિદ્યદ્યદાચિતં ત્વયા। સુભદ્રાર્થં પ્રલોભેન પ્રીતસ્તવ જનાર્દનઃ
'સુભદ્રા માટે તું જે કંઈ કર્યું છે તે મને અજાણ નથી; તારી વિનંતીથી પ્રસન્ન થઈને જનાર્દને તને સહાય કરી.'
પ્રાપ્તસ્ય યતિલિઙ્ગેન વાસિતસ્ય ધનઞ્જય। બન્ધુમાનસિ રામેણ મહેન્દ્રાવરજેન ચ
'ધનંજય, જ્યારે તું અહીં યતિવેશમાં રહ્યો ત્યારે તારો રામ અને મહેન્દ્રના નાના ભાઈએ મિત્રભાવથી સ્વીકાર કર્યો.'
મામેવ ચ સદાકાઙ્ક્ષી મન્ત્રિણં મધુસૂદનઃ। અન્તરેણ સુભદ્રાં ચ ત્વાં ચ તાત ધનઞ્જય
'મધુસૂદન હંમેશા મને પોતાનો મંત્રી ઈચ્છતો હતો, સુભદ્રા અને તારા વિષય સિવાય, હે પ્રિય ધનંજય.'
ઇમં રથવરં દિવ્યં સર્વશસ્ત્રસમન્વિતમ્। ઇદમેવાનુયાત્રં ચ નિર્દિશ્ય ગદપૂર્વજઃ
'આ દિવ્ય અને સર્વ શસ્ત્રોથી સજ્જ રથ અને આ જ અનુયાયી મંડળી તને ગદાધરના મોટા ભાઈએ આપી છે.'
અન્તર્દ્વીપં તદા વીર ગતો વૃષ્ણિસુખાવહઃ। દીર્ઘકાલાવરુદ્ધં ત્વાં સંપ્રાપ્તં પ્રિયયા સહ
'પછી, વૃષ્ણિઓને આનંદ આપનાર એ અંતર્દ્વીપે ગયો અને તું, લાંબા સમયથી અટકાવાયેલો, હવે પોતાની પ્રિય સાથે અહીં આવી ગયો છે.'
પશ્યન્તુ ભ્રાતરઃ સર્વે વજ્રપાણિમિવામરાઃ। આયાતે તુ દશાર્હાણામૃષભે શાર્ઙ્ગધન્વનિ
'જેમ દેવતાઓ વજ્રધારીને જુએ છે તેમ, દશાર્હોમાં શ્રેષ્ઠ, શારંગધન્વા આવ્યા ત્યારે બધા ભાઈઓ તને જોઈ શકે.'
ભદ્રામનુગમિષ્યન્તિ રત્નાનિ ચ વસૂનિ ચ। અરિષ્ટં યાહિ પન્થાનં સુખી ભવ ધનઞ્જય
'શુભતા, રત્નો અને ધન તારા પાછળ આવશે; તું સુરક્ષિત માર્ગે જા અને સુખી રહેજે, ધનંજય.'
નષ્ટશોકૈર્વિશોકસ્ય સુહૃદ્ભિઃ સંગમોઽસ્તુ તે
'હવે તારો શોક દૂર થઈ ગયો છે, તું નિઃશોક બનીને પોતાના મિત્રો સાથે ફરીથી મળીશ એવી શુભકામના.'